Μείωση του προσδόκιμου ζωής στην Ελλάδα κατά 6 μήνες έφερε η πανδημία – Η εικόνα στην Ε.Ε.

Η κα­τά­στα­ση της υγεί­ας του ελ­λη­νι­κού πλη­θυ­σμού και οι ανι­σό­τη­τες που υπάρ­χουν με­τα­ξύ των χωρών της Ευ­ρώ­πης

Την κα­τά­στα­ση της υγεί­ας του ελ­λη­νι­κού πλη­θυ­σμού και τις ανι­σό­τη­τες που υπάρ­χουν με­τα­ξύ των χωρών της Ευ­ρώ­πης πα­ρου­σιά­ζει η νέα έκ­θε­ση της Ε.Ε. και η οποία απο­τε­λεί κοινή προ­σπά­θεια του Ορ­γα­νι­σμού Οι­κο­νο­μι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας και Ανά­πτυ­ξης (ΟΟΣΑ) και του Ευ­ρω­παϊ­κού Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου για τα Συ­στή­μα­τα και τις Πο­λι­τι­κές Υγεί­ας σε συ­νερ­γα­σία με την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία, το 2020 το προσ­δό­κι­μο ζωής κατά τη γέν­νη­ση στην Ελ­λά­δα αντι­στοι­χού­σε σε 81,2 έτη και ήταν ελα­φρώς υψη­λό­τε­ρο από τον μέσο όρο για το σύ­νο­λο της ΕΕ (80,6), αλλά χα­μη­λό­τε­ρο σε σύ­γκρι­ση με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες χώρες της νό­τιας και δυ­τι­κής Ευ­ρώ­πης.

Όπως σε πολ­λές άλλες χώρες της ΕΕ, η αύ­ξη­ση του προσ­δό­κι­μου ζωής στην Ελ­λά­δα επι­βρα­δύν­θη­κε ση­μα­ντι­κά με­τα­ξύ του 2010 και του 2019, αντι­στοι­χώ­ντας σε μόλις ένα έτος πε­ρί­που σε σύ­γκρι­ση με πε­ρί­που δύο έτη την προη­γού­με­νη δε­κα­ε­τία. Η στα­σι­μό­τη­τα συν­δέ­ε­ται εν μέρει με την πε­ριο­ρι­σμέ­νη πρό­ο­δο όσον αφορά τη μεί­ω­ση των ισχαι­μι­κών καρ­διο­πα­θειών και του καρ­κί­νου του πνεύ­μο­να —καθώς και με την αυ­ξη­μέ­νη θνη­σι­μό­τη­τα λόγω δια­βή­τη στους ηλι­κιω­μέ­νους.

Το προσ­δό­κι­μο ζωής κατά τη γέν­νη­ση μειώ­θη­κε προ­σω­ρι­νά (κατά 6 μήνες) με­τα­ξύ του 2019 και του 2020 μετά την έξαρ­ση της παν­δη­μί­ας COVID-19.

Η μεί­ω­ση αυτή είναι μι­κρό­τε­ρη από τη μέση μεί­ω­ση κατά πε­ρί­που 8 μήνες σε ολό­κλη­ρη την ΕΕ. Η δια­φο­ρά με­τα­ξύ των φύλων όσον αφορά το προσ­δό­κι­μο ζωής είναι 5,1 έτη (78,6 έτη για τους άν­δρες, 83,7 έτη για τις γυ­ναί­κες) και είναι μι­κρό­τε­ρη από τη δια­φο­ρά στο σύ­νο­λο της ΕΕ (5,6 έτη).

Την ίδια ώρα, ένας στους τέσ­σε­ρις ενη­λί­κους κα­πνί­ζει σε κα­θη­με­ρι­νή βάση στην Ελ­λά­δα —πο­σο­στό το οποίο είναι ένα από τα υψη­λό­τε­ρα στην ΕΕ. Πα­ρό­τι τα πο­σο­στά κα­πνί­σμα­τος στους 15χρο­νους είναι χα­μη­λό­τε­ρα απ’ ό,τι στους ενη­λί­κους, η αυ­ξα­νό­με­νη δη­μο­τι­κό­τη­τα των ηλε­κτρο­νι­κών τσι­γά­ρων απο­τε­λεί πηγή ανη­συ­χί­ας.

Το πο­σο­στό πα­χυ­σαρ­κί­ας των ενη­λί­κων είναι ίσο με τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά ο επι­πο­λα­σμός της παι­δι­κής πα­χυ­σαρ­κί­ας αυ­ξά­νε­ται στα­θε­ρά. Απε­να­ντί­ας, τα πο­σο­στά ευ­και­ρια­κής άμε­τρης κα­τα­νά­λω­σης αλ­κο­όλ από τους ενη­λί­κους στην Ελ­λά­δα είναι από τα χα­μη­λό­τε­ρα στην Ε.Ε.

Αι­τί­ες θα­νά­του

Η ισχαι­μι­κή καρ­διο­πά­θεια και το εγκε­φα­λι­κό επει­σό­διο απο­τε­λούν τις κύ­ριες αι­τί­ες θα­νά­του Το 2018 οι πα­θή­σεις του κυ­κλο­φο­ρι­κού συ­στή­μα­τος ευ­θύ­νο­νταν για πε­ρισ­σό­τε­ρους από έναν στους τρεις θα­νά­τους στην Ελ­λά­δα, ακο­λου­θού­με­νες από τον καρ­κί­νο (πε­ρί­που ένας στους τέσ­σε­ρις). Όσον αφορά πιο συ­γκε­κρι­μέ­να τις πα­θή­σεις, η ισχαι­μι­κή καρ­διο­πά­θεια ήταν η κύρια αιτία θνη­σι­μό­τη­τας το 2018 (αντι­στοι­χού­σε στο 11 % πε­ρί­που όλων των θα­νά­των), ενώ πολύ κοντά ακο­λου­θού­σε το εγκε­φα­λι­κό επει­σό­διο (10 %). Ο καρ­κί­νος του πνεύ­μο­να αντι­στοι­χού­σε στο 6 % όλων των θα­νά­των και πα­ρέ­μει­νε η συ­χνό­τε­ρη αιτία θα­νά­του από καρ­κί­νο.

Το 2020 η νόσος COVID-19 ευ­θυ­νό­ταν για πε­ρί­που 5 000 θα­νά­τους στην Ελ­λά­δα (4 % του συ­νό­λου των θα­νά­των). Έως το τέλος Αυ­γού­στου του 2021 κα­τα­γρά­φη­καν 8 680 επι­πλέ­ον θά­να­τοι. . Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των θα­νά­των αφο­ρού­σαν άτομ ηλι­κί­ας 60 ετών και άνω. Το σω­ρευ­τι­κό πο­σο­στό θνη­σι­μό­τη­τας από τη νόσο COVID-19 έως το τέλος Αυ­γού­στου του 2021 ήταν πε­ρί­που 20 % χα­μη­λό­τε­ρο στην Ελ­λά­δα από τον μέσο όρο σε όλες τις χώρες της ΕΕ (1 270 ανά εκα­τομ­μύ­ριο πλη­θυ­σμού σε σύ­γκρι­ση με τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι πε­ρί­που 1 590). Ωστό­σο, ο ευ­ρύ­τε­ρος δεί­κτης της υπερ­βάλ­λου­σας θνη­σι­μό­τη­τας, ο οποί­ος ορί­ζε­ται ως θά­να­τοι από όλες τις αι­τί­ες σε επί­πε­δα πάνω από τα ανα­με­νό­με­να με βάση προη­γού­με­να έτη, υπο­δη­λώ­νει ότι ο αριθ­μός θα­νά­των που σχε­τί­ζο­νται με τη νόσο COVID-19 θα μπο­ρού­σε να είναι υψη­λό­τε­ρος. Ο αριθ­μός υπερ­βαλ­λό­ντων θα­νά­των με­τα­ξύ Μαρ­τί­ου και Δε­κεμ­βρί­ου 2020 (πε­ρί­που 8 500) ήταν κατά 70 % υψη­λό­τε­ρος από τους θα­νά­τους λόγω της νόσου COVID-19, ενώ πε­ρισ­σό­τε­ροι από τους μι­σούς υπερ­βάλ­λο­ντες θα­νά­τους ση­μειώ­θη­καν κατά τη διάρ­κεια του δεύ­τε­ρου κύ­μα­τος της παν­δη­μί­ας το φθι­νό­πω­ρο και τον χει­μώ­να του 2020.

Δα­πά­νες για την Υγεία

Σύμ­φω­να με την έκ­θε­ση, οι δα­πά­νες για την υγεία στην Ελ­λά­δα έχουν αυ­ξη­θεί με αρ­γούς ρυθ­μούς, αλλά εξα­κο­λου­θούν να είναι πολύ χα­μη­λό­τε­ρες σε σύ­γκρι­ση με την ΕΕ. Το 2019 η Ελ­λά­δα διέ­θε­σε 7,8 % του ΑΕΠ στην υγεία σε σύ­γκρι­ση με 9,9 % που δια­τέ­θη­κε στο σύ­νο­λο της ΕΕ. Το ίδιο έτος οι κατά κε­φα­λήν δα­πά­νες ανήλ­θαν σε 1 603 ευρώ (προ­σαρ­μο­σμέ­νο ποσό ανά­λο­γα με τις δια­φο­ρές στην αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη), ποσό το οποίο είναι χα­μη­λό­τε­ρο από το ήμισυ του μέσου όρου της ΕΕ

(3 523 ευρώ).

Ιστο­ρι­κά, οι δα­πά­νες για την υγεία στην Ελ­λά­δα ήταν χα­μη­λό­τε­ρες από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ τα εκτε­τα­μέ­να μέτρα συ­γκρά­τη­σης του κό­στους και απο­δο­τι­κό­τη­τας που θε­σπί­στη­καν μετά την οι­κο­νο­μι­κή κρίση του 2009 οδή­γη­σαν σε από­το­μες μειώ­σεις. Από το 2015 η τάση αυτή έχει αντι­στρα­φεί, με μι­κρές αλλά στα­θε­ρές αυ­ξή­σεις των δα­πα­νών. Η κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης λόγω της νόσου COVID-19 είχε επί­σης ως απο­τέ­λε­σμα τη χο­ρή­γη­ση πρό­σθε­της χρη­μα­το­δό­τη­σης το 2020 για τη στή­ρι­ξη του τομέα της υγεί­ας (πλαί­σιο 2).

Όπως το­νί­ζε­ται, παρά τις αδυ­να­μί­ες όσον αφορά το σύ­στη­μα δη­μό­σιας υγεί­ας και την ικα­νό­τη­τα αντι­με­τώ­πι­σης έκτα­κτων ανα­γκών στον τομέα της υγεί­ας, η αντί­δρα­ση της Ελ­λά­δας την παν­δη­μία COVID-19 ήταν τα­χεία και προ­λη­πτι­κή, με τη θέ­σπι­ση μιας σει­ράς μέ­τρων με­τρια­σμού τα οποία άμ­βλυ­ναν τις επι­πτώ­σεις του πρώ­του κύ­μα­τος.

Η αντί­δρα­ση του συ­στή­μα­τος υγεί­ας πε­ρι­λάμ­βα­νε την ανα­βάθ­μι­ση της ερ­γα­στη­ρια­κής ικα­νό­τη­τας για την αύ­ξη­ση των δια­γνω­στι­κών ελέγ­χων και μέτρα για την εξα­σφά­λι­ση πε­ρισ­σό­τε­ρων κλι­νών εντα­τι­κής θε­ρα­πεί­ας και υγειο­νο­μι­κού προ­σω­πι­κού για την αντι­με­τώ­πι­ση των επα­κό­λου­θων από­το­μων αυ­ξή­σε­ων στον αριθ­μό των κρου­σμά­των. Τα κέ­ντρα πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγεί­ας —το επί­κε­ντρο των υπό εξέ­λι­ξη με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων για την ενί­σχυ­ση της δη­μό­σιας πα­ρο­χής πρω­το­βάθ­μιας πε­ρί­θαλ­ψης— συ­νέ­βα­λαν επί­σης στην ανί­χνευ­ση και τη δια­χεί­ρι­ση κρου­σμά­των COVID-19.

Πηγή kathimerini.gr