Τέσσερις πιθανοί δρόμοι για το αύριο της Ελλάδας

Μπορεί να είναι δύο οι απα­ντή­σεις στο ερώτημα του αυρια­νού δημο­ψη­φί­σμα­τος, αλλά τέσ­σε­ρις είναι οι δρόμοι που δια­νοί­γο­νται για την Ελλάδα από τη Δευτέρα. Οικο­νο­μι­κοί και πολι­τι­κοί ανα­λυ­τές εκτι­μούν ότι το «Ναι» θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει σε συμ­φω­νία και να επι­στρέ­ψει η οικο­νο­μία και η χώρα στην κανο­νι­κό­τητά τους σε σύντομο χρονικό διά­στημα, ενώ το «Οχι» θα μπο­ρούσε να οδη­γή­σει ακόμα και σε έξοδο της χώρας από το ευρώ.

Σε κάθε περί­πτωση, συμ­φω­νούν ότι ο δρόμος που θα ακο­λου­θή­σει η χώρα εξαρ­τά­ται τόσο από τις πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις που θα δρο­μο­λο­γη­θούν από Δευτέρα, όσο και από το πόσο «οργα­νω­μένα» ή «άτακτα» θα αντι­δρά­σει η χώρα. Καθο­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες για να επέλ­θουν οι αλλαγές με ομαλό τρόπο είναι η γρήγορη αλλαγή της κυβερ­νη­τι­κής σύν­θε­σης χωρίς να χαθεί χρόνος από πιθανές νέες εκλογές, καθώς και η ανοχή που θα δείξουν οι δανει­στές της χώρας.

Ημε­ρο­μη­νία «κλειδί» για όλα τα ενδε­χό­μενα σενάρια είναι η 20ή Ιουλίου. Τη Δευτέρα εκείνη, η Ελλάδα θα πρέπει να απο­πλη­ρώ­σει 3,5 δισ. ευρώ στην Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για την εξό­φληση των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων που κατέχει. Τα κεφά­λαια δεν υπάρ­χουν στα κρατικά ταμεία και για να απο­φευ­χθεί μία χρε­ο­κο­πία έναντι της ΕΚΤ, θα πρέπει να έχει επέλθει συμ­φω­νία μεταξύ Ελλάδας και δανει­στών.

Τα τέσσερα πιθανά σενάρια για το μέλλον της χώρας μετά το δημο­ψή­φι­σμα και ανα­λό­γως, βέβαια, με το απο­τέ­λε­σμά του έχουν ως εξής:

• «Ναι» με αποφυγή χρε­ο­κο­πίας: Από Δευτέρα η κυβέρ­νηση ξεκινά νέο γύρο δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με τους δανει­στές και συμ­φω­νεί σε ένα νέο πρό­γραμμα (με δεσμεύ­σεις και έλεγχο) και ένα νέο δάνειο πριν από τις 20 Ιουλίου που πρέπει να πλη­ρω­θούν τα ομόλογα προς την ΕΚΤ. Ωστόσο, για να επι­τευ­χθεί αυτό αρκετοί ανα­λυ­τές υπο­στη­ρί­ζουν ότι θα πρέπει να υπάρξει πολύ γρήγορα αλλαγή στη σύνθεση της κυβέρ­νη­σης.

Η νέα συμ­φω­νία θα περι­λαμ­βά­νει και την απο­κα­τά­σταση των συν­θη­κών στην οικο­νο­μία με τις ανάγκες να υπο­λο­γί­ζο­νται σε 25 δισ. ευρώ, ώστε να καλυ­φθούν ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις του κράτους και γενι­κό­τερα να απο­κα­τα­στα­θεί η ρευ­στό­τητα στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία. Οι τρά­πε­ζες θα ανοί­ξουν όταν θα ορι­στι­κο­ποι­η­θεί η συμ­φω­νία και η ΕΚΤ θα ανοίξει και πάλι τη γραμμή παροχής ρευ­στό­τη­τας (ELA) προς το τρα­πε­ζικό σύστημα. Επίσης, το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο (ΔΝΤ) θα αξιο­ποι­ή­σει το περι­θώ­ριο του ενός μηνός για να θέσει και τυπικά την Ελλάδα σε καθε­στώς «ληξι­πρό­θε­σμων χρεών» (λόγω της μη πλη­ρω­μής της δόσης του Ιουνίου), δίνο­ντας χρόνο για να επι­τευ­χθεί η συμ­φω­νία.

Με αυτά τα δεδο­μένα, εκτι­μά­ται ότι η οικο­νο­μία θα επι­στρέ­ψει στην κανο­νι­κό­τητα εντός των επό­με­νων 6 έως 12 μηνών.

• «Ναι» με οργα­νω­μένη χρε­ο­κο­πία: Οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις μεταξύ των δύο πλευρών ξεκι­νούν άμεσα, αλλά δεν κατα­λή­γουν έως τις 20 Ιουλίου. Ετσι, η Ελλάδα χρε­ο­κο­πεί έναντι τόσο της ΕΚΤ, όσο και του ΔΝΤ, αλλά ο Ευρω­παϊ­κός Μηχα­νι­σμός Στα­θε­ρό­τη­τας (EFSF) καλεί­ται να απο­φα­σί­σει για το εάν θα κατα­στή­σει άμεσα απαι­τητά τα δάνεια που έχει δια­θέ­σει στην Ελλάδα ύψους 130,9 δισ. ευρώ. Το ίδιο πράτ­τουν και οι ιδιώτες επεν­δυ­τές.

Σε αυτό το σενάριο, όμως, είναι πολύ πιθανό να χρεια­στεί νέα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, χωρίς να απο­κλεί­ε­ται το «κούρεμα» των κατα­θέ­σεων. Οι ανα­διαρ­θρω­μέ­νες τρά­πε­ζες θα ανοί­ξουν εκ νέου, με τα μέτρα ελέγχου κίνησης των κεφα­λαίων (capital controls) να ισχύουν έως και 2 χρόνια.

Η συμ­φω­νία θα μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί στους επό­με­νους 2-3 μήνες και από τη στιγμή που η Βουλή την ενέ­κρινε, η χώρα θα επέ­στρεφε με αργούς ρυθμούς στην κανο­νι­κό­τητά της εντός 18-24 μηνών.

• «Οχι» με οργα­νω­μένη χρε­ο­κο­πία: Δεδο­μέ­νου του απο­τε­λέ­σμα­τος, ενδε­χο­μέ­νως η κυβέρ­νηση να απο­φα­σί­σει να μην πλη­ρώ­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της, ώστε να ανοίξει τη συζή­τηση για δια­γραφή μέρους του επί­ση­μου χρέους. Μέχρι τις 20 Ιουλίου δεν υπάρχει συμ­φω­νία, δεν απο­πλη­ρώ­νε­ται η ΕΚΤ και το ΔΝΤ, αλλά οι συζη­τή­σεις συνε­χί­ζο­νται και ο EFSF πρέπει να απο­φα­σί­σει αν θα ζητήσει άμεσα τα δάνεια που έχει δια­θέ­σει. Σε αυτό το σενάριο, όμως, είναι πολύ πιθανό ορι­σμέ­νοι ιδιώτες επεν­δυ­τές να απο­φα­σί­σουν άμεσα ότι θέλουν να απο­πλη­ρω­θούν.

Πέραν αυτών, η πορεία των τρα­πε­ζών, της οικο­νο­μίας και των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων είναι ίδια με το σενάριο του «“Ναι” με οργα­νω­μένη χρε­ο­κο­πία».

Ο δρόμος της εξόδου

«Οχι» με άτακτη χρε­ο­κο­πία:

Η κυβέρ­νηση εισέρ­χε­ται σε δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους δανει­στές, οι οποίες δεν κατα­λή­γουν σε απο­τέ­λε­σμα. Μάλιστα, ερμη­νεύει το «Οχι» ως ψήφο για έξοδο της χώρας από την Ευρω­ζώνη και ξεκι­νάει δια­δι­κα­σία άτακτης χρε­ο­κο­πίας κατά την οποία δεν απο­πλη­ρώ­νε­ται η ΕΚΤ, το ΔΝΤ και ο EFSF. Πρό­σβαση σε χρη­μα­το­δό­τηση δεν υπάρχει, επι­χει­ρη­μα­τι­κές συμ­φω­νίες και δάνεια με φορείς εκτός Ελλάδας δεν μπορούν να ικα­νο­ποι­η­θούν και οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες χαρα­κτη­ρί­ζο­νται αμέσως αφε­ρέγ­γυες, με απο­τέ­λε­σμα η ρευ­στό­τητα μέσω του ELA να ανα­κα­λεί­ται. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ησή τους γίνεται από τους κατα­θέ­τες. Η κυβέρ­νηση εξε­τά­ζει το ενδε­χό­μενο εξόδου από το ευρώ και την Ε.Ε. Πρό­κει­ται, όμως, για μακρά δια­δι­κα­σία και η χώρα απο­μο­νώ­νε­ται πολι­τικά. Μακρά δια­δι­κα­σία είναι και η αλλαγή νομί­σμα­τος. Ωστόσο, εισά­γε­ται διπλό νόμισμα για να εξυ­πη­ρε­τού­νται στο εσω­τε­ρικό οι υπο­χρε­ώ­σεις. Η εγχώρια ζήτηση υπο­χω­ρεί, ο πλη­θω­ρι­σμός εκτο­ξεύ­ε­ται, το νέο νόμισμα υπο­τι­μά­ται άμεσα, οι εξα­γω­γές δεν αυξά­νο­νται γρήγορα, η οικο­νο­μία συρ­ρι­κνώ­νε­ται και η χώρα οδη­γεί­ται εκτός Ευρώπης.

Καθη­με­ρινή