Με εφτά “αγκάθια” ξεκίνησε ο νέος χρόνος!

Tου Νίκου Τσίτσα

Η νέα χρονιά είναι έτος πολι­τι­κών προ­κλή­σεων για την κυβέρ­νηση και τον πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα.

Την χρονιά που μόλις ξεκί­νησε η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ θα δώσει μάχη με τον χρόνο παρα­μο­νής στην εξουσία διεκ­δι­κώ­ντας τον χαρα­κτη­ρι­σμό της μακρο­βιό­τε­ρης κυβέρ­νη­σης σε περίοδο Μνη­μο­νίου καθώς τόσο η κυβέρ­νηση του Γ. Παπαν­δρέου όσο και οι κυβερ­νή­σεις Λ. Παπα­δή­μου και Αν. Σαμαρά δεν ξεπέ­ρα­σαν τα δύο χρόνια παρα­μο­νής στην εξουσία ενώ οι κυβερ­νή­σεις ΣΥΡΙΖΑ μετά από τρείς εκλο­γι­κές δια­δι­κα­σίες, «έκλει­σαν» 24 μήνες παρα­μο­νής στην ηγεσία του τόπου.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας και οι συνερ­γά­τες μετα­φέ­ρουν ένα κλίμα αισιο­δο­ξίας για την νέα χρονιά κάνο­ντας λόγο για έξοδο της χώρας στις αγορές το 2017 και για το οικο­νο­μικό momentum που δεν πρέπει να χάσει η Ελλάδα προ­κει­μέ­νου μετά τον Σεπτέμ­βρη να αρχίζει να φαί­νε­ται το φως στο τούνελ της ελλη­νι­κής κρίσης.

Οπως και στις δεύ­τε­ρες εκλογές του 2015, η κυβέρ­νηση προ­σπα­θεί να δημιουρ­γή­σει ορόσημα στα οποία δια­βλέ­πει πως η χώρα θα κάνει την …στροφή και θα κατα­φέ­ρει να ανα­στρέ­ψει το κλίμα ύφεσης που επι­κρα­τεί στην οικο­νο­μία χωρίς όμως …ιδιαί­τερη επι­τυ­χία καθώς οι βασικοί δείκτες της ανερ­γίας και της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας κινού­νται σε αρνη­τι­κούς ρυθμούς. Αυτήν την χρονιά δε, τα προ­βλή­ματα συσ­σω­ρεύ­ο­νται για τον πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ καθώς ανε­βαί­νουν οι τόνοι της πολι­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης με την αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση η οποία κατα­γρά­φει μέχρι και διψήφια ποσοστά δια­φο­ράς από το κυβερ­νών κόμμα στις δημο­σκο­πή­σεις.

Τα εμπόδια όμως που καλεί­ται να ξεπε­ρά­σει το 2017 η κυβέρ­νηση του Αλέξη Τσίπρα είναι τα εξής:

1.    Το κλεί­σιμο της Β’ αξιο­λό­γη­σης: Η κυβέρ­νηση δια­βλέ­πει ότι η αξιο­λό­γηση θα κλείσει εντός του Ιανουα­ρίου αλλά δεν φημί­ζε­ται για τις επι­τυ­χη­μέ­νες προ­βλέ­ψεις της. Από την άλλη πλευρά αξιω­μα­τού­χοι της Ε.Ε. όπως ο αντι­πρό­ε­δρος της Ένωσης Β. Ντο­μπρόβ­σκις καθώς και το ΔΝΤ προ­α­ναγ­γέλ­λουν ότι η δια­πραγ­μά­τευση θα κρα­τή­σει για μεγα­λύ­τερο χρονικό διά­στημα πιθα­νό­τατα για μήνες, κατα­γρά­φο­ντας κυρίως το έλλειμμα εμπι­στο­σύ­νης που αυξά­νε­ται μεταξύ δανει­στών και Αθήνας μετά τις ανα­κοι­νώ­σεις του πρω­θυ­πουρ­γού για το επίδομα στους συντα­ξιού­χους και το πάγωμα του Φ.Π.Α στα νησιά. Η επι­στολή Τσα­κα­λώ­του προς τους θεσμούς υπο­γράμ­μισε την δέσμευση της κυβέρ­νη­σης στο Μνη­μό­νιο αλλά αυτό φαί­νε­ται ότι δεν είναι ικανό να πείσει τους εταί­ρους. Το Eurogroup της 26ης Ιανουα­ρίου ανα­μέ­νε­ται να είναι …σκληρό για τον Έλληνα υπουργό Οικο­νο­μι­κών καθώς εκτι­μά­ται ότι οι υπουρ­γοί Οικο­νο­μι­κών της Ευρω­ζώ­νης θα ζητή­σουν την ψήφιση σκληρών μέτρων για την εφαρ­μογή υψηλών πλε­ο­να­σμά­των 3,5% για τα έτη από το 2018 και μετά με απο­τέ­λε­σμα να επι­μη­κύ­νουν τον χρόνο της δια­πραγ­μά­τευ­σης χωρίς να απο­κλεί­ε­ται ακόμα και το ενδε­χό­μενο η κυβέρ­νηση να στήσει κάλπες για να «απο­δρά­σει» από ένα 4ο Μνη­μό­νιο.

2.    Κοι­νω­νι­κές αντι­δρά­σεις: Στο εσω­τε­ρικό της χώρας ανα­μέ­νε­ται να ξεκι­νή­σει τσου­νάμι κινη­το­ποι­ή­σεων κατ΄ αρχήν από τις οργα­νώ­σεις των συντα­ξιού­χων που βλέπουν ορατό τον κίνδυνο να εφαρ­μο­στούν νέες μειώ­σεις στις κύριες συντά­ξεις. Παράλ­ληλα ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και αγρότες προ­ε­τοι­μά­ζουν δυνα­μι­κές κινη­το­ποι­ή­σεις για την αύξηση των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών και την προ­κα­τα­βολή φόρου που θα κατα­βάλ­λουν από φέτος η οποία ανα­μέ­νε­ται να φτάνει έως και το 70% των εσόδων τους. Το Μέγαρο Μαξίμου εκτι­μά­ται ότι κληθεί να αντι­με­τω­πί­σει έναν κλοιό κινη­το­ποι­ή­σεων ισχυρών κοι­νω­νι­κών ομάδων μέσα στον Φεβρουά­ριο, δεχό­μενο ισχυρές πιέσεις από την κοι­νω­νική αντί­δραση για πρώτη φορά μετά τον Ιανουά­ριο του 2015.

3.    Ο φόβος του …κόφτη: Η παρα­δοχή του Ευ. Τσα­κα­λώ­του ότι η κυβέρ­νηση συζητά την επέ­κταση του δημο­σιο­νο­μι­κού κόφτη για μετά το 2018 αφή­νο­ντας ανοιχτό το θέμα των πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των, δείχνει ότι το Μαξίμου επι­μέ­νει στην τακτική να παρέχει εγγυ­ή­σεις τις οποίες ζητούν οι εταίροι, θολώ­νο­ντας όμως τα νερά, μέχρι την τελική υπο­γραφή συμ­φω­νίας μεταξύ των δύο πλευρών, εάν τελικώς επι­τευ­χθεί. Οι συντά­ξεις και οι μισθοί στο Δημόσιο, λόγω κόφτη, θα είναι στο επί­κε­ντρο του ενδια­φέ­ρο­ντος αφού η παρα­μι­κρή από­κλιση από τους δημο­σιο­νο­μι­κούς στόχους θα επι­φέ­ρει περι­κο­πές για συντα­ξιού­χους και δημο­σί­ους υπαλ­λή­λους. Για τον λόγο αυτό θεσμο­θε­τή­θη­καν τα μνη­μό­νια συνερ­γα­σίας μεταξύ υπουρ­γείων και ΥΠΟΙΚ για να απο­τε­λέ­σουν μία πρό­σθετη γραπτή εγγύηση για τους εταί­ρους.

4.    Οι κάλπες στην Ευρώπη και ο νέος συσχε­τι­σμός δυνά­μεων: Οι εκλογές σε Ολλαν­δία, Γαλλία και Γερ­μα­νία εκτι­μά­ται ότι θα αλλά­ξουν τον συσχε­τι­σμό δυνά­μεων στην Ε.Ε. για την Αθήνα όπου εκτι­μά­ται ότι θα μείνει με μονα­δικό σύμμαχο την …Άνγκελα Μέρκελ. Στην Γαλλία έχει προ­βά­δι­σμα η γαλλική Δεξιά έναντι της ακρο­δε­ξιάς Μ. Λεπέν ενώ στην Γερ­μα­νία το κόμμα της Αν. Μέρκελ ανα­μέ­νε­ται να κατα­λά­βει την πρώτη θέση αλλά ανα­μέ­νε­ται να έχει απώ­λειες προς τα δεξιά και το νέο κόμμα της ακρο­δε­ξιάς AfD. Σε κάθε περί­πτωση πάντως τα σοσιαλ­δη­μο­κρα­τικά κόμματα που απο­τε­λού­σαν σύμμαχο της Αθήνας, φαί­νε­ται ότι συρ­ρι­κνώ­νο­νται ανα­τρέ­πο­ντας τον συσχε­τι­σμό δυνά­μεων υπερ των δεξιών κομ­μά­των στην Ευρώπη.

5.    Το Κυπριακό και οι σχέσεις με την Τουρκία: Το Κυπριακό βρί­σκε­ται σε μία κρίσιμη καμπή καθώς οι δύο κοι­νό­τη­τες στην Μεγα­λό­νησο φέρο­νται να βρί­σκο­νται κοντά στην επίλυση του προ­βλή­μα­τος. Ο πρω­θυ­πουρ­γός προ­σπα­θεί να ισορ­ρο­πή­σει μεταξύ της γραμμής «η Κύπρος απο­φα­σί­ζει και η Ελλάδα συμπα­ρα­στέ­κε­ται », στην τάση του ΣΥΡΙΖΑ που υπο­στη­ρί­ζει την λύση όπως είχε ταχθεί υπέρ του σχεδίου Ανάν και στην άποψη του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Ν. Κοτζιά που δεν είχε υπο­στη­ρί­ξει στο παρελ­θόν το σχέδιο Ανάν για το νησί. Παράλ­ληλα όμως οι επι­θέ­σεις στο εσω­τε­ρικό της, Τουρ­κίας από τζι­χα­ντι­στές, η διάλυση του στρατού και των δημο­σίων υπη­ρε­σιών από τον Τ. Ερντο­γάν μετά το απο­τυ­χη­μένο πρα­ξι­κό­πημα και η συμ­με­τοχή της στα παι­χνί­δια πολέμου στην Συρία και στο βόρειο τμήμα της χώρας με τους κουρ­δι­κούς πλη­θυ­σμούς, καθι­στούν την γείτονα χώρα ως έναν ασταθή συνο­μι­λητή καθώς αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρά προ­βλή­ματα στο εσω­τε­ρικό της τα οποία συνη­θί­ζει να εξάγει προς το εξω­τε­ρικό με τις παρα­βιά­σεις στο Αιγαίο και την διεκ­δί­κηση ελλη­νι­κών νησιών.

6.    Προ­σφυ­γικό: Η αύξηση των προ­σφυ­γι­κών πλη­θυ­σμών που παρα­μέ­νουν εγκλω­βι­σμέ­νοι στα νησιά και ξεπερ­νούν σήμερα τους 11.000 μετα­νά­στες, λει­τουρ­γεί ως κινού­μενη βόμβα σε μία κοι­νω­νία όπως η ελλη­νική που η ανεργία ξεπερνά το 26% και το ένα τρίτο του πλη­θυ­σμού ζει κάτω από τα όρια της φτώχιας. Παρά το περίσ­σεμα ανθρω­πιάς που έδειξαν οι κάτοι­κοι των νησιών και της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας προς τους πρό­σφυ­γες, σύμφωνα με εκτι­μή­σεις κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών, το καλο­καίρι του 2017 θα είναι από τα πιο δύσκολα καθώς τα νησιά του Αιγαίου θα δοκι­μά­σουν τις αντοχές τους στις αυξη­μέ­νες ροές προ­σφύ­γων από την Τουρκία ενώ μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν μετα­κι­νη­θεί στο εσω­τε­ρικό της χώρας περίπου 6.000-7.000 πρό­σφυ­γες για να μετε­γκα­τα­στα­θούν.

7.    Οι κατα­βο­λές των δανεια­κών υπο­χρε­ώ­σεων: Στην περί­πτωση που οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις κρα­τή­σουν για αρκετό χρονικό διά­στημα, η κυβέρ­νηση θα κληθεί να αντι­με­τω­πί­σει το φαι­νό­μενο των άδειων ταμείων και του εφιάλτη της κατα­βο­λής των δόσεων. Στο Μαξίμου τρέμουν στην ιδέα ότι θα κληθούν να αντι­με­τω­πί­σουν μία αντί­στοιχη κατά­σταση με αυτήν του καλο­και­ριού του 2015 και για τον λόγο αυτό θα επι­διώ­ξουν να ..κλεί­σουν την αξιο­λό­γηση άμεσα. Σε αντί­θετη περί­πτωση, φαί­νε­ται ότι ο οικο­νο­μι­κός μηχα­νι­σμός του κράτους έχει προ­ε­τοι­μα­στεί είτε με την αξιο­ποί­ηση κον­δυ­λίων από την υπε­ρα­πό­δοση των εσόδων είτε με τα απο­θε­μα­τικά του κράτους και της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης τα οποία κατα­γρά­φο­νται εκ νέου από τους αρμό­διους υπουρ­γούς.