FT: Παζάρι Τουσκ για επιστροφή μη-Σύρων στην Τουρκία από τα ελληνικά νησιά

Δεσμεύ­σεις ότι θα δέχεται την επι­στροφή από την Ελλάδα μετα­να­στών και θα χτυ­πή­σει τους δια­κι­νη­τές ανέλαβε ο Α. Ντα­βού­το­γλου. Παρα­σκη­νια­κές δια­βου­λεύ­σεις για απε­λευ­θέ­ρωση της βίζας. Κρίσιμο τρι­ή­μερο καθ’ οδόν προς τη Σύνοδο Κορυφής.

Η Ε.Ε. είναι κοντά σε μια σημα­ντική συμ­φω­νία με την Άγκυρα που θα προ­βλέ­πει ότι όλοι οι μη Σύροι μετα­νά­στες που φτάνουν στα ελλη­νικά νησιά θα επα­να­προ­ω­θού­νται στην Τουρκία, πραγ­μα­το­ποιώ­ντας ένα σημα­ντικό βήμα στην σκλή­ρυνση της στάσης του μπλοκ απέ­να­ντι στις ροές ανθρώ­πων που κατα­φθά­νουν στα εδάφη του.

Μετά από εβδο­μά­δες διπλω­μα­τι­κών πιέσεων από το Βερο­λίνο και τις Βρυ­ξέλ­λες, ο Τούρκος πρω­θυ­πουρ­γός, Αχμέτ Ντα­βού­το­γλου, έστειλε σήμα σε κεκλει­σμέ­νων των θυρών δια­πραγ­μα­τεύ­σεις την Πέμπτη ότι η Άγκυρα θα απο­δε­χθεί τις επα­να­προ­ω­θή­σεις μη Σύρων και θα κλι­μα­κώ­σει τις δράσεις κατά των δια­κι­νη­τών.

Αν και η συμ­φω­νία δεν είναι ορι­στική και η εφαρ­μογή της θα είναι δύσκολη, μπορεί να απο­τε­λέ­σει το σημείο καμπής που ανα­ζη­τεί­ται εδώ και καιρό στην μετα­να­στευ­τική κρίση της Ευρώπης, δίνο­ντας νέα δυνα­μική σε μια στρα­τη­γική που έχει απο­τύ­χει να περιο­ρί­σει τις ροές ανθρώ­πων που δια­σχί­ζουν το Αιγαίο.

Δύο διπλω­μά­τες με γνώση των συζη­τή­σεων της Πέμπτης ανέ­φε­ραν ότι η Τουρκία συμ­φώ­νησε επίσης να δέχεται και όλους τους μετα­νά­στες που δια­σώ­ζο­νται σε διεθνή ύδατα από το ΝΑΤΟ, ένα ευαί­σθητο ζήτημα που είχε καθυ­στε­ρή­σει την πρόοδο στην επι­χεί­ρηση.

Ο Ντό­ναλντ Τουσκ, ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου, έστειλε αυστηρή προει­δο­ποί­ηση ότι οι πόρτες της Ευρώπης είναι κλει­στές για όσους δεν δικαιού­νται άσυλο: «Θέλω να απευ­θυνθώ σε όλους τους δυνη­τι­κούς παρά­νο­μους οικο­νο­μι­κούς μετα­νά­στες από όπου και αν προ­έρ­χε­στε: μην έρθετε στην Ευρώπη».

Για να δώσει βαρύ­τητα στην προει­δο­ποί­ηση αυτή, η Ευρώπη πρέπει να ξανα­βά­λει μπροστά το σύστημα επα­να­προ­ώ­θη­σης των μετα­να­στών που δεν έχουν προ­ο­πτική να ανα­γνω­ρι­στούν ως πρό­σφυ­γες. Περίπου 2.000 άνθρω­ποι την ημέρα φτάνουν στα ελλη­νικά νησιά, από τους οποίους οι μισοί είναι Σύροι. Συνο­λικά, 1,2 εκα­τομ­μύ­ρια μετα­νά­στες έφτασαν σε χώρες της Ε.Ε. πέρυσι από την θάλασσα.

Στην ευαί­σθητη τριμερή συνά­ντηση στην Άγκυρα συμ­με­τεί­χαν οι κ. Ντα­βού­το­γλου, Τουσκ και ο Φρανκ Τίμερ­μανς, ο αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής. Σε δηλώ­σεις που έκανε αμέσως μετά, ο κ. Τουσκ ανέφερε ότι πιστεύει πως θα είναι σε θέση να «ανα­κοι­νώ­σει την επί­τευξη προόδου στην επα­να­προ­ώ­θηση».

«Για πολλούς στην Ευρώπη, η πιο πολλά υπο­σχό­μενη μέθοδος φαί­νε­ται να είναι ένας γρή­γο­ρος και εκτε­τα­μέ­νος μηχα­νι­σμός επα­να­προ­ώ­θη­σης των παρά­νο­μων μετα­να­στών που φθάνουν στην Ελλάδα» σημεί­ωσε. «Θα παρέλυε το δίκτυα των δια­κι­νη­τών» σημεί­ωσε.

Νωρί­τερα ο Ολλαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε υπο­στή­ριξε πως μια τέτοια συμ­φω­νία «είναι το ελά­χι­στο απο­τέ­λε­σμα» που μπορεί να ανα­μέ­νει κανείς από την Σύνοδο ανάμεσα στην Ε.Ε. και την Τουρκία την Δευτέρα. «Το λιγό­τερο που ελπίζω ότι μπο­ρούμε να επι­τύ­χουμε είναι η επι­τά­χυνση της επα­να­προ­ώ­θη­σης των υπηκόων τρίτων χωρών και των οικο­νο­μι­κών μετα­να­στών» είπε ο κ. Ρούτε.

Απη­χώ­ντας την πιο σκληρή στάση που έχει υιο­θε­τή­σει το Βερο­λίνο, ο Ολλαν­δός πρω­θυ­πουρ­γός ζήτησε ακόμα από την Τουρκία να μειώσει «σημα­ντικά» τις ροές ανθρώ­πων προτού η Ε.Ε. υπο­γρά­ψει μια συμ­φω­νία για την μετα­φορά προ­σφύ­γων κατευ­θείαν από την Τουρκία στο μπλοκ. «Πρέπει να τις φέρουμε πάλι σε σημείο από το οποίο να μπορώ να δω το μηδέν» είπε ο κ. Ρούτε στους Financial Times.

Η Αγκυρα δήλωσε ότι δεν είναι σε θέση να εγγυ­η­θεί μια απότομη μείωση των ροών και θέλει η Ευρώπη να δεχτεί τους Σύρους πρό­σφυ­γες απευ­θείας από την Τουρκία για να απο­τρα­πεί το επι­κίν­δυνο ταξίδι στην Ελλάδα. Ο Ντα­βού­το­γλου την Πέμπτη δήλωσε ότι «είναι λάθος να αφή­σουμε την προ­σφυ­γική κρίση μόνο στους ώμους της Τουρ­κίας και της Ελλάδας».

Οποια­δή­ποτε τέτοιας μεγάλης κλί­μα­κας προ­σφορά επα­νε­γκα­τά­στα­σης ανα­μέ­νε­ται να κλείσει διμερώς με την Αγκελα Μέρκελ η οποία θα συνα­ντη­θεί με τον Ντα­βού­το­γλου την Κυριακή. Το Βερο­λίνο φλέρ­ταρε με την ιδέα να συν­δυά­σει μέρος της όποιας μείωσης της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης –μια υπό­σχεση που θα μπο­ρούσε να αφορά εκα­το­ντά­δες ή χιλιάδες- αλλά οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με την Άγκυρα κόλ­λη­σαν. Ορι­σμέ­νοι διπλω­μά­τες περι­μέ­νουν επίσης ότι η Αγκυρα θα πιέσει για επι­πρό­σθετα δικαιώ­ματα βίζας για τους Τούρ­κους πολίτες.

Ο Τουσκ θα δει τον Ερντο­γαν την Παρα­σκευή. Ο Τούρκος πρό­ε­δρος έχει υιο­θε­τή­σει μια «ήρεμη» (cool) στάση στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις ΕΕ-Τουρκίας για το προ­σφυ­γικό, δημιουρ­γώ­ντας υποψίες στις Βρυ­ξέλ­λες ότι μπορεί να καθυ­στε­ρεί το χτύπημα στα κυκλώ­ματα δια­κι­νη­τών.

Πάνω από 120.000 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες έφτασαν στην Ελλάδα από τις αρχές του έτους. Αλλά με σχεδόν κλειστά τα σύνορα με την ΠΓΔΜ έχει προ­κύ­ψει μια πιθανά επι­κίν­δυνη συσ­σώ­ρευση προ­σφύ­γων και μετα­να­στών στα βόρεια της χώρας, δημιουρ­γώ­ντας ανη­συ­χίες ανθρω­πι­στι­κής κρίσης στα σύνορα της Ευρώπης.

Αν και η Τουρκία έχει συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής με την Ελλάδα, έχει σπάνια χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στην 14χρονη ιστορία της. Σχεδόν 300 μετα­νά­στες επέ­στρε­ψαν στην Τουρκία αυτή την εβδο­μάδα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ