Πώς θα γίνονται οι διαδηλώσεις – Το σχέδιο τριών σημείων της κυβέρνησης

Η κοι­νω­νία είναι ώριμη για τις αλλαγές…». Η πρω­θυ­πουρ­γική ατάκα ακού­γε­ται συχνά στις εσω­τε­ρι­κές δια­βου­λεύ­σεις του Κυριά­κου Μητσο­τάκη με τους στενούς συνερ­γά­τες του στο Μαξίμου. Και δείχνει πολλά για τις προ­θέ­σεις της κυβέρ­νη­σης το αμέσως επόμενο διά­στημα. Περίπου αυτή τη φράση έχει επι­λέ­ξει ο Πρω­θυ­πουρ­γός και δημο­σίως για τον αντι­κα­πνι­στικό νόμο και το πανε­πι­στη­μιακό άσυλο – παρεμ­βά­σεις στις οποίες κατα­γρά­φε­ται δημο­σκο­πικά υψηλή αποδοχή. Και πιο πρό­σφατα, πίσω από τις κλει­στές πόρτες του τελευ­ταίου Υπουρ­γι­κού Συμ­βου­λίου, ο Μητσο­τά­κης απηύ­θυνε ξεκά­θαρο μήνυμα – κάτι σαν προ­τροπή – στα στελέχη του:

«Είμαστε δια­τε­θει­μέ­νοι να σπά­σουμε αυγά, το δείξαμε». Με αυτό το σκε­πτικό, δηλαδή με τη μητσο­τα­κική πεποί­θηση ότι «οι πολλοί ανα­γνω­ρί­ζουν το σωστό» (κατά το μοντέλο του αντι­κα­πνι­στι­κού) και με τη δηλω­μένη διάθεση για «τολμηρά βήματα», η κυβέρ­νηση ετοι­μά­ζε­ται για το επόμενο στοί­χημα. Θα μπο­ρούσε να έχει την κωδική ονο­μα­σία «ανοιχτό κέντρο». Θα μπο­ρούσε επίσης να περι­γρά­φε­ται με φράσεις όπως «οι 50-100 δια­δη­λω­τές στο πεζο­δρό­μιο και τη μία λωρίδα της Βασ. Σοφίας» και το «πανεκ­παι­δευ­τικό συλ­λα­λη­τή­ριο σε όλη την Πανε­πι­στη­μίου ως το Συνταγμα».

Προς το παρόν παρα­σκη­νιακά, τα κυβερ­νη­τικά στελέχη συζη­τούν το θέμα ως «διαρ­ρύθ­μιση των πορειών». Η κου­βέ­ντα για περιο­ρι­σμούς στις δια­δη­λώ­σεις στο κέντρο των πόλεων ανα­μέ­νε­ται να τεθεί στον δημόσιο διάλογο σύντομα, δεν απο­κλεί­ε­ται και στο πρώτο δεκα­πεν­θή­μερο του Δεκεμ­βρίου. Ηδη το πλέγμα ρυθ­μί­σεων που είναι απο­φα­σι­σμένη να φέρει η κυβέρ­νηση, με αιχμή τη… χωρο­τα­ξία των δια­μαρ­τυ­ρό­με­νων, λαμ­βά­νει μορφή νομο­σχε­δίου του υπουρ­γείου Προ­στα­σίας του Πολίτη και μπαίνει στην τελική ευθεία επε­ξερ­γα­σίας. Για την ακρί­βεια η επι­χει­ρη­σιακή επε­ξερ­γα­σία είναι προ­χω­ρη­μένο τελικό στάδιο, όμως συνο­λικά θα ακο­λου­θη­θεί η μέθοδος της ευρείας δια­βού­λευ­σης.

Ο γρίφος

Οι πλη­ρο­φο­ρίες κάνουν λόγο για τρεις βασι­κούς άξονες και για έναν κομβικό «γρίφο» του νομο­σχε­δίου. «Ενα ζήτημα είναι να δίνεται η ευε­λι­ξία στον εκά­στοτε αστυ­νο­μικό διευ­θυ­ντή να καθο­ρί­ζει ποιος και πόσος χώρος θα κλείνει. Δια­φο­ρε­τικό και κρίσιμο θέμα είναι η διάλυση μιας πορείας» λέει πηγή με γνώση των συζη­τή­σεων και διε­ρω­τά­ται: «Ποιος και πώς θα παίρνει την πρω­το­βου­λία αν κάτι πάει στραβά;».

Τρεις βασικοί άξονες

Ο πρώτος και βασι­κό­τε­ρος άξονας, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, αφορά την οριο­θέ­τηση των δια­δη­λω­τών, δηλαδή την ανα­λο­γική κατά­ληψη του οδο­στρώ­μα­τος με βάση τον όγκο της πορείας.

Εκτός συζή­τη­σης για περιο­ρι­σμούς στην περί­με­τρο μιας δια­δή­λω­σης φαί­νε­ται πως θέτει η κυβέρ­νηση τις μεγάλες κινη­το­ποι­ή­σεις (από συν­δι­κάτα, σε επε­τεί­ους κ.λπ.), όπως ενδει­κτικά η πορεία του Πολυ­τε­χνείου. Στόχος, λένε οι αρμό­διες πηγές, είναι να πάψει η «δυσα­νά­λογη ταλαι­πω­ρία» κατοί­κων και επι­σκε­πτών της πόλης και να μπει τέλος στον απο­κλει­σμό του κέντρου λόγω των μικρών σε όγκο και ένταση κινη­το­ποι­ή­σεων. Σημειω­τέον ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2019 οργα­νώ­θη­καν 1.713 συγκε­ντρώ­σεις – πορείες στην επι­κρά­τεια, ενώ στην τετρα­ε­τία ΣΥΡΙΖΑ έγιναν 17.269 δια­δη­λώ­σεις, κινη­το­ποιώ­ντας σχεδόν μισό εκα­τομ­μύ­ριο αστυ­νο­μι­κούς.

Ο δεύ­τε­ρος άξονας με βάση τις προ­θέ­σεις της κυβέρ­νη­σης ανα­μέ­νε­ται να είναι ο ενι­σχυ­μέ­νος ρόλος εισαγ­γε­λι­κών λει­τουρ­γών. Φαί­νε­ται πως σε εισαγ­γε­λέα και αστυ­νο­μία θα περνά η «αριθ­μη­τική» απο­τύ­πωση μιας δια­δή­λω­σης, ώστε να καθο­ρί­ζε­ται η έκταση του δημό­σιου χώρου που θα απο­κλει­στεί.

Σε τρίτο σημείο ανα­μέ­νε­ται να προ­βλε­φθεί η δυνα­τό­τητα ηλε­κτρο­νι­κής ενη­μέ­ρω­σης των πολιτών σχετικά με τη δυσκο­λία μετα­κί­νη­σής τους στην πόλη, δηλαδή τα σημεία και τις ώρες αιχμής, ακόμα και για τις εναλ­λα­κτι­κές διόδους. Βέβαια όλα αυτά προ­ϋ­πο­θέ­τουν αρμο­νική συνερ­γα­σία. Συγκε­κρι­μένα θα πρέπει οι διορ­γα­νω­τές των κινη­το­ποι­ή­σεων να δηλώ­νουν τις προ­θέ­σεις τους (για το πού θα κινη­θούν κ.λπ.) στις αρμό­διες αρχές, με στόχο να ενη­με­ρώ­νο­νται έγκαιρα η Τροχαία, ακόμα και ο δήμος ή η Περι­φέ­ρεια. Πάντως φαί­νε­ται πως η μερική ή ολική κατά­ληψη του οδο­στρώ­μα­τος θα ρυθ­μί­ζε­ται επι­τό­που με βάση τον πραγ­μα­τικό όγκο της πορείας και όχι με εκτι­μή­σεις.

Συναί­νεση

Σε κάθε περί­πτωση το Μαξίμου ανα­γνω­ρί­ζει ότι το θέμα είναι πολυ­πα­ρα­γο­ντικό και απαιτεί συναι­νέ­σεις και δια­βού­λευση. Ωστόσο η κυβέρ­νηση εμφα­νί­ζε­ται απο­φα­σι­σμένη να εφαρ­μό­σει τον σχε­δια­σμό με στόχο το νομο­σχέ­διο να προ­ω­θη­θεί στη Βουλή ως το τέλος του έτους ή στις αρχές του 2020. Η νομο­θε­τική «μαγιά» υπήρχε άλλωστε για το κυβερ­νη­τικό επι­τε­λείο στην αντί­στοιχη πρόταση νόμου για απα­γο­ρεύ­σεις και περιο­ρι­σμούς δημό­σιων υπαί­θριων συνα­θροί­σεων, που είχαν συντά­ξει το 2011 ο επί­τι­μος αντι­πρό­ε­δρος του ΣτΕ Μιχάλης Βρο­ντά­κης, οι καθη­γη­τές Συνταγ­μα­τι­κού Δικαίου Νίκος Αλι­βι­ζά­τος και Αντώνης Μανι­τά­κης, ο λέκτο­ρας Διε­θνούς Δικαίου στο Πανε­πι­στή­μιο της Θράκης Γιάννης Κτι­στά­κις και ο δικη­γό­ρος Αθα­νά­σιος Τσιού­ρας. Εκείνη η πρόταση δεν είχε τελικά καμία τύχη.

Η σκυτάλη περνά στην κυβέρ­νηση της ΝΔ που με τη συγκε­κρι­μένη πρω­το­βου­λία στο συνο­λικό πλάνο της για «ασφά­λεια και τάξη» φαί­νε­ται να θεωρεί πως θα στείλει ισχυρό μήνυμα στην «καρδιά» της μεσαίας τάξης. Και αυτό γιατί στην επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία της κατά τη διάρ­κεια συζή­τη­σης των ρυθ­μί­σεων ανα­μέ­νε­ται να προ­τά­ξει τη ζημία στην οικο­νο­μική ζωή της πόλης λόγω των μικρών κινη­το­ποι­ή­σεων αλλά και να προ­κρί­νει τις ρυθ­μί­σεις ως αυτο­νό­η­τες με βάση ευρω­παϊκά παρα­δείγ­ματα.

Σε μία περίοδο που ο ΣΥΡΙΖΑ σφυ­ρο­κο­πεί την κυβέρ­νηση για «αυταρ­χι­σμό» και «αστυ­νο­μο­κρα­τία», είναι σαφές ότι το Μαξίμου επι­μέ­νει να δια­χω­ρί­ζει από την αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση την ιδε­ο­λο­γία και τις αντι­λή­ψεις της για θέματα που απα­σχο­λούν την καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών. Πηγές κοντά στο πρω­θυ­πουρ­γικό γραφείο ανα­φέ­ρουν χαρα­κτη­ρι­στικά, εν αναμονή της απο­κά­λυ­ψης του σχεδίου για τις δια­δη­λώ­σεις, ότι «ο σεβα­σμός στο δικαί­ωμα του συνέρ­χε­σθαι είναι δεδο­μέ­νος, ταυ­τό­χρονα όμως υπάρχει και το δικαί­ωμα πολιτών να κινού­νται ελεύ­θερα στον αστικό δημόσιο χώρο». Για τα κυβερ­νη­τικά στελέχη πάντως δεν αρκεί μια ρύθμιση από την Πολι­τεία, εξίσου κομβικό είναι, όπως σημειώ­νουν, να υπάρχει συλ­λο­γική συνει­δη­το­ποί­ηση, «όπως συνέβη με την εφαρ­μογή του αντι­κα­πνι­στι­κού νόμου».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΝΕΑ