Μείωση και γήρανση του πληθυσμού της Ελλάδας προβλέπεται τα επόμενα 35 χρόνια – Αποκαλυπτική έρευνα

Ο κ. Κο­τζα­μά­νης, θε­ω­ρεί δε­δο­μέ­νη τη μεί­ω­ση του πλη­θυ­σμού στις επό­με­νες δε­κα­ε­τί­ες και προ­βλέ­πει ότι στην Ελ­λά­δα μετά από 35 έτη θα κα­τοι­κούν από 10,4 εκα­τομ­μύ­ρια έως 9,5 εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι, ενώ η δη­μο­γρα­φι­κή γή­ραν­ση θα είναι διαρ­κώς αυ­ξα­νό­με­νη, καθώς το φαι­νό­με­νο όχι μόνο δε ανα­κό­πτε­ται αλλά θα βαί­νει αυ­ξα­νό­με­νο με την πά­ρο­δο των ετών.

«Η μεί­ω­ση του συ­νο­λι­κού μό­νι­μου πλη­θυ­σμού της Ελ­λά­δας την επό­με­νη τρια­κο­ντα­πε­ντα­ε­τία ανα­μέ­νε­ται να είναι – ανε­ξαρ­τή­τως σε­να­ρί­ων- συ­νε­χής, αν και με δια­φο­ρο­ποι­η­μέ­νους, ανά σε­νά­ριο και πε­ρί­ο­δο, ρυθ­μούς. Ει­δι­κό­τε­ρα, στο τέλος της επό­με­νης ει­κο­σα­ε­τί­ας (2035) ο πλη­θυ­σμός μας θα κυ­μαν­θεί, ανα­λό­γως των υιο­θε­τού­με­νων σε­να­ρί­ων από 10,4 (μέ­γι­στο, το ευ­νοϊ­κό­τα­το σε­νά­ριο) έως 9,5 εκατ. (ελά­χι­στο) ένα­ντι 10,9 εκατ. το 2015, ήτοι μεί­ω­ση από 0,45 έως και 1,4 εκατ. σε από­λυ­τες τιμές (και σε πο­σο­στά κατά 4,1 -12,4% σε σχέση με το 2015). Το 2050 ο πλη­θυ­σμός μας θα κυ­μαν­θεί, ανα­λό­γως πά­ντο­τε των σε­να­ρί­ων από 10,0 (μέ­γι­στο) έως 8,3 εκατ. (ελά­χι­στο) ένα­ντι 10,9 εκα­τομ. το 2015, ήτοι μεί­ω­ση σε από­λυ­τες τιμές από 0,9 έως και 2,4 εκατ. (7,5 έως 23,5 % σε σχέση με το 2015). Τα φυ­σι­κά ισο­ζύ­για (γεν­νή­σεις – θά­να­τοι) ανε­ξαρ­τή­τως σε­να­ρί­ων ανα­μέ­νε­ται να είναι – αν και με δια­κυ­μάν­σεις – αρ­νη­τι­κά την επό­με­νη τρια­κο­ντα­πε­ντα­ε­τία, καθώς οι θά­να­τοι θα είναι στα­θε­ρά πε­ρισ­σό­τε­ροι από τις γεν­νή­σεις, τα δε με­τα­να­στευ­τι­κά ισο­ζύ­για (εί­σο­δοι-έξο­δοι) από αρ­νη­τι­κά θα με­τα­τρα­πούν πι­θα­νό­τα­τα σε ελα­φρώς θε­τι­κά μετά το 2025. Πα­ρό­λη όμως αυτή την αλ­λα­γή του προ­σή­μου τους στα τέλη της επό­με­νης δε­κα­ε­τί­ας, το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα της ζυ­γα­ριάς θα είναι αρ­νη­τι­κό, με απο­τέ­λε­σμα την μεί­ω­ση του πλη­θυ­σμού μας» το­νί­ζει ο κ. Κο­τζα­μά­νης.

Όπως το­νί­ζει, εκτός από την μεί­ω­ση του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού, ση­μα­ντι­κές αλ­λα­γές ανα­μέ­νο­νται και στην κα­τα­νο­μή του ανά ηλι­κία.

«Ει­δι­κό­τε­ρα, η μέση ηλι­κία από 43,45 έτη το 2015 ανα­μέ­νε­ται να αυ­ξη­θεί το 2035 κατά 3,6 έως 4,5 έτη, και το 2050 από 3,7 έως 5,5 έτη. Με­γα­λύ­τε­ρη πα­ράλ­λη­λα αύ­ξη­ση θα έχει η διά­με­σος ηλι­κία (η ηλι­κία δηλ. που χω­ρί­ζει τον πλη­θυ­σμό μας σε δυο ισο­πλη­θή τμή­μα­τα) καθώς από 44 σχε­δόν έτη το 2015 θα αυ­ξη­θεί κατά 5,5 έως 7,1 έτη το 2050. Έτσι, το 2035 το πο­σο­στό των > 65 ετών και των >85 ετών στον συ­νο­λι­κό πλη­θυ­σμό (21% και 2,8% το 2015) ανα­μέ­νε­ται να κυ­μαν­θεί από 27,9% -27,2% για τους πρώ­τους και από 4,1%- 4,5% για τους δεύ­τε­ρους, ενώ τα πο­σο­στά των νέων (0-14 ετών και 0-18 ετών) από 11,0% έως 12,4% για τους πρώ­τους και 15,8% – 14,2% για τους δεύ­τε­ρους αντί­στοι­χα. Το δε 2050 το πο­σο­στό των > 65 ετών και των >85 ετών στον συ­νο­λι­κό πά­ντο­τε πλη­θυ­σμό (21,0 και 2,8% το 2015) ανα­μέ­νε­ται να αυ­ξη­θεί ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο (33,1% -30,3% για τους πρώ­τους και 6,5%-4,9% για τους δεύ­τε­ρους), ενώ τα πο­σο­στά των νέων (0-14 ετών ή ακόμη των 0-18 ετών), πάντα ανα­λό­γως των σε­να­ρί­ων θα κυ­μαν­θούν από 14,8% έως 12,0% για τους πρώ­τους και 19% – 15,4% για τους δεύ­τε­ρους αντί­στοι­χα».

«Ιδιαί­τε­ρη εντύ­πω­ση προ­κα­λεί στο πλαί­σιο αυτό και η τα­χύ­τε­ρη αύ­ξη­ση των ατό­μων ηλι­κί­ας 85+ (των «υπε­ρη­λί­κων») σε σχέση με αυτήν των 65 ετών και άνω Το πλή­θος των 85+ που δε­κα­πλα­σιά­σθη­κε σχε­δόν ανά­με­σα στο 1951 και το 2015, ανα­μέ­νε­ται εκ νέου να πα­ρου­σιά­σει μια ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση την επό­με­νη τρια­κο­ντα­πε­ντα­ε­τία (κατά +106 έως +45,6% ανα­λό­γως των σε­να­ρί­ων). Θα υπάρ­ξει επο­μέ­νως μια ση­μα­ντι­κή γή­ραν­ση όχι μόνον του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού, αλλά και των 65+ ετών (δη­λα­δή “μια γή­ραν­ση μέσα στην γή­ραν­ση”)» προ­σθέ­τει ο κα­θη­γη­τής Δη­μο­γρα­φί­ας.

Σύμ­φω­να με τον ίδιο, η δη­μο­γρα­φι­κή γή­ραν­ση όχι μόνον δεν ανα­κό­πτε­ται, αλλά οι ρυθ­μοί της ανα­μέ­νε­ται να επι­τα­χυν­θούν την επό­με­νη τρια­κο­ντα­πε­ντα­ε­τία. Έτσι, επι­ση­μαί­νει, «ενώ το πο­σο­στό των 65+ ετών αυ­ξή­θη­κε από 13% το 1980 στο 21% το 2015 (+8% σε μια τρια­κο­ντα­πε­να­τε­τία), ανα­μέ­νε­ται να αυ­ξη­θεί εκ νέου, ανά­λο­γα με τα σε­νά­ρια κατά 6,5 – 7,0% ανά­με­σα στο 2015 και το 2035 και κατά 9,5- 12,5% ανά­με­σα στο 2015 και το 2050. Η αύ­ξη­ση αυτή οφεί­λε­ται, κυ­ρί­ως, σε όλα τα σε­νά­ρια, στην προ­ο­δευ­τι­κή εί­σο­δο τα επό­με­να 35 έτη στην ηλι­κια­κή ομάδα των 65 ετών και άνω, αφε­νός μεν των Ελ­λή­νων που ανή­κουν στις πο­λυ­πλη­θείς σχε­τι­κά γε­νε­ές της πρώ­της με­τα­πο­λε­μι­κής πε­ριό­δου (1950-1980, 150 χιλ. γεν­νή­σεις ετη­σί­ως κατά μέσο όρο), αφε­τέ­ρου δε των αλ­λο­δα­πών εκεί­νων που εγκα­τα­στά­θη­καν στην χώρα μας μετά το 1990 και θα πα­ρα­μεί­νουν σε αυτήν, καθώς και αυτοί, στην με­γά­λη τους πλειο­ψη­φία, έχουν γεν­νη­θεί, την πε­ρί­ο­δο 1965-1985».

«Οφεί­λου­με τέλος να επι­ση­μά­νου­με ότι οι ανα­με­νό­με­νες με­τα­βο­λές των πλη­θυ­σμια­κών δομών (ιδιαί­τε­ρα δε μέχρι το 2035) κα­θο­ρί­ζο­νται σε με­γά­λο βαθμό από το μέ­γε­θος και την δομή του πλη­θυ­σμού μας σή­με­ρα (2015). Οι γυ­ναί­κες π.χ. που θα δια­νύ­σουν τις επό­με­νες δύο δε­κα­ε­τί­ες ευ­ρι­σκό­με­νες στις πλέον ανα­πα­ρα­γω­γι­κές τους ηλι­κί­ες (25-40 ετών) έχουν ήδη γεν­νη­θεί, γνω­ρί­ζου­με με ακρί­βεια το πλή­θος τους και κατ’ επέ­κτα­ση μπο­ρού­με να εκτι­μή­σου­με -κά­νο­ντας κά­ποιες υπο­θέ­σεις για την γο­νι­μό­τη­τά τους – τις γεν­νή­σεις τους. Γνω­ρί­ζου­με επί­σης με σχε­τι­κή ακρί­βεια και το πλή­θος των ατό­μων τα οποία την πε­ρί­ο­δο 2016-2035 θα βρε­θούν σε ηλι­κί­ες υψη­λής θνη­σι­μό­τη­τας (το πλή­θος δη­λα­δή των ατό­μων που θα είναι άνω των 50 ετών) και επο­μέ­νως δυ­νά­με­θα να εκτι­μή­σου­με και τον ανα­με­νό­με­νο συ­νο­λι­κό αριθ­μό θα­νά­των καθώς πάνω από το 90% των θα­νά­των ετη­σί­ως οφεί­λο­νται στα άτομα των ηλι­κιών αυτών. Η συρ­ρί­κνω­ση του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού που κα­τα­γρά­φε­ται σε όλα τα σε­νά­ρια και η συ­νε­χι­ζό­με­νη γή­ραν­σή του προ­φα­νώς ανα­μέ­νε­ται να έχουν άμεση επί­πτω­ση και στον πλη­θυ­σμό ερ­γά­σι­μης ηλι­κί­ας ο οποί­ος φθί­νει συ­νε­χώς» ανα­φέ­ρει ο κ. Κο­τζα­μά­νης και εξη­γεί:.

«Ει­δι­κό­τε­ρα, από 7,0 εκατ. το 2015, οι 15-64 ετών ανα­μέ­νε­ται το 2035 να κυ­μαν­θούν από 5,8 έως 6,3 εκατ., οι δε 20-69 ετών (7,1 εκατ. το 2015) στα αντί­στοι­χα σε­νά­ρια από 6,6 έως 6,1 εκατ. Στο τέλος δε της πε­ριό­δου των προ­βο­λών μας (2050) οι μεν 15-64 ετών θα κυ­μαν­θούν από 4,6 έως 5,5 εκατ., οι δε 20-69 ετών από 4,8 έως 5,7 εκατ. Κατ’ επέ­κτα­ση, ανε­ξαρ­τή­τως σε­να­ρί­ων, το πλή­θος των ατό­μων αυτών θα μειω­θεί ενώ το ει­δι­κό τους βάρος θα συρ­ρι­κνω­θεί. Ει­δι­κό­τε­ρα, το 2035 το πο­σο­στό των 15-64 στο συ­νο­λι­κό πλη­θυ­σμό (65% το 2015), θα κυ­μαν­θεί από 60,2 έως 61,4% και 15 χρό­νια μετά (το 2050) από 54 έως 56,5%). Ταυ­τό­χρο­να, οφεί­λου­με να το­νί­σου­με ότι η μεί­ω­ση του πλή­θους των ατό­μων ερ­γά­σι­μης ηλι­κί­ας στη διάρ­κεια της επό­με­νης τρια­κο­ντα­πε­ντα­ε­τί­ας επι­τα­χύ­νε­ται σε όλα τα σε­νά­ρια μετά το 2030».

Ερω­τη­θείς για τους λό­γους στους οποί­ους οφεί­λε­ται αυτή η επι­τά­χυν­ση, λέει:

«Η επι­τά­χυν­ση αυτή οφεί­λε­ται κυ­ρί­ως σε δυο λό­γους: στην προ­ο­δευ­τι­κή εί­σο­δο στην ομάδα του πλη­θυ­σμού ερ­γά­σι­μης ηλι­κί­ας (του πλη­θυ­σμού δη­λα­δή 15-64 ετών ή ακόμη των 20-69 ετών) των ολι­γο­πλη­θών γε­νε­ών >2010 (των ατό­μων δη­λα­δή που γεν­νή­θη­καν και θα γεν­νη­θούν μετά το 2010) και στην προ­ο­δευ­τι­κή έξοδο από την ίδια με­γά­λη ηλι­κια­κή ομάδα των πο­λυ­πλη­θέ­στε­ρων γε­νε­ών της πε­ριό­δου 1960-1975. Η απρό­σκο­πτη αυτή μεί­ω­ση θα επη­ρε­ά­σει προ­φα­νώς και τον οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γό πλη­θυ­σμό (4,7 εκατ. το 2015), ο οποί­ος πι­θα­νό­τα­τα το 2035 θα υπο­λεί­πε­ται αυτού του 2015, ανα­λό­γως των σε­να­ρί­ων, κατά 0,5-1 εκατ., το δε 2050 κατά 1,1-1,7 εκατ. Οι προ­α­να­φερ­θεί­σες εξε­λί­ξεις είναι δυ­να­τόν με­ρι­κώς και μόνον να αμ­βλυν­θούν στην πε­ρί­πτω­ση που τα ανά ηλι­κία πο­σο­στά συμ­με­το­χής του πλη­θυ­σμού πα­ρα­γω­γι­κής – ερ­γά­σι­μης ηλι­κί­ας στον οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γό πλη­θυ­σμό αυ­ξη­θούν. Οι ανα­με­νό­με­νες με­τα­βο­λές τόσο του με­γέ­θους όσο και της κα­τα­νο­μής του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού μας ανά ηλι­κία και, προ­φα­νώς, η ανα­με­νό­με­νη μεί­ω­ση και του πλη­θυ­σμού ερ­γά­σι­μης ηλι­κί­ας εν­δια­φέ­ρουν όλους μας ιδιαί­τε­ρα όμως όσους έχουν την ευ­θύ­νη δια­μόρ­φω­σης πο­λι­τι­κών σε ευρύ φάσμα πε­δί­ων, καθώς η με­τα­βλη­τή «πλη­θυ­σμός» δεν είναι πλέον δυ­να­τόν να μην λαμ­βά­νε­ται υπόψη στην χά­ρα­ξη των πο­λι­τι­κών αυτών».

enikos.gr