Τουρισμός: Τα… stress test δείχνουν «κόπωση»

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα του πρό­σφα­του… «τσεκ απ» στο οποίο υπο­βλή­θη­κε ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός (οι με­λέ­τες που πα­ρου­σί­α­σαν σχε­δόν ταυ­τό­χρο­να το Ιν­στι­τού­το Του­ρι­στι­κών Ερευ­νών και Προ­βλέ­ψε­ων και η Eurobank) φέρ­νουν στο προ­σκή­νιο τις στρα­τη­γι­κού χα­ρα­κτή­ρα απο­φά­σεις που πρέ­πει να λη­φθούν από κυ­βέρ­νη­ση και επι­χει­ρη­μα­τι­κό κόσμο για το μέλ­λον του.

Ο το­μέ­ας που έσυρε σχε­δόν μόνος του το κάρο της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας στην εποχή των μνη­μο­νί­ων εμ­φα­νί­ζει, ήδη, ση­μά­δια κό­πω­σης και είναι πλέον αυ­τα­πό­δει­κτη η ανά­γκη έντα­ξής του σε εντα­τι­κό πρό­γραμ­μα «ανα­ζω­ο­γό­νη­σης».

Η κα­τά­στα­ση θα μπο­ρού­σε να απο­δο­θεί με τα λόγια που χρη­σι­μο­ποί­η­σε κατά την πα­ρου­σί­α­ση της με­λέ­της της Eurobank ο Γ.Δ/ντής του αε­ρο­δρο­μί­ου της Αθή­νας Γιάν­νης Πα­ρά­σχης για να πε­ρι­γρά­ψει το «φρε­νά­ρι­σμα» της αλ­μα­τώ­δους αύ­ξη­σης της κί­νη­σης των τε­λευ­ταί­ων χρό­νων:«Η επική ανά­καμ­ψη της κί­νη­σης προς την Αθήνα που διαρ­κεί, ήδη, δυό­μι­σι χρό­νια, μπο­ρού­με τώρα πια να πούμε πως ολο­κλη­ρώ­θη­κε στο α’ τρί­μη­νο του 2016».

Παρά το «φρένο», ωστό­σο, η ανο­δι­κή τάση για την Αθήνα πα­ρα­μέ­νει, καθώς το Μάιο η επι­βα­τι­κή κί­νη­ση εξω­τε­ρι­κού κα­τέ­γρα­ψε αύ­ξη­ση 7,4% ενώ στο πε­ντά­μη­νο η άνο­δος ήταν 7,3%.

Κι αν ο του­ρι­σμός ήταν η ατμο­μη­χα­νή της οι­κο­νο­μί­ας την πε­ρί­ο­δο 2013-2015 η Αθήνα ήταν εκεί­νη που πρό­σφε­ρε τα… καύ­σι­μα! Όπως προ­κύ­πτει από τα επί­ση­μα στοι­χεία (ΤτΕ, ΣΕΤΕ) κατά την τε­λευ­ταία διε­τία οι ξένοι επι­σκέ­πτες στην Ελ­λά­δα αυ­ξή­θη­καν από 17,9 εκατ. το 2013 σε 23,6 εκατ. Το 2015 (εκτός κρουα­ζιέ­ρας). Η αύ­ξη­ση, δη­λα­δή έφθα­σε τα 5,6 εκατ. επι­σκέ­πτες.

Στο ίδιο διά­στη­μα, το αε­ρο­δρό­μιο της Αθή­νας υπο­δέ­χθη­κε 3,4 εκατ. πε­ρισ­σό­τε­ρους επι­βά­τες εξω­τε­ρι­κού. Κατά 60%, δη­λα­δή, η άνο­δος του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού οφεί­λε­ται στο «ράλι» της Αθή­νας. Ας υπεν­θυ­μί­σου­με ότι σε με­γά­λο πο­σο­στό οι επι­βά­τες που φθά­νουν στην Αθήνα με­τε­πι­βι­βά­ζο­νται σε άλλη πτήση εσω­τε­ρι­κού για να κα­τευ­θυν­θούν ως τον τε­λι­κό τους προ­ο­ρι­σμό που συ­νή­θως είναι κά­ποιο νησί.

Τι ση­μαί­νουν όλα αυτά; Ότι οι χα­μη­λές «πτή­σεις» της κί­νη­σης προς την Αθήνα σε μο­νο­ψή­φια πο­σο­στά αύ­ξη­σης (σε σύ­γκρι­ση με τα τρι­πλά­σια πο­σο­στά της προη­γού­με­νης διε­τί­ας), είναι βέ­βαιο πως θα απο­τυ­πω­θεί στα συ­νο­λι­κά με­γέ­θη του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού το 2016. Επι­πλέ­ον, ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει την του­ρι­στι­κή κί­νη­ση και σε πολ­λούς άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς εξαι­τί­ας των (λι­γό­τε­ρων) επι­βα­τών που θα αλ­λά­ζουν πτήση στην Αθήνα.

Ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός κα­τέ­χει σή­με­ρα την 15η θέση της πα­γκό­σμιας κα­τά­τα­ξης με βάση τον αριθ­μό ξένων επι­σκε­πτών και την 19η με βάση τις ει­σπρά­ξεις. Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, όμως, (και) στη με­λέ­τη της Eurobank σε ένα βαθμό αυτό οφεί­λε­ται στις γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και το πλήγ­μα που δέ­χθη­καν αντα­γω­νί­στριες χώρες όπως η Τουρ­κία και η Αί­γυ­πτος.

Οι ανα­λυ­τές της Eurobank, μά­λι­στα, εκτι­μούν πως αργά ή γρή­γο­ρα οι χώρες αυτές θα επα­νέλ­θουν και ο αντα­γω­νι­σμός θα εντα­θεί.

Τα πράγ­μα­τα θα δυ­σκο­λέ­ψουν ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο τα επό­με­να χρό­νια καθώς στους πα­ρα­δο­σια­κούς αντα­γω­νι­στές της Ελ­λά­δας που υπο­χω­ρούν κι επα­να­κάμ­πτουν ανά­λο­γα με τις εξε­λί­ξεις στο ιδιαί­τε­ρα ρευ­στό διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον, προ­στί­θε­νται και νέοι. Και δεν ανα­φε­ρό­μα­στε μόνο σε χώρες όπως η Κρο­α­τία αλλά και σε άλλες όπως η Βουλ­γα­ρία, Ρου­μα­νία και… άλλοι.

Εν­δει­κτι­κό της έκρη­ξης… γεν­νή­σε­ων νέων προ­ο­ρι­σμών είναι η ανα­φο­ρά του ορ­γα­νω­τή της του­ρι­στι­κής έκ­θε­σης Grekland Panorama στη Σου­η­δία Λ. Μπα­μπά­νη ότι κα­τα­γρά­φε­ται με­γά­λη κι­νη­τι­κό­τη­τα στη Σκαν­δι­να­βία από προ­ο­ρι­σμούς όπως η Βουλ­γα­ρία και Αλ­βα­νία.

Επι­πλέ­ον, η Ελ­λά­δα θα κλη­θεί να δώσει σκλη­ρές μάχες τα επό­με­να χρό­νια προ­κει­μέ­νου να υπε­ρα­σπι­στεί τα «κε­κτη­μέ­να» της στην ευ­ρω­παϊ­κή αγορά και την πα­γκό­σμια κα­τά­τα­ξη. Ο πα­γκό­σμιος του­ρι­σμός θα εξα­κο­λου­θή­σει να ανα­πτύσ­σε­ται τα επό­με­να χρό­νια, σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις του Πα­γκό­σμιου Ορ­γα­νι­σμού Του­ρι­σμού αλλά με χα­μη­λό­τε­ρο ρυθμό.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται, όμως, στην πρό­σφα­τη με­λέ­τη της Eurobank, το με­ρί­διο αγο­ράς της Ευ­ρώ­πης στον πα­γκό­σμιο του­ρι­σμό εκτι­μά­ται ότι θα υπο­χω­ρή­σει από το 51% το 2015 στο 41% τα επό­με­να 15 χρό­νια(2030).

Υπό πολ­λές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ωστό­σο, η Ελ­λά­δα θα μπο­ρού­σε να επω­φε­λη­θεί και πάλι. Κι αυτό καθώς, σύμ­φω­να πάντα με όσα ανα­φέ­ρο­νται στη με­λέ­τη της Eurobank, η Νότια Ευ­ρώ­πη/Με­σό­γειος και ηΒο­ρειο­α­να­το­λι­κή Ασία θα απο­τε­λούν τους δύο ισχυ­ρό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς «μα­γνή­τες» της πα­γκό­σμιας αγο­ράς το 2030, προ­σελ­κύ­ο­ντας 293 εκατ. Και 264 εκατ. ξέ­νους επι­σκέ­πτες αντί­στοι­χα.

Ευ­τυ­χώς για την Ελ­λά­δα, το εφαλ­τή­ριο υπάρ­χει, ήδη, και δεν χρειά­ζε­ται να το εφεύ­ρει. Σύμ­φω­να με στοι­χεία του 2014, το 70% πραγ­μα­το­ποιού­νταν για δια­κο­πές. Το προ­ϊ­όν, μά­λι­στα, που κυ­ρί­ως προ­σφέ­ρει η Ελ­λά­δα (ήλιος και θά­λασ­σα) κα­τέ­χει το με­γα­λύ­τε­ρο με­ρί­διο στην τα­ξι­διω­τι­κή αγορά του πλα­νή­τη κα­τα­γρά­φο­ντας 31% αύ­ξη­ση 31% πα­γκο­σμί­ως και 19% στην Ευ­ρώ­πη, σύμ­φω­να με τη Eurobank.

Κι­νέ­ζοι και Αμε­ρι­κα­νοί πραγ­μα­το­ποιούν τις πε­ρισ­σό­τε­ρες τα­ξι­διω­τι­κές δα­πά­νες και με την προ­σθή­κη τηςΙν­δί­ας που απο­τε­λεί τη νέα ανερ­χό­με­νη «δε­ξα­με­νή» του­ρι­στών, συ­νι­στούν ένα τρι­πλό στοί­χη­μα για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Η με­λέ­τη της Eurobank επι­ση­μαί­νει ότι θα πρέ­πει να ενι­σχυ­θεί η διείσ­δυ­ση της Ελ­λά­δας ιδιαί­τε­ρα στην τα­ξι­διω­τι­κή αγορά της Κίνας και της Ιν­δί­ας αλλά και τις ΗΠΑ. Προ­ϋ­πό­θε­ση γι’αυτό, όμως, είναι οιτα­κτι­κές αε­ρο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις. Θέμα που συν­δέ­ε­ται άμεσα με την υλο­ποί­η­ση στο­χευ­μέ­νων πο­λι­τι­κών προ­σέλ­κυ­σης αε­ρο­με­τα­φο­ρών που πε­τούν σ’αυτές τις αγο­ρές.

Στην ατζέ­ντα της επό­με­νης μέρας για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό μπαί­νουν, την ίδια στιγ­μή κρί­σι­μα θέ­μα­τα όπως ηεπι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου αλλά και οι ει­σπρά­ξεις.

Όλα τα στοι­χεία επι­βε­βαιώ­νουν το γε­γο­νός ότι το με­γά­λο όπλο του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού (ο ήλιος και η θά­λασ­σα) απο­τε­λούν, ταυ­τό­χρο­να και την αχίλ­λειο πτέρ­να του καθώς το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης συ­γκε­ντρώ­νε­ται στο τρίτο τρί­μη­νο κάθε χρο­νιάς. Παρά τη «διά­γνω­ση», ωστό­σο, μόνο απο­σπα­σμα­τι­κές προ­σπά­θειες έχουν κα­τα­γρα­φεί μέχρι σή­με­ρα για να με­γα­λώ­σει η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος. Ολο­κλη­ρω­μέ­νος σχε­δια­σμός για το θέμα δεν υπάρ­χει.

Την ίδια στιγ­μή ο κρί­σι­μος δεί­κτης της μέσης δα­πά­νης ανά τα­ξι­διώ­τη, τα χρή­μα­τα δη­λα­δή που ξο­δεύ­ει κάθε ξένος επι­σκέ­πτης που επι­λέ­γει την Ελ­λά­δα, κα­τρα­κυ­λά­ει. Το εν­δια­φέ­ρον σ’αυτό το ση­μείο είναι πως, σύμ­φω­να με πρό­σφα­τη με­λέ­τη του Ιν­στι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευ­νών και Προ­βλέ­ψε­ων (ΙΤΕΠ) του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου (ΞΕΕ) αυτό δεν οφεί­λε­ται στο γε­γο­νός ότι ξο­δεύ­ουν λι­γό­τε­ρα ανά δια­νυ­κτέ­ρευ­ση. Απλώςμέ­νουν λι­γό­τε­ρες μέρες στην Ελ­λά­δα.

Επει­δή, όμως, αυτό απο­τε­λεί μια διε­θνή τάση καθώς πραγ­μα­το­ποιού­νται πα­γκο­σμί­ως πε­ρισ­σό­τε­ρα τα­ξί­δια μι­κρό­τε­ρης διάρ­κειας, το στοί­χη­μα των εσό­δων για την Ελ­λά­δα είναι να προ­σελ­κύ­ει ολο­έ­να πε­ρισ­σό­τε­ρους ξέ­νους επι­σκέ­πτες.

Επι­δί­ω­ξη η οποία συ­νι­στά ίσως το με­γα­λύ­τε­ρο αδιέ­ξο­δο από το οποίο θα πρέ­πει να απε­γκλω­βι­στεί ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός.

Κι αυτό γιατί αν δεν επι­μη­κυν­θεί η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος κι εξα­κο­λου­θή­σουν (όπως συμ­βαί­νει τώρα) να κα­τα­φθά­νουν «κα­ρα­βά­νια» ξένων του­ρι­στών σχε­δόν απο­κλει­στι­κά στο τρίτο τρί­μη­νο, το μέλ­λον δεν δια­γρά­φε­ται ευοί­ω­νο…

euro2day.gr