Ν. Μπόνης: «Το 2023 θα είναι μία από τις καλύτερες χρονιές!»

Αι­σιό­δο­ξος ότι η ελ­λη­νι­κή αγορά επι­στρέ­φει στην ‘κα­νο­νι­κό­τη­τα’ μετά από 13 σχε­δόν χρό­νια αλλά υπό άλλες συν­θή­κες και προ­ϋ­πο­θέ­σεις, εμ­φα­νί­ζε­ται σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή» ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας της ΕΣΕΕ (Ελ­λη­νι­κής Συ­νο­μο­σπον­δί­ας Εμπο­ρί­ου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας) κ. Νι­κό­λα­ος Μπό­νης.

Επι­πλέ­ον, μι­λά­ει για την Κ2, την εται­ρεία που μαζί με την ΠΝΑι και τον Δήμο Ρόδου, προ­χω­ρούν σειρά από με­γά­λα πρό­τζε­κτς σε συ­νερ­γα­σία με εται­ρεί­ες – κο­λοσ­σούς όπως η Wolkswagen, η Cisco, η Οnex και η Amazon.

• Κύριε Μπόνη, να ξε­κι­νή­σου­με από την κί­νη­ση όπως εξε­λί­χθη­κε μετά την πε­ρί­ο­δο των εορ­τών των Χρι­στου­γέν­νων και της Πρω­το­χρο­νιάς και βε­βαί­ως, με την έλευ­ση του νέου έτους. Πώς κι­νεί­ται η αγορά; Δώστε μας μια ει­κό­να.

Θα ξε­κι­νή­σω με την ει­κό­να στην ελ­λη­νι­κή αγορά. Ερ­χό­μα­στε μετά από μια 12ετία που υπο­φέ­ρα­με λόγω της κρί­σης του χρέ­ους, της παν­δη­μί­ας του κο­ρω­νοϊ­ού, του πο­λέ­μου, της ενερ­γεια­κής κρί­σης και τώρα του υψη­λού πλη­θω­ρι­σμού που όπως ήταν από­λυ­τα φυ­σιο­λο­γι­κό, ‘διέ­λυ­σε’ τα θε­μέ­λια της οι­κο­νο­μί­ας μας. Οι επι­χει­ρή­σεις στά­θη­καν όρ­θιες με τις χί­λιες δυ­σκο­λί­ες που υπήρ­χαν. Κά­ποιες από αυτές δεν τα κα­τά­φε­ραν, κά­ποιες άλλες έχουν φτά­σει σε ένα ορια­κό ση­μείο να βγαί­νουν από μια δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δο. Φαί­νε­ται να μην μας επη­ρε­ά­ζει πια ο πό­λε­μος, η ενερ­γεια­κή κρίση να οδεύ­ει προς μια ύφεση –θα έλεγα- αφού δεν ξέ­ρου­με κατά πόσο αυτή η ύφεση που φαί­νε­ται να έρ­χε­ται θα συ­νε­χι­στεί, ενώ ο πλη­θω­ρι­σμός, φαί­νε­ται να απο­κλι­μα­κώ­νε­ται αργά αλλά στα­θε­ρά –δεί­χνο­ντάς μας ότι εί­δα­με τα χει­ρό­τε­ρα.

Η χώρα μας, το 2022 είχε μια πρω­το­φα­νή αύ­ξη­ση του­ρι­στι­κού ρεύ­μα­τος δί­νο­ντάς μας, την αι­σιο­δο­ξία ότι το 2023 θα είναι από τις κα­λύ­τε­ρες χρο­νιές από την στιγ­μή που βλέ­που­με όλα τα υπό­λοι­πα να απο­κλι­μα­κώ­νο­νται. Κι αυτό γιατί, μπο­ρεί η προη­γού­με­νη χρο­νιά να ήταν πολύ καλή για αρ­κε­τές από τις επι­χει­ρή­σεις αλλά δεν παύει να ψα­λι­δί­στη­καν όλα τα έσοδα λόγω του ενερ­γεια­κού κό­στους –και όχι μόνον. Συ­νε­πώς, ερ­χό­μα­στε σε μια πε­ρί­ο­δο που πε­ρι­μέ­νου­με ότι οι επι­χει­ρή­σεις θα λει­τουρ­γή­σουν με λο­γι­σμέ­να λει­τουρ­γι­κά κόστη, οπότε μετά από 13 σχε­δόν χρό­νια, να μπο­ρέ­σου­με να αρ­χί­σου­με να χα­μο­γε­λά­με και να αφή­νου­με πίσω μας το πα­ρελ­θόν και τις δύ­σκο­λες κα­τα­στά­σεις, ατε­νί­ζο­ντας το μέλ­λον για να επεν­δύ­σου­με και να ανα­πτύ­ξου­με πε­ραι­τέ­ρω τις επι­χει­ρή­σεις μας. Δυ­στυ­χώς, για εμάς εξαι­ρέ­θη­καν οι επι­χει­ρή­σεις –εάν υπο­λο­γί­σου­με σε ελά­χι­στο βαθμό τα vouchers που μοί­ρα­σε η κυ­βέρ­νη­ση για συ­γκε­κρι­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις- οι πε­ρισ­σό­τε­ρες θα πά­ρουν πάρα πολύ λίγα ώστε να μπο­ρέ­σουν να εκ­συγ­χρο­νι­στούν σε ό,τι αφορά στον ψη­φια­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό.

Η αγορά, επα­νέρ­χε­ται στην κα­νο­νι­κό­τη­τα, αλλά σε μια κα­νο­νι­κό­τη­τα που όμως δεν θα είναι αυτή που αφή­σα­με το 2010! Θα έχει μια τε­λεί­ως δια­φο­ρε­τι­κή ει­κό­να, μια τε­λεί­ως δια­φο­ρε­τι­κή λει­τουρ­γία και ανά­γκη κα­τα­νά­λω­σης που μας ξαφ­νιά­ζει.

Δυ­στυ­χώς, οι ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις έχουν μεί­νει πολύ πίσω σε κά­ποιους συ­γκε­κρι­μέ­νους το­μείς (όπως ο ψη­φια­κός με­τα­σχη­μα­τι­σμός). Γι αυτό και πρέ­πει να κά­νου­με γρή­γο­ρα βή­μα­τα για να ανα­κάμ­ψου­με, τόσο στον ψη­φια­κό με­τα­σχη­μα­τι­σμό, όσο και στην πρά­σι­νη ανά­πτυ­ξη που θα είναι κάτι πα­ρα­πά­νω από απα­ραί­τη­το για την επό­με­νη μέρα.

Αι­σιο­δο­ξού­με λοι­πόν, και πε­ρι­μέ­νου­με ότι το εμπό­ριο και η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, με ίδια μέσα –χωρίς κρα­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις- θα μπο­ρέ­σουν να προ­σαρ­μο­στούν στη νέα κα­τά­στα­ση. Άλ­λω­στε, εμείς ως ΕΣΕΕ συν­δρά­μου­με ενη­με­ρώ­νο­ντας τα μέλη μας. Ήδη κά­να­με δύο με­γά­λα συ­νέ­δρια (θα ακο­λου­θή­σει ακόμη ένα, τον προ­σε­χή Νο­έμ­βριο) εστια­σμέ­να σε αυτή την με­τά­βα­ση των επι­χει­ρή­σε­ων στις νέες συν­θή­κες, στα νέα δε­δο­μέ­να που υπάρ­χουν στην πα­γκό­σμια αγορά. Διότι δεν μι­λά­με πια για ελ­λη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις αλλά για επι­χει­ρή­σεις που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην πα­γκό­σμια αγορά –κι έτσι πρέ­πει να το βλέ­που­με.

• Οι εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις στην Ελ­λά­δα, θα μπο­ρέ­σουν όμως να αντα­πο­κρι­θούν σε αυτά τα νέα δε­δο­μέ­να;

Αι­σιο­δο­ξού­με και νιώ­θου­με ότι ναι, οι επι­χει­ρή­σεις μας μπο­ρούν να αντα­πο­κρι­θούν. Θα έχουν την πλη­ρο­φό­ρη­ση και τις γνώ­σεις που χρειά­ζο­νται για να με­τε­ξε­λι­χθούν σε αυτό που είναι πια απα­ραί­τη­το για τη νέα εποχή. Θα έχου­με και μια καλή του­ρι­στι­κή χρο­νιά –κάτι που προ­ϋ­πο­θέ­τει ικα­νο­ποι­η­τι­κά κέρδη, καθώς ένα πολύ με­γά­λο μέρος των επι­χει­ρή­σε­ων δεν έχει πρό­σβα­ση στο τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα, για πολ­λούς λό­γους. Δυ­στυ­χώς, δεν έχου­με όλα τα ερ­γα­λεία που χρεια­ζό­μα­στε ούτε από το κρά­τος, ούτε από το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα γι’ αυτό και χρη­σι­μο­ποιού­με ένα μέρος από τα κέρδη για την ανα­γκαία με­τά­βα­ση.

Οι με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις, είναι γε­γο­νός πως έχουν πρό­σβα­ση και στα δύο -βα­σι­κά- κομ­μά­τια (ψη­φια­κή με­τά­βα­ση έχο­ντας τα ερ­γα­λεία από το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και στον τρα­πε­ζι­κό δα­νει­σμό) οπότε είναι πιο εύ­κο­λο να λει­τουρ­γή­σουν.

• Για να δούμε τα του οίκου μας, θα ήθελα να σας ρω­τή­σω πώς θα μπο­ρέ­σουν να αντα­πο­κρι­θούν στα νέα δε­δο­μέ­να και στην με­τά­βα­ση, οι επι­χει­ρή­σεις στην δική μας πε­ριο­χή δη­λα­δή, στο Νότιο Αι­γαίο –που έχουν και πιο συ­γκε­κρι­μέ­νο αντι­κεί­με­νο;

Οι επι­χει­ρή­σεις, όχι μόνο στο Νότιο Αι­γαίο και όσες βρί­σκο­νται σε του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές, είναι σε κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση από τις υπό­λοι­πες. Κι αυτό διότι και το 2021 κα­τά­φε­ραν να λει­τουρ­γή­σουν και να δου­λέ­ψουν –λόγω Του­ρι­σμού- αλλά ει­δι­κά το 2022 όπως και το 2019 δού­λε­ψαν πολύ κα­λύ­τε­ρα. Συ­νε­πώς, βρί­σκο­νται ένα σκαλί πα­ρα­πά­νω από τις υπό­λοι­πες επι­χει­ρή­σεις οι οποί­ες δεν έχουν αυτό που λέμε ‘ζεστό χρήμα’ το οποίο έρ­χε­ται έξω από τον κλει­στό κύκλο της κάθε το­πι­κής κοι­νω­νί­ας, δί­δο­ντας υπε­ρα­ξία σε αυτές τις αγο­ρές πολύ με­γα­λύ­τε­ρη από άλλες αγο­ρές.

• Να πε­ρά­σου­με στην Κ2. Πρό­σφα­τα συ­ζη­τή­θη­κε και στο πε­ρι­φε­ρεια­κό συμ­βού­λιο Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και θα ήθελα να σας ρω­τή­σω, εάν είναι τε­λι­κά ένα καλό ‘ερ­γα­λείο’ στα χέρια της Πε­ρι­φέ­ρειας –και όχι μόνον.

Έχει απο­δει­χθεί ότι είναι καλό ερ­γα­λείο, διότι δεν είναι τυ­χαίο ότι όλες οι και­νο­το­μί­ες που έρ­χο­νται στην χώρα μας μέσα από την κυ­βέρ­νη­ση με εται­ρεί­ες που θέ­λουν να επεν­δύ­σουν κ.λπ. έρ­χε­ται σ’ εμάς. Η Κ2 είναι μια εται­ρεία η οποία ιδρύ­θη­κε γι’ αυτόν ακρι­βώς τον σκοπό: δη­λα­δή για να μπο­ρέ­σει να τρέ­ξει και­νο­το­μί­ες και να εφαρ­μό­σει πράγ­μα­τα που δεν έχου­με στην χώρα μας.

Εμείς ως Κ2 ανα­λά­βα­με μετά από αί­τη­μα που δε­χθή­κα­με από τον πρω­θυ­πουρ­γό Κ. Μη­τσο­τά­κη, να τρέ­ξου­με το πολύ με­γά­λο έργο της ηλε­κτρο­κί­νη­σης και την υπη­ρε­σία vehicle sharing «AstyGo» στην Αστυ­πά­λαια (και σε όλο τον κόσμο) από τον Όμιλο Volkswagen σε συ­νερ­γα­σία με την εται­ρεία και τα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία –κυ­ρί­ως το Με­τα­φο­ρών που για ό,τι χρειά­στη­κε έγινε με πάρα πολύ γρή­γο­ρους ρυθ­μούς σε επί­πε­δο νο­μο­θε­σί­ας- να προ­χω­ρή­σου­με σε αυτό το εγ­χεί­ρη­μα. Κα­τα­φέ­ρα­με μέσα σε τρεις μήνες από την ημε­ρο­μη­νία που μας ανα­τέ­θη­κε να το τρέ­ξου­με, το στή­σα­με, το νο­μο­θε­τή­σα­με και το λει­τουρ­γή­σα­με!

Από εκεί και πέρα, η Κ2 σε συ­νερ­γα­σία με την ΠΝΑι και τον Δήμο Ρόδου θα τρέ­ξει και το με­γά­λο εγ­χεί­ρη­μα μαζί με την TUI, το γνω­στό ‘Rhodes Co-Lab’, για την Ρόδο. Είναι τε­ρά­στιο έργο, είναι ένας… πα­γκό­σμιος πι­λό­τος και ευ­ελ­πι­στού­με πολύ σύ­ντο­μα να προ­χω­ρή­σει.

Επι­πλέ­ον, η Κ2 βρί­σκε­ται σε συ­νερ­γα­σία με τον κο­λοσ­σό Cisco και την Οnex (μια εται­ρεία αμε­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων που έχει τα ναυ­πη­γεία της Σύρου και της Ελευ­σί­νας) όπου ίδρυ­σε στη Σύρο το Κέ­ντρο Έρευ­νας και Και­νο­το­μί­ας. Είναι ένα ‘στο­λί­δι’ εκεί που θα μπο­ρεί να πάει οποιοσ­δή­πο­τε και να μπο­ρέ­σει να πάρει πάρα πολ­λές πλη­ρο­φο­ρί­ες για ό,τι χρειά­ζε­ται και να συ­νερ­γα­στεί σε αυτό που θα επι­λέ­ξει. Σε πρώτη φάση ασχο­λού­μα­στε με τη ναυ­τι­λία αλλά αυτό, θα ανοί­ξει σε όλη την γκάμα των δρά­σε­ων. Έχου­με ιδρύ­σει μια εται­ρεία από κοι­νού, ώστε να εί­μα­στε πρω­το­πό­ροι στην Ελ­λά­δα και σε αυτή την και­νο­το­μία.

Το 4ο πρό­τζεκτ που βρί­σκε­ται σε πρώ­ι­μο στά­διο είναι το έργο της Νάξου σε συ­νερ­γα­σία με την Amazon! Είναι ένα έργο πολύ προηγ­μέ­νο με συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης νερού, συ­στή­μα­τα έξυ­πνης μα­ρί­νας, μέχρι και drones που θα με­τα­φέ­ρουν φάρ­μα­κα σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες πε­ριο­χές της χώρας.

Όλα αυτά, γί­νο­νται από εδώ, από την Ρόδο, από την εται­ρεία Κ2 που στε­γά­ζε­ται στο Πα­λαιό Προ­ξε­νείο στο κέ­ντρο της πόλης, το οποίο δια­τη­ρή­σα­με σε­βό­με­νοι την ιστο­ρι­κό­τη­τα του χώρου.