Βασίλης Α. Υψηλάντης: «Αντιμετωπίζεται από την Κυβέρνηση το πρόβλημα με τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο»

Ο Βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου και Κο­σμή­το­ρας της Βου­λής, Βα­σί­λης Νι­κό­λα­ος Α. Υψη­λά­ντης, είχε κα­τα­θέ­σει κοι­νο­βου­λευ­τι­κή ερώ­τη­ση σχε­τι­κά με το μεί­ζον ζή­τη­μα των δα­νεί­ων σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, που απα­σχο­λεί χι­λιά­δες συ­μπο­λί­τες μας.

Στην απά­ντη­σή του, το Υπουρ­γείο Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας & Οι­κο­νο­μι­κών επι­ση­μαί­νει:

Η προ­στα­σία των κα­τα­να­λω­τών και η δια­σφά­λι­ση της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας απο­τε­λούν βα­σι­κή προ­τε­ραιό­τη­τα της Πο­λι­τεί­ας.

Με τον ν. 4438/2016, εν­σω­μα­τώ­θη­καν στην ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία οι δια­τά­ξεις της Οδη­γί­ας 2014/17/ΕΕ, θε­σπί­ζο­ντας υπο­χρε­ώ­σεις δια­φά­νειας, πε­ριο­ρι­σμού του συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου και δυ­να­τό­τη­τα με­τα­τρο­πής των συμ­βά­σε­ων σε εναλ­λα­κτι­κό νό­μι­σμα, όταν η ισο­τι­μία με­τα­βλη­θεί άνω του 20%.

Η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος έχει κα­θιε­ρώ­σει σα­φείς κα­νό­νες ενη­μέ­ρω­σης, ώστε οι δα­νειο­λή­πτες να γνω­ρί­ζουν πλή­ρως τις υπο­χρε­ώ­σεις και τους κιν­δύ­νους που ανα­λαμ­βά­νουν.

Η Κυ­βέρ­νη­ση, αντι­λαμ­βα­νό­με­νη την πίεση που δέ­χο­νται οι δα­νειο­λή­πτες σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, εξε­τά­ζει εντός του 2025 ένα ολο­κλη­ρω­μέ­νο σχέ­διο επί­λυ­σης, με βάση τις καλές πρα­κτι­κές άλλων ευ­ρω­παϊ­κών χωρών. Στό­χος είναι μια ισορ­ρο­πη­μέ­νη και δί­καιη λύση, που θα προ­στα­τεύ­ει τους πο­λί­τες, χωρίς να δια­τα­ράσ­σει τη στα­θε­ρό­τη­τα του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος.

Ο κ. Υψη­λά­ντης δή­λω­σε σχε­τι­κά:

«Η απά­ντη­ση του Υπουρ­γεί­ου επι­βε­βαιώ­νει ότι η Κυ­βέρ­νη­ση προ­σεγ­γί­ζει με σο­βα­ρό­τη­τα και υπευ­θυ­νό­τη­τα το ζή­τη­μα των δα­νεί­ων σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο. Η πρό­θε­ση για κα­τά­θε­ση σχε­δί­ου επί­λυ­σης εντός του έτους, με γνώ­μο­να την κοι­νω­νι­κή δι­καιο­σύ­νη και τη δια­τή­ρη­ση της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας, απο­τε­λεί ση­μα­ντι­κό βήμα. Θα συ­νε­χί­σω να πα­ρα­κο­λου­θώ στενά το θέμα, με στόχο την ανα­κού­φι­ση των δα­νειο­λη­πτών και τη στή­ρι­ξη των συ­μπο­λι­τών μας που βρέ­θη­καν σε δύ­σκο­λη θέση λόγω αστάθ­μη­των πα­ρα­γό­ντων».

Τα βα­σι­κό­τε­ρα ση­μεία της απά­ντη­σης είναι τα ακό­λου­θα:

ΘΕΜΑ: Η με αρ. πρωτ. 5701/27-5-2025 ερώ­τη­ση Βου­λής του Βου­λευ­τή Ν. Δω­δε­κα­νή­σου

Βα­σί­λειου-Νι­κο­λά­ου Α. Υψη­λά­ντη.

Σε απά­ντη­ση της εν θέ­μα­τι Ερώ­τη­σης και όσον αφορά θέ­μα­τα αρ­μο­διό­τη­τάς μας, θέ­του­με υπόψη σας, τα κά­τω­θι:

Η δια­σφά­λι­ση της χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής στα­θε­ρό­τη­τας και της προ­στα­σί­ας των κα­τα­να­λω­τών στο πλαί­σιο συμ­βά­σε­ων πί­στω­σης σε ξένο νό­μι­σμα, όπως οι συμ­βά­σεις σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, απο­τε­λεί βα­σι­κό αντι­κεί­με­νο του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου. Με τον ν.4438/2016, με τον οποίο εν­σω­μα­τώ­θη­κε η Οδη­γία 2014/17/ΕΕ, που αφορά τις συμ­βά­σεις πί­στω­σης που συ­νά­πτο­νται με κα­τα­να­λω­τές για ακί­νη­τα που προ­ο­ρί­ζο­νται για κα­τοι­κία, ενι­σχύ­θη­κε η επο­πτεία των πι­στω­τι­κών ιδρυ­μά­των μέσω της επι­βο­λής υπο­χρε­ώ­σε­ων δια­φά­νειας, ενη­μέ­ρω­σης και πε­ριο­ρι­σμού του συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου. Στο πλαί­σιο αυτό ρυθ­μί­ζο­νται, με­τα­ξύ άλλων, και οι συμ­βά­σεις πί­στω­σης σε ξένο νό­μι­σμα, με τις σχε­τι­κές δια­τά­ξεις να εφαρ­μό­ζο­νται από την ημε­ρο­μη­νία έναρ­ξης ισχύ­ος του νόμου.

Κατά συ­νέ­πεια, με το νο­μι­κό πλαί­σιο του ν. 4438/2016 προ­βλέ­φθη­καν ει­δι­κό­τε­ρες δια­τά­ξεις για την προ­στα­σία των κα­τα­να­λω­τών, οι οποί­ες εφαρ­μό­ζο­νται στις νέες συμ­βά­σεις που συ­νά­πτο­νται σε ξένο νό­μι­σμα, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των νέων συμ­βά­σε­ων δα­νεί­ων σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο.

Ει­δι­κό­τε­ρα για τις συμ­βά­σεις πί­στω­σης σε νό­μι­σμα δια­φο­ρε­τι­κό από το νό­μι­σμα του

κρά­τους-μέ­λους κα­τοι­κί­ας του κα­τα­να­λω­τή («δά­νεια σε ξένο νό­μι­σμα»), με το άρθρο 22 του

σχε­τι­κού νόμου, το οποίο εν­σω­μα­τώ­νει το άρθρο 23 της προ­α­να­φε­ρό­με­νης Οδη­γί­ας, θε­σπί­στη­καν συ­γκε­κρι­μέ­νες απαι­τή­σεις προς τους πι­στω­τι­κούς φο­ρείς. Σκο­πός των ρυθ­μί­σε­ων αυτών είναι αφε­νός η δια­σφά­λι­ση της επί­γνω­σης του συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου από τον κα­τα­να­λω­τή πριν τη σύ­να­ψη της σύμ­βα­σης, και αφε­τέ­ρου ο πε­ριο­ρι­σμός της έκ­θε­σής του στον εν λόγω κίν­δυ­νο κατά τη διάρ­κεια της σύμ­βα­σης, με πε­ριο­δι­κή και έκτα­κτη πλη­ρο­φό­ρη­ση.

Συ­γκε­κρι­μέ­να:

Προ­βλέ­πε­ται στις συμ­βά­σεις πί­στω­σης σε ξένο νό­μι­σμα:

α) είτε η συ­μπε­ρί­λη­ψη συμ­βα­τι­κού όρου σύμ­φω­να με τον οποίο ο κα­τα­να­λω­τής δι­καιού­ται, κα­τό­πιν αι­τή­μα­τός του, να με­τα­τρέ­ψει τη σύμ­βα­ση πί­στω­σης σε εναλ­λα­κτι­κό νό­μι­σμα, του­λά­χι­στον όταν η δια­κύ­μαν­ση της συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μί­ας υπερ­βαί­νει το 20% σε σχέση με την ισο­τι­μία που ίσχυε κατά τον χρόνο σύ­να­ψης της σύμ­βα­σης,

β) είτε η δια­σφά­λι­ση ότι η σύμ­βα­ση πί­στω­σης συ­νο­δεύ­ε­ται, καθ’ όλη τη διάρ­κειά της, από κα­τάλ­λη­λο χρη­μα­το­πι­στω­τι­κό μέσο αντι­στάθ­μι­σης του συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου.

Συ­να­φώς, η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος, στο πλαί­σιο των εκ του νόμου και του Κα­τα­στα­τι­κού της αρ­μο­διο­τή­των, έχει θε­σπί­σει κα­νό­νες ενη­μέ­ρω­σης των συ­ναλ­λασ­σό­με­νων με τα πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα (ΠΔ/ΤΕ 2501/2002, ΦΕΚ Α΄ 277). Στους

κα­νό­νες αυ­τούς συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται υπο­χρε­ώ­σεις πα­ρο­χής προ­συμ­βα­τι­κής ενη­μέ­ρω­σης, ώστε οι συ­ναλ­λασ­σό­με­νοι να σχη­μα­τί­ζουν σαφή ει­κό­να για τις πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες και

προ­ϊ­ό­ντα πριν από τη σύ­να­ψη της σύμ­βα­σης. Ει­δι­κό­τε­ρα δε στην κατ’ ελά­χι­στον απαι­τού­με­νη προ­συμ­βα­τι­κή ενη­μέ­ρω­ση συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται πλη­ρο­φό­ρη­ση για τον κίν­δυ­νο από εν­δε­χό­με­νη δια­κύ­μαν­ση της συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μί­ας, καθώς και για τη δυ­να­τό­τη­τα και το κό­στος χρη­σι­μο­ποί­η­σης τε­χνι­κών κά­λυ­ψης του σχε­τι­κού κιν­δύ­νου.

Επι­πρό­σθε­τα, με την παρ. 4 του άρ­θρου 22 του ν. 4438/2016 θε­σπί­στη­κε η υπο­χρέ­ω­ση του πι­στω­τι­κού φορέα να ει­δο­ποιεί αμέ­σως τον κα­τα­να­λω­τή, εγ­γρά­φως ή με άλλο στα­θε­ρό μέσο, όταν το ύψος του οφει­λό­με­νου συ­νο­λι­κού ποσού ή των οφει­λό­με­νων δό­σε­ων που πρέ­πει να κα­τα­βά­λει ο κα­τα­να­λω­τής πα­ρου­σιά­ζει δια­κύ­μαν­ση με­γα­λύ­τε­ρη από 20% σε σχέση με αυτό που θα ήταν αν ίσχυε η συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κή ισο­τι­μία με­τα­ξύ του νο­μί­σμα­τος της σύμ­βα­σης και του εναλ­λα­κτι­κού νο­μί­σμα­τος που ίσχυε κατά το χρόνο σύ­να­ψης της σύμ­βα­σης. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι, στην πε­ριο­δι­κή ενη­μέ­ρω­ση που λαμ­βά­νει ο κα­τα­να­λω­τής πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται υπεν­θύ­μι­ση ως προς το ύψος της με­τα­βο­λής της συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μί­ας.

Επί­σης, σύμ­φω­να με το στοι­χείο ζ της παρ. 10 του άρ­θρου 10 του ν. 4438/2016, προ­βλέ­πε­ται η υπο­χρέ­ω­ση προει­δο­ποί­η­σης του κα­τα­να­λω­τή σχε­τι­κά με τον κίν­δυ­νο ότι εν­δε­χό­με­νες δια­κυ­μάν­σεις της συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κής ισο­τι­μί­ας εν­δέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σουν το ποσό που αυτός τε­λι­κά θα κλη­θεί να κα­τα­βά­λει.

Σύμ­φω­να δε με την πα­ρά­γρα­φο 5 του άρ­θρου 23 της Οδη­γί­ας 2014/17/ΕΕ, πα­ρέ­χε­ται η δια­κρι­τι­κή ευ­χέ­ρεια στα κράτη μέλη να θε­σπί­ζουν πρό­σθε­τες ρυθ­μί­σεις σχε­τι­κά με τα δά­νεια σε ξένο νό­μι­σμα, υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι οι ρυθ­μί­σεις αυτές δεν έχουν ανα­δρο­μι­κή ισχύ, δεν αφο­ρούν ήδη συ­να­φθεί­σες (προ­ϋ­φι­στά­με­νες) συμ­βά­σεις. Συ­νε­πώς, στο πεδίο

εφαρ­μο­γής της Οδη­γί­ας και του ν. 4438/2016 δεν υπά­γο­νται προ­γε­νέ­στε­ρες (πριν την σχε­τι­κή έναρ­ξη ισχύ­ος) συ­να­φθεί­σες συμ­βά­σεις σε ξένο νό­μι­σμα και εν προ­κει­μέ­νω πα­λαιές συμ­βά­σεις σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο. Όσον αφορά τις πα­λαιό­τε­ρα συ­να­φθεί­σες συμ­βά­σεις, το θέμα έχει αντι­με­τω­πι­στεί πολ­λά­κις από τα Ελ­λη­νι­κά Δι­κα­στή­ρια. Σε αυτό το πλαί­σιο, εκ­δό­θη­κε η υπ΄α­ριθμ. 4/2019 από­φα­ση του Αρεί­ου Πάγου, η οποία απορ­ρί­πτει την αί­τη­ση αναί­ρε­σης δα­νειο­λή­πτριας σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, κρί­νο­ντας, με­τα­ξύ άλλων, ότι ο όρος των δα­νεια­κών συμ­βά­σε­ων για απο­πλη­ρω­μή σε ευρώ ή ελ­βε­τι­κό φρά­γκο με βάση την τρέ­χου­σα ισο­τι­μία είναι δη­λω­τι­κός όρος και ως εκ τού­του δεν υπό­κει­ται σε έλεγ­χο κα­τα­χρη­στι­κό­τη­τας. Πε­ραι­τέ­ρω, με την υπ’ αρ. 948/2021 από­φα­σή του ο Άρειος Πάγος (Α1′ Πο­λι­τι­κό Τμήμα), σε υπό­θε­ση ανα­γνώ­ρι­σης ως κα­τα­χρη­στι­κών Γε­νι­κών Όρων Συ­ναλ­λα­γών, κατά το άρθρο 2, παρ. 6 και 7 του ν. 2251/1994- που εν­σω­μά­τω­σε στην ελ­λη­νι­κή έν­νο­μη τάξη την Οδη­γία 93/13/ΕΟΚ του Συμ­βου­λί­ου της 5ης Απρι­λί­ου 1993 σχε­τι­κά με τις κα­τα­χρη­στι­κές ρή­τρες των συμ­βά­σε­ων που συ­νά­πτο­νται με κα­τα­να­λω­τές (ΕΕ 1993, L 95, σ. 29)- κα­τέ­λη­ξε, ομοί­ως, ότι οι δη­λω­τι­κοί όροι δεν εμπί­πτουν στο πεδίο εφαρ­μο­γής του Ν. 2251/1994, εξαι­ρού­νται από το δι­κα­στι­κό έλεγ­χο κα­τα­χρη­στι­κό­τη­τας και, ως μη κα­τα­χρη­στι­κοί, εξαι­ρού­νται και του ελέγ­χου της δια­φά­νειας. Ση­μειώ­νε­ται ότι εκ­κρε­μούν ενώ­πιον των Ελ­λη­νι­κών Δι­κα­στη­ρί­ων αναι­ρέ­σεις των συλ­λο­γι­κών αγω­γών κατά των τρα­πε­ζών, οι δι­κά­σι­μοι των οποί­ων έχουν ορι­στεί εντός του 2025. Πε­ραι­τέ­ρω, ο Σύλ­λο­γος Δα­νειο­λη­πτών Ελ­βε­τι­κού Φρά­γκου υπέ­βα­λε στην Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή κα­ταγ­γε­λία κατά της Ελ­λά­δος, για πα­ρα­βί­α­ση του άρ­θρου 267

Συν­θή­κης Λει­τουρ­γί­ας της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης (ΣΛΕΕ) από τον Άρειο Πάγο. Συ­νε­πώς, με βάση τα ανω­τέ­ρω, το ζή­τη­μα έχει τεθεί ενώ­πιον της Ελ­λη­νι­κής Δι­καιο­σύ­νης.

Για το κρί­σι­μο ανω­τέ­ρω ζή­τη­μα, η Κυ­βέρ­νη­ση, αφου­γκρα­ζό­με­νη τις ανη­συ­χί­ες των πο­λι­τών και κα­τα­νο­ώ­ντας την δύ­σκο­λη θέση, στην οποία έχουν πε­ριέλ­θει οι οφει­λέ­τες δα­νεί­ων λη­φθέ­ντων σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, εξε­τά­ζει εντός του τρέ­χο­ντος έτους, σχέ­διο επί­λυ­σης του προ­βλή­μα­τος που έχει δη­μιουρ­γη­θεί, βάσει των ισχυό­ντων σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Για την δια­μόρ­φω­ση της πρό­τα­σης εξε­τά­ζο­νται όλες οι πα­ρά­με­τροι, ώστε να δοθεί μία ισορ­ρο­πη­μέ­νη λύση στο ζή­τη­μα. Εντού­τοις, πρέ­πει ιδιαί­τε­ρα να

επι­ση­μαν­θεί ότι ένα σο­βα­ρό ζή­τη­μα που συν­δέ­ε­ται με την προ­βλη­μα­τι­κή για τα δά­νεια σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο είναι ότι σε πε­ρί­πτω­ση που τρο­πο­ποι­η­θεί η Κα­θα­ρή Πα­ρού­σα Αξία (ΚΠΑ) των δα­νεί­ων αυτών σε πο­σο­στό άνω του 1%, χωρίς προη­γού­με­νη συ­νεν­νό­η­ση με τους αρ­μό­διους ευ­ρω­παϊ­κούς επο­πτι­κούς φο­ρείς, αυτό ενέ­χει τον κίν­δυ­νο τα δά­νεια αυτά να χα­ρα­κτη­ρι­στούν στο σύ­νο­λο τους ως “μη εξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια”, προ­σθέ­το­ντας στο τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα επι­πλέ­ον 3 δις ΜΕΔ (ήτοι το σύ­νο­λο των δα­νεί­ων σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο).

Αυτό είναι κάτι που μια σο­βα­ρή δια­χεί­ρι­ση του τρα­πε­ζι­κού συ­στή­μα­τος, δεν μπο­ρεί να επι­τρέ­ψει ποτέ να επι­συμ­βεί.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού Τομέα και Δια­χεί­ρι­σης Ιδιω­τι­κού Χρέ­ους με αί­σθη­μα ευ­θύ­νης, ορ­θο­λο­γι­σμού και αλ­λη­λεγ­γύ­ης με­τέ­χει των κρί­σι­μων εξε­λί­ξε­ων και συμ­βάλ­λει με συ­νέ­πεια στο έργο του Υπουρ­γεί­ου Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών, αξιο­ποιώ­ντας ιδίως την εμπει­ρία της στη λει­τουρ­γία των νο­μο­θε­τι­κών ερ­γα­λεί­ων ρύθ­μι­σης οφει­λών, κα­τα­θέ­το­ντας τη γνώση της για θε­σμι­κή ευ­ε­λι­ξία και αντι­κει­με­νι­κή ανα­γνώ­ρι­ση της οι­κο­νο­μι­κής αδυ­να­μί­ας των πο­λι­τών στο πλαί­σιο των ρυθ­μί­σε­ων οφει­λών, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις διε­θνείς δε­σμεύ­σεις της χώρας και τους πε­ριο­ρι­σμούς των οδη­γιών και κα­νο­νι­σμών της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και της Ευ­ρω­παϊ­κής Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας. Συ­νε­πώς, στο πεδίο εφαρ­μο­γής της Οδη­γί­ας και του ν. 4438/2016 δεν υπά­γο­νται προ­γε­νέ­στε­ρες (πριν την σχε­τι­κή έναρ­ξη ισχύ­ος) συ­να­φθεί­σες συμ­βά­σεις σε ξένο νό­μι­σμα και εν προ­κει­μέ­νω πα­λαιές συμ­βά­σεις σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο. Για την πλη­ρό­τη­τα της απά­ντη­σης επι­συ­νά­πτο­νται τα με αρ. πρωτ. 627/6-5-2025 έγ­γρα­φο της Ελ­λη­νι­κής Ένω­σης Τρα­πε­ζών, και η απά­ντη­ση της ΤτΕ, με αρ. Πρωτ. 276/12.05.2025, (Δ/νση Επο­πτεί­ας Πι­στω­τι­κών Ιδρυ­μά­των) τα οποία απα­ντούν σε προη­γού­με­νες ερω­τή­σεις Βου­λευ­τών, που ανα­φέ­ρο­νται στο θέμα των συμ­βά­σε­ων σε Ελ­βε­τι­κό φρά­γκο.

Η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τέ­ας

Θεώνη Αλα­μπά­ση