Τουρισμός: Η χρυσή «τούρτα» και τα 30 πάρτι της Κυριακής-Τι δηλώνει η Πρόεδρος Ξενοδόχων Κω

Παρά­γο­ντες της αγοράς χαρα­κτη­ρί­ζουν «ημι-απελευθέρωση» αλλά, ταυ­τό­χρονα, απο­φα­σι­στικό βήμα τη λει­τουρ­γία όλων των κατα­στη­μά­των στο εξάμηνο Μαΐου-Οκτωβρίου. Περίοδο, όπως εξηγούν, κατά την οποία φθάνει στην Ελλάδα σχεδόν το σύνολο των ξένων του­ρι­στών που κατευ­θύ­νο­νται στους δημο­φι­λείς παρα­θε­ρι­στι­κούς (αλλά και επο­χι­κούς) προ­ο­ρι­σμούς της χώρας.

Όπως επι­ση­μαί­νουν, ωστόσο, τα κατα­στή­ματα λει­τουρ­γούν ήδη όλες τις μέρες (και τις Κυρια­κές) μέχρι αργά το βράδυ κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Οι μόνες επι­χει­ρή­σεις που δεν μπο­ρού­σαν να λει­τουρ­γούν τις Κυρια­κές με το υφι­στά­μενο θεσμικό πλαίσιο, επι­ση­μαί­νουν, δεν είναι τα μικρά κατα­στή­ματα αλλά οι «μεγάλοι» της αγοράς, που κατα­λαμ­βά­νουν επι­φά­νεια άνω των 250 τ.μ.

Ο υπουρ­γός Οικο­νο­μίας Δ. Παπα­δη­μη­τρίου ήταν σαφής για το βασικό πεδίο εφαρ­μο­γής του μέτρου, ανα­φέ­ρο­ντας τις περιο­χές των Δήμων Αθήνας, Πειραιά και Θεσ­σα­λο­νί­κης, την υπό δια­μόρ­φωση αθη­ναϊκή Ριβιέρα από τον Πειραιά μέχρι το Σούνιο και την ευρύ­τερη περιοχή του αερο­δρο­μίου (όπου λει­τουρ­γούν εκπτω­τικά χωριά και μεγάλα εμπο­ρικά κέντρα).

Η ραγδαία ανά­πτυξη της του­ρι­στι­κής κίνησης προς την Αθήνα αλλά και της διορ­γά­νω­σης συνε­δρίων στην πρω­τεύ­ουσα απο­τε­λεί, εξηγούν παρά­γο­ντες του χώρου, τη βάση για τη δημιουρ­γία ενός κοινού «μετώπου» ισχυρών επι­χει­ρη­μα­τι­κών συμ­φε­ρό­ντων. Πρό­κει­ται, όπως λένε, για ομίλους που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στους χώρους του του­ρι­σμού, του λια­νε­μπο­ρίου και της εστί­α­σης.

Ρόλο «συγκολ­λη­τι­κής» ουσίας, εξηγούν οι ίδιες πηγές, για την άτυπη συμ­μα­χία των συγκε­κρι­μέ­νων ομίλων απο­τε­λεί  ο του­ρι­σμός πόλεων (city breaks) και η διορ­γά­νωση συνε­δρίων. Δύο ανερ­χό­μενα ειδικά του­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντα τα οποία ενερ­γο­ποιούν μεγάλα τμήματα της τοπικής αγοράς και παρά­γουν μεγά­λους τζίρους. Οι δύο συγκε­κρι­μέ­νες θεμα­τι­κές μορφές του­ρι­σμού απο­τέ­λε­σαν δια­χρο­νικό αίτημα των φορέων του του­ρι­σμού, σε μια προ­σπά­θεια να αυξη­θούν τα έσοδα από τον του­ρι­σμό.

Ο Σύν­δε­σμος Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) έχει τοπο­θε­τη­θεί υπέρ της λει­τουρ­γίας των κατα­στη­μά­των όλες τις Κυρια­κές του χρόνου του­λά­χι­στον στην Αθήνα, στη Θεσ/νίκη και στους βασι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας. Με σχετική του δήλωση για το θέμα, τον Νοέμ­βριο του 2013, προ­έ­τρεπε τους Περι­φε­ρειάρ­χες να απο­φα­σί­σουν, συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας τη δυνα­μική του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά: «Είναι αδύνατο να ζητάμε από τους του­ρί­στες να γνω­ρί­ζουν ποιες είναι οι επτά Κυρια­κές του χρόνου που θα μπορούν να βρουν τα κατα­στή­ματα ανοικτά στη χώρα μας και να προ­σπα­θούμε με αυτόν τον τρόπο να δημιουρ­γή­σουμε προ­ϊ­ό­ντα city breaks και συνε­δρια­κού του­ρι­σμού. Κάτι τέτοιο δεν συμ­βαί­νει σε καμία από τις σύγ­χρο­νες ευρω­παϊ­κές χώρες. Του­λά­χι­στον η Αθήνα, η Θεσ­σα­λο­νίκη και οι υπό­λοι­ποι βασικοί του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί θα πρέπει να δια­τη­ρούν τα κατα­στή­ματά τους ανοιχτά όλες τις Κυρια­κές του χρόνου».

Η επι­δί­ωξη της ανά­πτυ­ξης του του­ρι­σμού πόλης (City Break) στην Αθήνα απο­τέ­λεσε τη βάση για τη θέση που έχει δια­μορ­φώ­σει  για το θέμα η Ένωση Ξενο­δό­χων Αθήνας, Αττικής, Αργο­σα­ρω­νι­κού. Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Euro2day.gr ο πρό­ε­δρος της ΕΞΑΑΑ Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός, «Πάγια θέση μας είναι πως, εφόσον θέλουμε να ενι­σχύ­σουμε το city break στην Αθήνα και γνω­ρί­ζο­ντας πως το shopping απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο μέρος του, δεν μπο­ρούμε να έχουμε την απαί­τηση ο οποιο­δή­ποτε δυνη­τι­κός επι­σκέ­πτης να ψάξει ποιες  επτά Κυρια­κές του χρόνου (σ.σ. όπως ισχύει σήμερα) είναι ανοιχτά τα κατα­στή­ματα στην πόλη».

City breaks και συνέ­δρια απο­τε­λούν δύο χρυ­σο­φόρα «πιάτα» από τα οποία πολλοί προσ­δο­κούν να απο­σπά­σουν μερίδια. Το… μενού τζίρου που ετοι­μά­ζε­ται στην Αθήνα για τα επόμενα χρόνια «φωτο­γρά­φισε» ο δήμαρ­χος Αθη­ναίων Γ. Καμίνης πριν από λίγες μέρες. Όπως ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά, την τελευ­ταία τετρα­ε­τία οι ξένοι επι­σκέ­πτες της Αθήνας αυξή­θη­καν κατά 2 εκατ., φθά­νο­ντας το 2016 στο ιστο­ρικό ρεκόρ των 4,5 εκατ. επι­σκε­πτών (400.000 περισ­σό­τε­ροι από το 2015, + 8%).

Στη διετία 2014-2015, ταυ­τό­χρονα, η Αθήνα αναρ­ρι­χή­θηκε 25 θέσεις στην παγκό­σμια κατά­ταξη οργά­νω­σης συνε­δρίων. Η Αθήνα, μάλιστα, προ­σελ­κύει τα περισ­σό­τερα συνέ­δρια που οργα­νώ­νο­νται στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον Γ. Καμίνη, το 2015 η πρω­τεύ­ουσα φιλο­ξέ­νησε το 57% των συνε­δρίων που διορ­γα­νώ­θη­καν στη χώρα μας και ο τζίρος που διο­χε­τεύ­θηκε στην αγορά της πόλης υπο­λο­γί­ζε­ται σε 51 εκατ. ευρώ. Κι όταν κάθε σύνε­δρος υπο­λο­γί­ζε­ται ότι  δημιουρ­γεί τζίρο 2.000 ευρώ, το δέλεαρ γίνεται πιο ευδιά­κριτο…

Ποιοι, όμως, θα επω­φε­λη­θούν από την αύξηση των city breaks και των συνε­δρίων στην Ελλάδα; Οι υπο­στη­ρι­κτές των δύο συγκε­κρι­μέ­νων μορφών του­ρι­σμού υπο­στη­ρί­ζουν πως τα οφέλη δια­χέ­ο­νται στο σύνολο της αγοράς. Παρά­γο­ντες του χώρου, ωστόσο, επι­ση­μαί­νουν πως κερ­δι­σμέ­νοι θα είναι κατά κύριο λόγο μεγάλα ξενο­δο­χεία τεσ­σά­ρων και πέντε αστέρων και οι επι­χει­ρή­σεις που απο­τε­λούν τη νέα gourmet «βιτρίνα» της πρω­τεύ­ου­σας. Αυτά, κατά κύριο λόγο και όχι απο­κλει­στικά, σε ό,τι αφορά στη διορ­γά­νωση συνε­δρίων.

Ξενο­δο­χεία τριών αστέρων, ιδιο­κτή­τες δια­με­ρι­σμά­των που τα νοι­κιά­ζουν σε του­ρί­στες μέσα από πλατ­φόρ­μες όπως η Airbnb, μικρό­τε­ροι χώροι εστί­α­σης (ταχυ­φα­γεία, μικρά εστια­τό­ρια, καφέ και μπαρ), σούπερ μάρκετ αλλά και χώροι εστί­α­σης σε πόλους που έχουν δημιουρ­γη­θεί γύρω από σταθ­μούς του μετρό.

«Το θέμα είναι λεπτό αλλά για τις πόλεις που θέλουν να ανα­πτύ­ξουν του­ρι­σμό πόλεων, θα πρέπει να παρα­δε­χθούμε πως η λει­τουρ­γία των κατα­στη­μά­των τις Κυρια­κές απο­τε­λεί πλε­ο­νέ­κτημα» λέει στο Euro2day.gr ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Συν­δέ­σμων Του­ρι­στι­κών και ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων (FedHATTA) Λύσαν­δρος Τσι­λί­δης. Επι­ση­μαί­νο­ντας, ταυ­τό­χρονα, τις εύλογες ανη­συ­χίες για το αν θα αντέ­ξουν όλοι από τη λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων τις Κυρια­κές.

Άλλοι παρά­γο­ντες της αγοράς, την ίδια στιγμή, ανα­ρω­τιού­νται πώς θα δια­χυ­θούν περισ­σό­τερα έσοδα στην αγορά, με δεδο­μένο ότι, για παρά­δειγμα, οι επι­βά­τες κρουα­ζιέ­ρας είναι ταξι­διώ­τες all inclusive και δαπα­νούν ελά­χι­στα. Όπως και οι ταξι­διώ­τες που χρη­σι­μο­ποιούν κατα­λύ­ματα της Airbnb. Το πολύ χρήμα, υπο­στη­ρί­ζουν, θα μοι­ρα­στούν μεγάλα ξενο­δο­χεία, υψηλού προφίλ εστια­τό­ρια και μπαρ και μεγάλα εμπο­ρικά κέντρα (σε ό,τι αφορά  στον συνε­δριακό του­ρι­σμό).

Στον αντί­ποδα, λένε, οι χαμη­λό­τε­ρου (σε σύγκριση με τους συνέ­δρους) εισο­δη­μα­τι­κού προφίλ ταξι­διώ­τες των city breaks ανα­ζη­τούν τις χαμηλές τιμές και κατευ­θύ­νο­νται σε αντί­στοιχα μαγαζιά. Αυτά με τη σειρά τους, για να επι­βιώ­σουν στον αντα­γω­νι­σμό κρα­τώ­ντας χαμηλά τις τιμές τους, ψαλι­δί­ζουν τα λει­τουρ­γικά τους κόστη και κυρίως τις αμοιβές των εργα­ζο­μέ­νων.

Επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­σμού επε­σή­μα­ναν στο Euro2day.gr την πρα­κτική πολλών εργο­δο­τών να αξιο­ποιούν σχε­τι­κές δια­τά­ξεις που προ­βλέ­πουν πως δεν είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να κατα­βάλ­λουν την προ­σαύ­ξηση 75% για απα­σχό­ληση τις Κυρια­κές, εφόσον απα­σχο­λούν τον υπάλ­ληλο λιγό­τερο από έξι ώρες.

Έτσι, υπο­στη­ρί­ζουν, τους απα­σχο­λούν 5 ώρες και 45 λεπτά ή τους υπο­χρε­ώ­νουν να δεχθούν ότι απα­σχο­λού­νται τόσο ενώ δου­λεύ­ουν οκτάωρο ή και περισ­σό­τερο. Με αυτό τον τρόπο έχουν τη δυνα­τό­τητα να τους απα­σχο­λούν κανο­νικά την Κυριακή, χωρίς να κατα­βάλ­λουν πρό­σθετη αμοιβή και σε αντάλ­λαγμα να τους προ­σφέ­ρουν ρεπό σε άλλη μέρα της εβδο­μά­δας.

Ο πρό­ε­δρος της Συνο­μο­σπον­δίας Επι­χει­ρη­μα­τι­κών Του­ρι­στι­κών Κατα­λυ­μά­των Ελλάδας (ΣΕΤΚΕ) Π. Τοκού­ζης επι­ση­μαί­νει πως τα εποχικά κατα­στή­ματα, με απο­φά­σεις των Περι­φε­ρειών, λει­τουρ­γούν καθη­με­ρινά κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου και μάλιστα μέχρι αργά το βράδυ.

«Θεωρώ πως δεν θα ωφε­λή­σει σε τίποτα το άνοιγμα και τις Κυρια­κές των κατα­στη­μά­των που λει­τουρ­γούν όλο τον χρόνο. Αντι­θέ­τως θα δημιουρ­γή­σουν πρό­βλημα τόσο στους ιδιο­κτή­τες όσο και στους εργα­ζό­με­νους»

Την ανάγκη να υπάρ­χουν κατα­στή­ματα ανοιχτά τις  Κυρια­κές, ώστε να διευ­κο­λύ­νο­νται οι ταξι­διώ­τες που πραγ­μα­το­ποιούν εκδρο­μές με του­ρι­στικά  λεω­φο­ρεία τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα σε όλη τη χώρα, επι­ση­μαί­νει ο πρό­ε­δρος της Γενικής Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Επι­χει­ρή­σεων Του­ρι­σμού (ΓΕΠΟΕΤ) Κ. Παλα­σκώ­νης.

Επι­βε­βλη­μένη τη λει­τουρ­γία των κατα­στη­μά­των όλες τις Κυρια­κές του χρόνου σε μικρούς προ­ο­ρι­σμούς όπως τα Καλά­βρυτα θεωρεί ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων της περιο­χής Κ. Δαφα­λιάς. Κι αυτό, όπως εξηγεί, καθώς περιο­χές όπως τα Καλά­βρυτα προ­σελ­κύ­ουν κυρίως επι­σκέ­πτες του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου.

Σε μικρούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς όπως η Κέα, το άνοιγμα των κατα­στη­μά­των καθη­με­ρινά κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου απο­τε­λεί πάγια πρα­κτική, λέει στο Euro2day.gr ο δήμαρ­χος του νησιού και τέως πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Του­ρι­στι­κών και Ταξι­διω­τι­κών Γρα­φείων Ελλάδας (ΗΑΤΤΑ) Γ. Ευαγ­γέ­λου.

Υπέρ της λει­τουρ­γίας των κατα­στη­μά­των την Κυριακή αλλά με παράλ­ληλη παροχή κινή­τρων προς τους εργα­ζό­με­νους τάσ­σε­ται η πρό­ε­δρος της Ένωσης Ξενο­δό­χων Κω Κων­στα­ντίνα Σβύνου.

«Με  όλο τον σεβασμό στο δικαί­ωμα του εργα­ζό­με­νου στην κυρια­κά­τικη ανά­παυλα, σε του­ρι­στι­κές περιο­χές είναι επι­θυ­μητή η λει­τουρ­γία των κατα­στη­μά­των όλες τις ημέρες. Άλλωστε στα του­ρι­στικά θέρετρα κατά τη διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής περιό­δου δεν υπάρ­χουν αργίες. Οφεί­λουμε να δίνουμε την εικόνα ενός προ­ο­ρι­σμού ζωντα­νού, με δυνα­τό­τη­τες και επι­λο­γές, και αυτό δεν γίνεται με κλειστά εμπο­ρικά κατα­στή­ματα. Ας σκε­φτούμε, παράλ­ληλα, την προ­σπά­θεια περιο­χών να κατα­στούν δημο­φι­λείς ως city break προ­ο­ρι­σμοί. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει τη λει­τουρ­γία των κατα­στη­μά­των και τις Κυρια­κές. Πιστεύω πως με παράλ­λη­λες πολι­τι­στι­κές δράσεις από την τοπική αυτο­διοί­κηση αλλά και με άλλες αντί­στοι­χες ενέρ­γειες, οι Κυρια­κές μπορούν να μετα­τρα­πούν σε μικρές “γιορτές” για κάθε του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό. Και πάντα με ειδικά κίνητρα προς τον εργα­ζό­μενο, προ­κει­μέ­νου να επι­βρα­βευ­τεί για την προ­σπά­θειά του».