Eναέρια «τρύπα» στο success story του τουρισμού

Την οδυνηρή αλήθεια πως ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός στη­ρί­ζε­ται σε πήλινα πόδια επι­βε­βαί­ω­σαν τα στοι­χεία που παρου­σί­ασε η Ένωση Ελεγ­κτών Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας (GATCA).

Από αυτά προ­κύ­πτει πως τη στιγμή που ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για απο­γεί­ωση, απει­λεί­ται με τριετές (του­λά­χι­στον) μπο­τι­λιά­ρι­σμα στους αιθέρες μέσω των οποίων μετα­κι­νεί­ται το 70% των ξένων επι­σκε­πτών που έρχο­νται στη χώρα μας.

Έτσι, η ανά­πτυξη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, αντί για ευλογία για την εθνική οικο­νο­μία, απειλεί να έχει δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις στη διεθνή εικόνα της χώρας αφού θα συνε­πά­γε­ται ταλαι­πω­ρία των ξένων του­ρι­στών που θα επι­λέ­γουν την Ελλάδα για τις δια­κο­πές τους.

Τα στοι­χεία, επι­πλέον, φέρνουν στο προ­σκή­νιο το θέμα της ασφά­λειας (μόλις χθες σε ευρω­παϊκό αερο­δρό­μιο συγκρού­στη­καν στο έδαφος δύο αερο­πλάνα της ιρλαν­δι­κής Ryanair) καθώς τα ραντάρ και οι ελεγ­κτές της ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας λει­τουρ­γούν στο κόκκινο κατά τη θερινή περίοδο (Απρίλιο-Οκτώβριο), εξα­ντλώ­ντας τα όρια αντοχής τους.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία που παρου­σί­ασε η Ένωση, το 2002 το σύστημα ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας της χώρας μας εξυ­πη­ρέ­τησε 411.000 πτήσεις με 707 άτομα προ­σω­πικό, ενώ το 2014 εξυ­πη­ρέ­τησε 678.000 πτήσεις (+65%) με 550 ελεγ­κτές (-22%). Έτσι, το 2002 κάθε ελεγ­κτής εξυ­πη­ρέ­τησε 581 πτήσεις, ενώ το 2014 δια­χει­ρί­στηκε 1.232 πτήσεις (+112%).

Οι ελεγ­κτές προει­δο­ποιούν για μπο­τι­λιά­ρι­σμα πάνω από την Ελλάδα και για καθυ­στε­ρή­σεις το φετινό καλο­καίρι, καθώς από τη μια πλευρά η αερο­πο­ρική κίνηση ανα­μέ­νε­ται και πάλι αυξη­μένη σε σχέση με πέρυσι, ενώ την ίδια στιγμή οι δια­θέ­σι­μοι ελεγ­κτές ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας θα είναι 8% λιγό­τε­ροι από πέρυσι (λόγω απο­χω­ρή­σεων για λόγους συντα­ξιο­δό­τη­σης οι οποίες δεν ανα­πλη­ρώ­νο­νται). Πολύ περισ­σό­τερο καθώς με πρό­σφα­τες προ­βλέ­ψεις η Ελλάδα θα εμφα­νί­ζει ετήσια αύξηση της κίνησης της τάξης του 5% μέχρι το 2022. Ανα­μέ­νε­ται, δηλαδή, αύξηση της κίνησης 40% την επόμενη οκτα­ε­τία.

Με βάση τη διεθνή πρα­κτική, τα συστή­ματα ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας (ραντάρ κυρίως) υφί­στα­νται συνε­χείς ανα­βαθ­μί­σεις και, τελικά, αντι­κα­θί­στα­νται κάθε 12 χρόνια. Το βασικό ραντάρ του ελλη­νι­κού συστή­μα­τος που εξυ­πη­ρε­τεί ολό­κληρο τον ελλη­νικό χώρο, λει­τουρ­γεί, ήδη, 16 χρόνια (εγκα­τα­στά­θηκε το 1999) και ανα­βαθ­μί­στηκε μόλις μία φορά (2008).

Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα, για λόγους ασφα­λείας, οι ελεγ­κτές να βάζουν στην ουρά τα αερο­πλάνα σε από­σταση 10 ναυ­τι­κών μιλίων το ένα από το άλλο, ενώ τα σύγ­χρονα συστή­ματα έχουν τη δυνα­τό­τητα να εξυ­πη­ρε­τούν τις διπλά­σιες πτήσεις αφού μπορούν να τοπο­θε­τούν τα αερο­σκάφη στη μισή από­σταση μεταξύ τους (5 ναυτικά μίλια).

Το πρό­βλημα θα μπο­ρούσε να έχει αντι­με­τω­πι­στεί έγκαιρα αν οι προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις είχαν φρο­ντί­σει να δαπα­νή­σουν 35-50 εκατ. ευρώ που κοστί­ζει ένα σύγ­χρονο σύστημα ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας (νέο ραντάρ). Τα χρήματα δεν έλειπαν αφού μόλις το 2014 τα έσοδα από τέλη δια­δρο­μής (αυτά που πλη­ρώ­νουν οι αερο­πο­ρι­κές για τα αερο­πλάνα τους που χρη­σι­μο­ποιούν τον ελλη­νικό εναέριο χώρο) ήταν 180 εκατ. ευρώ. Πολύ περισ­σό­τερο καθώς την τελευ­ταία δεκα­ε­τία έχει εισπρα­χθεί συνο­λικά, σύμφωνα με την Ένωση Ελεγ­κτών Ενα­έ­ριας Κυκλο­φο­ρίας, περί το 1 δισ. ευρώ.

Τα χρήματα αυτά, ωστόσο, κατευ­θύν­θη­καν σε άλλες δαπάνες και όχι στην ανα­βάθ­μιση του συστή­μα­τος. Θα πρέπει επι­πλέον να υπεν­θυ­μι­στεί πως τα έσοδα της ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας (335 εκατ. ευρώ) τιτλο­ποι­ή­θη­καν για περίοδο 19 ετών (για την περίοδο 2000-2019) μέσω του swap «Aeolos», ένα από λογι­στικά τρικ που είχε χρη­σι­μο­ποι­ή­σει η τότε κυβέρ­νηση Σημίτη ώστε η χώρα μας να πληροί τα κρι­τή­ρια εισόδου στην ευρω­ζώνη.

Ακόμα, όμως, κι αν απο­φα­σι­ζό­ταν άμεσα η παραγ­γε­λία νέου συστή­μα­τος, ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός θα υπο­χρε­ω­θεί να αντι­με­τω­πί­σει συν­θή­κες ενα­έ­ριου μπο­τι­λια­ρί­σμα­τος για μία του­λά­χι­στον τριετία, τη στιγμή ακριβώς που επι­χει­ρεί το μεγάλο άλμα αύξησης των ξένων επι­σκε­πτών στη χώρα μας! Κι αυτό γιατί το νέο σύστημα απαιτεί τρία χρόνια έως ότου εγκα­τα­στα­θεί και τεθεί σε πλήρη λει­τουρ­γία.

Επι­πλέον, η πρό­σληψη νέων ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας (απαι­τού­νται του­λά­χι­στον 50 άμεσα σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Ελεγ­κτών Σπύρο Ρολάκη) απαιτεί κατ’ ελά­χι­στον επίσης μια τριετία έως ότου εκπαι­δευ­τούν και είναι σε θέση να ανα­λά­βουν αυτό­νομα υπη­ρε­σία.

Ο εκσυγ­χρο­νι­σμός του συστή­μα­τος ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας, ωστόσο, μπορεί να διπλα­σιά­σει άμεσα τη χωρη­τι­κό­τητα του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου, δημιουρ­γώ­ντας νέες προ­ο­πτι­κές ανά­πτυ­ξης στον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Ταυ­τό­χρονα, το νέο σύστημα μπορεί να επι­τρέ­ψει την αύξηση των τελών (παρα­μέ­νο­ντας η Ελλάδα αντα­γω­νι­στική σε τιμές), γεγονός που μπορεί να οδη­γή­σει σε αυξη­μένα έσοδα για τα δημόσια ταμεία.

Ας σημειω­θεί ότι η Γερ­μα­νία χρεώνει 1 ευρώ τη μονάδα διέ­λευ­σης, ενώ η Ελλάδα μόλις 0,35 ευρώ και είναι φθη­νό­τερη (άρα εισπράτ­τει ανα­λο­γικά λιγό­τερα) από γει­το­νι­κές μας χώρες όπως η Βουλ­γα­ρία, η Αλβανία ή τα Σκόπια!

euro2day.gr