ΣΕΤΕ: Με… «τουριστικό οδηγό» η εξαγωγική στροφή της οικονομίας

Στη μελέτη «Ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός: Εξε­λί­ξεις – Προ­ο­πτι­κές» (Ιανουά­ριος 2017) δια­πι­στώ­νε­ται η ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, η οποία απο­δί­δε­ται στις εξα­γω­γές αγαθών και του­ρι­σμού και όχι σε αύξηση της κατα­νά­λω­σης μέσω δανει­σμού από το εξω­τε­ρικό. Η εξέλιξη, σύμφωνα με τη μελέτη, οφεί­λε­ται στην απο­κα­τά­σταση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Η συμβολή του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στην αλλαγή πλεύσης της εθνικής οικο­νο­μίας απο­τυ­πώ­νε­ται στο αυξη­μένο ειδικό βάρος που απέ­κτησε τα τελευ­ταία χρόνια.

Ειδικό βάρος που απο­τυ­πώ­νε­ται στο γεγονός ότι άνω του 90% των εσόδων του εγχώ­ριου του­ρι­στι­κού τομέα προ­έρ­χο­νται από το εξω­τε­ρικό.

Η διαρκώς αυξα­νό­μενη σημασία του του­ρι­σμού για την ελλη­νική οικο­νο­μία επι­βε­βαιώ­νε­ται ταυ­τό­χρονα από στοι­χεία της έρευνας εργα­τι­κού δυνα­μι­κού. Σύμφωνα με αυτά, όπως ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη, κατά την περίοδο αιχμής απα­σχο­λεί πλέον το 10% του συνο­λι­κού εργα­τι­κού δυνα­μι­κού της χώρας. Με αυτά τα δεδο­μένα, έχει φθάσει να απο­τε­λεί τον τρίτο κυριό­τερο τομέα της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας με κρι­τή­ριο τον αριθμό απα­σχο­λου­μέ­νων. Υπο­λεί­πε­ται μόνο του εμπο­ρίου και του πρω­το­γε­νούς τομέα, ενώ έχει ήδη προ­σπε­ρά­σει τον τομέα της μετα­ποί­η­σης και το Δημόσιο.

Το διεθνές περι­βάλ­λον, παρά τις δυσκο­λίες, περι­γρά­φε­ται ως θετικό καθώς ο διεθνής του­ρι­σμός ανα­μέ­νε­ται να κατα­γρά­ψει αύξηση της τάξης του 4% το 2017.

Ταυ­τό­χρονα, δια­μορ­φώ­νε­ται ευνοϊκό έδαφος για τις επι­χει­ρή­σεις που εξάγουν υπη­ρε­σίες (μεταξύ των οποίων και του­ρι­στι­κές) σε όλες τις βασικές αγορές του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού: Γερ­μα­νία, Βρε­τα­νία, Γαλλία, Ιταλία, ΗΠΑ και Ρωσία. Στις συγκε­κρι­μέ­νες αγορές, οι εισα­γω­γές υπη­ρε­σιών αυξή­θη­καν με ταχύ­τερο ρυθμό σε σύγκριση με την άνοδο του ΑΕΠ της χώρας.

Σε ό,τι αφορά στη μείωση των του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων που ανα­μέ­νε­ται να κατα­γρα­φεί φέτος, οι μελε­τη­τές επι­ση­μαί­νουν ότι προη­γή­θηκε αύξηση των συνο­λι­κών του­ρι­στι­κών εισπρά­ξεων κατά 41% στην περίοδο 2012-2016.

Η δια­φαι­νό­μενη φετινή μείωση απο­δί­δε­ται, σύμφωνα με τη μελέτη, σε δύο βασικά αίτια: τη διεθνή τάση να ξοδεύ­ουν ολοένα και λιγό­τερα οι ταξι­διώ­τες (μείωση της μέσης κατά κεφαλή δαπάνης) αλλά και την καθυ­στε­ρη­μένη «είσοδο» του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος στη διεθνή αγορά εξαι­τίας του κλί­μα­τος αβε­βαιό­τη­τας που είχε δια­μορ­φω­θεί.

Το απο­τέ­λε­σμα ήταν το ελλη­νικό προϊόν να εμφα­νι­στεί με αξιώ­σεις στη διεθνή αγορά μετά το α’ εξάμηνο και αφού προη­γου­μέ­νως οι ξενο­δό­χοι χρειά­στηκε να προ­χω­ρή­σουν σε μεγάλες προ­σφο­ρές (last minute offers), προ­κει­μέ­νου να προ­σελ­κύ­σουν πελάτες της τελευ­ταίας στιγμής. Κίνηση η οποία «εξαρ­γυ­ρώ­θηκε» με τη μεγάλη αύξηση κίνησης από το εξω­τε­ρικό που κατα­γρά­φηκε στο τρίμηνο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου.

Ανι­χνεύ­ο­ντας το σκηνικό που δια­μορ­φώ­νε­ται για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό το 2017, περι­γρά­φε­ται ως «ισχυρά υψηλή» η ζήτηση για αερο­πο­ρικά ταξίδια προς την Ελλάδα, η οποία συν­δέ­ε­ται και με τις γεω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην ευρύ­τερη περιοχή. Ταυ­τό­χρονα κατα­γρά­φε­ται αυξη­μένο ενδια­φέ­ρον για την Ελλάδα από παρα­δο­σια­κές ευρω­παϊ­κές αγορές, ιδιαί­τερα τις γερ­μα­νό­φω­νες. Τέλος, εκτι­μά­ται πως η ανά­καμψη του οδικού του­ρι­σμού στο τέλος το 2016 θα οδη­γή­σει πιθα­νό­τητα σε θετικό έδαφος τον οδικό του­ρι­σμό προς τη χώρα μας, τη χρονιά που ολο­κλη­ρώ­θηκε.

Εστιά­ζο­ντας στις επι­πτώ­σεις από τους υψηλούς φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές με τους οποίες υπο­χρε­ώ­νο­νται να λει­τουρ­γή­σουν οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­στι­κού τομέα στην Ελλάδα, σε σύγκριση με αντα­γω­νί­στριες χώρες, οι μελε­τη­τές χρη­σι­μο­ποιούν το παρά­δειγμα ενός ξενο­δο­χείου 4 αστέρων.

Σύμφωνα με τη μελέτη, για κάθε 100 ευρώ που πλη­ρώ­νει ο πελάτης, μόνο στην Ελλάδα εμφα­νί­ζο­νται να είναι σχεδόν ισόποσο το άθροι­σμα καθαρών αμοιβών των εργα­ζο­μέ­νων και κερδών των επι­χει­ρή­σεων από τη μία, με το άθροι­σμα των φόρων και εισφο­ρών (37,6 ευρώ έναντι 33,4 ευρώ). Σε εντελώς δια­φο­ρε­τικά επίπεδα δια­μορ­φώ­νο­νται τα αντί­στοιχα μεγέθη στην Ισπανία (46,8 ευρώ έναντι 24,3 ευρώ), στην Τουρκία (47,6 ευρώ έναντι 23,5 ευρώ) και στην Κύπρο (55 ευρώ έναντι 16,1 ευρώ).

Όπως σημειώ­νε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά, αν στην Ελλάδα ίσχυαν οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές της Κύπρου, το εισό­δημα των εργα­ζο­μέ­νων θα ήταν 50% υψη­λό­τερο.

Ταυ­τό­χρονα, οι τιμές με τις οποίες θα ανοίξει ένα ξενο­δο­χείο για να λει­τουρ­γή­σει στην Ελλάδα είναι 16% υψη­λό­τε­ρες απ’ ό,τι αν ίσχυαν οι φορο­λο­γι­κοί συντε­λε­στές της Κύπρου.

Επίσης, όπως ανα­φέ­ρε­ται, προ­κει­μέ­νου οι εργα­ζό­με­νοι στα ελλη­νικά ξενο­δο­χεία να έχουν αντί­στοι­χες αμοιβές με τους ξενο­δο­χο­ϋ­παλ­λή­λους στην Κύπρο και, παράλ­ληλα, το λει­τουρ­γικό κέρδος των ξενο­δο­χείων στην Ελλάδα να είναι αντί­στοιχο των κυπρια­κών, η τιμή του δωμα­τίου στην Ελλάδα θα πρέπει να είναι 34% υψη­λό­τερη σε σύγκριση με ανάλογο ξενο­δο­χείο της Κύπρου.

Οι επι­πτώ­σεις, ωστόσο, από την υπερ­φο­ρο­λό­γηση δεν δια­χέ­ο­νται ισο­με­ρώς σε όλο το εύρος του του­ρι­στι­κού τομέα. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται στη μελέτη, το μεγα­λύ­τερο πλήγμα δέχο­νται οι πιο αδύ­να­μες επι­χει­ρή­σεις του χώρου. Εκείνες που είτε δεν δια­θέ­τουν ισχυρό εμπο­ρικό σήμα (brand), είτε δεν δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε κάποιον από τους γνω­στούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας.