“Να μην χαθεί η φετινή ελαιοκομική περίοδος και να προστατευτεί το περιβάλλον”

Σε Δελτίο Τύπου του Συλ­λό­γου μας στις 27/12/2019 τονί­σαμε το πρό­βλημα που δημιουρ­γή­θηκε στο νησί μας κατά την ελαιο­κο­μική περίοδο 2019-2020 από τη μη λει­τουρ­γία του υφι­στά­με­νου πυρη­νε­λαιουρ­γείου. Εκτός από την ταλαι­πω­ρία και την οικο­νο­μική ζημιά των παρα­γω­γών και των επι­χει­ρή­σεων που δεν λει­τούρ­γη­σαν, ανυ­πο­λό­γι­στες ήταν οι επι­πτώ­σεις στο περι­βάλ­λον από την ανε­ξέ­λεγ­κτη διάθεση υγρών και στερεών απο­βλή­των (κατσί­γα­ρος και ελαιο­πυ­ρή­νας). Για του λόγου το αληθές δημο­σιεύ­σαμε και χαρα­κτη­ρι­στι­κές φωτο­γρα­φίες.

Δυστυ­χώς για άλλη μια φορά, οι υπεύ­θυ­νοι παρέ­μει­ναν απλοί παρα­τη­ρη­τές. Παρα­γω­γοί και περι­βάλ­λον εξα­κο­λου­θούν να βιώνουν μια άνευ προη­γου­μέ­νου κατά­σταση. Παρα­μέ­νουν απρο­στά­τευ­τοι χωρίς επι­λο­γές άμυνας. Για το λόγο αυτό πριν από μερικές μέρες ζητή­σαμε από το Τμήμα Περι­βάλ­λο­ντος της Περι­φέ­ρειας Ν. Αιγαίου με επι­στολή που κοι­νο­ποι­ή­θηκε και στον εισαγ­γε­λέα Πρω­το­δι­κών Ρόδου, να προβεί σε ελέγ­χους στα ελαιο­τρι­βεία που λει­τούρ­γη­σαν κατά την ελαιο­κο­μική περίοδο 2019-2020.

Γιατί πρέπει να λει­τουρ­γή­σει το πυρη­νε­λαιουρ­γείο

Σε κάθε περί­πτωση ο ελαιο­πυ­ρή­νας θα πρέπει να οδη­γεί­ται σε πυρη­νε­λαιουρ­γείο ενώ για τα υγρά από­βλητα θα πρέπει να υπάρχει κατάλ­ληλη επε­ξερ­γα­σία και διάθεση σύμφωνα με τη νομο­θε­σία (ΚΥΑ 127402/1487/Φ15/2016 – ΦΕΚΒ 3924/07-12-2016). Σε καμιά περί­πτωση δεν επι­τρέ­πε­ται η ανε­ξέ­λεγ­κτη διάθεση και απόρ­ριψη στο περι­βάλ­λον των στερεών και υγρών ελαιουρ­γι­κών απο­βλή­των.

Το πυρη­νε­λαιουρ­γείο επε­ξερ­γά­ζε­ται τον ελαιο­πυ­ρήνα ο οποίος παρα­μέ­νει μετά την αφαί­ρεση του ελαιο­λά­δου από τον ελαιό­καρπο στα ελαιο­τρι­βεία. Στο πυρη­νε­λαιουρ­γείο με τη δια­δι­κα­σία της ξήραν­σης εξα­τμί­ζε­ται το νερό και με την εκχύ­λιση (από­σταξη) και δια­χώ­ριση αφαι­ρεί­ται το λάδι, το πυρη­νέ­λαιο όπως ονο­μά­ζε­ται, το οποίο έχει διά­φο­ρες χρήσεις. Το ξηρό πλέον υπό­λειμμα που ονο­μά­ζε­ται πυρη­νό­ξυλο απο­τε­λεί καύσιμη ύλη με θερ­μα­ντική ικα­νό­τητα περίπου ίση με το ένα τρίτο (1/3) του πετρε­λαίου θέρ­μαν­σης και χρη­σι­μο­ποιεί­ται σε βιο­μη­χα­νίες, θερ­μο­κή­πια αλλά και σε οικια­κούς λέβητες. Το πυρη­νό­ξυλο είναι μια βιομάζα ιδιαί­τερα φτηνή και οικο­νο­μική για τις βιο­μη­χα­νίες και τις οικίες που παρά­γε­ται στον τόπο μας, δίνο­ντας δουλειά και κέρδος τοπικά με μικρό περι­βαλ­λο­ντικό

απο­τύ­πωμα, είναι δηλαδή μια ανα­νε­ώ­σιμη φυσική βιομάζα που παρά­γε­ται σε ετήσια βάση από τα ελαιό­δε­ντρα.

Τι είναι ο ελαιο­πυ­ρή­νας και γιατί είναι επι­κίν­δυ­νος;

Ο ελαιο­πυ­ρή­νας είναι αλε­σμέ­νος ελαιό­καρ­πος από τον οποίο έχει ληφθεί το 90% περίπου του ελαιο­λά­δου με τη μέθοδο της φυγο­κέ­ντρι­σης στα ελαιο­τρι­βεία, είναι δηλαδή ένα μίγμα πυρη­νέ­λαιου, πυρη­νό­ξυ­λου και νερού, πλούσιο σε πολυ­φαι­νό­λες. Ο ελαιο­πυ­ρή­νας περιέ­χει υψηλό οργα­νικό και ανόρ­γανο φορτίο, το οποίο είναι δύσκολο στη δια­χεί­ρισή του και μπορεί να δημιουρ­γή­σει σημα­ντικά περι­βαλ­λο­ντικά προ­βλή­ματα.

Η απόρ­ριψη αυτού αλλά και των υγρών απο­βλή­των στο περι­βάλ­λον δημιουρ­γεί κιν­δύ­νους μόλυν­σης του υπό­γειου υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα και υπο­βάθ­μι­σης του εδάφους και κατά συνέ­πεια ολό­κλη­ρου του περι­βάλ­λο­ντος. Αυτό οφεί­λε­ται κύρια στη σύσταση των πετρω­μά­των που βρί­σκο­νται στην κοίτη των ποταμών, των λιμνών και των χει­μάρ­ρων. Μεγάλο ποσοστό εξ’ αυτών, συνί­στα­ται από πετρώ­ματα με μεγάλη διη­θη­τι­κό­τητα, κάτι που διευ­κο­λύ­νει την ανε­μπό­δι­στη πορεία των υγρών απο­βλή­των και των προ­ϊ­ό­ντων της έκπλυ­σης των στερεών απο­βλή­των. Πολύ επι­κίν­δυνη βέβαια είναι η κατά­ληξη αυτών σε υγρούς απο­δέ­κτες και σε πόσιμο νερό.

Η μακρο­χρό­νια επι­φα­νειακή διάθεση των απο­βλή­των χωρίς την κατάλ­ληλη δια­χεί­ριση τους υπο­βαθ­μί­ζει σημα­ντικά τις εδα­φι­κές ιδιό­τη­τες και ενι­σχύ­σει το ρυπα­ντικό φορτίο των υδρο­φό­ρων και γει­το­νι­κών υδα­τι­κών συστη­μά­των. Ειδι­κό­τερα για τα υδατικά συστή­ματα, απο­τε­λέ­σματα ανα­λύ­σεων δεί­χνουν ότι υπάρχει σχετική αύξηση της παρου­σίας φαι­νο­λι­κών ενώσεων σε νερά των πηγών στην ευρύ­τερη περιοχή των χώρων διά­θε­σης των απο­βλή­των.

Επο­μέ­νως η επε­ξερ­γα­σία αυτών των ελαιουρ­γι­κών απο­βλή­των, στερεών και υγρών, είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τητη. Από την άλλη πλευρά, η εκμε­τάλ­λευσή τους είναι μια καλή οικο­νο­μικά και περι­βαλ­λο­ντικά τακτική.

Η κατά­σταση σήμερα

Τέσ­σε­ρις μήνες μετά τις επι­ση­μάν­σεις μας, η χώρα μας βιώνει μια άνευ προη­γου­μέ­νου υγειο­νο­μική κρίση που απειλεί βαθύ­τατα την οικο­νο­μική ζωή στο νησί μας. Είναι πλέον εμφανές και στους πιο αδαείς ότι η φετινή του­ρι­στική περί­ο­δος, αν δεν χαθεί ολο­σχε­ρώς, θα είναι πολύ φτωχή με ό,τι αυτό σημαί­νει για τους εργα­ζό­με­νους και τις επι­χει­ρή­σεις. Θα περί­μενε λοιπόν κανείς το αυτο­νό­ητο, να ανα­λαμ­βά­νο­νται δηλαδή πρω­το­βου­λίες ώστε να

μην χάνο­νται σοβαρές επεν­δύ­σεις που σχε­τί­ζο­νται με τον πρω­το­γενή τομέα, οι οποίες θα δώσουν και κάποιο οικο­νο­μικό διέξοδο σε μεγάλη μερίδα συμπο­λι­τών μας.

Όμως, βλέ­πουμε και πάλι μια στα­σι­μό­τητα στο θέμα της επα­να­λει­τουρ­γίας του πυρη­νε­λαιουρ­γείου, και μάλιστα από φορείς που θα έπρεπε να πρω­το­στα­τούν σε αυτή την προ­σπά­θεια. Η καθυ­στέ­ρηση αυτή θα οδη­γή­σει με μαθη­μα­τική ακρί­βεια στην ίδια ακριβώς κατά­σταση με πέρσι. Αν επα­λη­θευ­τούν οι προ­βλέ­ψεις για μια καλή ελαιο­κο­μική χρονιά κατά το 2020-2021, η εξέλιξη θα είναι χει­ρό­τερη, καθώς η απο­κα­τά­σταση της μονάδας δεν είναι ούτε εύκολη ούτε γρήγορη. Ποιος θα ανα­λά­βει την ευθύνη αυτή;

Ο Σύλ­λο­γος Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος ζητάει από τους φορείς οι οποίοι εμπλέ­κο­νται στη δια­δι­κα­σία επα­να­λει­τουρ­γίας του πυρη­νε­λαιουρ­γείου, και ειδικά από την Ένωση Αγρο­τι­κών Συνε­ται­ρι­σμών Δωδε­κα­νή­σου και τις αρμό­διες Υπη­ρε­σίες Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, να επι­τα­χύ­νουν τις δια­δι­κα­σίες ώστε η εται­ρεία που δημιουρ­γή­θηκε για να επα­να­λει­τουρ­γή­σει τη μονάδα αυτή να είναι σε θέση να το κάνει από την πρώτη ημέρα της ελαιο­κο­μι­κής περιό­δου. Να επι­ση­μά­νουμε ότι η εται­ρεία αυτή είναι η μονα­δική που ενδια­φέ­ρε­ται και δεν βλέ­πουμε ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο μπαί­νουν τόσα πολλά εμπόδια.

Το ΔΣ του Συλ­λό­γου Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος Ρόδου