Η Αρχαιολογία δεν αναγνωρίζει τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων

Απί­στευτη σε ερμη­νεία είναι η απόφαση της Αρχαιο­λο­γίας να μην ανα­γνω­ρί­σει τις ευερ­γε­τι­κές δια­τά­ξεις του νόμου περί νομι­μο­ποί­η­σης αυθαι­ρέ­των εντός αρχαιο­λο­γι­κών χώρων παρά τη ρητή διάταξη του νόμου 4178/2013, προ­κα­λώ­ντας μάλιστα τη σφρά­γιση κατα­στή­μα­τος στη Μεσαιω­νική Πόλη, που έσπευσε να υπαχθεί στον δήθεν ευερ­γε­τικό νόμο.

Η αρχαιο­λο­γία αμφι­σβή­τησε αρχικώς τη νομι­μό­τητα τακτο­ποί­η­σης αυθαι­ρέ­των στο νησί με επί­κληση Βασι­λι­κού Δια­τάγ­μα­τος του 1965, που χαρα­κτη­ρί­ζει το νησί αρχαιο­λο­γικό τόπο, τόπο δηλαδή ιστο­ρι­κής σημα­σίας.

Η ένσταση επί της νομι­μό­τη­τας τακτο­ποι­ή­σεως υπο­θέ­σεων του είδους με βάση τον ευερ­γε­τικό νόμο, που ισχύει στην επι­κρά­τεια, προήλθε από την 4η Εφορεία Βυζα­ντι­νών Αρχαιο­τή­των και ανέκυψε αρχικά σε ακίνητο της περιο­χής των Κρη­τι­κών (σχετικά έγραψε η «δ»).

Ανάλογη εμπλοκή νομικής φύσεως ανέκυψε ωστόσο και σε ακίνητο εντός της Μεσαιω­νι­κής Πόλης με απο­τέ­λε­σμα να βρεθεί σε εξαι­ρε­τικά δύσκολη θέση και ουσια­στικά εκτε­θει­μέ­νος ένας επι­χει­ρη­μα­τίας, που προ­χώ­ρησε σε τακτο­ποί­ηση των αυθαι­ρέ­των του, την οποία δεν ανα­γνω­ρί­ζει όμως η Αρχαιο­λο­γία!

Για το όλο ζήτημα, που έχει προ­κα­λέ­σει θόρυβο στις τάξεις των μηχα­νι­κών, γνω­μο­δό­τησε ο έγκρι­τος δικη­γό­ρος κ. Παντε­λής Απο­στο­λάς.

Όπως ανα­φέ­ρει … «Το νομικό καθε­στώς των αυθαί­ρε­των κατα­σκευών, αλλά και η δυνα­τό­τητα της νομι­μο­ποί­η­σής τους, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις, με πλεί­στες όσες θετικές έννομες συνέ­πειες, όπως η ανα­στολή για 30 έτη της επι­βο­λής κυρώ­σεων μετά την κατα­βολή του ενιαίου ειδικού προ­στί­μου, προ­κα­λούν και προ­κά­λε­σαν πλείστα όσα προ­βλή­ματα, ενδια­φέ­ρον όμως παρου­σιά­ζουν, ειδικά για τη Ρόδο, εκείνες οι δια­τά­ξεις του ν. 4014/2011 (όπως τρο­πο­ποι­ή­θηκε και ισχύει) που ανα­φέ­ρο­νται σε αυθαί­ρετα που έχουν ανε­γερ­θεί σε αρχαιο­λο­γικό χώρο, ιστο­ρικό τόπο, ιστο­ρικό δια­τη­ρη­τέο οικισμό και περιοχή ιδιαί­τε­ρου φυσικού κάλλους, αλλά και σε παρα­δο­σιακό οικισμό, με την επι­φύ­λαξη της παρ. 24 του άρθρου 24, και σε οικι­στικό σύνολο που έχει χαρα­κτη­ρι­στεί ως ιστο­ρικό δια­τη­ρη­τέο μνημείο και κατά πόσο με βάση αυτές επι­τρέ­πε­ται η νομι­μο­ποί­ηση αυθαι­ρέ­των στη Ρόδο γενικά, ως κηρυγ­μέ­νου οργα­νω­μέ­νου αρχαιο­λο­γι­κού τόπου (έχοντα ιστο­ρική και αρχαιο­λο­γική αξία), ειδικά δε στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, η οποία, με την υπ’ αριθ. 94262/5720/28.12.1959 (ΦΕΚ 24Β/16-1-1960) απόφαση του Υπουρ­γού Εθνικής Παι­δείας και Θρη­σκευ­μά­των, χαρα­κτη­ρί­στηκε (όπως και άλλη περιοχή της Ρόδου και η Χώρα της Πάτμου), ως Ιστο­ρικό Δια­τη­ρη­τέο Μνη­μειακό Συγκρό­τημα.

Ο νομο­θέ­της εξαιρεί από τη νομι­μο­ποί­ηση αυθαί­ρε­τες κατα­σκευές που εμπί­πτουν στις παρα­πάνω περι­πτώ­σεις, όμως, όπως προ­κύ­πτει και από την αιτιο­λο­γική του έκθεση, θέτει ένα όρο, ο οποίος από μόνος του απο­τε­λεί και την απά­ντηση σε όσους αμφι­σβη­τούν το επι­τρε­πτό της νομι­μο­ποί­η­σης, δηλαδή ότι ναι μεν δεν επι­τρέ­πε­ται η νομι­μο­ποί­ηση, εφόσον όμως απα­γο­ρευό­ταν η δόμηση κατά το χρόνο εκτέ­λε­σης της αυθαί­ρε­της κατα­σκευής ή εγκα­τά­στα­σης της αυθαί­ρε­της χρήσης.

Αν δηλαδή κατά τον χρόνο της αυθαί­ρε­της κατα­σκευής επι­τρε­πό­ταν στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου η ιδιω­τική δόμηση (και αυτό είναι εύκολο να καθο­ρι­στεί), τότε το αυθαί­ρετο νομι­μο­ποιεί­ται».

Επι­ση­μαί­νει παρα­πέρα ότι κατά τις επι­τα­γές του άρθρου 24 παρ. 1α του ν. 4014/2011, εφόσον ηλε­κτρο­νικά υπο­βλή­θηκε σε αυθαί­ρετο κτίσμα και κατα­βλή­θηκε ολό­κληρο το ενιαίο ειδικό τέλος ενόψει και της μη ενερ­γο­ποί­η­σης της δυνα­τό­τη­τας του πλη­ρο­φο­ρια­κού συστή­μα­τος του Υπουρ­γείου, που προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 24 παρ. 23 του ν. 4014/2011, να υπο­δέ­χε­ται τα τοπο­γρα­φικά δια­γράμ­ματα από της ως άνω υπο­βο­λής σε νομι­μο­ποί­ηση του αυθαι­ρέ­του κτί­σμα­τος και της πλη­ρω­μής του προ­στί­μου, ανα­στέλ­λε­ται για τριάντα χρόνια κάθε επιβολή κυρώ­σεων μετά την κατα­βολή ενιαίου ειδικού προ­στί­μου. Μετά την ενερ­γο­ποί­ηση του πλη­ρο­φο­ρια­κού συστή­μα­τος και το άνοιγμα της ηλε­κτρο­νι­κής σελίδας του Υπουρ­γείου, θα προ­χω­ρή­σει η δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής των δικαιο­λο­γη­τι­κών και του ελέγχου. Μέχρι τότε ισχύει η ως άνω επιταγή του νόμου περί ανα­στο­λής κάθε επι­βο­λής κύρωσης».

Λύση στα ως άνω προ­βλή­ματα έδωσε με ρητή πρό­βλεψή του ο νόμος 4178/2013 που υπήγαγε στο νόμο περί τακτο­ποί­η­σης αυθαι­ρέ­των και ακίνητα ευρι­σκό­μενα σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους.

Η 4η Εφορεία Αρχαιο­τή­των ωστόσο δεν ικα­νο­ποί­ησε αίτηση θερα­πείας του εντο­λέως του κ. Απο­στολά και ζήτησε να γνω­μο­δο­τή­σει για την εφαρ­μογή του νόμου στη Μεσαιω­νική Πόλη το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού.

Προ­χώ­ρησε ωστόσο στο μεταξύ η σφρά­γιση του κατα­στή­μα­τος.

Στο αίτημα της Αρχαιο­λο­γίας προς το Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού ανα­φέ­ρο­νται μεταξύ άλλων τα εξής:

«Παρα­κα­λούμε να γνω­μο­δο­τή­σετε για την ισχύ ή μη των δια­τά­ξεων του νόμου 4178/2013 περί αυθαι­ρέ­των, άρθρο 2, παρ. ια) εντός του κηρυγ­μέ­νου ιστο­ρι­κού δια­τη­ρη­τέου οικι­σμού και αρχαιο­λο­γι­κού χώρου της μεσαιω­νι­κής πόλης της Ρόδου, δεδο­μέ­νου ότι στο προ­α­να­φε­ρό­μενο ακίνητο ήταν επι­τρε­πτή μεν από πολε­ο­δο­μική άποψη η δόμηση στην περιοχή, ήταν όμως περιο­ρι­στική από αρχαιο­λο­γική άποψη. Η παρα­πάνω γνω­μο­δό­τηση είναι καθο­ρι­στική, όχι μόνο για το μέλλον του συγκε­κρι­μέ­νου ακι­νή­του εντός του μεσαιω­νι­κού οικι­σμού της πόλης της Ρόδου, όσο και για εκείνο του συνόλου των ακι­νή­των που βρί­σκο­νται εντός ιστο­ρι­κών δια­τη­ρη­τέων οικι­σμών της περι­φέ­ρειας αρμο­διο­τή­των μας».