Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο

Γράφει η επι­στη­μο­νική ομάδα της Γραμμής 115 25 της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί»

Ο όρος εκφο­βι­σμός περι­γρά­φει την σωμα­τική, ψυχο­συ­ναι­σθη­μα­τική ή και λεκτική κακο­ποί­ηση ενός ατόμου ή μιας ομάδας ατόμων σε κάποιο κοι­νω­νικό πλαίσιο. Δεν απα­ντά­ται μόνο στο σχολικό περι­βάλ­λον αλλά βρί­σκε­ται σε όλα τα κοι­νω­νικά πλαίσια ανε­ξαρ­τή­του ηλικίας.

Ο σχο­λι­κός εκφο­βι­σμός μπορεί να εκδη­λω­θεί λεκτικά με υπο­τι­μη­τικά σχόλια, χλευα­σμούς, βρισιές κ.ά., ψυχο­συ­ναι­σθη­μα­τικά όπως για παρά­δειγμα με την περι­θω­ριο­ποί­ηση ενός ατόμου ή ομάδας ατόμων, την απο­μό­νωση την απόρ­ριψη, και τέλος, σωμα­τικά με σπρω­ξί­ματα, χει­ρο­δι­κίες, κλοπές κ.ά.

Μεγάλες δια­στά­σεις τα τελευ­ταία χρόνια παίρνει η μορφή του δια­δι­κτυα­κού εκφο­βι­σμού, μιας και το δια­δί­κτυο είναι ένας χώρος όπου οι περισ­σό­τε­ροι και πρω­τί­στως οι έφηβοι περνάνε ένα μεγάλο κομμάτι της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς τους. Συγκε­κρι­μένα, λόγω συν­θη­κών τα τελευ­ταία δύο χρόνια, οι έφηβοι χρη­σι­μο­ποιούν το δια­δί­κτυο, είτε μέσω υπο­λο­γι­στή είτε μέσω των κινητών τους τηλε­φώ­νων και για εκπαι­δευ­τι­κούς σκοπούς αλλά κυρίως για λόγους επι­κοι­νω­νίας, κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης και δια­σύν­δε­σης με τους συνο­μι­λή­κους. Η αυξη­μένη χρήση, φέρεται να αυξάνει και τα περι­στα­τικά εκφο­βι­σμού μέσω του δια­δι­κτύου, ακόμη και στο σχολικό χώρο, μεταξύ συμ­μα­θη­τών.

Δια­δι­κτυα­κός εκφο­βι­σμός – Συμ­βου­λές για Παρέμ­βαση και Αντι­με­τώ­πιση

Τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης απο­τε­λούν για τους περισ­σό­τε­ρους από εμάς μία εικο­νική πραγ­μα­τι­κό­τητα αρκετά ελκυ­στική που προ­σφέ­ρει ποι­κι­λία δυνα­το­τή­των και ευκαι­ριών για εξε­ρεύ­νηση, ψυχα­γω­γία, επι­κοι­νω­νία, διά­δραση, δημιουρ­γία κ.α. Μέσα σε αυτόν τον κόσμο άνθρω­ποι όλων των ηλικιών από όλα τα μήκη και πλάτη της γης ενώ­νο­νται σε ένα δίκτυο του οποίου η αρχή και το τέλος είναι δύσκολο έως και ακα­τόρ­θωτο να προσ­διο­ρι­στούν.

Η σωστή και ασφαλής χρήση του δια­δι­κτύου με δια­κριτά όρια και επί­βλεψη δίνει τη δυνα­τό­τητα στα παιδιά και κυρίως στους εφήβους να κοι­νω­νι­κο­ποιού­νται, να ενη­με­ρώ­νο­νται, να δια­σκε­δά­ζουν και να εκφορ­τί­ζο­νται. Ωστόσο, όταν εκλεί­πουν οι παρα­πάνω παρά­γο­ντες, είναι πολύ πιθανό η χρήση του δια­δι­κτύου να αποβεί επι­κίν­δυνη, βλαβερή και τραυ­μα­τι­στική τόσο για το παιδί όσο και για το οικο­γε­νειακό του σύστημα.

Ως δια­δι­κτυα­κός / ηλε­κτρο­νι­κός εκφο­βι­σμός (cyber bullying) θεω­ρεί­ται οποια­δή­ποτε μορφή παρε­νό­χλη­σης συμ­βαί­νει σε ένα άτομο ή σε μία ομάδα ατόμων μέσω του δια­δι­κτύου ή με τη χρήση της τεχνο­λο­γίας. To άτομο που παρε­νο­χλεί μπορεί να είναι είτε γνωστό είτε άγνωστο στον απο­δέ­κτη των ενερ­γειών παρε­νό­χλη­σης. Η παρε­νό­χληση μπορεί να γίνεται σε τακτικά ή άτακτα χρονικά δια­στή­ματα μέσω οποιασ­δή­ποτε πράξης εκφο­βι­σμού και περι­λαμ­βά­νει μία ποι­κι­λία πράξεων όπως π.χ. απο­στολή ανή­θι­κων μηνυ­μά­των, υβρι­στικά σχόλια, hacking λογα­ρια­σμού ή άλλων προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων ή δημο­σί­ευση φωτο­γρα­φιών χωρίς συγκα­τά­θεση κ.ά.

Ακο­λου­θούν χρή­σι­μες συμ­βου­λές που απευ­θύ­νο­νται σε γονείς, εκπαι­δευ­τι­κούς και παιδιά για πρόληψη αλλά και αντι­με­τώ­πιση τέτοιων κατα­στά­σεων

Ενή­λι­κες

· Καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας είναι το παρά­δειγμα που δίνουν οι γονείς με τη δική τους δια­δι­κτυακή συμπε­ρι­φορά. Θα πρέπει οι ίδιοι οι γονείς να ακο­λου­θούν πιστά τους κανόνες ασφα­λούς πλο­ή­γη­σης στο δια­δί­κτυο και να μιλούν γι’ αυτούς συχνά και στα παιδιά. Εξίσου απα­ραί­τητη θεω­ρεί­ται και η διαρκής επι­τή­ρηση του παιδιού όταν βρί­σκε­ται στο δια­δί­κτυο. Τα προ­γράμ­ματα γονικού ελέγχου μπορούν να συμ­βά­λουν καθο­ρι­στικά στη δημιουρ­γία ενός ασφα­λούς δια­δι­κτυα­κού περι­βάλ­λο­ντος. Ακόμη, προ­τεί­νε­ται η συζή­τηση και η διαρκής ενη­μέ­ρωση για τη δια­δι­κτυακή ζωή του παιδιού όπως επίσης και για τα δια­δι­κτυακά του ενδια­φέ­ρο­ντα.

· Υπεν­θυ­μί­ζουμε διαρκώς στο παιδί ότι είμαστε πάντοτε δια­θέ­σι­μοι για οτι­δή­ποτε το απα­σχο­λεί τόσο εντός όσο και εκτός δια­δι­κτύου. Αν παρα­τη­ρή­σουμε αιφ­νί­δια αλλαγή στην συμπε­ρι­φορά του παιδιού, διε­ρευ­νούμε αμέσως τι μπορεί να είναι αυτό που το έχει προ­βλη­μα­τί­σει.

· Ελέγ­χουμε μαζί με το παιδί τις ρυθ­μί­σεις ασφα­λείας των λογα­ρια­σμών στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης και βεβαιω­νό­μα­στε ότι οι κωδικοί είναι αρκετά ασφα­λείς. Επίσης, υπεν­θυ­μί­ζουμε ότι φίλοι στα κοι­νω­νικά δίκτυα πρέπει να είναι μόνο οι φίλοι που έχουν και στην πραγ­μα­τική ζωή.

· Συζη­τάμε και υπεν­θυ­μί­ζουμε διαρκώς στα παιδιά τους κιν­δύ­νους της έκθεσης προ­σω­πι­κών δεδο­μέ­νων και φωτο­γρα­φιών, χωρίς να κατα­στρο­φο­λο­γούμε και να τα εκθέ­τουμε σε ατυχή γεγο­νότα που έχουν συμβεί με λεπτο­μέ­ρειες που μπορεί να προ­κα­λέ­σουν δυσφο­ρία.

· Αν το παιδί μας μετα­φέ­ρει ότι είναι απο­δέ­κτης τέτοιων συμπε­ρι­φο­ρών, φρο­ντί­ζουμε να παρα­μεί­νουμε ψύχραι­μοι, δεν το δια­κό­πτουμε, το ακούμε με προσοχή και δια­φυ­λάσ­σουμε τα απο­δει­κτικά στοι­χεία (screenshots, φωτο­γρα­φίες κ.ά.). Έπειτα του ενι­σχύ­ουμε το γεγονός ότι κατόρ­θωσε να μιλήσει γι’ αυτό, το απε­νο­χο­ποιούμε και το δια­βε­βαιώ­νουμε ότι θα κάνουμε όλες τις απα­ραί­τη­τες κινή­σεις προ­κει­μέ­νου να αισθαν­θεί και πάλι ασφαλές. Απευ­θυ­νό­μα­στε αμέσως στις αρχές και ζητάμε βοήθεια από ειδι­κούς.

·

Παιδιά

· Τήρησε στο δια­δί­κτυο τους κανόνες που τηρείς και στην πραγ­μα­τική ζωή. Μοι­ρά­σου με τους γονείς σου τα ενδια­φέ­ρο­ντα σου και επί­τρεψέ τους να έχουν πρό­σβαση σε αυτά.

· Μην μοι­ρά­ζε­σαι με άλλους τους κωδι­κούς σου, καθώς και φωτο­γρα­φίες και βίντεο. Μπορείς πάντοτε να δείξεις από κοντά στους φίλους και τους συγ­γε­νείς σου τις φωτο­γρα­φίες και τα βίντεο που θέλεις, χωρίς να γίνεται κοι­νο­ποί­ηση τους σε συνο­μι­λίες ή λογα­ρια­σμούς κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης.

· Βεβαιώ­σου ότι οι λογα­ρια­σμοί σου καθώς και ό,τι κοι­νο­ποιείς σε αυτούς είναι ιδιω­τικά και ότι απο­δέ­χε­σαι μόνο άτομα που γνω­ρί­ζεις προ­σω­πικά.

· Απόφυγε την χρήση κάμερας.

· Μην απαντάς σε άτομα που δεν γνω­ρί­ζεις ακόμη και αν εκείνα φαί­νε­ται να γνω­ρί­ζουν πολλά για εσένα. Αν κάποιος σου ζητήσει να στεί­λεις προ­σω­πικά σου στοι­χεία ή φωτο­γρα­φίες στις οποίες να φαί­νε­ται το πρόσωπο ή το σώμα σου μην το κάνεις και ενη­μέ­ρωσε απευ­θείας κάποιον ενήλικο.

· Αν σου συμβεί κάτι το οποίο με οποιον­δή­ποτε τρόπο σε φέρνει σε δύσκολη θέση ή σου ασκεί πίεση, μίλα γι’ αυτό μην το αφήσεις να διαιω­νι­στεί.

·

Που μπορώ να απευ­θυνθώ;

Αν επι­θυ­μείτε να λάβετε περαι­τέρω συμ­βου­λές, να μιλή­σετε για κάτι που σας απα­σχο­λεί σχετικά με το δια­δί­κτυο ή να καταγ­γεί­λετε κάποιο περι­στα­τικό, μην διστά­σετε να απευ­θυν­θείτε: · Στο safeline: α)για γενικές πλη­ρο­φο­ρίες 2811 391615 ή [email protected] και β) για καταγ­γε­λίες [email protected] · Στη Διεύ­θυνση Δίωξης Ηλε­κτρο­νι­κού Εγκλή­μα­τος: 11188 ή [email protected]

· Στη γραμμή 11525 της Ένωσης Μαζί για το Παιδί

 

 

 

Λίγα λόγια για τη Γραμμή 115 25& το Συμ­βου­λευ­τικό Κέντρο της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί»

 

Η πανελ­λα­δική Γραμμή 115 25 του Μαζί για το Παιδί, είναι μια τηλε­φω­νική γραμμή βοή­θειας που απευ­θύ­νε­ται σε παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαι­δευ­τι­κούς.

Έχει συμ­βου­λευ­τικό και παρα­πεμ­πτικό χαρα­κτήρα και προ­σφέ­ρει δωρεάν τις ακό­λου­θες υπη­ρε­σίες:

• Συμ­βου­λευ­τική για οποιο­δή­ποτε πρό­βλημα αντι­με­τω­πί­ζει ένα παιδί ή ένας έφηβος έως 18 ετών

• Λήψη ανώ­νυ­μων & επώ­νυ­μων καταγ­γε­λιών για περι­στα­τικά κακο­ποί­η­σης ανη­λί­κων

• Παρα­πο­μπές & ενη­μέ­ρωση για υπη­ρε­σίες που προ­σφέ­ρουν άλλοι φορείς για το παιδί και την οικο­γέ­νεια σε πανελ­λα­δικό επίπεδο

• Πλη­ρο­φο­ρίες για τις υπη­ρε­σίες της Ένωσης και των μελών της

Παράλ­ληλα με την Συμ­βου­λευ­τική γραμμή λει­τουρ­γεί και Συμ­βου­λευ­τικό Κέντρο για γονείς το οποίο διορ­γα­νώ­νει δωρεάν ομάδες γονέων για τη στήριξη και την καθο­δή­γηση τους, καθώς και δωρεάν ψυχο-εκπαιδευτικά σεμι­νά­ρια με στόχο την ευαι­σθη­το­ποί­ηση και ενη­μέ­ρωση τους.

 

Ταυ­τό­χρονα, πραγ­μα­το­ποιού­νται συνε­δρίες δια ζώσης, είτε με όλη την οικο­γέ­νεια, τους γονείς, ή τους εφήβους με στόχο την ψυχο­λο­γική στήριξη και καθο­δή­γηση γονέων, παιδιών & εφήβων για πληθώρα θεμάτων (σχολικά προ­βλή­ματα, εφηβεία, δια­χεί­ριση σχέσεων, ρόλων και συναι­σθη­μά­των κ.α.).

Επίσης, λει­τουρ­γούν δια­δυ­κτια­κές ομάδες και σεμι­νά­ρια στή­ρι­ξης γονέων.

 

Ωράριο λει­τουρ­γίας και επι­κοι­νω­νία: Η πανελ­λα­δική Γραμμή 115 25 της Ένωσης Μαζί για το Παιδί λει­τουρ­γεί, από Δευτέρα έως Παρα­σκευή 9:00-21:00.

Οι κλήσεις στη «Γραμμή 115 25» είναι εμπι­στευ­τι­κές και δεν ηχο­γρα­φού­νται, ενώ το επι­στη­μο­νικό της προ­σω­πικό απαρ­τί­ζε­ται απο­κλει­στικά από ψυχο­λό­γους, συμ­βού­λους ψυχικής υγείας και κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς που δεσμεύ­ο­νται από κώδικα δεο­ντο­λο­γίας για την τήρηση απορ­ρή­του. Τηλε­ο­πτικό σποτ Γραμμής: https://youtu.be/6Vurai6rRF8