Νέο κύμα ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά: Δείτε τι θα πληρώνουμε «χρυσό» από το 2024

Τους τε­λευ­ταί­ους δύο-τρεις μήνες η λια­νι­κή έχει «υπο­δε­χθεί» νέους ανα­τι­μη­μέ­νους τι­μο­κα­τα­λό­γους χον­δρι­κής του­λά­χι­στον 24 κα­τη­γο­ρί­ες βα­σι­κών αγα­θών

Δεν έχει τέλος το ανα­τι­μη­τι­κό κρε­σέ­ντο στο κα­λά­θι του νοι­κο­κυ­ριού, με τους φθι­νο­πω­ρι­νούς τι­μο­κα­τα­λό­γους χον­δρι­κής να πε­ρι­λαμ­βά­νουν νέες αυ­ξή­σεις σε βα­σι­κές κα­τη­γο­ρί­ες αγα­θών, ενώ τα μη­νύ­μα­τα της βιο­μη­χα­νί­ας «υπο­θη­κεύ­ουν» νέες ανα­τι­μή­σεις και το 2024.

Οι πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Ν» ανα­φέ­ρουν ότι τους τε­λευ­ταί­ους δύο-τρεις μήνες η λια­νι­κή έχει «υπο­δε­χθεί» νέους ανα­τι­μη­μέ­νους τι­μο­κα­τα­λό­γους χον­δρι­κής κύ­ριων κω­δι­κών σε του­λά­χι­στον 24 κα­τη­γο­ρί­ες βα­σι­κών αγα­θών, με τις αυ­ξή­σεις να έχουν ήδη πε­ρά­σει σε ορι­σμέ­νους κω­δι­κούς στις τε­λι­κές τιμές κα­τα­να­λω­τή και σε άλ­λους θα πε­ρά­σουν το προ­σε­χές διά­στη­μα και έως το τέλος του χρό­νου.

«Πε­τά­ει» η τιμή του ελαιο­λά­δου – Τι άλλο ανε­βαί­νει

Αιχμή του δό­ρα­τος πα­ρα­μέ­νει η τιμή του ελαιό­λα­δου, που σή­με­ρα, με βάση τα στοι­χεία του e-katanalotis, το ένα λίτρο παρ­θέ­νο ελαιό­λα­δο των δύο ισχυ­ρό­τε­ρων εγ­χώ­ριων ση­μά­των δια­τί­θε­ται στα σού­περ μάρ­κετ σε εύρος τιμής από 10,80 ευρώ έως και 15,98 ευρώ.

Να ση­μειω­θεί ότι στις 13 Νο­εμ­βρί­ου 2021 η μέση τιμή στο παρ­θέ­νο ελαιό­λα­δο στο ράφι ήταν 7,31 ευρώ, ενώ τον Νο­έμ­βριο του 2022 δεν ξε­περ­νού­σε τα 8,5 ευρώ. Στους τι­μο­κα­τα­λό­γους χον­δρι­κής η αύ­ξη­ση τιμής στο ελαιό­λα­δο αγ­γί­ζει έως και το 48%.

Με­τα­ξύ 10%-14% είναι οι ανα­τι­μή­σεις στα τι­μο­λό­για χον­δρι­κής σε ελιές, κα­τε­ψυγ­μέ­νες πί­τσες, ανα­ψυ­κτι­κά, όσπρια, ρύζι, σο­κο­λά­τες, αλ­λα­ντι­κά και σα­μπουάν.

Στο 6%-8% είναι η αύ­ξη­ση στον καφέ, ενώ 9% είναι στις κά­ψου­λες καφέ.

Έως και 19% είναι οι αυ­ξή­σεις σε προ­ϊ­ό­ντα πε­ρι­ποί­η­σης σώ­μα­τος και προ­σώ­που, ενώ έως 10% είναι επι­βα­ρυ­μέ­νοι οι τι­μο­κα­τά­λο­γοι στις τρο­φές για κα­τοι­κί­δια.

Περί το 10%-12% δια­μορ­φώ­νε­ται η σταθ­μι­σμέ­νη αύ­ξη­ση χον­δρι­κής στα οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά τον φε­τι­νό Νο­έμ­βριο σε σχέση με τον περ­σι­νό, ενώ στο ίδιο επί­πε­δο κυ­μαί­νε­ται και η αύ­ξη­ση στο χοι­ρι­νό κρέας.

Πού έπε­σαν οι τιμές

Ωστό­σο, υπάρ­χουν και ορι­σμέ­νες κα­τη­γο­ρί­ες που εμ­φα­νί­ζουν υπο­τί­μη­ση. Συ­γκε­κρι­μέ­να, τον Νο­έμ­βριο φέτος σε σχέση με τον περ­σι­νό κα­τα­γρά­φε­ται μεί­ω­ση τιμών στα τι­μο­λό­για χον­δρι­κής κατά 7% στη ζά­χα­ρη, κατά 3% στο αλεύ­ρι, κατά 2% στα γα­λα­κτο­κο­μι­κά και το βού­τυ­ρο και κατά 1% σε χαρ­τι­κά και τυ­πο­ποι­η­μέ­νο ψωμί.

Δυ­στυ­χώς, όμως, τα μη­νύ­μα­τα από πλευ­ράς βιο­μη­χα­νί­ας για απο­κλι­μά­κω­ση δεν είναι κα­θό­λου ευοί­ω­να, του­να­ντί­ον σύμ­φω­να με την έρευ­να της Grant Thornton «Greek Business Pulse», το 61% των εγ­χώ­ριων επι­χει­ρή­σε­ων δη­λώ­νει ότι θα προ­βεί -πι­θα­νώς- σε αυ­ξή­σεις τιμών, ενώ από αυτές που θα προ­χω­ρή­σουν σε ανα­τι­μή­σεις, 2 στις 10 δη­λώ­νουν ότι η αύ­ξη­ση θα υπερ­βεί το 10%. Μόλις 1 στις 10 επι­χει­ρή­σεις εν­δέ­χε­ται να προ­χω­ρή­σει σε μεί­ω­ση τιμών.

Βα­σι­κοί λόγοι που οδη­γούν τις επι­χει­ρή­σεις στην από­φα­ση για πε­ραι­τέ­ρω αύ­ξη­ση των τι­μο­λο­γί­ων τους για τους επό­με­νους 12 μήνες είναι είτε η αντι­στάθ­μι­ση της ανό­δου του κό­στους πα­ρα­γω­γής, λόγω επί­μο­νων πλη­θω­ρι­στι­κών πιέ­σε­ων, είτε η απο­κα­τά­στα­ση ή διεύ­ρυν­ση των πε­ρι­θω­ρί­ων κέρ­δους. Πε­ρί­που το 80% των επι­χει­ρή­σε­ων, που ανα­μέ­νει αύ­ξη­ση του κό­στους πα­ρα­γω­γής, προ­τί­θε­ται να προ­χω­ρή­σει σε διορ­θω­τι­κές αυ­ξή­σεις τιμών για να συ­ντη­ρή­σει τα πε­ρι­θώ­ρια κέρ­δους του.

Σε αυ­ξή­σεις τιμών, όμως, προ­τί­θε­ται να προ­βεί και μέρος των επι­χει­ρή­σε­ων (πε­ρί­που 20%), που δεν ανα­μέ­νει αύ­ξη­ση στο κό­στος πα­ρα­γω­γής. Πρό­κει­ται για κί­νη­ση που απο­σκο­πεί σε απο­κα­τά­στα­ση/διεύ­ρυν­ση πε­ρι­θω­ρί­ων κέρ­δους. Τέλος, υπάρ­χει ένα 10% των επι­χει­ρή­σε­ων το οποίο ανα­μέ­νει μεί­ω­ση του κό­στους πα­ρα­γω­γής. Εξ αυτών μόλις το 50% προ­τί­θε­ται να μειώ­σει τιμές.

Τι λέει η αγορά

Εκ­πρό­σω­ποι της βιο­μη­χα­νί­ας τρο­φί­μων, μι­λώ­ντας στη «Ν» ανα­φέ­ρουν ότι «εδώ και τρία χρό­νια όλες οι πα­ρά­με­τροι που κα­θο­ρί­ζουν τα βα­σι­κά λει­τουρ­γι­κά κόστη στον κλάδο τρο­φί­μων έχουν “εκτρο­χια­στεί”. Η υγειο­νο­μι­κή κρίση, το πα­γκό­σμιο lockdown, οι δια­τα­ρα­χές στις με­τα­φο­ρές υπερ­δι­πλα­σιά­ζουν το 2020 το κό­στος δια­νο­μής και ενέρ­γειας.

Τα έντο­να φαι­νό­με­να πυρ­κα­γιών και ξη­ρα­σί­ας το 2021 κα­τέ­στη­σαν βα­σι­κές πρώ­τες ύλες σε “πο­λύ­τι­μους λί­θους”, με το χρη­μα­τι­στή­ριο βα­σι­κών εμπο­ρευ­μά­των να βρί­σκε­ται έκτο­τε σε διαρ­κές “ράλι”, ενώ το 2022 η ρω­σι­κή ει­σβο­λή στην Ου­κρα­νία πυ­ρο­δό­τη­σε εκ νέου την ενερ­γεια­κή και την

επι­σι­τι­στι­κή κρίση. Φέτος η αγορά δεν κα­τά­φε­ρε να ισορ­ρο­πή­σει καθώς το πε­ρι­βάλ­λον πα­ρέ­μει­νε καθ’ όλη τη διάρ­κεια του έτους ιδιαί­τε­ρα εύ­θραυ­στο, ενώ οι εξε­λί­ξεις στη Γάζα δυ­να­μι­τί­ζουν εκ νέου το πεδίο της ανα­σφά­λειας».

Σε ό,τι αφορά τους κα­τα­να­λω­τές, το 66% των εγ­χώ­ριων νοι­κο­κυ­ριών, σύμ­φω­να με την έρευ­να οι­κο­νο­μι­κής συ­γκυ­ρί­ας Οκτω­βρί­ου του ΙΟΒΕ, προ­βλέ­πει άνοδο τιμών με τον ίδιο ή τα­χύ­τε­ρο ρυθμό και το 11% να ανα­μέ­νει στα­θε­ρό­τη­τα. Παρ’ όλα αυτά, στους του­λά­χι­στον 22 μήνες που με­τρά­ει μέχρι στιγ­μής η «πα­ρα­μο­νή» της ακρί­βειας στα εγ­χώ­ρια ράφια οι απώ­λειες στους όγκους πω­λή­σε­ων είναι πολύ μι­κρές και σύμ­φω­να με τις πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Ν» στο φε­τι­νό δε­κά­μη­νο κι­νού­νται σε ορια­κή υπο­χώ­ρη­ση της τά­ξε­ως του 1%-1,5%.  Το γε­γο­νός αυτό υπο­δει­κνύ­ει ότι η ανε­λα­στι­κό­τη­τα της δα­πά­νης σε βα­σι­κά κα­τα­να­λω­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα αφή­νει με­γά­λα πε­ρι­θώ­ρια δια­τή­ρη­σης του κλα­δι­κού πλη­θω­ρι­σμού σε υψηλά επί­πε­δα.

Όπως ανα­φέ­ρουν μι­λώ­ντας στη «Ν» υψη­λό­βαθ­μα στε­λέ­χη των αλυ­σί­δων σού­περ μάρ­κετ «η ορια­κή υπο­χώ­ρη­ση στους όγκους πω­λή­σε­ων, που είναι το βα­σι­κό­τε­ρο βα­ρό­με­τρο για την αγορά, απο­δί­δε­ται τόσο στη συμ­με­το­χή στις πω­λή­σεις του αυ­ξη­μέ­νου του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος και της διευ­ρυ­μέ­νης του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου στη χώρα, αλλά κυ­ρί­ως και στις έντο­νες αλ­λα­γές που κα­τα­γρά­φο­νται στο μίγμα προ­ϊ­ό­ντων που μπαί­νουν στο κα­λά­θι. Οι εγ­χώ­ριοι κα­τα­να­λω­τές δεν έχουν μέχρι στιγ­μής κα­ταρ­γή­σει κα­τη­γο­ρί­ες προ­ϊ­ό­ντων αλλά έχουν στρα­φεί σε φθη­νό­τε­ρες επι­λο­γές

προ­κει­μέ­νου να κα­λύ­ψουν τις ανά­γκες τους, γε­γο­νός που έχει ενι­σχύ­σει την ιδιω­τι­κή ετι­κέ­τα ή κά­ποιες κα­τη­γο­ρί­ες, όπως π.χ. τα σπο­ρέ­λαια που αντι­κα­θι­στούν το ελαιό­λα­δο, το κο­τό­που­λο που αντι­κα­θι­στά το μο­σχά­ρι και το χοι­ρι­νό κ.τ.λ.

Αυτοί οι πα­ρά­γο­ντες κρα­τούν την κα­τα­νά­λω­ση». Όπως επί­σης επι­ση­μαί­νουν «οι τιμές δεν θα πέ­σουν, ωστό­σο πρέ­πει να βρε­θεί μια κα­λύ­τε­ρη ισορ­ρο­πία προ­κει­μέ­νου να στα­μα­τή­σει το ανα­τι­μη­τι­κό ράλι. Η μόνη δύ­να­μη που μπο­ρεί να ρίξει τις τιμές είναι η πτώση των με­ρι­δί­ων αγο­ράς. Όταν μια βιο­μη­χα­νία χάνει με­ρί­δια, τότε ανα­προ­σαρ­μό­ζει την τι­μο­λο­για­κή της πο­λι­τι­κή και τις προ­σφο­ρές της προ­κει­μέ­νου να γίνει πε­ρισ­σό­τε­ρο ελ­κυ­στι­κή σε σχέση με τον αντα­γω­νι­σμό»

Πηγή naftemporiki.gr