Οι Έλληνες τρώμε πολύ και ανθυγιεινά: Από τα πιο παχύσαρκα παιδιά στην Ευρώπη τα Ελληνόπουλα

«Άθλια» χαρα­κτη­ρί­ζουν οι ειδικοί ερευ­νη­τές την δια­τροφή παγκο­σμίως, και την τοπο­θε­τούν σε υψη­λό­τερο σκα­λο­πάτι στην κλίμακα κιν­δύ­νου νοση­ρό­τη­τας και θνη­σι­μό­τη­τας ακόμη και από το κάπνι­σμα και την ατμο­σφαι­ρική ρύπανση.

Όπως προ­κύ­πτει από έρευνα του Αθη­ναϊ­κού Πρα­κτο­ρείου, ειδικά στην Ελλάδα τρώμε πολύ και ανθυ­γιεινά, με απο­τέ­λε­σμα στους ενή­λι­κες άνω των 60 ετών, περίπου 1 στους 2 να είναι δυσλι­πι­δαι­μι­κός ή/και υπερ­τα­σι­κός ενώ πάνω από το 10% να είναι δια­βη­τι­κοί.

Εστιά­ζο­ντας στα παιδιά οι ειδικοί επι­ση­μαί­νουν ότι προ­βλή­ματα όπως η παχυ­σαρ­κία, η αναιμία ή η ανε­πάρ­κεια θρε­πτι­κών συστα­τι­κών δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται δεόντως με τους δια­τρο­φι­κούς κανόνες, καθώς περισ­σό­τερα από τέσσερα στα δέκα παιδιά πίνουν καθη­με­ρινά ροφή­ματα με ζάχαρη και ένα στα τρία δεν τρώει καθη­με­ρινά ούτε ένα φρούτο. Για την χώρα μας οι ειδικοί, που μιλούν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, παρα­τη­ρούν ότι τα Ελλη­νό­πουλα είναι από τα πιο παχύ­σαρκα παιδιά στην Ευρώπη.

4 στα 10 παιδιά κατα­να­λώ­νουν ροφή­ματα που περιέ­χουν ζάχαρη καθη­με­ρινά και καθόλου φρούτα

Περισ­σό­τερα από τέσσερα στα δέκα παιδιά πίνουν καθη­με­ρινά ροφή­ματα με ζάχαρη και ένα στα τρία δεν τρώει καθη­με­ρινά ούτε ένα φρούτο, σύμφωνα με την Παγκό­σμια Έκθεση Δια­τρο­φής, η οποία δόθηκε χθες Πέμπτη στη δημο­σιό­τητα. Η έκθεση κρούει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου και προει­δο­ποιεί ότι οι περισ­σό­τε­ρες χώρες δεν θα επι­τύ­χουν τους εννέα παγκό­σμιους στόχους για την δια­τροφή του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας (ΠΟΥ), τους οποίους έχουν υπο­γρά­ψει ότι θα πρέπει να επι­τύ­χουν μέχρι το 2025, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων της παχυ­σαρ­κίας των ενη­λί­κων, του διαβήτη, της αναι­μίας και της υγείας των παιδιών. Η έκθεση δια­πί­στωσε ότι σχεδόν το ένα τρίτο (30%) των παιδιών σχο­λι­κής ηλικίας δεν τρώει ούτε ένα φρούτο καθη­με­ρινά αλλά το 44% κατα­να­λώ­νει καθη­με­ρινά ροφή­ματα που περιέ­χουν ζάχαρη.

Οι ερευ­νη­τές χαρα­κτη­ρί­ζουν “άθλιο” το επίπεδο της δια­τρο­φής παγκο­σμίως και επι­ση­μαί­νουν ότι προ­βλή­ματα που εμφα­νί­ζο­νται στα παιδιά, όπως η παχυ­σαρ­κία, η αναιμία ή η ανε­πάρ­κεια θρε­πτι­κών συστα­τι­κών δεν αντι­με­τω­πί­ζο­νται δεόντως. “Καμία από τις εισο­δη­μα­τι­κές κατη­γο­ρίες που εξε­τά­στη­καν δεν λαμ­βά­νει στην δια­τροφή της αρκετά λαχα­νικά, όσπρια και τρόφιμα ολικής αλέσεως, υπο­γραμ­μί­ζει η καθη­γή­τρια Κορίνα Χοκς, η διευ­θύ­ντρια του κέντρου πολι­τι­κής των τρο­φί­μων στο πανε­πι­στή­μιο City του Λον­δί­νου. “Αυτό είναι ένα πρό­βλημα δια­τα­ξικό σε παγκό­σμιο επίπεδο”, συμπλη­ρώ­νει. Η παγκό­σμια απά­ντηση στην αντι­με­τώ­πιση της κακής δια­τρο­φής έχει επι­κε­ντρω­θεί στην παιδική στα­σι­μό­τητα ανά­πτυ­ξης και έχει αντί­θετα αγνο­ή­σει το πρό­βλημα της παχυ­σαρ­κίας, σύμφωνα με την Χοκς.

“Ο κόσμος απλά δεν δίνει την απα­ραί­τητη προσοχή στην δια­τροφή και συγκε­κρι­μένα στην κακή δια­τροφή σε όλες τις μορφές της”, επι­ση­μαί­νει. Σύμφωνα με την έρευνα, οι περισ­σό­τε­ρες χώρες που δια­θέ­τουν βάσεις δεδο­μέ­νων βιώνουν περισ­σό­τε­ρες από μια μορφή κακής δια­τρο­φής–όπως είναι η παιδική στα­σι­μό­τητα ανά­πτυ­ξης, η αναιμία στις γυναί­κες σε ανα­πα­ρα­γω­γική ηλικία και η παχυ­σαρ­κία. Παρότι έχει επι­τευ­χθεί πρόοδος στην αντι­με­τώ­πιση της παι­δι­κής στα­σι­μό­τη­τας ανά­πτυ­ξης, η έκθεση επι­ση­μαί­νει ότι τα ποσοστά παρα­μέ­νουν υψηλά: ένα στα πέντε παιδιά κάτω των πέντε ετών επη­ρε­ά­ζε­ται από το πρό­βλημα παγκο­σμίως, ενώ από την ανάλυση των δημο­γρα­φι­κών στοι­χείων προ­κύ­πτει ότι τα ποσοστά έχουν αυξηθεί στην Αφρική.

Η κακή δια­τροφή είναι μια από τις κυριό­τε­ρες αιτίες πρό­κλη­σης προ­βλη­μά­των υγείας παγκο­σμίως και ευθύ­νε­ται σχεδόν για έναν στους πέντε θανά­τους, σύμφωνα με την έκθεση. Η κατα­νά­λωση ανθυ­γιει­νών ή ανε­παρ­κούς ποσό­τη­τας τροφών- περι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της περί­πτω­σης βρεφών που δεν μπορούν να θηλά­σουν–συνει­σφέ­ρει στην κακή δια­τροφή , απο­φάν­θη­καν οι ερευ­νη­τές που την υπο­γρά­φουν.

Η κακή δια­τροφή είναι ένας από τους μεγα­λύ­τε­ρους παρά­γο­ντες κιν­δύ­νου νοση­ρό­τη­τας και θνη­σι­μό­τη­τας–περισ­σό­τερο από την ατμο­σφαι­ρική ρύπανση, περισ­σό­τερο από το κάπνι­σμα”, δήλωσε η Τζέσικα Φάντσο, μια καθη­γή­τρια στο πανε­πι­στή­μιο Johns Hopkins και επι­κε­φα­λής της έρευνας. Η ανάλυση πάνω από 23.000 συσκευα­σμέ­νων προ­ϊ­ό­ντων τρο­φί­μων δια­πί­στωσε ότι η μεγάλη πλειο­νό­τητά τους–69%–είναι σχε­τι­κώς χαμηλής θρε­πτι­κής αξίας, σύμφωνα με την έκθεση. Περίπου 8,23 εκα­τομ­μύ­ρια παιδιά παγκο­σμίως είτε αντι­με­τω­πί­ζουν στα­σι­μό­τητα ανά­πτυ­ξης, είτε είναι υπέρ­βαρα. Στοι­χεία που αφορούν την βρεφική δια­τροφή δεί­χνουν ότι το ποσοστό των βρεφών ηλικίας έως έξι μηνών, που θηλά­ζουν απο­κλει­στικά έχει αυξηθεί στο 41%.

Οι πωλή­σεις του συσκευα­σμέ­νου βρε­φι­κού γάλα­κτος αυξά­νο­νται ραγδαία. Σύμφωνα με την έκθεση, λιγό­τερο από το ένα στα πέντε βρέφη από έξι ως 23 μηνών έχει μια στο­χειω­δώς απο­δε­κτή δια­τροφή, ενώ μόλις τα μισά παιδιά αυτής της ηλικίας λαμ­βά­νει τον μικρό­τερο συνι­στώ­μενο αριθμό γευ­μά­των.

Οι Έλληνες τρώμε πολύ και ανθυ­γιεινά

Από τα στοι­χεία της Πανελ­λα­δι­κής Μελέτης Δια­τρο­φής και Υγείας (ΠΑ.ΜΕ.Δ.Υ) που αξιο­λό­γησε 4600 άτομα όλων των ηλικιών από αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα του ελλη­νι­κού πλη­θυ­σμού προ­έ­κυψε ότι στους ενή­λι­κες άνω των 60 ετών, περίπου 1 στους 2 είναι δυσλι­πι­δαι­μι­κός ή/και υπερ­τα­σι­κός ενώ πάνω από το 10% είναι δια­βη­τι­κοί. Όπως επι­ση­μαί­νει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθη­γη­τής δια­τρο­φής Αντώνης Ζαμπέ­λας στο Γεω­πο­νικό πανε­πι­στή­μιο της Αθήνας, «αυτό σημαί­νει ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος του πλη­θυ­σμού μας δεν σιτί­ζε­ται σωστά για πολλά χρόνια, δηλαδή ενώ από πλευράς θερ­μί­δων (ενέρ­γειας) προ­σλαμ­βά­νουμε περισ­σό­τε­ρες από τις ανα­γκαίες και για αυτό περίπου το 60% του πλη­θυ­σμού έχει πρό­βλημα βάρους, η συνήθης δια­τροφή υπο­λεί­πε­ται σε σημα­ντικά θρε­πτικά συστα­τικά»

Οι δια­τρο­φι­κές συνή­θειες του ελλη­νι­κού πλη­θυ­σμού προσ­δί­δουν λίπος, κορε­σμένα λιπαρά και πρω­τε­ΐνη πάνω από τις συστά­σεις, επι­ση­μαί­νει και προ­σθέ­τει: «Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι τα κορε­σμένα λιπαρά (ζωικά λίπη) πρέπει να μειω­θούν κατά 30% στον υγιή γενικό πλη­θυ­σμό και κατά περίπου 50% στα άτομα υψηλού κιν­δύ­νου καρ­διαγ­γεια­κών νοση­μά­των.

Αντί­θετα, η πρό­σληψη πολυα­κό­ρε­στων λιπαρών οξέων (φυτικά έλαια και ψάρι) είναι χαμηλή με το 95% του πλη­θυ­σμού να μην προ­σλαμ­βά­νει τις συστη­νό­με­νες ποσό­τη­τες ενώ και η πρό­σληψη φυτικών ινών (φρούτα, λαχα­νικά, όσπρια) είναι χαμηλή με το 60% του πλη­θυ­σμού τις συνι­στώ­με­νες ποσό­τη­τες».

Όπως τονίζει, μιλώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ έχουν παρα­τη­ρη­θεί και χαμηλές προ­σλή­ψεις σε πολλές βιτα­μί­νες και ανόρ­γανα στοι­χεία. Είναι ενδει­κτικό ότι σχεδόν όλος ο πλη­θυ­σμός που εξε­τά­στηκε δεν είχε επαρκή πρό­σληψη βιτα­μί­νης D, το 70% είχε χαμηλή πρό­σληψη φυλ­λι­κού οξέος, το 60% σε ασβέ­στιο και κάλιο, ενώ περίπου το 30% των γυναι­κών ανα­πα­ρα­γω­γι­κής ηλικίας είχαν χαμηλή πρό­σληψη σιδήρου. Απε­να­ντίας η πρό­σληψη νατρίου που θα έπρεπε να είναι χαμηλή είναι ιδιαί­τερα υψηλή.

Τα Ελλη­νό­πουλα από τα πιο παχύ­σαρκα παιδιά στην Ευρώπη

Σήμερα η παχυ­σαρ­κία έχει λάβει επι­δη­μι­κές δια­στά­σεις παγκο­σμίως ενώ παράλ­ληλα παρα­μέ­νουν πολύ υψηλά τα ποσοστά καχε­ξίας λόγω μειω­μέ­νης πρό­σλη­ψης τροφής και απα­ραί­τη­των θρε­πτι­κών συστα­τι­κών κυρίως στην Αφρική , τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Δ. Κιόρ­τσης, ενδο­κρι­νο­λό­γος, καθη­γη­τής Ιατρι­κής.

Όπως επι­ση­μαί­νει «στην Ευρώπη πάνω από 60 % των ανδρών και 50 % των γυναι­κών είναι υπέρ­βα­ροι. Αντί­στοιχα υψηλά ποσοστά παχυ­σαρ­κίας εμφα­νί­ζο­νται και στα παιδιά. Τα Ελλη­νό­πουλα είναι από τα πιο παχύ­σαρκα της Ευρώπης. Πολλοί παρά­γο­ντες δια­δρα­μα­τί­ζουν σημα­ντικό ρόλο.

Ο σημα­ντι­κό­τε­ρος είναι η δια­τροφή. Οι σωστές δια­τρο­φι­κές συνή­θειες φαί­νε­ται να προ­στα­τεύ­ουν από την παχυ­σαρ­κία αλλά και από άλλες παθή­σεις (καρ­κί­νους, καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα κλπ). Η συχνή κατα­νά­λωση πλού­σιων σε ζάχαρη ροφη­μά­των όπως τα ανα­ψυ­κτικά υπερ­δι­πλα­σιά­ζει τον κίνδυνο παχυ­σαρ­κίας και οδηγεί σε μείωση άλλων πιο υγιει­νών ροφη­μά­των πχ. γάλα, νερό κλπ». Σε ορι­σμέ­νες χώρες, όπως ανα­φέ­ρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Κιόρ­τσης, έχει θεσπι­στεί ή σχε­διά­ζε­ται η υπερ­φο­ρο­λό­γηση τέτοιων τρο­φί­μων. Αρκετές μελέτες στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ έχουν δείξει ότι τα τελευ­ταία χρόνια το ευρύ κοινό έχει καλύ­τερη γνώση του τι είναι υγιεινή δια­τροφή.

Παρά το γεγονός αυτό πολλά δεδο­μένα υπάρ­χουν που τεκ­μη­ριώ­νουν ότι παρα­τη­ρεί­ται μεγάλη από­σταση από την εφαρ­μογή των κανόνων της υγιει­νής δια­τρο­φής στη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία του πλη­θυ­σμού. «Το γεγονός αυτό καθιστά ανα­γκαία την λήψη απο­τε­λε­σμα­τι­κών μέτρων για την βελ­τί­ωση της δια­τρο­φι­κής συμπε­ρι­φο­ράς των ενη­λί­κων και κυρίως των παιδιών» , κατα­λή­γει.