Tα υδροπλάνα μπαίνουν στα ελληνικά λιμάνια

Της Μαριάν­νας Τζάννε

Με ευνοϊκό θεσμικό πλαίσιο που βάζει τα υδρο­πλάνα μέσα στα λιμάνια, μετα­τρέ­πει τις άδειες λει­τουρ­γίας των υδα­το­δρο­μίων σε αορί­στου χρόνου και στέλνει τα υδρο­πλάνα ακόμη και στις πιο απο­μα­κρυ­σμέ­νες νησιω­τι­κές περιο­χές της χώρας, ανοίγει την αγορά των υδα­το­δρο­μίων το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών. Η επε­ξερ­γα­σία του νόμου από τον υπουργό Υπο­δο­μών, Χρίστο Σπίρτζη, έχει ολο­κλη­ρω­θεί, εκκρε­μούν όμως οι παρα­τη­ρή­σεις της αρμό­διας Γενικής Διεύ­θυν­σης Μετα­φο­ρών και Κινη­τι­κό­τη­τας της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, στην οποία εστάλη το σχέδιο νόμου, προ­κει­μέ­νου να κλείσει και τυπικά η ρύθμιση και στην συνέ­χεια να δια­βι­βα­στεί στην βουλή.

Μετά τα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια, που χρειά­στη­καν τέσσερα χρόνια για να απε­μπλα­κούν, στην κυβερ­νη­τική λίστα, μπαί­νουν με μεγάλη καθυ­στέ­ρηση τα ελλη­νικά υδα­το­δρό­μια. Η κυβέρ­νηση εμφα­νί­ζε­ται πρόθυμη να φέρει στην βουλή ένα ρυθ­μι­στικό πλαίσιο που θα συμ­βάλ­λει στην βιω­σι­μό­τητα των νέων επι­χει­ρη­μα­τι­κών φορέων, θα προ­ω­θή­σει τις συν­δυα­σμέ­νες μετα­φο­ρές και θα ενι­σχύ­σει το του­ρι­στικό προϊόν, δίνο­ντας εναλ­λα­κτι­κούς τρόπους στο μετα­φο­ρικό έργο για την νησιω­τική αλλά και την ηπει­ρω­τική χώρα. Είναι φανερό ότι η ψήφιση του νόμου θα απο­τε­λέ­σει ένα είδος βαρό­με­τρου για την αγορά καθώς αν και δεν επαρκεί ο χρόνος για να στηθεί ένα οργα­νω­μένο δίκτυο υδα­το­δρο­μίων, θα συμ­βάλ­λει στην ανα­θέρ­μανση του επεν­δυ­τι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος και θα μπο­ρούσε υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις να βάλει στο παι­χνίδι τους ενδια­φε­ρό­με­νους παίκτες ακόμη και το φετινό καλο­καίρι. Όπως ανα­φέ­ρουν αρμό­διες πηγές της αγοράς, η ψήφιση του νόμου στέλνει στους επεν­δυ­τές το μήνυμα ότι υπάρχει η κυβερ­νη­τική βούληση για να ανα­πτυ­χθεί η αγορά. Με την εξέλιξη αυτή, σημειώ­νουν, θα μπο­ρού­σαν ακόμη και φέτος, να επι­τρέ­ψουν οι συν­θή­κες την εμφά­νιση ενός υδρο­πλά­νου για δοκι­μα­στι­κές πτήσεις, του­ρι­στι­κές περι­η­γή­σεις και πτήσεις τσάρτερ ώστε να φανούν τα πλε­ο­νε­κτή­ματα του νέου μέσου. Μέχρι στιγμής πλήρως αδειο­δο­τη­μένα είναι μόνο δύο υδα­το­δρό­μια στην Κέρκυρα και στους Παξούς. Εάν υπο­γρα­φεί και η ΚΥΑ για την Πάτρα, τότε θα μπο­ρούσε να στηθεί ένα δίκτυο -έστω και σε πιλο­τική μορφή για το καλοκαίρι- που θα εξυ­πη­ρε­τούσε την Δυτική Ελλάδα.

Επι­μη­κύ­νε­ται η επι­χει­ρη­σιακή λει­τουρ­γία των υδρο­πλά­νων

Τα υδα­το­δρό­μια υπάρχει πρό­βλεψη να φτάσουν στις άγονες γραμμές, αντα­γω­νι­ζό­μενα ακόμη και τις ακτο­πλοϊ­κές γραμμές που για τα απο­μο­νω­μένα νησιά είναι ένας μεγάλος γολ­γο­θάς. Για να υλο­ποι­η­θεί ο στόχος αυτός προ­βλέ­πε­ται ότι οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες που διε­νερ­γούν πτήσεις με υδρο­πλάνα θα κατα­βάλ­λουν ένα τέλος ανά πτήση, το οποίο θα καθο­ρί­ζε­ται με υπουρ­γική απόφαση του υπουρ­γού Υπο­δο­μών. Τα έσοδα αυτά θα χρη­μα­το­δο­τούν την κατα­σκευή υδα­το­δρο­μίων, το ηλε­κτρο­νικό σύστημα και τον εξο­πλι­σμό αλλά και υδα­το­δρό­μια σε απο­μα­κρυ­σμέ­νους προ­ο­ρι­σμούς ή νησιά με περιο­ρι­σμένη επι­βα­τική κίνηση.

Το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών ικα­νο­ποιεί μέσω της ανα­θε­ώ­ρη­σης του θεσμι­κού πλαι­σίου και ένα πάγιο αίτημα των επεν­δυ­τών που είναι οι περιο­χές προ­σθα­λάσ­σω­σης και απο­θα­λάσ­σω­σης του υδρο­πλά­νου. Με την νέα ρύθμιση επι­τρέ­πε­ται σε περί­πτωση δυσμε­νών και­ρι­κών συν­θη­κών, τα υδρο­πλάνα να προ­σθα­λασ­σώ­νουν εντός του λιμα­νιού και όχι μόνο στην χωρο­θε­τη­μένη ζώνη του υδα­το­δρο­μίου που βρί­σκε­ται έξω από το λιμάνι. «Στην περιοχή ελιγμών δύναται να συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται περιοχή εντός λιμένος. Στην περί­πτωση αυτή, η χρήση της περιο­χής ελιγμών εντός λιμένος επι­τρέ­πε­ται με ευθύνη του χει­ρι­στή του υδρο­πλά­νου, κατόπιν έγκρι­σης από την οικεία Λιμε­νική Αρχή». Πρό­κει­ται για μία διάταξη που θεω­ρεί­ται πολύ σημα­ντική για τον κλάδο καθώς επι­μη­κύ­νει την επι­χει­ρη­σιακή λει­τουρ­γία των υδα­το­δρο­μίων και επιλύει τα εμπόδια που μπαί­νουν κυρίως στους νησιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Απο­ζη­μιώ­σεις για τα ιδιω­τικά υδα­το­δρό­μια

Το νομο­σχέ­διο για τα υδα­το­δρό­μια δια­τη­ρεί τον δια­χω­ρι­σμό που είχε προ­βλε­φθεί από το περσινό σχέδιο για ξεχω­ρι­στή άδεια ίδρυσης που θα έχει δημόσιο χαρα­κτήρα και λει­τουρ­γίας που θα εκχω­ρεί­ται σε ιδιώτες. Μάλιστα παρά τα γεγονός ότι μπορεί να αδίκησε αρχικά τους επεν­δυ­τές που επέ­λε­ξαν να επεν­δύ­σουν σε ιδιω­τικά υδα­το­δρό­μια, ωστόσο όχι μόνο τους απο­ζη­μιώ­νει με την παρούσα ρύθμιση για τα εγκε­κρι­μέ­νες μελέτες αλλά και τους πρι­μο­δο­τεί. Τους δίνει δηλαδή την δυνα­τό­τητα να απο­κτή­σουν την άδεια λει­τουρ­γίας σε υπο­δο­μές που δεν θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν από ιδιω­τικά κεφά­λαια, όπως προ­βλε­πό­ταν στο αρχικό σχέδιο αλλά με πόρους των λιμε­νι­κών ταμείων (δημόσιο).

Η επίμαχη ρύθμιση του αρχικού σχεδίου, που μετέ­τρεπε όλα τα υδα­το­δρό­μια σε δημόσια είχε προ­κα­λέ­σει πέρσι την οξύτατη αντί­δραση της Hellenic Seaplanes, η οποία έχει επι­λέ­ξει το μοντέλο των ιδιω­τι­κών υδα­το­δρο­μίων. Ωστόσο με τις νέες ρυθ­μί­σεις, βρί­σκε­ται σε πλε­ο­νε­κτική θέση για τις άδειες που έχει απο­κτή­σει σε 15 υδα­το­δρό­μια.

Εάν υπο­θέ­σουμε ότι ένα πραγ­μα­τικό κόστος ανά­πτυ­ξης υδα­το­δρο­μίου υπο­λο­γί­ζε­ται σε 150.000 ευρώ, τότε η εται­ρεία απαλ­λάσ­σε­ται από μία δαπάνη άνω των 2,2 εκ ευρώ που τώρα καλού­νται να χρη­μα­το­δο­τή­σουν τα λιμε­νικά ταμεία. Υπό την προ­ϋ­πό­θεση φυσικά ότι θα βρεθούν οι πόροι αυτοί, είτε από το δημόσιο είτε από τις Περι­φέ­ρειες που ετοι­μά­ζο­νται να μπουν με αξιώ­σεις στην νέα αγορά. Για παρά­δειγμα η Περι­φέ­ρεια Ιόνιων Νήσων υπέ­γραψε προ­γραμ­μα­τι­κές συμ­βά­σεις με τα λιμε­νικά ταμεία Ιθάκης και Κεφα­λο­νιάς και είναι στο στάδιο της υπο­γρα­φής για Λευκάδα και Μεγα­νήσι.

Σε ανάλογο στάδιο είναι και η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου για 24 υδα­το­δρό­μια, με το κυριό­τερο ότι έχουν πλήρως δια­σφα­λι­σμένη χρη­μα­το­δό­τηση. Αντί­στοιχα περι­βαλ­λο­ντι­κές μελέτες που δεί­χνουν το βαθμό ωρί­μαν­σης του σχε­δια­σμού δια­θέ­τουν 10 υδα­το­δρό­μια. Στα θετικά του νέου νομο­σχε­δίου, κατα­γρά­φε­ται η πρόνοια, για απαλ­λαγή του υδα­το­δρο­μίου από την υπο­χρέ­ωση έγκρι­σης περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων και του λιμένα εφόσον δεν είχε αδειο­δο­τη­θεί περι­βαλ­λο­ντικά, όπως προ­έ­βλεπε το αρχικό σχέδιο. Ωστόσο, μόνο δύο υδα­το­δρό­μια δια­θέ­τουν λει­τουρ­γι­κές υπο­δο­μές (πλωτές εξέδρες, οικί­σκους για την εξυ­πη­ρέ­τηση επι­βα­τών κ.α) και θα μπο­ρού­σαν να παρά­σχουν ανάλογο έργο, άμεσα. Πρό­κει­ται για το υδα­το­δρό­μιο της Ραφήνας αλλά και του Βόλου, το οποίο όμως δια­θέ­τει τις παλιές υπο­δο­μές που είχαν ανα­πτύ­ξει οι πρώτοι επεν­δυ­τές υδα­το­δρο­μίων από το 2004 έως το 2008.

Στελέχη του κλάδου εκτι­μούν ότι ένα πλήρες δίκτυο υδα­το­δρο­μίων στην χώρα μας θα μπο­ρούσε να απο­τε­λεί­ται από 50 έως 60 υδα­το­δρό­μια. Άλλωστε τα δύο επεν­δυ­τικά σχήματα που έχουν δεδη­λω­μένο ενδια­φέ­ρον για την αγορά (Ελλη­νικά Υδα­το­δρό­μια, Hellenic Seaplanes), σχε­διά­ζουν την ανά­πτυξη συνο­λικά 51 υδα­το­δρο­μίων. Με δεδο­μένο ότι υπάρ­χουν περιο­χές της χώρας που οι σχε­δια­σμοί δεν έχουν προ­χω­ρή­σει ακόμη (π.χ Ναύπλιο, Ναύ­πα­κτο κ.α), το νούμερο των 60 φαντά­ζει ρεα­λι­στικό.

Στελέχη της αγοράς υπο­στη­ρί­ζουν ότι εάν εφαρ­μο­στεί ο νόμος, τότε είναι εφικτό να αδειο­δο­τού­νται 10 υδα­το­δρό­μια κάθε χρόνο. Σε ότι αφορά του operators, oι προ­βλέ­ψεις μιλούν για 4 έως 5 μικρές εται­ρείες που θα καλύ­ψουν τις πτήσεις ανά περι­φέ­ρεια ή δύο μεγα­λύ­τερα σχήματα που θα παρέ­χουν υπη­ρε­σίες σε όλη την Επι­κρά­τεια.

Αόρι­στης διάρ­κειας οι άδειες

Με βάση την νέα νομο­θε­τική ρύθμιση, ο κάτοχος της άδειας ίδρυσης μπορεί να μετα­βι­βά­σει την άδεια υδα­το­δρο­μίου σε άλλο δημόσιο φορέα που πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις. Για κάθε μετα­βί­βαση άδειας ίδρυσης υδα­το­δρο­μίου σε θαλάσ­σια περιοχή, απαι­τεί­ται κοινή απόφαση των Υπουρ­γών Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών και Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής. Εάν πρό­κει­ται για μετα­βί­βαση άδειας ίδρυσης υδα­το­δρο­μίου σε λίμνη, απαι­τεί­ται απόφαση απο­κλει­στικά του Υπουρ­γού Υπο­δο­μών, Μετα­φο­ρών και Δικτύων. Αντί­στοιχα, η άδεια λει­τουρ­γίας υδα­το­δρο­μίου είναι αμε­τα­βί­βα­στη και δεν εκχω­ρεί­ται για οποια­δή­ποτε αιτία εντός δια­στή­μα­τος δύο ετών και πριν την ολο­κλή­ρωση όλων των εργα­σιών. Για οποια­δή­ποτε μετα­βί­βαση ή παρα­χώ­ρηση κατα­βάλ­λε­ται παρά­βολο υπέρ του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, ύψους 2.500 ευρώ που μπορεί να τρο­πο­ποιεί­ται με κοινή απόφαση των υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών και Υπο­δο­μών & Μετα­φο­ρών. Η άδεια ίδρυσης υδα­το­δρο­μίου είναι αόρι­στης διάρ­κειας από πεντα­ε­τής που ήταν η αρχική πρό­βλεψη και ανα­κα­λεί­ται αν για πέντε συνε­χό­μενα έτη το υδα­το­δρό­μιο δεν παρου­σιά­ζει πτητικό έργο.

Για το κόστος των υδα­το­δρο­μίων, την ευθύνη φέρει ο φορέας λει­τουρ­γίας. Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι θα είναι αντί­στοιχο των αερο­πο­ρι­κών εισι­τη­ρίων, πράγμα που σημαί­νει ότι το δρο­μο­λό­γιο π.χ Πάτρας – Κέρ­κυ­ρας υπο­λο­γί­ζε­ται σε 100 ευρώ.

Για κάθε ανα­χω­ρού­ντα επιβάτη από υδα­το­δρό­μιο κατα­βάλ­λε­ται από την εται­ρεία υδρο­πλά­νων που πραγ­μα­το­ποιεί τις πτήσεις, τέλος υπέρ του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών ίσο με το 5% του καθαρού ναύλου που αντι­στοι­χεί στο συγκε­κρι­μένο δρο­μο­λό­γιο. Το ίδιο ποσό κατα­βάλ­λε­ται για κάθε επιβάτη και στην περί­πτωση ολικής ναύ­λω­σης αερο­σκά­φους, ανε­ξάρ­τητα από το ποσό που κατα­βλή­θηκε. Με απόφαση των Υπουρ­γών Οικο­νο­μι­κών, Υπο­δο­μών & Μετα­φο­ρών και Ναυ­τι­λίας & Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής μπορεί να επα­να­κα­θο­ρί­ζε­ται το παρα­πάνω ποσοστό.

newmoney.gr