Υπ. Εργασίας: Νέα εγκύκλιος για υπερωρίες, διαλείμματα, αργίες, προστασία από απολύσεις

Σε εφαρ­μο­γή τί­θε­νται οι νέες ρυθ­μί­σεις του νόμου 4808/2021 για την Προ­στα­σία της Ερ­γα­σί­ας ανα­φο­ρι­κά με το χρόνο ερ­γα­σί­ας, τις υπε­ρω­ρί­ες, τη δυ­να­τό­τη­τα τε­τρα­ή­με­ρης ερ­γα­σί­ας μετά από αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου στο πλαί­σιο της διευ­θέ­τη­σης του χρό­νου ερ­γα­σί­ας, τα δια­λείμ­μα­τα αλλά και την ρητή κα­το­χύ­ρω­ση του 8ωρου / 40ωρου. Το υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σε­ων εξέ­δω­σε σή­με­ρα εγκύ­κλιο για την εφαρ­μο­γή των δια­τά­ξε­ων του Ατο­μι­κού Ερ­γα­τι­κού Δι­καί­ου που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στο νόμο, με την οποία προ­βλέ­πο­νται δι­κλεί­δες ασφα­λεί­ας για την προ­στα­σία των ερ­γα­ζο­μέ­νων και τον έλεγ­χο εφαρ­μο­γής της ερ­γα­τι­κής νο­μο­θε­σί­ας. Με την εγκύ­κλιο με­τα­ξύ άλλων διευ­κρι­νί­ζο­νται τα εξής:

-Επι­βε­βαιώ­νε­ται με τρόπο γε­νι­κευ­μέ­νο και σαφή για όλους ανε­ξαι­ρέ­τως τους κλά­δους ερ­γα­σί­ας και όλους τους το­μείς οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, το πλή­ρες συμ­βα­τι­κό ωρά­ριο ερ­γα­σί­ας των 40 ωρών  εβδο­μα­διαί­ως για κάθε ερ­γα­ζό­με­νο με εξαρ­τη­μέ­νη σχέση ερ­γα­σί­ας. Για 5θή­με­ρη εβδο­μά­δα ερ­γα­σί­ας το πλή­ρες συμ­βα­τι­κό ωρά­ριο είναι το 8ωρο ημε­ρη­σί­ως και για 6ήμερη εβδο­μά­δα το πλή­ρες ωρά­ριο είναι έξι ώρες και σα­ρά­ντα λεπτά ημε­ρη­σί­ως.

-Στο πλαί­σιο διευ­θέ­τη­σης του χρό­νου ερ­γα­σί­ας πα­ρέ­χε­ται η δυ­να­τό­τη­τα 4ημε­ρης πλή­ρους απα­σχό­λη­σης διάρ­κειας 40 ωρών εβδο­μα­διαί­ως και 10 ωρών ημε­ρη­σί­ως, ύστε­ρα από αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου. Δεν είναι επι­τρε­πτή η απα­σχό­λη­ση πέραν των 10 ωρών ημε­ρη­σί­ως και των 40 ωρών εβδο­μα­διαί­ως που κα­τα­νέ­με­ται σε 4ήμερη βάση.

-Εφό­σον δεν υπάρ­χει συν­δι­κα­λι­στι­κή ορ­γά­νω­ση στην επι­χεί­ρη­ση ή δεν έχει επι­τευ­χθεί συμ­φω­νία με συλ­λο­γι­κή σύμ­βα­ση, η διευ­θέ­τη­ση του χρό­νου ερ­γα­σί­ας που προ­βλέ­πε­ται στο νόμο 1892/1990, μπο­ρεί να εφαρ­μο­στεί κα­τό­πιν αι­τή­μα­τος του ερ­γα­ζό­με­νου, με ατο­μι­κή συμ­φω­νία. Στην πε­ρί­πτω­ση αυτή, ο ερ­γο­δό­της εξε­τά­ζει υπο­χρε­ω­τι­κά τα αι­τή­μα­τα ερ­γα­ζο­μέ­νων για σύ­να­ψη ατο­μι­κής συμ­φω­νί­ας και προς διευ­κό­λυν­ση των μερών, μπο­ρεί να γνω­στο­ποιεί στους ερ­γα­ζό­με­νους αφε­νός τη δυ­να­τό­τη­τα να υπο­βάλ­λουν αί­τη­ση και αφε­τέ­ρου τα πεδία των κατά πε­ρί­πτω­ση επι­χει­ρη­σια­κών του ανα­γκών για την εφαρ­μο­γή συ­στή­μα­τος διευ­θέ­τη­σης του χρό­νου ερ­γα­σί­ας.

Ο ερ­γο­δό­της υπο­χρε­ώ­νε­ται να υπο­βά­λει τη συμ­φω­νία για διευ­θέ­τη­ση του χρό­νου ερ­γα­σί­ας στο Π.Σ. “ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ”, προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λύ­νο­νται οι έλεγ­χοι που θα απο­τρέ­πουν τυχόν κα­τα­στρα­τή­γη­ση της νο­μο­θε­σί­ας. Από την έναρ­ξη λει­τουρ­γί­ας του ανα­βαθ­μι­σμέ­νου ΠΣ ΕΡ­ΓΑ­ΝΗ ΙΙ και μετά, το πρό­γραμ­μα ερ­γα­σί­ας που απο­τυ­πώ­νει το σύ­στη­μα διευ­θέ­τη­σης του χρό­νου ερ­γα­σί­ας μετά από αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου, θα κα­τα­γρά­φε­ται και θα πα­ρα­κο­λου­θεί­ται σε πραγ­μα­τι­κό χρόνο στο ηλε­κτρο­νι­κό σύ­στη­μα μέ­τρη­σης του χρό­νου ερ­γα­σί­ας. Ση­μειώ­νε­ται επί­σης ότι εν­δε­χό­με­νη κα­ταγ­γε­λία της σύμ­βα­σης εκ μέ­ρους του ερ­γο­δό­τη λόγω μη υπο­βο­λής αι­τή­μα­τος του ερ­γα­ζό­με­νου για διευ­θέ­τη­ση, θε­ω­ρεί­ται άκυρη. Εξάλ­λου, σε πε­ρί­πτω­ση από­λυ­σης ή πα­ραί­τη­σης του ερ­γα­ζό­με­νου πριν την έναρ­ξη της πε­ριό­δου μειω­μέ­νης απα­σχό­λη­σης, ο ερ­γα­ζό­με­νος θα απο­ζη­μιω­θεί για τις επι­πλέ­ον ώρες που ερ­γά­στη­κε με τα ωρο­μί­σθια που ισχύ­ουν για υπε­ρερ­γα­σία και υπε­ρω­ρία (δη­λα­δή προ­σαύ­ξη­ση 20% για υπε­ρερ­γα­σία, 40% για υπε­ρω­ρία, 120% για πα­ρά­νο­μη υπε­ρω­ρία).

-Το διά­λειμ­μα θα χο­ρη­γεί­ται μετά από 4 ώρες ερ­γα­σί­ας (αντί για 6 που ίσχυε πριν) και θα έχει ανώ­τα­το όριο τα 30 λεπτά την ημέρα. Με τον τρόπο αυτό όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην εγκύ­κλιο αφε­νός κα­θί­στα­νται ευ­νοϊ­κό­τε­ρες οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την χο­ρή­γη­ση του δια­λείμ­μα­τος στους ερ­γα­ζό­με­νους και αφε­τέ­ρου απο­φεύ­γο­νται κα­τα­χρη­στι­κές πρα­κτι­κές  όπως η χο­ρή­γη­ση με­γά­λης διάρ­κειας δια­λείμ­μα­τος (π.χ. 1 ώρα ημε­ρη­σί­ως), με αντί­στοι­χη επι­μή­κυν­ση του χρό­νου ερ­γα­σί­ας με τις ίδιες απο­λα­βές. Πα­ράλ­λη­λα, απο­σα­φη­νί­ζε­ται ότι ο χρό­νος του δια­λείμ­μα­τος δεν απο­τε­λεί χρόνο ερ­γα­σί­ας. Σε επι­χει­ρή­σεις στις οποί­ες λόγω της φύσης και της έντα­σης της ερ­γα­σί­ας απαι­τεί­ται η χο­ρή­γη­ση δια­λείμ­μα­τος με­γα­λύ­τε­ρης διάρ­κειας των 30 λε­πτών, αυτή είναι δυ­να­τή στο πλαί­σιο της δια­βού­λευ­σης, με­τα­ξύ του ερ­γο­δό­τη και των εκ­προ­σώ­πων των ερ­γα­ζο­μέ­νων.

-Κα­θιε­ρώ­νε­ται ενιαία δια­κο­πή χρο­νι­κής διάρ­κειας του­λά­χι­στον 3 ωρών για τους ερ­γα­ζό­με­νους που  απα­σχο­λού­νται κατά πλή­ρες ημε­ρή­σιο, αλλά δια­κε­κομ­μέ­νο ωρά­ριο.

-Επι­τρέ­πε­ται στους ερ­γα­ζό­με­νους με­ρι­κής απα­σχό­λη­σης να πα­ρέ­χουν, εφό­σον συμ­φω­νούν, ερ­γα­σία πέρα από τη συμ­φω­νη­μέ­νη και σε ώρες που δεν είναι συ­νε­χό­με­νες με το ωρά­ριό τους, με προ­σαύ­ξη­ση 12% επί της αμοι­βής για κάθε επι­πλέ­ον ώρα, όπως ίσχυε άλ­λω­στε και μέχρι σή­με­ρα. Η ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία προ­βλέ­πει ήδη ότι σε πε­ρί­πτω­ση που η επι­πλέ­ον ερ­γα­σία ζη­τεί­ται να πα­ρα­σχε­θεί σε ωρά­ριο συ­νε­χό­με­νο του με­ρι­κού ωρα­ρί­ου, ο ερ­γα­ζό­με­νος είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να την πα­ρά­σχει την επι­πλέ­ον ερ­γα­σία, εκτός εάν η άρ­νη­σή του δεν αντί­κει­ται στην καλή πίστη. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση ισχύ­ει ανώ­τα­το όριο που είναι μέχρι τη συ­μπλή­ρω­ση του πλή­ρους ημε­ρή­σιου ωρα­ρί­ου του συ­γκρί­σι­μου ερ­γα­ζό­με­νου.

-Το όριο των επι­τρε­πό­με­νων υπε­ρω­ριών αυ­ξά­νε­ται στις 150 ώρες το χρόνο και μέχρι 3 ώρες ημε­ρη­σί­ως σε όλους τους κλά­δους της οι­κο­νο­μί­ας ενώ πα­ράλ­λη­λα ισχύ­ει η διά­τα­ξη (άρθρο 6 του Π.Δ. 88/1999) σύμ­φω­να με την οποία ο χρό­νος εβδο­μα­διαί­ας ερ­γα­σί­ας των μι­σθω­τών δεν μπο­ρεί να υπερ­βαί­νει ανά πε­ρί­ο­δο το πολύ 4 μηνών, τις 48 ώρες κατά μέσο όρο, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των υπε­ρω­ριών και της υπε­ρερ­γα­σί­ας. Οι υπε­ρω­ρί­ες αμεί­βο­νται  με το ωρο­μί­σθιο προ­σαυ­ξη­μέ­νο κατά 40 %.

Ση­μειώ­νε­ται ότι για το 2021, οι ώρες υπε­ρω­ρια­κής απα­σχό­λη­σης που έχουν ήδη πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε όλους τους κλά­δους οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, θα αφαι­ρε­θούν από το νέο όριο των 150 ωρών ετη­σί­ως.

-Σε πε­ρι­πτώ­σεις επεί­γου­σας φύσης ερ­γα­σί­ας μπο­ρεί να χο­ρη­γεί­ται, όπως προ­βλέ­πε­ται από το νόμο,  άδεια από τον Γε­νι­κό Διευ­θυ­ντή Ερ­γα­σια­κών Σχέ­σε­ων (αντί για τον Υπουρ­γό Ερ­γα­σί­ας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σε­ων που ίσχυε ως τώρα) για υπέρ­βα­ση του ορίου των 150 ωρών ετη­σί­ως. Οι υπε­ρω­ρί­ες αυτές αμεί­βο­νται με το ωρο­μί­σθιο προ­σαυ­ξη­μέ­νο κατά 60 %.

Χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται ως πα­ρά­νο­μη υπε­ρω­ρία, αντί του όρου κα­τ΄ε­ξαί­ρε­ση υπε­ρω­ρία που ίσχυε ως τώρα, η υπε­ρω­ρια­κή απα­σχό­λη­ση που πραγ­μα­το­ποιεί­ται χωρίς την τή­ρη­ση των προ­βλε­πό­με­νων δια­τυ­πώ­σε­ων. Η αμοι­βή για τις πα­ρά­νο­μες υπε­ρω­ρί­ες αυ­ξά­νε­ται και ορί­ζε­ται στο κα­τα­βαλ­λό­με­νο ωρο­μί­σθιο προ­σαυ­ξη­μέ­νο κατά 120% (από 80% που ήταν πριν).

-Συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται για λό­γους σα­φή­νειας στις υπο­χρε­ω­τι­κές αρ­γί­ες η 1η Ια­νουα­ρί­ου και η εορτή των Θε­ο­φα­νεί­ων (6η Ια­νουα­ρί­ου).

-Δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα εξά­ντλη­σης της ετή­σιας κα­νο­νι­κής άδειας έως και το πρώτο τρί­μη­νου του επό­με­νου ημε­ρο­λο­για­κού έτους.

-Θε­σμο­θε­τεί­ται για πρώτη φορά άδεια άνευ απο­δο­χών στον ιδιω­τι­κό τομέα ύστε­ρα από αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου, διάρ­κειας έως 1 έτους με δυ­να­τό­τη­τα πα­ρά­τα­σης ύστε­ρα από συμ­φω­νία.

-Προ­στί­θε­νται στις επι­χει­ρή­σεις που επι­τρέ­πε­ται να απα­σχο­λούν προ­σω­πι­κό κατά τις Κυ­ρια­κές ορι­σμέ­νοι κλά­δοι που προ­βλέ­πο­νται από το νόμο όπως: τα­χυ­δρο­μι­κές υπη­ρε­σί­ες, πα­ρα­γω­γή-δια­νο­μή υγειο­νο­μι­κού υλι­κού, φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία, εφο­δια­στι­κή αλυ­σί­δα, data centers, έτοι­μο σκυ­ρό­δε­μα κ.α.

-Κα­ταρ­γεί­ται από 1-1-2022 η διά­κρι­ση με­τα­ξύ υπαλ­λή­λων και ερ­γα­το­τε­χνι­τών ως προς τις απο­ζη­μιώ­σεις από­λυ­σης οι οποί­ες σή­με­ρα είναι πολύ χα­μη­λό­τε­ρες για τους ερ­γα­το­τε­χνί­τες. Για τον υπο­λο­γι­σμό της απο­ζη­μί­ω­σης, ως μη­νιαί­ος μι­σθός του ερ­γα­το­τε­χνί­τη λο­γί­ζο­νται τα 22 ημε­ρο­μί­σθια, εκτός εάν ήδη αυτός αμεί­βε­ται με μη­νιαίο μισθό.

-Στις πε­ρι­πτώ­σεις τα­κτι­κής κα­ταγ­γε­λί­ας της σύμ­βα­σης ερ­γα­σί­ας, δη­λα­δή μετά από προει­δο­ποί­η­ση, δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα στον ερ­γο­δό­τη να απαλ­λά­ξει τον ερ­γα­ζό­με­νο από την υπο­χρέ­ω­ση πα­ρο­χής ερ­γα­σί­ας κατά το χρόνο της προ­μή­νυ­σης, χωρίς να θί­γο­νται τα δι­καιώ­μα­τα του τε­λευ­ταί­ου και χωρίς ο ερ­γο­δό­της να απαλ­λάσ­σε­ται από την υπο­χρέ­ω­ση κα­τα­βο­λής των απο­δο­χών μέχρι την λήξη του χρό­νου προει­δο­ποί­η­σης. Επι­πλέ­ον ο ερ­γα­ζό­με­νος έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να βρει νέα απα­σχό­λη­ση, σε άλλον ερ­γο­δό­τη, κατά τον χρόνο της προ­μή­νυ­σης, χωρίς πάλι να θί­γο­νται τα δι­καιώ­μα­τά του.

-Διευ­ρύ­νε­ται η λίστα των πε­ρι­πτώ­σε­ων της άκυ­ρης από­λυ­σης, η οποία οδη­γεί σε επι­στρο­φή του ερ­γα­ζό­με­νου στην ερ­γα­σία του και κα­τα­βο­λή των μι­σθών υπε­ρη­με­ρί­ας για την πε­ρί­ο­δο από την από­λυ­ση μέχρι την επα­να­πα­σχό­λη­ση. Συ­γκε­κρι­μέ­να άκυ­ρες είναι οι απο­λύ­σεις που οφεί­λο­νται σε δυ­σμε­νή διά­κρι­ση σε βάρος του ερ­γα­ζο­μέ­νου, σε ενά­σκη­ση νό­μι­μων δι­καιω­μά­των του, ή όταν αντί­κει­νται σε ει­δι­κή διά­τα­ξη νόμου (π.χ. απο­λύ­σεις εγκύ­ων, στρα­τευ­μέ­νων, συν­δι­κα­λι­στών, κ.α.) Όπως ση­μειώ­νε­ται στην εγκύ­κλιο, η προ­σθή­κη της αντί­δρα­σης σε ενά­σκη­ση νο­μί­μου δι­καιώ­μα­τος ως λόγου που κα­θι­στά μια από­λυ­ση άκυρη προ­σφέ­ρει προ­στα­σία πιο διευ­ρυ­μέ­νη για τους ερ­γα­ζο­μέ­νους σε σχέση με τη δυ­να­τό­τη­τα που είχαν να ανα­γνω­ρί­ζε­ται η ακυ­ρό­τη­τα μιας από­λυ­σης βάσει του άρ­θρου 281 ΑΚ. Συ­γκε­κρι­μέ­να, η από­λυ­ση που γί­νε­ται ως αντί­δρα­ση σε ενά­σκη­ση νο­μί­μου δι­καιώ­μα­τος είναι σε κάθε πε­ρί­πτω­ση άκυρη, χωρίς να απαι­τεί­ται να ελέγ­χε­ται εάν η κα­ταγ­γε­λία τυχόν υπε­ρέ­βη τα όρια που επι­βάλ­λουν η καλή πίστη και τα χρη­στά ήθη.

Επι­πλέ­ον αντι­στρέ­φε­ται το βάρος της από­δει­ξης στο δι­κα­στή­ριο, δη­λα­δή ενα­πό­κει­ται στον ερ­γο­δό­τη να απο­δεί­ξει ότι η από­λυ­ση έγινε για κά­ποιον άλλο λόγο που επι­τρέ­πε­ται. Προ­βλέ­πε­ται τέλος ότι μετά από αί­τη­ση του ερ­γα­ζό­με­νου ή του ερ­γο­δό­τη το δι­κα­στή­ριο μπο­ρεί να επι­δι­κά­σει επι­πλέ­ον (τρι­πλά­σια) απο­ζη­μί­ω­ση στον ερ­γα­ζό­με­νο, αντί της επα­να­πρό­σλη­ψης.