Δήμος Σύμης: Επείγουσα Ανάγκη Λήψης Μέτρων για τη Στατικότητα των Κτιρίων στον Παραδοσιακό Οικισμό της Σύμης

Επι­στολή σε όλους τους αρμό­διους υπουρ­γούς και φορείς έστειλε ο δήμαρ­χος της Σύμης κ. Ε Παπα­κα­λο­δού­κας ζητώ­ντας  να ληφθούν  μέτρα για τη στα­τι­κό­τητα των κτιρίων στον οικισμό του νησιού που έχει χαρα­κτη­ρι­στεί παρα­δο­σια­κός. Η επι­στολή είναι η εξής:

Αξιό­τι­μοι κύριοι/κυρίες,

Ο οικι­σμός της Σύμης κηρύ­χθηκε ως ιστο­ρι­κός τόπος και δια­τη­ρη­τέο μνημείο στο σύνολό του, γιατί εμφά­νιζε καθ’ όλα ένα ιδιαί­τερο ιστο­ρικό και καλ­λι­τε­χνικό ενδια­φέ­ρον και απο­τε­λούσε χρη­σι­μό­τατο στοι­χείο για την ιστορία της νεο­ελ­λη­νι­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής (βλέπε Υ.Α. Πολι­τι­σμού  24908/23.10.71). Μιας αρχι­τε­κτο­νι­κής, που βασί­στηκε στο Βυζα­ντινό Δίκαιο και που ανα­δει­κνύει την παιδεία και τις σχέσεις μεταξύ των κατοί­κων της. Μιας δηλαδή ευνο­μού­με­νης υψηλού επι­πέ­δου κοι­νω­νίας, που με την νοο­τρο­πία της δημιούρ­γησε ένα μονα­δικό επί­τευγμα. Η Αρχι­τε­κτο­νική του Οικι­σμού αυτού δεν είναι επα­νά­ληψη στοι­χείων ή τοπο­θέ­τησή τους με προ­κα­θο­ρι­σμένο τρόπο, αλλά ο σχε­δια­σμός του κάθε αρχι­τε­κτο­νι­κού στοι­χείου με ευμε­τρία. Κάτι που οποιοσ­δή­ποτε μπορεί να δια­πι­στώ­σει με μια ματιά. Ως εκ τούτου η ακο­λου­θού­μενη λογική της συμ­με­τρίας και της επα­νά­λη­ψης αρχι­τε­κτο­νι­κών στοι­χείων δεν συνάδει με την Αρχι­τε­κτο­νική του Οικι­σμού.

Εκτός των παρα­πάνω, το ΣτΕ έχει νομο­λο­γή­σει ότι, κατά την έννοια των συνταγ­μα­τι­κών δια­τά­ξεων, η δια­μόρ­φωση του οικι­στι­κού περι­βάλ­λο­ντος ενός παρα­δο­σια­κού οικι­σμού, που υπά­γε­ται στη ρυθ­μι­στική αρμο­διό­τητα και τον έλεγχο του Κράτους, πρέπει ενερ­γεί­ται με γνώμονα τα καθο­ρι­ζό­μενα σε αυτές κρι­τή­ρια. Τα κρι­τή­ρια δε αυτά απο­βλέ­πουν, εκτός από την εξυ­πη­ρέ­τηση της λει­τουρ­γι­κό­τη­τας και της ανα­πτύ­ξεως των οικι­σμών και τη δια­σφά­λιση των καλύ­τε­ρων δυνατών όρων δια­βιώ­σεως των κατοί­κων. Μεταξύ αυτών είναι και η προ­σβα­σι­μό­τητα της ολό­τη­τας του Οικι­σμού. Εν όψει, όμως, της συνταγ­μα­τι­κής προ­στα­σίας παρα­δο­σια­κών οικι­σμών οποια­δή­ποτε μετα­βολή των όρων και περιο­ρι­σμών δομή­σεως σε αυτούς, επι­βαλ­λό­μενη είτε με προ­ε­δρικό διά­ταγμα είτε με νόμο πρέπει να στη­ρί­ζε­ται σε αξιο­λό­γηση των ειδι­κό­τε­ρων χαρα­κτη­ρι­σμών του οικι­σμού και να απο­σκο­πεί στην επι­βαλ­λό­μενη κατά τα ανωτέρω από το Σύνταγμα δια­τή­ρηση και ανά­δειξή του.

Επίσης είναι σαφές από όλες τις σχε­τι­κές δια­τά­ξεις (π.χ. Αποφ-3832/15 (ΦΕΚ-226/ΑΑΠ/13-11-15)) ότι ακόμη και στην ανα­κα­τα­σκευή ενός δια­τη­ρη­τέου κτιρίου (κατη­γο­ρίας Ι) μπορούν να γίνουν: α) αλλαγές στην εσω­τε­ρική διαρ­ρύθ­μιση των χώρων, προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τη­θούν οι ανάγκες της νέας χρήσης, β) χρήση σύγ­χρο­νων υλικών και φέροντα οργα­νι­σμού από οπλι­σμένο σκυ­ρό­δεμα που θα είναι επι­χρι­σμένα και δεν θα είναι εμφανή σε κανένα σημείο της κατα­σκευής,

γ) κατα­σκευή νέας ξύλινης στέγης, που θα εδρά­ζε­ται στην πλάκα από οπλι­σμένο σκυ­ρό­δεμα του ορόφου, κατά τα παρα­δο­σιακά πρότυπα και σε ανα­λο­γία με τη μορφή της στέγης των όμορου κτιρίων. Πολύ δε περισ­σό­τερο όταν πρό­κει­ται για ένα προ­ϋ­φι­στά­μενο κτίριο που βρί­σκε­ται σε ένα παρα­δο­σιακό οικισμό και δεν είναι αφ’ εαυτού δια­τη­ρη­τέο κτίριο. Όλη μας δηλαδή η προ­σπά­θεια πρέπει είναι: να ανα­δεί­ξουμε και να προ­στα­τεύ­σουμε τον οικισμό με τα δικά του πραγ­μα­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά στοι­χεία στο σύνολό του, χωρίς να ξεχνάμε την λει­τουρ­γι­κό­τητα του κτιρίου και πάνω από όλα τον Κτι­ριο­δο­μικό Κανο­νι­σμό και την στατική επάρ­κεια των κτιρίων.

Ο Οικι­σμός της Σύμης, παρόλο την εκ του σύνεγ­γυς παρα­κο­λού­θηση από τις αρμό­διες Υπη­ρε­σίες του ΥΠΠΟ, οι οποίες όμως επι­βάλ­λουν μια κατά την άποψη μας δια­φο­ρε­τική λογική από αυτήν που είπαμε παρα­πάνω, με απο­τέ­λε­σμα, εκτός από το να αλλοιώ­νουν την πολε­ο­δο­μία και την αρχι­τε­κτο­νική του Οικι­σμού να δημιουρ­γούν και προ­βλή­ματα στην στα­τι­κό­τητα των κτιρίων. Η περιοχή μας είναι από τις πλέον υψηλού κιν­δύ­νου σει­σμι­κές ζώνες και δεν είναι δυνατόν η διοί­κηση να παρεμ­βαί­νει στις μελέτες των υπεύ­θυ­νων μηχα­νι­κών και να επι­βάλ­λει κατα­σκευές ευά­λω­τες στο σεισμό.

Ο Δήμος Σύμης λοιπόν, δια­πι­στώ­νο­ντας την ανη­συ­χία των κατοί­κων καθώς και των μελε­τη­τών μηχα­νι­κών, θεωρεί ότι πρέπει να παρέμ­βει ώστε να βρεθεί μια ουσια­στική λύση στα προ­βλή­ματα αυτά. Από την μία πλευρά η σωστή δια­τή­ρηση του οικι­σμού μας, που είναι γι’ εμάς ένα ανε­κτί­μητο πολι­τι­στικό και οικο­νο­μικό κεφά­λαιο, να γίνεται σωστά και από την άλλη, όπως επι­τάσ­σεις και το Σύνταγμα, να δια­σφα­λι­στούν οι σωστοί και ασφα­λείς όροι δια­βί­ω­σης των κατοί­κων.

Το πρό­βλημα δεν αφορά όμως μόνο την ιδιω­τική περιου­σία των κατοί­κων αλλά και κρί­σι­μες δημό­σιες υπο­δο­μές, όπως τα σχολεία, που φιλο­ξε­νούν καθη­με­ρινά μαθητές και εκπαι­δευ­τι­κούς, καθώς και τα δημόσια κτίρια.

Πιστεύ­ουμε λοιπόν ότι υπάρχει έλλειψη ειδικών μελετών και προ­σαρ­μο­σμέ­νων λύσεων για να αντι­με­τω­πι­στούν αυτά τα υψηλού κιν­δύ­νου προ­βλή­ματα του Οικι­σμού. Ότι επίσης δεν υπάρχει σαφές θεσμικό πλαίσιο που να επι­τρέ­πει επεμ­βά­σεις ενί­σχυ­σης χωρίς μακρο­χρό­νιες δια­δι­κα­σίες έγκρι­σης αρχι­τε­κτο­νι­κής ανά­λυ­σης, που διυ­λί­ζουν τον κώνωπα και δεν λύνουν τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα που θα πρέπει, μετά από μελέτη, να καταρ­τι­στούν από τα αρμόδια Υπουρ­γεία ΥΠΕΝ και ΥΠΠΟ.

Ενόψει μάλιστα και των γεγο­νό­των στο Αιγαίο, αιτού­μα­στε: 1. Άμεση αξιο­λό­γηση της στα­τι­κής επάρ­κειας των σχο­λι­κών κτιρίων και άλλων δημό­σιων χώρων του παρα­δο­σια­κού οικι­σμού από ειδι­κούς μηχα­νι­κούς. 2. Θέσπιση ειδικής δια­δι­κα­σίας ταχείας έγκρι­σης εργα­σιών στα­τι­κής ενί­σχυ­σης για κτίρια που παρου­σιά­ζουν κιν­δύ­νους, χωρίς να θίγεται η πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά (ενδε­χο­μέ­νως με προ­κα­θο­ρι­σμέ­νες προ­δια­γρα­φές που θα καθο­ρι­στούν με σχετική μελέτη). 3. Παροχή χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανά­καμ­ψης κ.λπ.) για την απο­κα­τά­σταση των κτιρίων που έχουν ανάγκη ενί­σχυ­σης.

Εν κατα­κλείδι, ζητούμε άμεσες ενέρ­γειες για την εξεύ­ρεση μιας ισορ­ρο­πη­μέ­νης λύσης που θα δια­σφα­λί­ζει και τους δύο στόχους, όπως τους ανα­λύ­σαμε παρα­πάνω. Ανα­μέ­νουμε την αντα­πό­κρισή σας και είμαστε στη διάθεσή σας για οποια­δή­ποτε συνερ­γα­σία απαι­τεί­ται.

Με εκτί­μηση,

Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΠΑΠΑΚΑΛΟΔΟΥΚΑΣ