Σύνοδος Κορυφής : Συμβιβασμός με προειδοποιήσεις στην Τουρκία έπειτα από θρίλερ

Σε συμ­βι­βα­σμό κα­τέ­λη­ξαν οι αρ­χη­γοί των κρα­τών και των κυ­βερ­νή­σε­ων της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης κατά τη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής στις Βρυ­ξέλ­λες, απο­φα­σί­ζο­ντας να επι­βλη­θούν κυ­ρώ­σεις σε αξιω­μα­τού­χους της Λευ­κο­ρω­σί­ας και να στα­λεί ταυ­τό­χρο­να μή­νυ­μα προει­δο­ποί­η­σης στην Τουρ­κία. Συμ­φώ­νη­σαν, επί­σης, να συ­γκλη­θεί πο­λυ­με­ρής διά­σκε­ψης για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

«Με­γά­λες απο­κλί­σεις»

Η Σύ­νο­δος Κο­ρυ­φής κα­τέ­λη­ξε ύστε­ρα από μα­ρα­θώ­νια συ­νε­δρί­α­ση πε­ρί­που εννέα ωρών και επί­μο­νων προ­σπα­θειών εξεύ­ρε­σης συμ­βι­βα­στι­κής λύσης καθώς οι δια­φω­νί­ες για την αντι­με­τώ­πι­ση της Τουρ­κί­ας ήταν πολ­λές.

Εν­δει­κτι­κό του κλί­μα­τος που κυ­ριάρ­χη­σε στη συ­νε­δρί­α­ση είναι το γε­γο­νός ότι κα­τα­τέ­θη­καν τρία δια­φο­ρε­τι­κά προ­σχέ­δια και υπήρ­ξαν έντο­νες ζυ­μώ­σεις και πιέ­σεις για να επι­τευ­χθεί συμ­φω­νία.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή είναι και η δή­λω­ση του προ­έ­δρου της Γαλ­λί­ας Εμα­νου­έλ Μα­κρόν που τό­νι­σε, μετά το τέλος των ερ­γα­σιών της πρώ­της ημέ­ρας της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής, ότι «έπρε­πε να πε­τύ­χου­με προ­σεγ­γί­σεις, υπήρ­χαν με­γά­λες απο­κλί­σεις γύρω από το τρα­πέ­ζι (….) Ολοι κά­να­με πα­ρα­χω­ρή­σεις και αυτό το κεί­με­νο είναι το κα­λύ­τε­ρο που θα μπο­ρού­σα­με να έχου­με απόψε, γιατί στέλ­νει πολύ σαφές, στα­θε­ρό μή­νυ­μα στην Τουρ­κία για την Ελ­λά­δα και την Κύπρο… και την καλεί ξε­κά­θα­ρα σε διά­λο­γο». 

Στο κεί­με­νο συ­μπε­ρα­σμά­των δεν υπάρ­χει η λέξη «κυ­ρώ­σεις», σύμ­φω­να με το Politico, αλλά προει­δο­ποί­η­ση στην Τουρ­κία για την «πε­ρί­πτω­ση νέων μο­νο­με­ρών ενερ­γειών ή προ­κλή­σε­ων κατά πα­ρά­βα­ση του διε­θνούς δι­καί­ου», και εκ­φρά­ζε­ται η αλ­λη­λεγ­γύη στην Κύπρο και την Ελ­λά­δα.

Στα­θε­ρό και ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον

Η ΕΕ έχει στρα­τη­γι­κό εν­δια­φέ­ρον να υπάρ­χει στα­θε­ρό και ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και να ανα­πτυ­χθεί συ­νερ­γα­σία και αμοι­βαία επω­φε­λής σχέση με την Τουρ­κία, το­νί­ζε­ται συ­γκε­κρι­μέ­να στο κεί­με­νο των συ­μπε­ρα­σμά­των της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής στο οποίο κα­τέ­λη­ξαν οι ευ­ρω­παί­οι ηγέ­τες.

Η συ­νέ­χι­ση του δια­λό­γου με καλή πίστη και η αποχή από μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες που αντι­βαί­νουν στα συμ­φέ­ρο­ντα της ΕΕ και πα­ρα­βιά­ζουν το διε­θνές δί­καιο και τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα των κρα­τών μελών της ΕΕ είναι από­λυ­τη απαί­τη­ση ως προς αυτό, υπο­γραμ­μί­ζε­ται.

Πα­ράλ­λη­λα, οι ηγέ­τες ση­μειώ­νουν ότι όλες οι δια­φο­ρές πρέ­πει να επι­λυ­θούν μέσω δια­λό­γου και βάσει του διε­θνούς δι­καί­ου.

Σε αυτό το πλαί­σιο, το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο επα­να­λαμ­βά­νει την πλήρη αλ­λη­λεγ­γύη του προς την Ελ­λά­δα και την Κύπρο, των οποί­ων η κυ­ριαρ­χία και τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα πρέ­πει να γί­νο­νται σε­βα­στά.

Στο κεί­με­νο υπο­γραμ­μί­ζε­ται ακόμη ότι η ΕΕ χαι­ρε­τί­ζει τα πρό­σφα­τα βή­μα­τα οι­κο­δό­μη­σης εμπι­στο­σύ­νης από την Ελ­λά­δα και την Τουρ­κία.

Κα­τα­δι­κά­ζει τις πα­ρα­βιά­σεις

Ταυ­τό­χρο­να, το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο κα­τα­δι­κά­ζει έντο­να τις πα­ρα­βιά­σεις των κυ­ριαρ­χι­κών δι­καιω­μά­των της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας και δια­τρα­νώ­νει ότι πρέ­πει να στα­μα­τή­σουν. 

Το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο καλεί την Τουρ­κία να απέ­χει από πα­ρό­μοιες ενέρ­γειες στο μέλ­λον, καθώς απο­τε­λούν πα­ρα­βί­α­ση του διε­θνούς δι­καί­ου, ενώ υπο­γραμ­μί­ζει ότι η οριο­θέ­τη­ση της υφα­λο­κρη­πί­δας και της Απο­κλει­στι­κής Οι­κο­νο­μι­κής Ζώνης πρέ­πει να αντι­με­τω­πι­στεί μέσω δια­λό­γου και δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με καλή πίστη, με πλήρη σε­βα­σμό του διε­θνούς δι­καί­ου.

Καλεί την Τουρ­κία να απο­δε­χτεί την πρό­σκλη­ση της Κύ­πρου για την έναρ­ξη δια­λό­γου με σκοπό την επί­λυ­ση όλων των θα­λάσ­σιων δια­φο­ρών με­τα­ξύ Τουρ­κί­ας και Κύ­πρου.

Πα­ράλ­λη­λα, το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο υπο­στη­ρί­ζει την τα­χεία επα­νέ­ναρ­ξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων για το Κυ­πρια­κό, υπό την αι­γί­δα του ΟΗΕ, και πα­ρα­μέ­νει πλή­ρως δε­σμευ­μέ­νο σε μια συ­νο­λι­κή διευ­θέ­τη­ση του Κυ­πρια­κού στο πλαί­σιο του ΟΗΕ και σύμ­φω­να με τα σχε­τι­κά ψη­φί­σμα­τα του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ψη­φι­σμά­των 550 και 789 του ΣΑ, με την τή­ρη­ση των αρχών στις οποί­ες βα­σί­ζε­ται η ΕΕ.

Ανα­μέ­νει το ίδιο από την Τουρ­κία. Η ΕΕ είναι έτοι­μη να δια­δρα­μα­τί­σει ενερ­γό ρόλο στη στή­ρι­ξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, με­τα­ξύ άλλων διο­ρί­ζο­ντας, μετά την επα­νά­λη­ψη, έναν εκ­πρό­σω­πο στην απο­στο­λή του ΟΗΕ.

Θε­τι­κή πο­λι­τι­κή ατζέ­ντα

Στο κεί­με­νο ανα­φέ­ρε­ται επί­σης ότι με προ­ϋ­πό­θε­ση πως θα συ­νε­χι­στούν οι εποι­κο­δο­μη­τι­κές προ­σπά­θειες για να στα­μα­τή­σουν οι πα­ρά­νο­μες δρα­στη­ριό­τη­τες ένα­ντι της Ελ­λά­δας και της Κύ­πρου, το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο συμ­φώ­νη­σε να ξε­κι­νή­σει μια θε­τι­κή πο­λι­τι­κή ατζέ­ντα ΕΕ – Τουρ­κί­ας, με έμ­φα­ση στον εκ­συγ­χρο­νι­σμό της Τε­λω­νεια­κής Ενω­σης και στη διευ­κό­λυν­ση του εμπο­ρί­ου, καθώς και τη συ­νε­χή συ­νερ­γα­σία σε θέ­μα­τα με­τα­νά­στευ­σης, δυ­νά­μει της Δή­λω­σης ΕΕ-Τουρ­κί­ας (2016).

Το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο καλεί τον πρό­ε­δρό του, σε συ­νερ­γα­σία με την πρό­ε­δρο της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και με την υπο­στή­ρι­ξη του Υπα­του Εκ­προ­σώ­που, να εκ­πο­νή­σει πρό­τα­ση για την ανα­νέ­ω­ση της ατζέ­ντας ΕΕ – Τουρ­κί­ας.

Το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο θα συ­νε­χί­σει να πα­ρα­κο­λου­θεί στενά τις εξε­λί­ξεις, θα επα­νέλ­θει και θα λάβει απο­φά­σεις ανα­λό­γως, κατά πε­ρί­πτω­ση, το αρ­γό­τε­ρο κατά τη σύ­νο­δό του τον Δε­κέμ­βριο, σύμ­φω­να με το κεί­με­νο.

Διά­σκε­ψη για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο

Τέλος, το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο συ­γκα­λεί πο­λυ­με­ρή διά­σκε­ψη για την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο και καλεί τον Υπατο Εκ­πρό­σω­πο να ξε­κι­νή­σει συ­νο­μι­λί­ες σχε­τι­κά με την ορ­γά­νω­σή του. 

Η συμ­με­το­χή, το πεδίο εφαρ­μο­γής και το χρο­νο­διά­γραμ­μα θα πρέ­πει να συμ­φω­νη­θούν με όλα τα μέρη. Η διά­σκε­ψη αυτή θα μπο­ρού­σε να κα­τα­πια­στεί με ζη­τή­μα­τα για τα οποία απαι­τού­νται πο­λυ­με­ρείς λύ­σεις, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της θα­λάσ­σιας οριο­θέ­τη­σης, της ασφά­λειας, της ενέρ­γειας, της με­τα­νά­στευ­σης και της οι­κο­νο­μι­κής συ­νερ­γα­σί­ας, εξη­γεί­ται στο κεί­με­νο των συ­μπε­ρα­σμά­των.

Οι ερ­γα­λειο­θή­κες

Για τις ενέρ­γειες της Τουρ­κί­ας «εί­μα­στε έτοι­μοι να χρη­σι­μο­ποι­η­σου­με όλα τα μέσα, αν χρεια­στεί», ανέ­φε­ραν οι πρό­ε­δροι του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου Σαρλ Μισέλ και της Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν στη συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου μετά την ολο­κλή­ρω­ση της πρώ­της ημέ­ρας της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής.

Απέ­φυ­γαν, ωστό­σο, και οι δύο επί­μο­να να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν τη λέξη «κυ­ρώ­σεις» και η μο­να­δι­κή φορά που ακού­στη­κε, ήταν όταν ζη­τή­θη­καν από τους δη­μο­σιο­γρά­φους πε­ρισ­σό­τε­ρες διευ­κρι­νή­σεις για το τι θα πρά­ξει η ΕΕ εφό­σον η Τουρ­κία επι­μεί­νει στις προ­κλή­σεις.

Οι πρό­ε­δροι του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου και της Κο­μι­σιόν μί­λη­σαν για δύο ερ­γα­λειο­θή­κες που υπάρ­χουν στο τρα­πέ­ζι και ενα­πό­κει­ται στη στάση της Τουρ­κί­ας ποια θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί.

Ερω­τη­θείς, τι θα συμ­βεί αν η Τουρ­κία δεν στα­μα­τή­σει άμεσα τις πα­ρά­νο­μες έρευ­νες στα νερά της Κύ­πρου, ο Σαρλ Μισέλ απέ­φυ­γε να απα­ντή­σει ευ­θέ­ως και επα­νέ­λα­βε τις γε­νι­κό­λο­γες ανα­φο­ρές στις ερ­γα­λειο­θή­κες.

Πα­ράλ­λη­λα, κά­λε­σε την Τουρ­κία να βάλει τέλος στις μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειές της και ση­μεί­ω­σε ότι οι δύο επό­με­νες εβδο­μά­δες θα είναι ση­μα­ντι­κές για τη σχέση της ΕΕ με την Aγκυρα, ενώ το θέμα θα εξε­τα­στεί εκ νέου στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του Δε­κεμ­βρί­ου.

«Στη μια πλευ­ρά είναι η επι­λο­γή των κυ­ρώ­σε­ων και στην άλλη μια θε­τι­κή επι­λο­γή, αυτή της συ­ζή­τη­σης για την τε­λω­νεια­κή ένωση, τη συ­νερ­γα­σία στο με­τα­να­στευ­τι­κό πάνω στη συμ­φω­νία του 2016, τη βελ­τί­ω­ση του εμπο­ρί­ου με­τα­ξύ ΕΕ- Τουρ­κί­ας», απά­ντη­σε η Ουρ­σου­λα Φον Ντερ Λάι­νεν.

Ο Εμα­νου­έλ Μα­κρόν

«Εμείς [Γαλ­λία και Γερ­μα­νία] εί­χα­με μια συ­μπλη­ρω­μα­τι­κή προ­σέγ­γι­ση, δεν μπο­ρού­με να εμπλα­κού­με σε διά­λο­γο με την Τουρ­κία εάν της επι­τρέ­ψου­με να δια­σχί­σει κόκ­κι­νες γραμ­μές… Πρέ­πει να δεί­ξου­με στα­θε­ρό­τη­τα και σα­φή­νεια – χωρίς να υπο­κύ­ψου­με σε κλι­μά­κω­ση», δή­λω­σε ο πρό­ε­δρος της Γαλ­λί­ας Εμ­μα­νου­έλ Μα­κρόν στους δη­μο­σιο­γρά­φους μετά την ολο­κλή­ρω­ση των ερ­γα­σιών της πρώ­της ημέ­ρας της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής.

«Επρε­πε να πε­τύ­χου­με προ­σεγ­γί­σεις, υπήρ­χαν με­γά­λες απο­κλί­σεις γύρω από το τρα­πέ­ζι. Συ­νερ­γα­στή­κα­με με την κα­γκε­λά­ριο Μέρ­κελ χθες το από­γευ­μα και απόψε για να επι­τύ­χου­με αυτό το απο­τέ­λε­σμα », πρό­σθε­σε ο Μα­κρόν. 

«Ολοι κά­να­με πα­ρα­χω­ρή­σεις και αυτό το κεί­με­νο είναι το κα­λύ­τε­ρο που θα μπο­ρού­σα­με να έχου­με απόψε, γιατί στέλ­νει πολύ σαφές, στα­θε­ρό μή­νυ­μα στην Τουρ­κία για την Ελ­λά­δα και την Κύπρο… και την καλεί ξε­κά­θα­ρα σε διά­λο­γο».

Ο Μα­κρόν είπε ότι ορι­σμέ­νες χώρες δί­νουν έμ­φα­ση στον διά­λο­γο με την Αγκυ­ρα, ενώ άλλες, γε­ω­γρα­φι­κά πιο κοντά στην Τουρ­κία, ήθε­λαν πε­ρισ­σό­τε­ρο «κα­τα­σταλ­τι­κή» δράση.

«Βρή­κα­με έναν τρόπο να κά­νου­με και τα δύο ταυ­τό­χρο­να και αυτό μας επι­τρέ­πει να προ­χω­ρή­σου­με και να με­τα­φέ­ρου­με την ευ­θύ­νη στην πλευ­ρά της Τουρ­κί­ας», κα­τέ­λη­ξε.

Η Μέρ­κελ

Η κα­γκε­λά­ριος της Γερ­μα­νί­ας Αν­γκε­λα Μέρ­κελ δή­λω­σε ότι οι συ­ζη­τή­σεις στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής ήταν μα­κρές και με­ρι­κές φορές δύ­σκο­λες αλλά τε­λι­κά «πολύ επι­τυ­χη­μέ­νες» και τό­νι­σε τη ση­μα­σία της εξέ­τα­σης του συ­νό­λου των σχέ­σε­ων της ΕΕ με τη χώρα.

«Συ­νερ­γα­στή­κα­με με τους εταί­ρους μας και μπο­ρού­με να υπο­δεί­ξου­με απο­τε­λέ­σμα­τα – Θεωρώ τη συμ­φω­νία για τις κυ­ρώ­σεις κατά της Λευ­κο­ρω­σί­ας και για την προ­σέγ­γι­ση προς την Τουρ­κία με­γά­λη πρό­ο­δο», ση­μεί­ω­σε η γερ­μα­νί­δα κα­γκε­λά­ριος.

Κυ­ρώ­σεις στη Λευ­κο­ρω­σία

Το όνομα του προ­έ­δρου της Λευ­κο­ρω­σί­ας, Αλε­ξά­ντρ Λου­κα­σέν­κο, δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στον κα­τά­λο­γο των σα­ρά­ντα προ­σώ­πων στα οποία απο­φα­σί­στη­κε στη Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής να επι­βλη­θούν κυ­ρώ­σεις από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση, τό­νι­σε ο πρό­ε­δρος του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου Σαρλ Μισέλ.

Τα πρό­σω­πα που αφο­ρούν οι κυ­ρώ­σεις κα­τη­γο­ρού­νται από τις Βρυ­ξέλ­λες είτε ότι ενέ­χο­νται στην κα­τα­στο­λή σε βάρος της λευ­κο­ρω­σι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης, ή ότι ενέ­χο­νται στην αλ­λοί­ω­ση του απο­τε­λέ­σμα­τος των προ­ε­δρι­κών εκλο­γών στη Λευ­κο­ρω­σία, που διε­ξή­χθη­σαν την 9η Αυ­γού­στου.

«Ο πρό­ε­δρος Λου­κα­σέν­κο δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στον κα­τά­λο­γο», αλλά αυτό εν­δέ­χε­ται να αλ­λά­ξει, προει­δο­ποί­η­σε ο Μισέλ. Ο πρό­ε­δρος του Ευ­ρω­παϊ­κού Συμ­βου­λί­ου διευ­κρί­νι­σε ότι οι ευ­ρω­παϊ­κές κυ­ρώ­σεις τί­θε­νται σε ισχύ άμεσα.

Σε ό,τι αφορά στην εξαί­ρε­ση Λου­κα­σέν­κο από τις κυ­ρώ­σεις, ο πρό­ε­δρος της Γαλ­λί­ας Εμα­νου­έλ Μα­κρόν την ερ­μή­νευ­σε ως προ­σπά­θεια πα­ρα­μο­νής του στον διά­λο­γο. 

«Oσον αφορά τον Λου­κα­σέν­κο, είναι μια συ­νει­δη­τή επι­λο­γή [να μην τον συ­μπε­ρι­λά­βου­με στη λίστα κυ­ρώ­σε­ων] επει­δή του ζη­τά­με να απο­δε­χτεί τη δια­με­σο­λά­βη­ση του ΟΑΣΕ… οι κυ­ρώ­σεις ενα­ντί­ον του θα δι­καιο­λο­γού­σαν την άρ­νη­ση συμ­με­το­χής του σε διά­λο­γο, και έτσι νο­μί­ζω ότι είναι ση­μα­ντι­κό εδώ για να συ­ζη­τή­σου­με μαζί του σε αυτήν τη δια­δι­κα­σία», ση­μεί­ω­σε ο πρό­ε­δρος της Γα ο Εμ­μα­νου­ήλ Μα­κρόν της Γαλ­λί­ας, προ­σθέ­το­ντας ότι θα μπο­ρού­σαν να επι­βλη­θούν κυ­ρώ­σεις στο Λου­κα­σέν­κο στο μέλ­λον.

«Πολύ ση­μα­ντι­κό σήμα»

«Οι κυ­ρώ­σεις ενα­ντί­ον των αξιω­μα­τού­χων στη Λευ­κο­ρω­σία θα τε­θούν σε ισχύ – αυτό ση­μαί­νει ότι η Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση ενερ­γεί ενα­ντί­ον εκεί­νων που αντι­τί­θε­νται στο δη­μο­κρα­τι­κό κί­νη­μα. Το βρί­σκω πολύ ση­μα­ντι­κό σήμα», τό­νι­σε η Αν­γκε­λα Μέρ­κελ.

Πηγή: in.gr