ΕΣΗΕΑ για RT και Sputnik: Η παραπληροφόρηση δεν καταπολεμάται με λογοκρισία

Έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό για τον απο­κλει­σμό των δικτύων RT και Sputnik από την Ευρω­παϊκή Ένωση εξέ­φρασε η ΕΣΗΕΑ από κοινού με την ΕΣΠΗΤ και την Ένωση Αντα­πο­κρι­τών Ξένου Τύπου στην Ελλάδα.

«Συντασ­σό­μα­στε με την Ευρω­παϊκή Ομο­σπον­δία Δημο­σιο­γρά­φων και δια­τρα­νώ­νουμε την πεποί­θηση των δημο­σιο­γρά­φων σε όλο τον κόσμο όπως συμπυ­κνώ­νε­ται στη δήλωση του Γενικού Γραμ­μα­τέα της EFJ Ricardo Gutiérrez: “Η πρό­κληση για τις δημο­κρα­τίες είναι να κατα­πο­λε­μή­σουν την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση δια­τη­ρώ­ντας παράλ­ληλα την ελευ­θε­ρία της έκφρα­σης”. Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η ανα­κοί­νωση της EFJ, την οποία προ­συ­πο­γρά­φουν οι Ενώσεις μας» ανα­φέ­ρε­ται χαρα­κτη­ρι­στικά.

Ολό­κληρη η ανα­κοί­νωση της Ευρω­παϊ­κής Ομο­σπον­δίας Δημο­σιο­γρά­φων όπως ανα­πα­ρά­γε­ται από την ΕΣΗΕΑ:

Η παρα­πλη­ρο­φό­ρηση δεν κατα­πο­λε­μά­ται με τη λογο­κρι­σία.

Η Πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ούρ­σουλα φον ντερ Λάιεν ανα­κοί­νωσε την Κυριακή ότι το τηλε­ο­πτικό δίκτυο RT (παλαιό­τερα γνωστό ως Russia Today), το οποίο υπο­στη­ρί­ζε­ται από το Κρεμ­λίνο, και το πρα­κτο­ρείο ειδή­σεων Sputnik, θα απα­γο­ρευ­θούν στην Ε.Ε. Η Ευρω­παϊκή Ομο­σπον­δία Δημο­σιο­γρά­φων (EFJ) φοβάται τις επι­πτώ­σεις αυτής της κατα­κό­ρυ­φης αύξησης της λογο­κρι­σίας για την ελευ­θε­ρία της έκφρα­σης στην Ευρώπη.

«Θα απα­γο­ρεύ­σουμε τη μηχανή των μέσων ενη­μέ­ρω­σης του Κρεμ­λί­νου στην Ε.Ε. Τα κρατικά Russia Today και Sputnik και οι θυγα­τρι­κές τους δεν θα μπορούν πλέον να δια­δί­δουν τα ψέματά τους για να δικαιο­λο­γή­σουν τον πόλεμο του Πούτιν», δήλωσε η Ursula von der Leyen. «Ανα­πτύσ­σουμε εργα­λεία για να απα­γο­ρεύ­σουμε την τοξική και επι­βλαβή παρα­πλη­ρο­φό­ρησή τους στην Ευρώπη», πρό­σθεσε, χωρίς να δώσει περισ­σό­τε­ρες λεπτο­μέ­ρειες.

Αφού τα κράτη μέλη της Ε.Ε. έδωσαν το πράσινο φως στην πρόταση της Επι­τρο­πής την Τρίτη, η κύρωση δημο­σιεύ­θηκε στην Επίσημη Εφη­με­ρίδα της Ε.Ε., δίνο­ντας ουσια­στικά την εξουσία στις εθνικές ρυθ­μι­στι­κές αρχές των μέσων ενη­μέ­ρω­σης να μπλο­κά­ρουν το RT και το Sputnik. Η κύρωση ισχύει για τη μετά­δοση και τη διανομή ειδή­σεων με δορυ­φο­ρικό ή και καλω­διακό τρόπο, μέσω δια­δι­κτυα­κών πλατ­φορ­μών κοινής χρήσης βίντεο καθώς και νέων ή και ήδη εγκα­τε­στη­μέ­νων εφαρ­μο­γών.

Η Αντι­πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για τις Αξίες και τη Δια­φά­νεια Věra Jourová και ο Επί­τρο­πος Εσω­τε­ρι­κής Αγοράς Thierry Breton μίλησαν με τον πρόεδρο και τα μέλη της Ομάδας Ευρω­παϊ­κών Ρυθ­μι­στών για τις Υπη­ρε­σίες Οπτι­κο­α­κου­στι­κών Μέσων (ERGA) για να συζη­τή­σουν την εφαρ­μογή των μέτρων. Κάλεσαν τον φορέα παρα­κο­λού­θη­σης των μέσων ενη­μέ­ρω­σης να δια­σφα­λί­σει ότι οι κυρώ­σεις θα εφαρ­μο­στούν «αμέσως» και η ERGA συμ­φώ­νησε. Η κύρωση θα ισχύει για την μετά­δοση και τη διανομή ειδή­σεων μέσω δορυ­φό­ρου, καλω­δια­κής, δια­δι­κτυα­κών πλατ­φορ­μών κοινής χρήσης βίντεο και νέων αλλά και ήδη εγκα­τε­στη­μέ­νων εφαρ­μο­γών.

Ο Γενικός Γραμ­μα­τέας της EFJ Ricardo Gutiérrez εξέ­φρασε την έκπληξή του: «Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να θυμό­μα­στε ότι η ρύθμιση των μέσων ενη­μέ­ρω­σης δεν εμπί­πτει στην αρμο­διό­τητα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Πιστεύ­ουμε ότι η ΕΕ δεν έχει δικαί­ωμα να χορηγεί ή να απο­σύ­ρει άδειες μετά­δο­σης. Αυτό είναι απο­κλει­στική αρμο­διό­τητα των κρατών».

«Δεύ­τε­ρον, η ολο­κλη­ρω­τική κατάρ­γηση ενός μέσου ενη­μέ­ρω­σης δεν μου φαί­νε­ται ο καλύ­τε­ρος τρόπος για την κατα­πο­λέ­μηση της παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης ή της προ­πα­γάν­δας», πρό­σθεσε ο Gutiérrez. «Αυτή η πράξη λογο­κρι­σίας μπορεί να έχει εντελώς αντί­θετα απο­τε­λέ­σματα στους πολίτες που παρα­κο­λου­θούν τα απα­γο­ρευ­μένα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Κατά τη γνώμη μας, είναι πάντα προ­τι­μό­τερο να αντι­με­τω­πί­ζουμε την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση των προ­πα­γαν­δι­στι­κών ή δήθεν προ­πα­γαν­δι­στι­κών μέσων εκθέ­το­ντας τα πραγ­μα­τικά τους σφάλ­ματα ή την κακή δημο­σιο­γρα­φία τους, επι­δει­κνύ­ο­ντας την έλλειψη οικο­νο­μι­κής ή λει­τουρ­γι­κής τους ανε­ξαρ­τη­σίας, τονί­ζο­ντας την αφο­σί­ωση τους στα κυβερ­νη­τικά συμ­φέ­ρο­ντα και την περι­φρό­νησή τους για το δημόσιο συμ­φέ­ρον.”

Η ΕΟΔ υπεν­θυ­μί­ζει τη νομο­λο­γία του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου για τα Ανθρώ­πινα Δικαιώ­ματα, η οποία ανα­φέ­ρει ότι η απα­γό­ρευση ενός μέσου ενη­μέ­ρω­σης είναι μια σοβαρή πράξη, που πρέπει να βασί­ζε­ται σε στέρεες νομικές βάσεις και αντι­κει­με­νικά στοι­χεία, για την αποφυγή αυθαι­ρε­σιών. «Η πρό­κληση για τις δημο­κρα­τίες είναι να κατα­πο­λε­μή­σουν την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση, προ­φυ­λάσ­σο­ντας παράλ­ληλα την ελευ­θε­ρία της έκφρα­σης», είπε ο Gutiérrez.

Η ΕΟΔ προ­τεί­νει να προ­τι­μη­θούν άλλες στρα­τη­γι­κές: αύξηση της στή­ρι­ξης της ανε­ξάρ­τη­της δημο­σιο­γρα­φίας, ενί­σχυση της ανε­ξαρ­τη­σίας των αιθου­σών σύντα­ξης, ενί­σχυση της κοι­νω­νι­κής θέσης των δημο­σιο­γρά­φων, προ­ώ­θηση της δημο­σιο­γρα­φι­κής δεο­ντο­λο­γίας μέσω ανε­ξάρ­τη­των συμ­βου­λίων Τύπου, ενθάρ­ρυνση της πολυ­φω­νίας των μέσων ενη­μέ­ρω­σης, προ­ώ­θηση της εκπαί­δευ­σης για τον τομέα της ενη­μέ­ρω­σης για όλους, αύξηση της δια­φά­νειας για όσους βρί­σκο­νται στην εξουσία (την οποία οι ίδιοι δεν προ­τεί­νουν ποτέ!).

«Το πραγ­μα­τικό αντί­δοτο στην παρα­πλη­ρο­φό­ρηση δεν είναι η απα­γό­ρευση των μέσων ενη­μέ­ρω­σης, αλλά η προ­ώ­θηση ενός ζωντα­νού, πλου­ρα­λι­στι­κού, επαγ­γελ­μα­τι­κού, ηθικού και βιώ­σι­μου οικο­συ­στή­μα­τος μέσων ενη­μέ­ρω­σης, εντελώς ανε­ξάρ­τη­του από αυτούς που βρί­σκο­νται στην εξουσία», είπε ο Gutiérrez.

«Η τακτική της λογο­κρι­σίας ενέχει τον κίνδυνο πιθανών αντι­ποί­νων, όπως είδαμε με την απα­γό­ρευση της Deutsche Welle στη Ρωσία, ως απά­ντηση στην απα­γό­ρευση του RT στη Γερ­μα­νία. Το απο­τέ­λε­σμα αυτής της κλι­μά­κω­σης ήταν η απο­δυ­νά­μωση της πολυ­φω­νίας των μέσων ενη­μέ­ρω­σης στη Ρωσία. Οι πολίτες έχασαν το δικαί­ωμα πρό­σβα­σης σε πλη­ρο­φο­ρίες που μετα­δί­δει η DW. Αυτό είναι λυπηρό», κατέ­ληξε.