Τέσσερις πιθανοί δρόμοι για το αύριο της Ελλάδας

Μπο­ρεί να είναι δύο οι απα­ντή­σεις στο ερώ­τη­μα του αυ­ρια­νού δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, αλλά τέσ­σε­ρις είναι οι δρό­μοι που δια­νοί­γο­νται για την Ελ­λά­δα από τη Δευ­τέ­ρα. Οι­κο­νο­μι­κοί και πο­λι­τι­κοί ανα­λυ­τές εκτι­μούν ότι το «Ναι» θα μπο­ρού­σε να οδη­γή­σει σε συμ­φω­νία και να επι­στρέ­ψει η οι­κο­νο­μία και η χώρα στην κα­νο­νι­κό­τη­τά τους σε σύ­ντο­μο χρο­νι­κό διά­στη­μα, ενώ το «Οχι» θα μπο­ρού­σε να οδη­γή­σει ακόμα και σε έξοδο της χώρας από το ευρώ.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, συμ­φω­νούν ότι ο δρό­μος που θα ακο­λου­θή­σει η χώρα εξαρ­τά­ται τόσο από τις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις που θα δρο­μο­λο­γη­θούν από Δευ­τέ­ρα, όσο και από το πόσο «ορ­γα­νω­μέ­να» ή «άτα­κτα» θα αντι­δρά­σει η χώρα. Κα­θο­ρι­στι­κοί πα­ρά­γο­ντες για να επέλ­θουν οι αλ­λα­γές με ομαλό τρόπο είναι η γρή­γο­ρη αλ­λα­γή της κυ­βερ­νη­τι­κής σύν­θε­σης χωρίς να χαθεί χρό­νος από πι­θα­νές νέες εκλο­γές, καθώς και η ανοχή που θα δεί­ξουν οι δα­νει­στές της χώρας.

Ημε­ρο­μη­νία «κλει­δί» για όλα τα εν­δε­χό­με­να σε­νά­ρια είναι η 20ή Ιου­λί­ου. Τη Δευ­τέ­ρα εκεί­νη, η Ελ­λά­δα θα πρέ­πει να απο­πλη­ρώ­σει 3,5 δισ. ευρώ στην Ευ­ρω­παϊ­κή Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα (ΕΚΤ) για την εξό­φλη­ση των ελ­λη­νι­κών ομο­λό­γων που κα­τέ­χει. Τα κε­φά­λαια δεν υπάρ­χουν στα κρα­τι­κά τα­μεία και για να απο­φευ­χθεί μία χρε­ο­κο­πία ένα­ντι της ΕΚΤ, θα πρέ­πει να έχει επέλ­θει συμ­φω­νία με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και δα­νει­στών.

Τα τέσ­σε­ρα πι­θα­νά σε­νά­ρια για το μέλ­λον της χώρας μετά το δη­μο­ψή­φι­σμα και ανα­λό­γως, βέ­βαια, με το απο­τέ­λε­σμά του έχουν ως εξής:

• «Ναι» με απο­φυ­γή χρε­ο­κο­πί­ας: Από Δευ­τέ­ρα η κυ­βέρ­νη­ση ξε­κι­νά νέο γύρο δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με τους δα­νει­στές και συμ­φω­νεί σε ένα νέο πρό­γραμ­μα (με δε­σμεύ­σεις και έλεγ­χο) και ένα νέο δά­νειο πριν από τις 20 Ιου­λί­ου που πρέ­πει να πλη­ρω­θούν τα ομό­λο­γα προς την ΕΚΤ. Ωστό­σο, για να επι­τευ­χθεί αυτό αρ­κε­τοί ανα­λυ­τές υπο­στη­ρί­ζουν ότι θα πρέ­πει να υπάρ­ξει πολύ γρή­γο­ρα αλ­λα­γή στη σύν­θε­ση της κυ­βέρ­νη­σης.

Η νέα συμ­φω­νία θα πε­ρι­λαμ­βά­νει και την απο­κα­τά­στα­ση των συν­θη­κών στην οι­κο­νο­μία με τις ανά­γκες να υπο­λο­γί­ζο­νται σε 25 δισ. ευρώ, ώστε να κα­λυ­φθούν λη­ξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις του κρά­τους και γε­νι­κό­τε­ρα να απο­κα­τα­στα­θεί η ρευ­στό­τη­τα στην πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μία. Οι τρά­πε­ζες θα ανοί­ξουν όταν θα ορι­στι­κο­ποι­η­θεί η συμ­φω­νία και η ΕΚΤ θα ανοί­ξει και πάλι τη γραμ­μή πα­ρο­χής ρευ­στό­τη­τας (ELA) προς το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα. Επί­σης, το Διε­θνές Νο­μι­σμα­τι­κό Τα­μείο (ΔΝΤ) θα αξιο­ποι­ή­σει το πε­ρι­θώ­ριο του ενός μηνός για να θέσει και τυ­πι­κά την Ελ­λά­δα σε κα­θε­στώς «λη­ξι­πρό­θε­σμων χρεών» (λόγω της μη πλη­ρω­μής της δόσης του Ιου­νί­ου), δί­νο­ντας χρόνο για να επι­τευ­χθεί η συμ­φω­νία.

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, εκτι­μά­ται ότι η οι­κο­νο­μία θα επι­στρέ­ψει στην κα­νο­νι­κό­τη­τα εντός των επό­με­νων 6 έως 12 μηνών.

• «Ναι» με ορ­γα­νω­μέ­νη χρε­ο­κο­πία: Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με­τα­ξύ των δύο πλευ­ρών ξε­κι­νούν άμεσα, αλλά δεν κα­τα­λή­γουν έως τις 20 Ιου­λί­ου. Ετσι, η Ελ­λά­δα χρε­ο­κο­πεί ένα­ντι τόσο της ΕΚΤ, όσο και του ΔΝΤ, αλλά ο Ευ­ρω­παϊ­κός Μη­χα­νι­σμός Στα­θε­ρό­τη­τας (EFSF) κα­λεί­ται να απο­φα­σί­σει για το εάν θα κα­τα­στή­σει άμεσα απαι­τη­τά τα δά­νεια που έχει δια­θέ­σει στην Ελ­λά­δα ύψους 130,9 δισ. ευρώ. Το ίδιο πράτ­τουν και οι ιδιώ­τες επεν­δυ­τές.

Σε αυτό το σε­νά­ριο, όμως, είναι πολύ πι­θα­νό να χρεια­στεί νέα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος, χωρίς να απο­κλεί­ε­ται το «κού­ρε­μα» των κα­τα­θέ­σε­ων. Οι ανα­διαρ­θρω­μέ­νες τρά­πε­ζες θα ανοί­ξουν εκ νέου, με τα μέτρα ελέγ­χου κί­νη­σης των κε­φα­λαί­ων (capital controls) να ισχύ­ουν έως και 2 χρό­νια.

Η συμ­φω­νία θα μπο­ρού­σε να επι­τευ­χθεί στους επό­με­νους 2-3 μήνες και από τη στιγ­μή που η Βουλή την ενέ­κρι­νε, η χώρα θα επέ­στρε­φε με αρ­γούς ρυθ­μούς στην κα­νο­νι­κό­τη­τά της εντός 18-24 μηνών.

• «Οχι» με ορ­γα­νω­μέ­νη χρε­ο­κο­πία: Δε­δο­μέ­νου του απο­τε­λέ­σμα­τος, εν­δε­χο­μέ­νως η κυ­βέρ­νη­ση να απο­φα­σί­σει να μην πλη­ρώ­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της, ώστε να ανοί­ξει τη συ­ζή­τη­ση για δια­γρα­φή μέ­ρους του επί­ση­μου χρέ­ους. Μέχρι τις 20 Ιου­λί­ου δεν υπάρ­χει συμ­φω­νία, δεν απο­πλη­ρώ­νε­ται η ΕΚΤ και το ΔΝΤ, αλλά οι συ­ζη­τή­σεις συ­νε­χί­ζο­νται και ο EFSF πρέ­πει να απο­φα­σί­σει αν θα ζη­τή­σει άμεσα τα δά­νεια που έχει δια­θέ­σει. Σε αυτό το σε­νά­ριο, όμως, είναι πολύ πι­θα­νό ορι­σμέ­νοι ιδιώ­τες επεν­δυ­τές να απο­φα­σί­σουν άμεσα ότι θέ­λουν να απο­πλη­ρω­θούν.

Πέραν αυτών, η πο­ρεία των τρα­πε­ζών, της οι­κο­νο­μί­ας και των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων είναι ίδια με το σε­νά­ριο του «“Ναι” με ορ­γα­νω­μέ­νη χρε­ο­κο­πία».

Ο δρό­μος της εξό­δου

«Οχι» με άτα­κτη χρε­ο­κο­πία:

Η κυ­βέρ­νη­ση ει­σέρ­χε­ται σε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους δα­νει­στές, οι οποί­ες δεν κα­τα­λή­γουν σε απο­τέ­λε­σμα. Μά­λι­στα, ερ­μη­νεύ­ει το «Οχι» ως ψήφο για έξοδο της χώρας από την Ευ­ρω­ζώ­νη και ξε­κι­νά­ει δια­δι­κα­σία άτα­κτης χρε­ο­κο­πί­ας κατά την οποία δεν απο­πλη­ρώ­νε­ται η ΕΚΤ, το ΔΝΤ και ο EFSF. Πρό­σβα­ση σε χρη­μα­το­δό­τη­ση δεν υπάρ­χει, επι­χει­ρη­μα­τι­κές συμ­φω­νί­ες και δά­νεια με φο­ρείς εκτός Ελ­λά­δας δεν μπο­ρούν να ικα­νο­ποι­η­θούν και οι ελ­λη­νι­κές τρά­πε­ζες χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται αμέ­σως αφε­ρέγ­γυ­ες, με απο­τέ­λε­σμα η ρευ­στό­τη­τα μέσω του ELA να ανα­κα­λεί­ται. Είναι σχε­δόν βέ­βαιο ότι η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σή τους γί­νε­ται από τους κα­τα­θέ­τες. Η κυ­βέρ­νη­ση εξε­τά­ζει το εν­δε­χό­με­νο εξό­δου από το ευρώ και την Ε.Ε. Πρό­κει­ται, όμως, για μακρά δια­δι­κα­σία και η χώρα απο­μο­νώ­νε­ται πο­λι­τι­κά. Μακρά δια­δι­κα­σία είναι και η αλ­λα­γή νο­μί­σμα­τος. Ωστό­σο, ει­σά­γε­ται διπλό νό­μι­σμα για να εξυ­πη­ρε­τού­νται στο εσω­τε­ρι­κό οι υπο­χρε­ώ­σεις. Η εγ­χώ­ρια ζή­τη­ση υπο­χω­ρεί, ο πλη­θω­ρι­σμός εκτο­ξεύ­ε­ται, το νέο νό­μι­σμα υπο­τι­μά­ται άμεσα, οι εξα­γω­γές δεν αυ­ξά­νο­νται γρή­γο­ρα, η οι­κο­νο­μία συρ­ρι­κνώ­νε­ται και η χώρα οδη­γεί­ται εκτός Ευ­ρώ­πης.

Κα­θη­με­ρι­νή