Πανάκριβη η πολιτική ρευστότητα

Πανά­κριβο απο­δει­κνύ­ε­ται το κόστος της πολι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας από το περα­σμένο φθι­νό­πωρο. Ολο­τα­χώς προς ένα νέο –τρίτο– δάνειο της τάξης των 20 δισ. ευρώ από την Ευρω­ζώνη βαδίζει η Ελλάδα, προ­κει­μέ­νου να καλύψει τις χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες του 2015 και του 2016.Το δημο­σιο­νο­μικό κενό ξεφεύ­γει πάνω από το 1 δισ. ευρώ.

Ολο­τα­χώς προς ένα νέο –τρίτο– δάνειο της τάξης των 20 δισ. ευρώ από την Ευρω­ζώνη βαδίζει η Ελλάδα, προ­κει­μέ­νου να καλύψει τις χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες του 2015 και του 2016.

Η σύναψη ενός νέου δανείου, που όπως και τα προη­γού­μενα θα συνο­δεύ­ε­ται από Μνη­μό­νιο και επι­τή­ρηση, θεω­ρεί­ται ανα­πό­φευ­κτη στις Βρυ­ξέλ­λες, αλλά και στις μεγα­λύ­τε­ρες ευρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες, καθώς η πολι­τική αβε­βαιό­τητα από το τέλος του φθι­νο­πώ­ρου έως σήμερα έχει επι­δει­νώ­σει όλους εκεί­νους τους παρά­γο­ντες που δια­μορ­φώ­νουν τις χρη­μα­το­δο­τι­κές ανάγκες του Δημο­σίου και την κάλυψή τους. Η παροχή προ­λη­πτι­κής πιστω­τι­κής γραμμής (ECCL) που είχε συμ­φω­νη­θεί προ­ε­κλο­γικά με την τότε κυβέρ­νηση δεν ισχύει πλέον. Η χώρα δεν πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για ECCL (ένας από τους όρους είναι η δυνα­τό­τητα πρό­σβα­σης στις αγορές), αλλά μόνο για κανο­νικό δάνειο.

Τον Ιούλιο του 2014, η τρόικα υπο­λό­γιζε το χρη­μα­το­δο­τικό κενό του 2015 σε 12,6 δισ. ευρώ. Η εκτί­μηση αυτή βασι­ζό­ταν στην υπόθεση ότι οι δόσεις θα κατα­βάλ­λο­νταν κανο­νικά, η οικο­νο­μία θα εμφά­νιζε ρυθμό ανά­πτυ­ξης 2,9%, το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα θα έφτανε το 3% του ΑΕΠ. Σήμερα, τίποτα απ’ όλα αυτά δεν ισχύει.

H ίδια η κυβέρ­νηση ζήτησε να χαμη­λώ­σει ο δημο­σιο­νο­μι­κός στόχος και πράγ­ματι στην απόφαση του Eurogroup υπάρχει μια γενι­κό­λογη αναφορά ότι οι στόχοι θα λαμ­βά­νουν υπόψη τις οικο­νο­μι­κές συν­θή­κες. Κατά τον κ. Βαρου­φάκη και την κυβέρ­νηση αυτό συνιστά μια αλλαγή των δημο­σιο­νο­μι­κών στόχων του 2015 και των επο­μέ­νων ετών. Κατά το γερ­μα­νικό υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών αφορά μόνο το 2015 και από το 2016 και μετά επι­στρέ­φει ο στόχος για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 4,5% του ΑΕΠ. Σε κάθε περί­πτωση, σημαί­νει διεύ­ρυνση του χρη­μα­το­δο­τι­κού κενού, χωρίς ωστόσο να απο­κλείει τη λήψη πρό­σθε­των μέτρων.

Αξιω­μα­τού­χοι της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής έλεγαν στην «Κ» ότι ο νέος στόχος θα είναι αντι­κεί­μενο της αξιο­λό­γη­σης, που πρέπει να αρχίσει αμέσως μετά την επι­κύ­ρωση της παρά­τα­σης του προ­γράμ­μα­τος από τα κράτη-μέλη. Σε κάθε περί­πτωση η κυβέρ­νηση θα πρέπει να κάνει και φέτος του­λά­χι­στον όση διαρ­θρω­τική προ­σαρ­μογή (χωρίς να υπο­λο­γί­ζε­ται η επί­πτωση από την ανά­πτυξη) θα έπρεπε να κάνει ή έκανε πέρυσι. Ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών έχει προ­τεί­νει να ανα­προ­σαρ­μο­στεί ο στόχος για το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα στο 1,5% του ΑΕΠ. Με βάση τις τελευ­ταίες εκτι­μή­σεις του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους, το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα φέτος δεν θα είναι υψη­λό­τερο του 1% του ΑΕΠ στην καλύ­τερη περί­πτωση. Με άλλα λόγια, η κυβέρ­νηση θα χρεια­στεί όχι μόνο να βρει ισο­δύ­ναμα για όσα μέτρα με δημο­σιο­νο­μικό κόστος θέλει να εφαρ­μό­σει, αλλά και του­λά­χι­στον 1 δισ. ευρώ επι­πλέον για να πιάσει τον στόχο του 1,5% του ΑΕΠ (εάν υιο­θε­τη­θεί η πρόταση της Αθήνας).

Το δημο­σιο­νο­μικό κενό θα είναι κατά πάσα πιθα­νό­τητα πολύ μεγα­λύ­τερο του 1 δισ. ευρώ, καθώς η εκτί­μηση του Γενικού Λογι­στη­ρίου του Κράτους βασί­στηκε στην υπόθεση ότι ο ρυθμός ανά­πτυ­ξης θα είναι 2,9% και η κυβέρ­νηση θα ελάμ­βανε εκείνα τα μέτρα που είχαν συμ­φω­νη­θεί με την τρόικα στο e-mail Χαρ­δού­βελη. Ολα τα μέτρα που ανα­κοί­νωσε έως τώρα η κυβέρ­νηση έχουν δημο­σιο­νο­μικό κόστος.

Επι­σφα­λής η πρό­βλεψη

Ωστόσο, η ανά­καμψη της οικο­νο­μίας, αν συνε­χι­στεί, θα είναι αναι­μική. Η ΤτΕ στην έκθεση του διοι­κητή για τη νομι­σμα­τική πολι­τική απέφυγε να κάνει εκτί­μηση, θεω­ρώ­ντας ότι, λόγω της αβε­βαιό­τη­τας, θα είναι επι­σφα­λής. Οι συν­θή­κες ρευ­στό­τη­τας στην οικο­νο­μία επι­δει­νώ­θη­καν μετά τις εκλογές. Κατα­θέ­σεις του­λά­χι­στον 20 δισ. ευρώ έχουν ήδη φύγει από το τρα­πε­ζικό σύστημα τους δύο πρώτους μήνες του έτους και κατά το μεγα­λύ­τερο μέρος τους δεν πρό­κει­ται να επι­στρέ­ψουν εάν δεν κλείσει η δια­πραγ­μά­τευση με την τρόικα, ώστε να αρθεί η ανη­συ­χία για έξοδο από το ευρώ. Για τον ίδιο λόγο, επι­χει­ρή­σεις ανα­στέλ­λουν τα επεν­δυ­τικά τους σχέδια και η κυβέρ­νηση επα­νε­ξε­τά­ζει όλες τις συμ­βά­σεις, τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και τα έργα που είχαν δρο­μο­λο­γη­θεί. Η κατά 11,5% αύξηση των επεν­δύ­σεων, στην οποία βασι­ζό­ταν η εκτί­μηση για ανά­πτυξη, μοιάζει ακόμη πιο μακρινό όνειρο απ’ όσο όταν ετίθετο ως στόχος και αμφι­σβη­τείτο από την τρόικα.

Η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα χορηγεί την ελά­χι­στη δυνατή ρευ­στό­τητα που απαι­τεί­ται για να καλυ­φθούν οι ανάγκες των τρα­πε­ζών, όχι του Δημο­σίου ή του ιδιω­τι­κού τομέα.

Η προ­ο­πτική εξόδου στις αγορές ουσια­στικά δεν υπάρχει όσο δεν απο­κα­θί­στα­νται οι σχέσεις με τους πιστω­τές. Είναι ενδει­κτικό ότι, ενόψει του προ­γράμ­μα­τος ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της ΕΚΤ, όλα τα κράτη-μέλη της Ευρω­ζώ­νης δανεί­ζο­νται με το χαμη­λό­τερο κόστος στην ιστορία τους. Η Πορ­το­γα­λία εκμε­ταλ­λεύ­ε­ται την ευκαι­ρία να απο­πλη­ρώ­σει μέρος των δανείων του ΔΝΤ. Ακόμη και η Κύπρος ανα­μέ­νε­ται ότι θα βγει στις αγορές στις αρχές του καλο­και­ριού, πολύ πριν τελειώ­σει το πρό­γραμμά της. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα εξα­κο­λου­θεί να έχει απα­γο­ρευ­τικό κόστος δανει­σμού και φλερ­τά­ρει συνεχώς με τη χρε­ο­κο­πία.

Καθη­με­ρινή