Ελληνικός Τουρισμός: «Mind the Gap»

Τα ξενο­δο­χεία ανοί­γουν χωρίς να είναι αυτο­νό­ητο πως θα έχουν πελάτες, σε ποιες πλη­ρό­τη­τες και για πόσο διά­στημα. Μεσού­ντος του Ιουνίου, τα ερω­τή­ματα αυτά εξα­κο­λου­θούν να μένουν ανα­πά­ντητα.

Η επα­νεκ­κί­νηση του του­ρι­σμού δεν σημαί­νει αυτο­μά­τως και ανά­καμψή του. Η συγκυ­ρία για τον ξενο­δο­χειακό κλάδο δεν έχει ιστο­ρικό προη­γού­μενο. Τα ξενο­δο­χεία ανοί­γουν χωρίς να είναι αυτο­νό­ητο πως θα έχουν πελάτες, σε ποιες πλη­ρό­τη­τες και για πόσο διά­στημα. Μεσού­ντος του Ιουνίου, τα ερω­τή­ματα αυτά εξα­κο­λου­θούν να μένουν ανα­πά­ντητα. Για την έκταση και τον όγκο της ξενο­δο­χεια­κής υπο­δο­μής της χώρας που φιλο­ξέ­νησε 33 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες το 2019, τα ερω­τη­μα­τικά αυτά απο­κτούν υπαρ­ξιακό χαρα­κτήρα, με δεδο­μέ­νες τις πολύ μεγάλες απώ­λειες που επέφερε το 2020.

Το ΞΕΕ με πλήρη συναί­σθηση της ευθύνης του έχει απο­φύ­γει κάθε εκτί­μηση για τη σεζόν του 2021. Αυτό που κάνουμε και φέτος όπως και πέρυσι είναι να ξεκι­νή­σουμε πάλι τον κυλιό­μενο κύκλο ερευνών του ΙΤΕΠ για να παρα­κο­λου­θούμε την εξέλιξη της σεζόν όπως δια­μορ­φώ­νε­ται επί του πραγ­μα­τι­κού πεδίου και όχι στο επίπεδο των ευχών ή των υπο­θέ­σεων. Είναι μια δυνα­μική κατά­σταση που ανά πάσα στιγμή μπορεί να μας εκπλή­ξει. Μακάρι θετικά. Μπορεί εξίσου όμως να μας εκπλή­ξει και δυσά­ρε­στα.

α’ κατοι­κία: Πώς θα σώζεται από το φθι­νό­πωρο – Το σχέδιο

Ο κλάδος λοιπόν αν και τραυ­μα­τι­σμέ­νος βρί­σκε­ται στην αφε­τη­ρία της επα­νεκ­κί­νη­σης με αισιο­δο­ξία να πετύχει το καλύ­τερο που μπορεί αλλά και με ρεα­λι­σμό, καθώς είναι μια ακόμη σεζόν που δεν βρί­σκε­ται στα δικά μας χέρια αλλά σε αυτά των λοι­μω­ξιο­λό­γων. Αυτό που είναι στο δικό μας χέρι είναι να εφαρ­μό­σουμε με σχο­λα­στικό τρόπο όλα τα νέα ανα­βαθ­μι­σμένα υγειο­νο­μικά πρω­τό­κολλα για τη λει­τουρ­γία των ξενο­δο­χείων. Πέρυσι πετύ­χαμε μια άριστη υγειο­νο­μική δια­χεί­ριση και με αυτή την κατα­κτη­μένη εμπει­ρία θα πρά­ξουμε το ίδιο, καθώς είναι κοινός τόπος για τον κλάδο πως η ασφά­λεια είναι και αυτό το καλο­καίρι μια απόλυτα κρίσιμη διά­σταση του προ­ϊ­ό­ντος μας και θα προσ­διο­ρί­σει σε σημα­ντικό βαθμό την εξέλιξη και τα απο­τε­λέ­σματα της σεζόν.

Από εκεί και πέρα είναι σαφές πως κανείς δεν μπορεί να παρι­στά­νει τον μάντη. Η μόνη βεβαιό­τητα είναι η αβε­βαιό­τητα. Οσο έχουμε να κάνουμε με εύθραυ­στα επι­δη­μιο­λο­γικά δεδο­μένα τόσο στη χώρα μας όσο και στις χώρες προ­έ­λευ­σης των επι­σκε­πτών μας, η ανά­καμψη στον του­ρι­σμό θα απαι­τή­σει περισ­σό­τερο χρόνο. Ηδη στην Ευρώπη οι αισιό­δο­ξες εκτι­μή­σεις κάνουν λόγο για επι­στροφή στην κανο­νι­κό­τητα των ταξι­διών το 2023 και οι πιο σκε­πτι­κι­στές μετα­θέ­τουν το όριο αυτό για το 2025. Ανάλογη είναι η εκτί­μηση και των ελλήνων ξενο­δό­χων καθώς δια­φαί­νε­ται πως από τη σημε­ρινή επα­νεκ­κί­νηση μέχρι την επι­στροφή του ξενο­δο­χεια­κού τζίρου στα προ COVID επίπεδα θα απαι­τη­θεί ικανός χρόνος και αυτό το «κενό» θα πρέπει να τύχει ειδικής προ­σο­χής προ­κει­μέ­νου να μην απο­τε­λέ­σει αιτία συστη­μι­κού κιν­δύ­νου όχι μόνο για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό αλλά και για την εθνική οικο­νο­μία.

Η τύχη της φιλο­ξε­νίας δεν είναι υπόθεση μόνο των ξενο­δό­χων, είναι υπόθεση όλων. Δημιουρ­γεί αλυ­σί­δες αξίας σε όλη την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία και λει­τουρ­γεί πολ­λα­πλα­σια­στικά για την ανά­πτυξη. Συνει­σφέ­ρει τα μέγιστα στην απα­σχό­ληση και την κοι­νω­νική συνοχή. Εγγυά­ται την περι­φε­ρειακή ανά­πτυξη και την ευη­με­ρία τοπικών κοι­νω­νιών σε όλη την Ελλάδα. Για αυτό και η φιλο­ξε­νία δεν πρέπει να βρεθεί στο «κενό».

Η κρατική στήριξη απά­ντησε μέχρι σήμερα στο πώς θα μείνει ένα ξενο­δο­χείο κλειστό σε βρα­χυ­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα. Επίσης έχει απα­ντη­θεί και το σχέδιο μιας πιο μακρο­πρό­θε­σμης ανά­πτυ­ξης του ελλη­νι­κού προ­ϊ­ό­ντος στις κατευ­θύν­σεις της βιω­σι­μό­τη­τας, του ψηφια­κού μετα­σχη­μα­τι­σμού, της ποιό­τη­τας και της ανα­βάθ­μι­σης των δεξιο­τή­των του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού. Στο ΞΕΕ αισθα­νό­μα­στε δικαιω­μέ­νοι για τις πρω­το­βου­λίες που σχε­διά­σαμε και ήδη υλο­ποιούμε καθώς είναι πιο επί­και­ρες από ποτέ. Είτε πρό­κει­ται για τον CapsuleT, για την επι­τά­χυνση της δημιουρ­γίας ενός οικο­συ­στή­μα­τος start up στον του­ρι­σμό για την τεχνο­λο­γική ανα­βάθ­μιση του ξενο­δο­χεια­κού κλάδου, είτε πρό­κει­ται για το «Ελλη­νικό Πρωινό» για τη δια­σύν­δεση με τον πρω­το­γενή τομέα και την ποιο­τική ελλη­νική παρα­γωγή, είτε είναι τα Boutique Hotel, τα οποία γίνο­νται σημα­ντική δύναμη για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό και τη στροφή προς την ποιό­τητα.

Αυτό που μένει να απα­ντη­θεί είναι η μεσο­πρό­θε­σμη στήριξη της φιλο­ξε­νίας, η κάλυψη του «κενού», όταν είναι πλέον φανερό πως η επα­νεκ­κί­νηση δεν οδηγεί αυτο­μά­τως και στο επι­θυ­μητό λει­τουρ­γικό απο­τέ­λε­σμα όταν ξεκινάς τέλη Ιουνίου μια last minute σεζόν που η τύχη της θα κριθεί μέρα τη μέρα από τις επι­δη­μιο­λο­γι­κές εξε­λί­ξεις.

Σε αυτή τη βάση έχει ανοίξει ήδη η συζή­τηση σε επίπεδο HOTREC με εκπρο­σώ­πους της Κομι­σιόν. Είναι ενθαρ­ρυ­ντικό επίσης το γεγονός πως η ελλη­νική κυβέρ­νηση κατα­νο­ώ­ντας απόλυτα τη σημασία της φιλο­ξε­νίας παρα­κο­λου­θεί τις εξε­λί­ξεις και το νέο πρό­γραμμα επι­δό­τη­σης της επα­νεκ­κί­νη­σης είναι στη σωστή κατεύ­θυνση. Στην πορεία θα πρέπει να συνε­χί­σουμε να παρα­κο­λου­θούμε στενά τα μεγέθη προ­κει­μέ­νου να ζητή­σουμε και πάλι την προ­σαρ­μογή των μέτρων όταν και εφόσον χρεια­στεί. Ας μην ξεχνάμε πως πέρυσι τέτοιο καιρό συζη­τού­σαμε για ένα 2021 κανο­νι­κό­τη­τας, όμως είναι πλέον φανερό πως έχουμε να δια­νύ­σουμε πολύ δρόμο ακόμη. Για τα συνε­χούς λει­τουρ­γίας ξενο­δο­χεία μάλιστα το 2021 έχει απο­δει­χθεί δυσμε­νέ­στερο από το 2020 μέχρι στιγμής καθώς πέρυσι είχαν προ­λά­βει να λει­τουρ­γή­σουν του­λά­χι­στον τους πρώτους μήνες. Το ίδιο ισχύει και για τα ξενο­δο­χεία ορεινών προ­ο­ρι­σμών που έχασαν όλο τον χειμώνα, ενώ αγορές όπως αυτή του συνε­δρια­κού του­ρι­σμού παρα­μέ­νουν κλει­στές. Οποιο και αν είναι τελικά το ποσοστό κάλυψης του τζίρου του 2019, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη πως δεν θα είναι ούτε ομοιό­μορφο γεω­γρα­φικά ούτε ορι­ζό­ντιο σε όλες τις μορφές του­ρι­σμού.

«Mind the Gap» λοιπόν, όπως λέει και η σχετική προει­δο­ποί­ηση στο μετρό. Μόνο που εδώ θα χρεια­στούν μέτρα. Μέτρα που θα επι­τρέ­ψουν από τη στάση των «lockdowns» να ανέ­βουμε όλοι στο «τρένο» και να κινη­θούμε με ταχύ­τητα προς την επόμενη μέρα, χωρίς – όπως έχει επι­ση­μά­νει και ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης – να μείνει κανένας πίσω.

*Ο κ. Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός είναι πρό­ε­δρος του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος (ΞΕΕ).