«Συμπτώματα» εκνευρισμού στην Τουρκία λόγω κορωνοϊού-Ανησυχία για ένταση στο Αιγαίο

Την εξαι­ρε­τι­κά τε­τα­μέ­νη κα­τά­στα­ση στο εσω­τε­ρι­κό της Τουρ­κί­ας αντα­να­κλά η απρο­θυ­μία της Αγκυ­ρας να ανοί­ξει με την Αθήνα έναν στα­θε­ρό δί­αυ­λο, ο οποί­ος και θα ξε­περ­νά τις άτυ­πες συ­ζη­τή­σεις περί αμ­φί­πλευ­ρης από­συρ­σης από προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες ασκή­σεις εν μέσω κο­ρω­νοϊ­ού. Μετά την έλ­λει­ψη βού­λη­σης της Αγκυ­ρας ώστε να συμ­φω­νή­σει σε ου­σια­στι­κά μέτρα οι­κο­δό­μη­σης εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ), ακο­λου­θεί η σιγή ασυρ­μά­του στην επί της αρχής συμ­φω­νία των δύο πλευ­ρών για επα­νέ­ναρ­ξη των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών.

Παρά την «ανέ­κα­θεν», όπως ανα­φέ­ρει τα­κτι­κά ο Τούρ­κος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου, ετοι­μό­τη­τα για την επα­νέ­ναρ­ξη των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών, η Αγκυ­ρα δεν έχει προ­χω­ρή­σει σε καμία κί­νη­ση καλής θέ­λη­σης, παρά, σύμ­φω­να με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, την προ­σπά­θεια της Αθή­νας να ανοί­ξει τους διαύ­λους, ιδιαί­τε­ρα μετά τις τε­λευ­ταί­ες πο­λι­τι­κές δια­βου­λεύ­σεις σε επί­πε­δο γε­νι­κών γραμ­μα­τέ­ων υπουρ­γεί­ων Εξω­τε­ρι­κών, στις αρχές Ια­νουα­ρί­ου, στην Αγκυ­ρα.

Η πρό­τα­ση που έκανε ο Τούρ­κος υπουρ­γός Εθνι­κής Aμυνας Χου­λου­σί Ακάρ στον ομό­λο­γό του Νίκο Πα­να­γιω­τό­που­λο για αμοι­βαία από­συρ­ση των δύο με­γά­λων αε­ρο­ναυ­τι­κών ασκή­σε­ων Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας που ήταν προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες για την πε­ρί­ο­δο Απρι­λί­ου-Μαΐου («Κα­ται­γί­δα ’20» και «Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα ’20» αντι­στοί­χως), συ­ζη­τή­θη­κε από την Αθήνα με εξαι­ρε­τι­κή επι­φυ­λα­κτι­κό­τη­τα. Και τούτο διότι στο εν­διά­με­σο χρο­νι­κό διά­στη­μα, η τουρ­κι­κή αε­ρο­πο­ρία συ­νέ­χι­σε την τα­κτι­κή των υπερ­πτή­σε­ων, η στρα­το­χω­ρο­φυ­λα­κή της συ­ντή­ρη­σε την έντα­ση στον Eβρο με διά­φο­ρους τρό­πους, ενώ με την εκ­πο­μπή σε διε­θνή συ­χνό­τη­τα ση­μά­των περί «πα­ρα­βί­α­σης της Συν­θή­κης της Λω­ζάν­νης» από τα πο­λε­μι­κά πλοία της Ελ­λά­δας που βρί­σκο­νται σε Σα­μο­θρά­κη, Λήμνο, Λέσβο και Ψαρά, η Τουρ­κία επι­χεί­ρη­σε να διε­θνο­ποι­ή­σει τις από­ψεις της.

Επι­πλέ­ον, στην Αθήνα πα­ρα­τή­ρη­σαν με έκ­πλη­ξη και ορι­σμέ­νες εκτός δι­πλω­μα­τι­κού σα­βουάρ βιβρ κι­νή­σεις και μά­λι­στα δίχως κα­νέ­να αντί­κρι­σμα, όπως το αναι­τιο­λό­γη­τα επι­θε­τι­κό τουίτ του κ. Τσα­βού­σο­γλου στην ευ­χα­ρι­στή­ρια ανα­φο­ρά του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Νίκου Δέν­δια για τη βο­ή­θεια που πα­ρεί­χαν και οι Αρχές της Αγκυ­ρας στον επα­να­πα­τρι­σμό τριών Ελ­λή­νων ναυ­τι­κών από το Τζι­μπου­τί. Κα­τό­πιν τού­των, η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά απο­φά­σι­σε να δια­τη­ρή­σει την πλήρη εξέ­λι­ξη της «Κα­ται­γί­δας ’20», όχι όμως σε ενιαία φάση, αλλά σε τρεις δια­δο­χι­κές.

Πα­ράλ­λη­λα, η Αθήνα είναι ενερ­γη­τι­κή σε επί­πε­δο ΝΑΤΟ. Ανώ­τα­τες στρα­τιω­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν ότι η Τουρ­κία πιέ­ζει για ενί­σχυ­ση των προ­σαρ­μο­σμέ­νων μέ­τρων του ΝΑΤΟ για την ενί­σχυ­σή της ανα­το­λι­κής πε­ρι­φέ­ρειάς της, πα­ράλ­λη­λα με την προ­σπά­θεια δια­κο­πής της δρά­σης του στο­λί­σκου της «SNMG-2» στο Αι­γαίο που έχει ως σκοπό την επι­τή­ρη­ση των με­τα­να­στευ­τι­κών και προ­σφυ­γι­κών ροών. Ση­μειώ­νε­ται η επί­κλη­ση των μη­δε­νι­κών με­τα­να­στευ­τι­κών ροών από την Τουρ­κία στο Αι­γαίο, ως επι­χεί­ρη­μα για τη σκο­πι­μό­τη­τα δια­κο­πής της δρά­σης της «SNMG-2». Σύμ­φω­να με τις ίδιες πηγές, φαί­νε­ται ότι η Ελ­λά­δα ωφε­λεί­ται από τις εξε­λί­ξεις, δε­δο­μέ­νων ει­δι­κά των πα­ρεμ­βά­σε­ων των ΗΠΑ εντός ΝΑΤΟ για ταυ­τό­χρο­νη ενί­σχυ­ση και των δύο δρά­σε­ων από τα κράτη-μέλη της Συμ­μα­χί­ας.

Η Λιβύη

Σε ένα άλλο μέ­τω­πο, η Αγκυ­ρα επι­χει­ρεί να υπο­νο­μεύ­σει τη ναυ­τι­κή επι­χεί­ρη­ση «Ει­ρή­νη» με την ενερ­γό συ­νερ­γα­σία του Φαγέζ αλ Σαράζ. Ανώ­τα­τες στρα­τιω­τι­κές πηγές επι­ση­μαί­νουν ότι η ανά­πτυ­ξη ναυ­τι­κών δυ­νά­με­ων στο πλαί­σιο της επι­χεί­ρη­σης «Ει­ρή­νη» της Ε.Ε. έχει ως κύρια απο­στο­λή της την εφαρ­μο­γή της από­φα­σης 2292 (2016) του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας του ΟΗΕ, που αφορά το εμπάρ­γκο όπλων προς και από τη Λιβύη με τη χρήση ενα­έ­ριων, δο­ρυ­φο­ρι­κών και θα­λάσ­σιων μέσων. Oπως ση­μειώ­νουν, η επι­βο­λή του εμπάρ­γκο από αέρος δεν εντάσ­σε­ται στις δυ­να­τό­τη­τες της επι­χεί­ρη­σης, το οποίο ήδη εκ­με­ταλ­λεύ­ε­ται η Τουρ­κία με κύρια πλέον οδό ενί­σχυ­σης του Σαράζ την αε­ρο­πο­ρι­κή.

Η τε­τα­μέ­νη κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τεί στην Τουρ­κία έχει αυ­ξή­σει τον βαθμό ετοι­μό­τη­τας των ελ­λη­νι­κών Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων. Στη φω­το­γρα­φία, η πυ­ραυ­λά­κα­τος «Ντε­γιάν­νης» στον Πόρο, σε άσκη­ση που διε­ξή­χθη την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα.

Ανη­συ­χία για έντα­ση στο Αι­γαίο

Στην Αθήνα υπάρ­χουν πολ­λα­πλές ανα­γνώ­σεις για τη στάση που πι­θα­νώς θα ακο­λου­θή­σει η Αγκυ­ρα το επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα και καμία δεν είναι ιδιαί­τε­ρα ευοί­ω­νη, κυ­ρί­ως λόγω της εξαι­ρε­τι­κά προ­βλη­μα­τι­κής κα­τά­στα­σης που αντι­με­τω­πί­ζει η κυ­βέρ­νη­ση του Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν στα αμι­γώς εσω­τε­ρι­κά μέ­τω­πα, όπως η παν­δη­μία και τα επι­δει­νού­με­να οι­κο­νο­μι­κά προ­βλή­μα­τα που έχουν οδη­γή­σει σε νο­μι­σμα­τι­κή κρίση αλλά και αύ­ξη­ση της ανερ­γί­ας.

Εκτι­μά­ται ότι η Τουρ­κία θα επι­χει­ρή­σει να μη­δε­νί­σει τις αντι­δρά­σεις στο εσω­τε­ρι­κό συ­σπει­ρώ­νο­ντας τον τουρ­κι­κό λαό με την τό­νω­ση του εθνι­κού φρο­νή­μα­τος και ταυ­τό­χρο­να να ασκή­σει έντο­νη πίεση διε­θνώς για να λάβει συν­δρο­μή τόσο για την τουρ­κι­κή οι­κο­νο­μία όσο και για την επί­τευ­ξη των στρα­τη­γι­κών επι­διώ­ξε­ών της στη Συρία, στη Λιβύη, στο Αι­γαίο και στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Η Τουρ­κία συ­νε­χί­ζει να έχει αξιώ­σεις και στο Αι­γαίο, οι οποί­ες έχουν πλέον ξε­φύ­γει από τη στα­θε­ρή ανα­με­τά­δο­ση των εθνι­κών θέ­σε­ών της και έχουν πε­ρά­σει συχνά στο επί­πε­δο της ανοι­χτής πρό­κλη­σης.

Από την αρχή του έτους υφί­στα­ται φθο­ρές σχε­δόν σε όλα τα μέ­τω­πα που δια­τη­ρεί ανοι­χτά, με μια προ­σθή­κη, την απο­τυ­χία στον Εβρο, η οποία κό­στι­σε αρ­κε­τά στη διε­θνή ει­κό­να της Αγκυ­ρας. Με­τα­ξύ των έμπει­ρων στε­λε­χών των Ενό­πλων Δυ­νά­με­ων (Ε.Δ.) υπάρ­χει πλέον και η ανά­λυ­ση ότι η κρίση που εκτυ­λί­χθη­κε κατά το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του Μαρ­τί­ου στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά σύ­νο­ρα, οφεί­λε­ται στην ανα­βάθ­μι­ση της γε­ω­στρα­τη­γι­κής αξίας της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής, κάτι που η Αγκυ­ρα είχε υπο­τι­μή­σει τα προη­γού­με­να χρό­νια.

Σύμ­φω­να με ανώ­τα­τες στρα­τιω­τι­κές πηγές, η συ­γκε­κρι­μέ­νη πραγ­μα­τι­κό­τη­τα επι­βε­βαιώ­νε­ται τόσο από την επί­σκε­ψη της ηγε­σί­ας της Ε.Ε. στις 3 Μαρ­τί­ου 2020 με τον πρω­θυ­πουρ­γό Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη, όσο και, λίγο αρ­γό­τε­ρα, από την πα­ρου­σία του ανα­πλη­ρω­τή βοη­θού υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ Μά­θιου Πάλ­μερ, με τον Αμε­ρι­κα­νό πρέ­σβη Τζέ­φρεϊ Πάιατ και τον πρό­ξε­νο στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, Γκρέ­γκο­ρι Φλέ­γκερ.

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι οι ίδιες πηγές εκτι­μούν ότι η κρίση του Μαρ­τί­ου στον Εβρο εξε­λί­χθη­κε, εν­δε­χο­μέ­νως και με την υπο­στή­ρι­ξη κρα­τών που έχουν με­γά­λη εμπει­ρία ως προς την προ­ε­τοι­μα­σία και διε­ξα­γω­γή υβρι­δι­κών επι­χει­ρή­σε­ων. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, στην Αθήνα εκτι­μούν ότι η επό­με­νη κρίση θα έχει ως επί­κε­ντρο την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και προ­ε­τοι­μά­ζο­νται ανα­λό­γως, γνω­ρί­ζο­ντας πως η Αγκυ­ρα θα εκ­με­ταλ­λευ­θεί το χάος που επι­κρα­τεί στη Λιβύη (καθώς φαί­νε­ται ότι το πο­λε­μι­κό αδιέ­ξο­δο πα­ρα­μέ­νει), με σκοπό να επι­χει­ρή­σει σε έρευ­νες στις πε­ριο­χές ευ­θύ­νης που έχουν ορι­σθεί με βάση το τουρ­κο­λι­βυ­κό μνη­μό­νιο.

Την κα­τά­στα­ση στη Λιβύη δυ­σχε­ραί­νει και το γε­γο­νός ότι με­γά­λοι πα­ρά­γο­ντες, όπως οι ΗΠΑ που δεν έχουν σχε­δόν κα­νέ­να συμ­φέ­ρον στη συ­γκε­κρι­μέ­νη χώρα, βλέ­πουν τις κι­νή­σεις ανε­φο­δια­σμού των δυ­νά­με­ων του Αλ Σαράζ από την Τουρ­κία, ως λο­γι­κή αντί­δρα­ση στην ενί­σχυ­ση του Χα­φτάρ από τη Ρωσία, την Αί­γυ­πτο και τα Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα.

Πηγή: kathimerini.gr

ΒΑ­ΣΙ­ΛΗΣ ΝΕΔΟΣ