Τουρκικές διεκδικήσεις στο τραπέζι μέσω ΝΑΤΟ-Αμφισβήτηση της ελληνικότητας νησιών

Με απόρ­ρητο έγγραφο 17 σημείων που κατέ­θεσε η Τουρκία στη Στρα­τιω­τική Επι­τροπή του ΝΑΤΟ, με ημε­ρο­μη­νία 15 Φεβρουα­ρίου και παρου­σιά­ζει σήμερα η «Κ», προ­κα­λεί σημα­ντι­κές παρε­νέρ­γειες, ουσια­στικά απο­δυ­να­μώ­νει καθο­ρι­στικά τη συνει­σφορά της Συμ­μα­χίας στο προ­σφυ­γικό, κυρίως όμως επι­δει­νώ­νει τις σχέσεις με την Ελλάδα, κλι­μα­κώ­νο­ντας την επι­θε­τική πολι­τική της στο Αιγαίο.

Η αμφι­σβή­τηση της ελλη­νι­κό­τη­τας μικρών νησιών είναι η πιο επι­θε­τική, όσο και παρά­λογη, από πολι­τική και νομική άποψη, κίνηση και επι­ση­μο­ποιεί­ται στο έγγραφο δημιουρ­γώ­ντας νέα δεδο­μένα. Διευ­κρι­νί­ζε­ται εξαρχής ότι η Ελλάδα ουδέ­ποτε υπο­χώ­ρησε στις τουρ­κι­κές αξιώ­σεις, ούτε όμως κατά­φερε ποτέ να αντι­με­τω­πί­σει τον μακρο­χρό­νιο σχε­δια­σμό της Aγκυρας, που καθιστά γκρίζο το μέλλον των διμερών σχέσεων.

Η ανα­δί­πλωση της Τουρ­κίας από την απόφαση των υπουρ­γών Aμυνας του ΝΑΤΟ για την επι­χεί­ρηση της Συμ­μα­χίας στο Αιγαίο συν­δυά­στηκε με μια άκρως επι­θε­τική ενέρ­γεια, καθώς στο έγγραφο περι­λαμ­βά­νο­νται, άμεσα ή έμμεσα, το σύνολο των διεκ­δι­κή­σεων της Τουρ­κίας έναντι της Ελλάδας. Είναι η πρώτη φορά που συμ­βαί­νει κάτι τέτοιο, γιατί στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωσή μας δεν πρό­κει­ται για μια άσκηση της Συμ­μα­χίας, που τελικά σχε­διά­ζε­ται δια­φο­ρε­τικά. Πρό­κει­ται για μια ανοιχτή, επίσημη, διεθνή πραγ­μα­τική επι­χεί­ρηση, έστω και αν δεν είναι πολε­μική, που εμπε­ριέ­χει τη στρα­τη­γική κίνηση αμφι­σβή­τη­σης της ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας στο μισό Αιγαίο, ωστόσο το ΝΑΤΟ κρατάει απο­στά­σεις.

Η Τουρκία αμφι­σβη­τεί τον εθνικό εναέριο χώρο των δέκα μιλίων, ζητάει να μην κατα­τί­θε­νται σχέδια πτήσης στο FIR Αθήνας, ζητάει από τα πλοία του ΝΑΤΟ να μην ελλι­με­νί­ζο­νται στα Δωδε­κά­νησα, που θεωρεί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μένα, ενώ επι­μέ­νει φυσικά στις δικές της θέσεις για τις περιο­χές έρευνας και διά­σω­σης διεκ­δι­κώ­ντας την ευθύνη στο μισό Αιγαίο.

Πέραν όλων αυτών, η Τουρκία αμφι­σβη­τεί ανοιχτά την ελλη­νι­κό­τητα νησιών, γεγονός που για πρώτη φορά εμπε­ριέ­χε­ται σε επίσημο έγγραφο που κατα­τί­θε­ται στο ΝΑΤΟ. Οπως προ­κύ­πτει από το κείμενο, η Τουρκία, πέραν πάσης λογικής, απαιτεί να μη γίνεται λόγος για εναέριο χώρο του Αιγαίου αλλά «εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ».

Απαιτεί επίσης από τη Συμ­μα­χία να μη χρη­σι­μο­ποιεί ονόματα, προ­φα­νώς νησιών, «με τρόπο ο οποίος θα δημιουρ­γή­σει αχρεί­α­στο περι­σπα­σμό, μπορεί να προ­κα­λέ­σει δυσα­ρέ­σκεια ή θα μπο­ρούσε να ληφθεί ως προ­ώ­θηση των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων…». Προ­φα­νώς ανα­φέ­ρε­ται έμμεσα στα 16 μικρά νησιά που οι Τούρκοι θεωρούν ότι δεν ανήκουν στην Ελλάδα, τους έχουν δώσει τουρ­κικά ονόματα –όπως Ιμια/Καρντάκ– και ερμη­νεύ­ο­ντας κατά το δοκούν τις συν­θή­κες θεωρούν ότι ανήκουν στην Τουρκία. Είναι τόσο προ­κλη­τική η στάση της Αγκυρας, που φτάνει να ζητάει από τους ιθύ­νο­ντες για τον σχε­δια­σμό της επι­χεί­ρη­σης στο ΝΑΤΟ, αντί για τα ονόματα των νησιών, να χρη­σι­μο­ποιού­νται γράμ­ματα ή και αριθμοί.

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση κράτησε χαμη­λούς τόνους απέ­να­ντι στο τουρ­κικό έγγραφο, καθώς ήθελε να τονίσει τις ευθύνες της Τουρ­κίας στο προ­σφυ­γικό και να σημειώ­σει πως οι τουρ­κι­κές θέσεις δεν έγιναν ποτέ, ούτε γίνο­νται, δεκτές από την Αθήνα.

Οπως προ­κύ­πτει, η Τουρκία δεν δέχεται να εισέρ­χο­νται οι δυνά­μεις του ΝΑΤΟ σε περιο­χές έρευνας και διά­σω­σης που θεωρεί (παρά­νομα) αρμο­διό­τητά της, τα εναέρια μέσα της Συμ­μα­χίας να μην υπο­βάλ­λουν σχέδια πτήσης και τα πλοία να κινού­νται εκτός των χωρικών υδάτων της Τουρ­κίας.

Το πλήρες τουρ­κικό κείμενο με τα 17 σημεία

Το πλήρες κείμενο που κατέ­θεσε ο επι­κε­φα­λής της τουρ­κι­κής αντι­προ­σω­πείας στο ΝΑΤΟ, Ethem Buyukisik (στις παρεν­θέ­σεις οι ερμη­νείες των όρων), έχει ως εξής:

Αγα­πη­τοί κύριοι,

1. Θα ήθελα να επε­κτείνω την εκτί­μησή μου εκ μέρους της TMAs (τουρ­κι­κές στρα­τιω­τι­κές αρχές) για τη συνεχή στήριξή σας στο θέμα της προ­σφυ­γι­κής κρίσης στο Αιγαίο Πέλαγος και στα τουρ­κο­συ­ριακά σύνορα. Σας πλη­ρο­φορώ για το αίτημα των TMAs στις Αρχές της SHAPE (Ανώτατο Συμ­βού­λιο – Αρχη­γείο των Συμ­μα­χι­κών Δυνά­μεων) να λάβουν υπόψη τα παρα­κάτω θέματα κατά τη διάρ­κεια του σχε­δια­σμού σχετικά με την προ­α­να­φερ­θείσα επι­χεί­ρηση.

Α. Ζητάμε από τις Αρχές της SHAPE να λάβουν υπόψη την πολι­τική καθο­δή­γηση κατά τη διάρ­κεια του σχε­δια­σμού και της εκτέ­λε­σης των φάσεων.

Β. Θα επι­στήσω την προσοχή σας στις ενδε­χό­με­νες αμφι­σβη­τού­με­νες πολι­τι­κές περιο­χές μεταξύ των συμ­μα­χι­κών χωρών.

C. Οι θαλάσ­σιες δρα­στη­ριό­τη­τες ανα­μέ­νε­ται να μετα­φερ­θούν μακριά από τις προ­βλη­μα­τι­κές περιο­χές του Αιγαίου, που θα μπο­ρού­σαν να προ­κα­λέ­σουν κρίση ανάμεσα στα συμ­μα­χικά κράτη.

D. Οι τουρ­κι­κές στρα­τιω­τι­κές αρχές θεωρούν ανα­γκαίο ότι οι υπάρ­χου­σες συμ­φω­νίες ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα θα πρέπει να είναι σεβα­στές δεόντως κατά τη δια­δι­κα­σία του σχε­δια­σμού. (Σ.σ. πιθα­νό­τατα ανα­φέ­ρο­νται στο μνη­μό­νιο Παπού­λια – Γιλμάζ ή και στα Μέτρα Οικο­δό­μη­σης Εμπι­στο­σύ­νης, καθώς άλλες συμ­φω­νίες δεν υπάρ­χουν.)

E. Οι τουρ­κι­κές στρα­τιω­τι­κές αρχές ισχυ­ρί­ζο­νται ότι είναι ανάγκη να υπάρξει ένα ξεχω­ρι­στό πλάνο γι’ αυτή την επι­χεί­ρηση. Μέχρι τότε η επι­χεί­ρηση ανα­μέ­νε­ται να μετα­φερ­θεί στη νομική δομή της Operation Active Endevour (επι­χεί­ρηση του ΝΑΤΟ στη Μεσό­γειο) και η προ­τε­ραιό­τητα θα έπρεπε να δίνεται στις τρέ­χου­σες δρα­στη­ριό­τη­τες της SNF (μόνιμες ναυ­τι­κές δυνά­μεις, δηλαδή αυτές που έχει σταθερά το ΝΑΤΟ σε ορι­σμέ­νες περιο­χές, όπως στη Μεσό­γειο), με συνει­σφορά πλοίων από ορι­σμένα μέλη για τη στήριξη των Surge Operations. Η συμ­με­τοχή των μονάδων OAE, που βρί­σκο­νται σε ετοι­μό­τητα, μπορεί να ληφθεί ως βάση αυτής της επι­χεί­ρη­σης.

F. Oι τουρ­κι­κές στρα­τιω­τι­κές αρχές πιστεύ­ουν στην ανάγκη να υπάρχει μια δυνατή συνερ­γα­σία ανάμεσα σε ΝΑΤΟ – Τουρκία – Ελλάδα και την Ε.Ε. (FRONTEX).Για να ολο­κλη­ρω­θεί αυτή η συνερ­γα­σία, οι ανα­γκαίοι μηχα­νι­σμοί πρέπει να μπουν σε εφαρ­μογή πριν από την εκτέ­λεση της επι­χεί­ρη­σης.

G. Οι TMAs ανα­μέ­νουν η μη πολε­μική φύση της επι­χεί­ρη­σης να παρα­μεί­νει σε κάθε στάδιο αυτής.

H. Κατά τη διάρ­κεια της εκτε­λε­στι­κής φάσης, οι δρα­στη­ριό­τη­τες του ΝΑΤΟ σε Ανα­το­λική Μεσό­γειο και Μαύρη Θάλασσα δεν θα πρέπει να επη­ρε­α­στούν με κανέναν τρόπο.

I. Οι TMAs θεωρούν ότι μόνο οι ISR (σ.σ. είναι τα αρχικά από Intelligence, Surveillance, Reconnaissance, δηλαδή πλη­ρο­φο­ρίες – επι­τή­ρηση – ανα­γνώ­ριση δρα­στη­ριο­τή­των) επι­τρέ­πο­νται στη διάρ­κεια της επι­χεί­ρη­σης που σχε­τί­ζο­νται με την προ­σφυ­γική κρίση στο Αιγαίο.

J. Κατά τη διάρ­κεια της απο­στο­λής ISR, οι μονάδες του ΝΑΤΟ ανα­μέ­νε­ται να μην εμπλα­κούν στις ασυ­νή­θι­στες προ­σφυ­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες πέραν των γεγο­νό­των που περιέ­χο­νται στη SOLAS (συνθήκη ασφά­λειας ζωής στη θάλασσα) και την υπο­χρέ­ωση διά­σω­σης ανθρώ­πων στη θάλασσα. Στην περί­πτωση πιθανών ISR δρα­στη­ριο­τή­των στο Αιγαίο, οι SAR (Search And Rescue – έρευνας και διά­σω­σης) περιο­χές που η Τουρκία έχει δηλώσει στον ΙΜΟ (Διεθνής Οργα­νι­σμός Ναυ­σι­πλο­ΐας) θα πρέπει να είναι σεβα­στές δεόντως. Οι TMAs δεν θα δεχτούν τους ισχυ­ρι­σμούς, οι οποίοι σχε­τί­ζο­νται με τους Athens FIR Limitations (την ευθύνη της Ελλάδας στο FIR που δεν ανα­γνω­ρί­ζουν οι Τούρκοι).

Κ. Οι SNMG, HELOS και MPAs (δυνά­μεις του ΝΑΤΟ) ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σουν σε διεθνή ύδατα και εναέριο χώρο. Ισχυ­ρι­σμοί σχε­τι­κοί με «δήθεν» εναέριο χώρο 10 ναυ­τι­κών μιλίων δεν θα πρέπει να ανα­φέ­ρο­νται στα OPGEN Directives (γενικές επι­χει­ρη­σια­κές οδηγίες). Οι αρχές του σχε­δια­σμού πτήσεων του ΝΑΤΟ MPAs κατά τη διάρ­κεια του σχε­δια­σμού, της εντολής και της σχε­τι­κής επι­κοι­νω­νίας στη γραμμή του Athens FIR θα πρέπει να απο­φευ­χθεί. Η χρήση του ATO/ACO (επι­χει­ρη­σια­κές οδηγίες) σε συμ­φω­νία με τις σίγου­ρες δια­δι­κα­σίες του ΝΑΤΟ θα πρέπει να συνε­χι­στούν. Επίσης, ο ενα­έ­ριος χώρος που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στο Αιγαίο θα πρέπει να ανα­φέ­ρε­ται ως ενα­έ­ριος χώρος του ΝΑΤΟ.

L. Οποια­δή­ποτε προ­σπά­θεια σχε­τι­ζο­μένη με την επέ­κταση του TTW (Territorial Waters=χωρικά ύδατα) και του ενα­έ­ριου χώρου κατά τη διάρ­κεια της επι­χεί­ρη­σης ανα­μέ­νε­ται να απο­φευ­χθεί.

Μ. Οι ΤMAs ανα­μέ­νουν το ΝΑΤΟ να μη σχε­διά­σει και μετα­φέ­ρει κάποια ναυτική/στρα­τιω­τική δρα­στη­ριό­τητα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ελλι­με­νι­σμών στις γεω­γρα­φι­κές παρα­τά­ξεις και του απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­νου στάτους των νησιών του Αιγαίου, και οποιον­δή­ποτε σχε­δια­σμό ο οποίος θα οδη­γή­σει στη φθορά του στάτους αυτών των απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­νων νησιών.

N. Οποια­δή­ποτε μορφή ελευ­θε­ρίας, όπως αθώα μετα­φορά, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη στην πιο πιθανή της έκταση.

O. Η χρη­σι­μο­ποί­ηση οποιων­δή­ποτε ονο­μά­των με τρόπο ο οποίος θα δημιουρ­γή­σει αχρεί­α­στο περι­σπα­σμό, μπορεί να προ­κα­λέ­σει δυσα­ρέ­σκεια ή θα μπο­ρούσε να εκλη­φθεί ως προ­ώ­θηση των εθνικών συμ­φε­ρό­ντων, ανα­μέ­νε­ται να απο­φευ­χθεί και μια πολύ πιο απλή και επι­χει­ρη­σιακή λύση θα μπο­ρούσε να βρεθεί, όπως χρη­σι­μο­ποιώ­ντας γράμ­ματα ή/και αριθ­μούς.

P. Είναι σημα­ντικό να έχουμε στο μυαλό μας ότι η επι­χεί­ρηση απο­τε­λεί­ται από δύο ξεχω­ρι­στά μέρη: το ένα να μετα­φερ­θεί στο Αιγαίο Πέλαγος και το άλλο είναι οι ISR δρα­στη­ριό­τη­τες να μετα­φερ­θούν κατά μήκος των τουρ­κο­συ­ρια­κών συνόρων.

Q. Η στρα­τη­γική διοί­κηση αυτής της επι­χεί­ρη­σης θα μπο­ρούσε να σχε­δια­στεί και μετα­φερ­θεί με ακρί­βεια και προσοχή σε συνερ­γα­σία με τους υπό­λοι­πους εμπλε­κό­με­νους εκπρο­σώ­πους.

2. Από αυτή την άποψη, θα ήθελα να σας ευχα­ρι­στήσω για μία ακόμη φορά που λαμ­βά­νετε υπόψη τις ανη­συ­χίες μας πάνω στο θέμα. Ο σύν­δε­σμος είναι ο πλω­τάρ­χης Halil AKSU.

Με σεβασμό,

Ethem Buyukisik

Τι ανα­φέ­ρει το ΥΠΕΞ

Το κείμενο των 17 σημείων που κατέ­θεσε ο επι­κε­φα­λής της τουρ­κι­κής αντι­προ­σω­πείας στο NATO, Ethem Buyukisik, στις 15.02.2016, που δημο­σιεύ­ε­ται στην κυρια­κά­τικη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ουδέ­ποτε έγινε αντι­κεί­μενο ουσια­στι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης, διότι απερ­ρί­φθη, στο σύνολό του, από την ελλη­νική αντι­προ­σω­πεία και τους λοιπούς συμ­μά­χους στο ΝΑΤΟ.

Διε­ρω­τά­ται, λοιπόν, εύλογα κανείς, για τις πηγές, τους στόχους και τους σκοπούς που εξυ­πη­ρε­τεί η διαρροή τέτοιων εγγρά­φων στον Τύπο από κύκλους που φιλο­δο­ξούν να δράσουν υπο­νο­μευ­τικά στην εθνική προ­σπά­θεια για την αντι­με­τώ­πιση του προ­σφυ­γι­κού/μετα­να­στευ­τι­κού ζητή­μα­τος, την στιγμή, μάλιστα, που έχουν κερ­δη­θεί σημα­ντικά σημεία κατά τη διάρ­κεια της συγκε­κρι­μέ­νης δια­πραγ­μά­τευ­σης.

Η δήλωση Δαβάκη για το θέμα του ΝΑΤΟ

Ο Υπεύ­θυ­νος του Τομέα Εθνικής Άμυνας της Νέας Δημο­κρα­τίας, Βου­λευ­τής Λακω­νίας κ. Θανάσης Δαβάκης, έκανε την ακό­λουθη δήλωση: «Έπρεπε να δει το φως της δημο­σιό­τη­τας, το απόρ­ρητο έγγραφο των 17 σημείων που κατέ­θεσε η τουρ­κική πλευρά στην Στρα­τιω­τική Επι­τροπή του ΝΑΤΟ, για να επα­λη­θευ­τούν οι προει­δο­ποι­ή­σεις μας μπροστά στην απο­λύ­τως αβάσιμη αισιο­δο­ξία του Έλληνα Υπουρ­γού Εθνικής Άμυνας.

Υπεν­θυ­μί­ζουμε ότι στην αρμόδια Επι­τροπή της Βουλής ο κ. Καμ­μέ­νος μας δια­βε­βαί­ωνε ότι η συμ­φω­νία, όχι μόνο δεν είχε κανένα πρό­βλημα υλο­ποί­η­σης, αλλά αυτο­νό­ητα περιε­λάμ­βανε και τα Δωδε­κά­νησα.

Μάλιστα έδειξε να απορεί και να ενο­χλεί­ται όταν δια­τυ­πώ­ναμε τις επι­φυ­λά­ξεις μας για όλα αυτά που σήμερα δυστυ­χώς επα­λη­θεύ­ο­νται από τη συγκε­κρι­μένη διαρροή.

Αυτά ως προς τον κ. Καμμένο.

Όσον αφορά τον μοιραίο για τους Έλληνες κ. Τσίπρα, ελπί­ζουμε στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής Ευρω­παϊ­κής Ένωσης – Τουρ­κίας να προ­α­σπί­σει τα συμ­φέ­ρο­ντα της χώρας στη­ρι­ζό­με­νος στους υπάρ­χο­ντες συσχε­τι­σμούς και στη διεθνή, αλλά και γει­το­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα».

Καθη­με­ρινή