Ν. Σαντορινιός: η νέα Προγραμματική Σύμβαση για την Μεσαιωνική Πόλη θα είναι πεδίο συνεργασίας για όλους όσους θέλουν να δουλέψουν για την περαιτέρω ανάδειξή της

30 χρό­νια μετά την έντα­ξη της Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, στον κα­τά­λο­γο Μνη­μεί­ων της UNESCO, το Σάβ­βα­το 3 Νο­εμ­βρί­ου υπε­γρά­φη στη Ρόδο, Μνη­μό­νιο Συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού, του Υπουρ­γεί­ου Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και του Δήμου Ρόδου, ως προ­πο­μπός για την Σύ­ντα­ξη Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης.

Ο Ανα­πλη­ρω­τής Υπουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός, χαι­ρε­τί­ζο­ντας στην εκ­δή­λω­ση και πριν την υπο­γρα­φή του Μνη­μο­νί­ου, ανέ­φε­ρε:

«Η έντα­ξη της Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου στον κα­τά­λο­γο των Μνη­μεί­ων της UNESCO, 30 χρό­νια πριν, απο­τέ­λε­σε μια ση­μα­ντι­κή ιστο­ρι­κή στιγ­μή για το νησί. Το γε­γο­νός ότι ήταν η πρώτη ελ­λη­νι­κή πόλη που εντά­χθη­κε, τότε, κάτω από την προ­στα­σία του Διε­θνούς αυτού Ορ­γα­νι­σμού, κα­τα­δει­κνύ­ει το μέ­γε­θος και τη ση­μα­σία του Μνη­μεί­ου, όχι μόνο για την Ελ­λη­νι­κή, όσο και για την Πα­γκό­σμια πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά. Απο­τε­λεί μνη­μείο και από­δει­ξη της γε­ω­πο­λι­τι­κής θέσης του νη­σιού, ένα ζω­ντα­νό σταυ­ρο­δρό­μι πο­λι­τι­σμών, φέ­ρο­ντας ανά­γλυ­φα τα ση­μά­δια όσων πέ­ρα­σαν από εδώ: Οθω­μα­νοί, Εβραί­οι, Άρα­βες, Ιπ­πό­τες και φυ­σι­κά Έλ­λη­νες άφη­σαν το στίγ­μα τους στη ζωή της πόλης. Η Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου, αναμ­φι­σβή­τη­τα είναι μο­να­δι­κή, αφού από τη μια δια­τη­ρεί, σχε­δόν αναλ­λοί­ω­το, τον ιστό της, τα τείχη και τα οχυ­ρω­μα­τι­κά έργα γύρω από αυτήν, και από την άλλη, είναι ενερ­γή από τον καιρό της ίδρυ­σής της, μέχρι σή­με­ρα, στοι­χείο που απα­ντά­ται σε λίγες ακόμη με­σαιω­νι­κές Ευ­ρω­παϊ­κές πό­λεις.

Γιορ­τά­ζο­ντας σή­με­ρα το πα­ρελ­θόν και το μέλ­λον της Με­σαιω­νι­κή Πόλης του νη­σιού μας, δεν μπορώ να μην ανα­φέ­ρω πως ο δρό­μος μέχρι την ημέρα κή­ρυ­ξής της ως μνη­μείο πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς- την 9^η Δε­κεμ­βρί­ου 1988- δεν ήταν εύ­κο­λος. Δεν έγινε τί­πο­τα μα­γι­κά. Για να φτά­σου­με σε εκεί­νη την ση­μα­δια­κή μέρα, είχαν προη­γη­θεί προ­σπά­θειες πολ­λών αν­θρώ­πων, φω­τι­σμέ­νων αν­θρώ­πων, που σή­με­ρα κά­ποιοι από αυ­τούς είναι εδώ: ο Σάβ­βας Κα­ρα­γιάν­νης, που κυ­νη­γού­σε την Με­λί­να Μερ­κού­ρη για να γίνει η πρώτη προ­γραμ­μα­τι­κή σύμ­βα­ση για την δια­τή­ρη­ση της Με­σαιω­νι­κής πόλης, ο Μάνος Κόκ­κι­νος, ο Γιώρ­γος Γιαν­νό­που­λος– ο μόνος Έλ­λη­νας Πρό­ε­δρος του Ορ­γα­νι­σμού Πό­λε­ων Πα­γκό­σμιας Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς-, ο Γιάν­νης Μα­χαι­ρί­δης, και πολ­λοί άλλοι που έδω­σαν τον εαυτό τους και από τους οποί­ους σή­με­ρα εμείς παίρ­νου­με το νήμα. Δίπλα τους στά­θη­καν ση­μα­ντι­κοί αρ­χαιο­λό­γοι και μη­χα­νι­κοί, όπως οι δυο με­γά­λοι από­ντες, ο Ηλίας Κόλ­λιας και ο Θα­νά­σης Ανα­πο­λι­τά­νος οι οποί­οι ανέ­δει­ξαν την παλιά πόλη των φα­ντα­σμά­των, της δε­κα­ε­τί­ας του 80, στην λα­μπε­ρή Με­σαιω­νι­κή Πόλη που είναι σή­με­ρα.

Σε αυτό το ση­μείο, θα ήθελα να μου επι­τρέ­ψε­τε μια προ­σω­πι­κή ανα­φο­ρά: Από το 1998 μέχρι το 2014, ανή­κο­ντας στο δυ­να­μι­κό της υπη­ρε­σί­ας προ­γραμ­μα­τι­σμού, συ­νερ­γά­στη­κα με πολ­λούς από εσάς εδώ– ση­μα­ντι­κούς αρ­χαιο­λό­γους, μη­χα­νι­κούς, αν­θρώ­πους της πο­λι­τι­κής, που έδει­ξαν διο­ρα­τι­κό­τη­τα και λει­τούρ­γη­σαν προ­ω­θη­τι­κά στην υπό­θε­ση της Με­σαιω­νι­κής Πόλης. Είμαι ιδιαί­τε­ρα πε­ρή­φα­νος για αυτές τις συ­νερ­γα­σί­ες, για το λι­θα­ρά­κι που έβαλα και εγώ τότε, και ελ­πί­ζω και από τον ση­με­ρι­νό που ρόλο να προ­σφέ­ρω και πάλι στην Με­σαιω­νι­κή Πόλη.

Μέσα σε όλα αυτά τα χρό­νια που ίσχυε η πρώτη Προ­γραμ­μα­τι­κή Σύμ­βα­ση, έγι­ναν πολλά έργα, όπως απο­κα­τα­στά­σεις κα­τα­λυ­μά­των, ανα­πλά­σεις κοι­νο­χρή­στων χώρων, απο­κα­τα­στά­σεις μνη­μεί­ων και κα­τοι­κιών, συ­ντή­ρη­ση των τει­χών και των υπο­γεί­ων δι­κτύ­ων, τα οποία κρά­τη­σαν πάνω από 14 χρό­νια και ξο­δεύ­τη­καν 11 εκ. Από το 2004, όμως, που έληξε η Προ­γραμ­μα­τι­κή Σύμ­βα­ση και πάρα τις εξαγ­γε­λί­ες που κάθε φορά ακού­γο­νταν, ποτέ δεν επα­νερ­γο­ποι­ή­θη­κε. Οι προ­σπά­θειες που συ­νε­χί­στη­καν τόσο από το Δήμο και την Πε­ρι­φέ­ρεια, όσο και από το Κρά­τος, δεν ήταν αρ­κε­τές ώστε να δώ­σουν μια νέα ώθηση στην Πόλη. Σή­με­ρα η Με­σαιω­νι­κή Πόλη έχει ανά­γκη να εφαρ­μο­στούν τα σχέ­δια χρή­σε­ων γης, να εφαρ­μο­στεί ένα σύγ­χρο­νο μο­ντέ­λο δια­χεί­ρι­σης και πα­ράλ­λη­λα υπάρ­χει η ανά­γκη να δια­τη­ρή­σει αυτό που την κάνει μο­να­δι­κή: τον αστι­κό της χα­ρα­κτή­ρα. Οφεί­λου­με να προ­χω­ρή­σου­με σε πα­ρεμ­βά­σεις έτσι ώστε να απο­φευ­χθεί η εμπο­ρευ­μα­το­ποί­η­σή της, να μην αλ­λο­τριω­θεί η ει­κό­να της και να μην χάσει την ιστο­ρι­κή της αξία.

Η ση­με­ρι­νή Κυ­βέρ­νη­ση έχει έμπρα­κτα δεί­ξει τον σε­βα­σμό της στην Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου. Έχο­ντας εγκρί­νει διά­φο­ρα έργα, αλλά ιδίως μέσα από το Ει­δι­κό Ανα­πτυ­ξια­κό Πρό­γραμ­μα Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, με πό­ρους απο­κλει­στι­κά εθνι­κούς και όχι ευ­ρω­παϊ­κούς, έχει προ­χω­ρή­σει η συ­νέ­χι­ση του ξύ­λι­νου πε­ζό­δρο­μου, η ανά­δει­ξη της θα­λασ­σι­νής πύλης και η δη­μιουρ­γία δι­κτύ­ου ΑΜΕΑ στην Πόλη. Όμως πιο ση­μα­ντι­κά, με την υπο­γρα­φή του ση­με­ρι­νού Μνη­μο­νί­ου Συ­νερ­γα­σί­ας, ανοί­γε­ται ο δρό­μος έτσι ώστε όλοι να πι­στέ­ψουν πως η επό­με­νη Προ­γραμ­μα­τι­κή Σύμ­βα­ση για τη Με­σαιω­νι­κή Πόλη, σύ­ντο­μα θα είναι γε­γο­νός και θα απο­τε­λέ­σει ένα πεδίο συ­νερ­γα­σί­ας για όλους μας.

Κλεί­νο­ντας θα ήθελα να ευ­χα­ρι­στή­σω ιδιαί­τε­ρα για τις προ­σπά­θειες του και το πεί­σμα του, τον Υφυ­πουρ­γό Πο­λι­τι­σμού, Κώστα Στρα­τή, έναν άν­θρω­πο που εξ αντι­κει­μέ­νου γνω­ρί­ζει την αξία της Με­σαιω­νι­κής Πόλης και ο οποί­ος έχει όραμα και στόχο και για αυτήν».