Υποχρεωτικός εμβολιασμός: Διχασμένοι οι συνταγματολόγοι – Η συνταγματικότητα του μέτρου και η αντίδραση για το πρόστιμο

Διά­στα­ση από­ψε­ων και με­τα­ξύ των συ­νταγ­μα­το­λό­γων έχει πυ­ρο­δο­τή­σει η ανα­κοί­νω­ση από τον Πρω­θυ­πουρ­γό, Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη του μέ­τρου του υπο­χρε­ω­τι­κού εμ­βο­λια­σμού των πο­λι­τών άνω των 60 ετών, η οποία θα συ­νο­δεύ­ε­ται και από επι­βο­λή προ­στί­μου ύψους 100 ευρώ για κάθε μήνα κα­θυ­στέ­ρη­σης.

Σύμ­φω­να με ορι­σμέ­νους κα­θη­γη­τές Συ­νταγ­μα­τι­κού Δι­καί­ου, το μέτρο δι­καιο­λο­γεί­ται για λό­γους προ­στα­σί­ας της δη­μό­σιας υγεί­ας, καθώς επι­προ­σθέ­τως απο­τε­λεί την κλι­μά­κω­ση ήδη λη­φθέ­ντων μέ­τρων.

Ωστό­σο άλλοι κα­θη­γη­τές υπο­στη­ρί­ζουν ότι η επι­βο­λή διοι­κη­τι­κού προ­στί­μου ακρο­βα­τεί συ­νταγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­νου ότι πα­ρα­βιά­ζει βα­σι­κά άρθρα του Συ­ντάγ­μα­τος που ορί­ζουν το δι­καί­ω­μα ο κα­θέ­νας να δια­θέ­τει το σώμα του.

Ωστό­σο αυτό, το οποίο και οι δύο πλευ­ρές φαί­νε­ται να βρί­σκουν προ­βλη­μα­τι­κό είναι η ορι­ζό­ντια επι­βο­λή ενός προ­στί­μου χωρίς τον συ­νυ­πο­λο­γι­σμό άλλων κρι­τη­ρί­ων και μά­λι­στα επα­να­λαμ­βα­νό­με­νου, το οποίο μπο­ρεί να πλή­ξει ακόμα και τη δυ­να­τό­τη­τα δια­βί­ω­σης ολό­κλη­ρων νοι­κο­κυ­ριών.

Τα επι­χει­ρή­μα­τά τους ανα­λύ­ουν μέσω των συ­νε­ντέ­υ­ξε­ών τους στο «ethnos.gr» ο Κώ­στας Χρυ­σό­γο­νος, κα­θη­γη­τής Συ­νταγ­μα­τι­κού Δι­καί­ου στο ΑΠΘ και ο Χα­ρά­λα­μπος Τσι­λιώ­της, ανα­πλη­ρω­τής κα­θη­γη­τής Συ­νταγ­μα­τι­κού Δι­καί­ου στο Πα­νε­πι­στή­μιο Πε­λο­πον­νή­σου.

Κώ­στας Χρυ­σό­γο­νος: Εξό­χως προ­βλη­μα­τι­κό από συ­νταγ­μα­τι­κή άποψη

Πως κρί­νε­τε το νέο μέτρο που ανα­κοί­νω­σε η κυ­βέρ­νη­ση από συ­νταγ­μα­τι­κής άπο­ψης;

 

ΑΠΑ­ΝΤΗ­ΣΗ: Κατά τη γνώμη είναι άκρως προ­βλη­μα­τι­κή από συ­νταγ­μα­τι­κή άποψη η επι­βο­λή διοι­κη­τι­κού προ­στί­μου σε ανεμ­βο­λί­α­στους πο­λί­τες ηλι­κί­ας άνω των 60 ετών κυ­ρί­ως διότι ο κα­θέ­νας έχει το δι­καί­ω­μα να δια­θέ­τει το σώμα του σύμ­φω­να με τα άρθρα 2 πα­ρά­γρα­φος 1 και 5 πα­ρά­γρα­φος 1 του Συ­ντάγ­μα­τος.

Συ­νε­πώς το κρά­τος μπο­ρεί να με­ρι­μνή­σει για τη δη­μό­σια υγεία, όπως έχει άλ­λω­στε υπο­χρέ­ω­ση σύμ­φω­να με το Σύ­νταγ­μα, εκεί όπου τί­θε­ται ζή­τη­μα επι­κιν­δυ­νό­τη­τας για με­τά­δο­ση στο γε­νι­κό πλη­θυ­σμό. Μπο­ρεί επο­μέ­νως να θέσει σε ανα­στο­λή κα­θη­κό­ντων υπαλ­λή­λους που αρ­νού­νται να εμ­βο­λια­στούν και ως εκ της θέ­σε­ώς τους έρ­χο­νται σε επαφή με το ευρύ κοινό, μπο­ρεί να επι­βάλ­λει μέτρα πε­ριο­ρι­σμού της κί­νη­σης των ανεμ­βο­λί­α­στων ούτως ώστε να μην υπάρ­χει ή να πε­ριο­ρι­στεί ο κίν­δυ­νος με­τά­δο­σης του ιού, αλλά δεν μπο­ρεί να επι­βάλ­λει τον εμ­βο­λια­σμό με απει­λή ποι­νι­κών κυ­ρώ­σε­ων και κα­τ΄ε­πέ­κτα­ση θα έλεγα ούτε και με την απει­λή διοι­κη­τι­κού προ­στί­μου διότι το διοι­κη­τι­κό αυτό πρό­στι­μο σε ορι­σμέ­νες του­λά­χι­στον πε­ρι­πτώ­σεις ισο­δυ­να­μεί από άποψη επι­πτώ­σε­ων και βα­ρύ­τη­τας με ποι­νι­κή κύ­ρω­ση.

 

Δη­μιουρ­γού­νται λοι­πόν και ζη­τή­μα­τα ισό­τη­τας;

ΑΠΑ­ΝΤΗ­ΣΗ: Στην πε­ρί­πτω­ση ενός χα­μη­λο­συ­ντα­ξιού­χου π.χ. τα 100 ευρώ μπο­ρεί να συ­νε­πά­γο­νται στέ­ρη­ση πόρων απα­ραί­τη­των για την επι­βί­ω­σή του. Πέραν αυτού τί­θε­ται και θέμα ισό­τη­τας διότι για τον συ­ντα­ξιού­χο των 500 ευρώ τα 100 ευρώ είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τη­τα. Για κά­ποιον, ο οποί­ος είναι οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γός και κερ­δί­ζει π.χ. 5.000 ευρώ το μήνα, τα 100 ευρώ είναι αμε­λη­τέο ποσό.

 

Θα επι­λύ­ο­νταν ορι­σμέ­να προ­βλή­μα­τα εάν εφαρ­μο­ζό­ταν ανα­λο­γι­κό­τη­τα στο ύψος του προ­στί­μου;

 

ΑΠΑ­ΝΤΗ­ΣΗ: Εάν υπήρ­χε ανα­λο­γι­κό­τη­τα στο ύψος του προ­στί­μου, θα αντι­με­τω­πί­ζο­νταν τα προ­βλή­μα­τα τα σχε­τι­κά με την αρχή της ισό­τη­τας αλλά και πάλι δε θα αντι­με­τω­πί­ζο­νταν τα προ­βλή­μα­τα τα σχε­τι­κά με την αξία του αν­θρώ­που και την ελεύ­θε­ρη ανά­πτυ­ξη προ­σω­πι­κό­τη­τας από τις δια­τά­ξεις των άρ­θρων 2 και 5 από τις οποί­ες – επα­να­λαμ­βά­νω – ότι απορ­ρέ­ει το δι­καί­ω­μα του κα­θε­νός να δια­θέ­τει το σώμα του όπως θέλει και στο βαθμό βε­βαί­ως που δεν θέτει σε κίν­δυ­νο τη δη­μό­σια υγεία. Π.χ. Ένας υπε­ρή­λι­κας, ο οποί­ος ζει απο­τρα­βηγ­μέ­νος στο σπίτι του – και είναι υπαρ­κτές αυτές οι πε­ρι­πτώ­σεις – δε συ­νε­πά­γε­ται άνευ ετέ­ρου κίν­δυ­νο για τη δη­μό­σια υγεία. Αρα η επι­βο­λή σ΄αυ­τόν διοι­κη­τι­κού προ­στί­μου επει­δη αρ­νεί­ται να εμ­βο­λια­στεί είτε για λό­γους θρη­σκευ­τι­κών πε­ποι­θή­σε­ων, είτε για οποιουσ­δή­πο­τε άλ­λους λό­γους προ­σβάλ­λει ακρι­βως την προ­σω­πι­κή του ελευ­θε­ρία και την αξιο­πρέ­πειά του.

 

Πρό­κει­ται συ­νε­πώς για μέτρο αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό;

ΑΠΑ­ΝΤΗ­ΣΗ: Τε­λι­κώς αρ­μό­δια να κρί­νουν εάν είναι αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό το μέτρο ή όχι είναι μόνον τα δι­κα­στή­ρια. Και τα δι­κα­στή­ρια θα κα­θυ­στε­ρή­σουν να εκ­δώ­σουν τέ­τοιες απο­φά­σεις. Αλλά η δική μου οπτι­κή είναι πως είναι εξό­χως προ­βλη­μα­τι­κό από συ­νταγ­μα­τι­κή άποψη. Τώρα το κατά πόσον τε­λι­κά θα κρι­θεί αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό ή όχι είναι κάτι που θα το πουν τα δι­κα­στή­ρια μετά από καιρό.

 

Θε­ω­ρεί­τε ότι θα μπο­ρού­σε να προ­σφύ­γει κατά του μέ­τρου κά­ποιος ανεμ­βο­λί­α­στος άνω των 60 ετών;

ΑΠΑ­ΝΤΗ­ΣΗ: Οπωσ­δή­πο­τε θα έχει τη δυ­να­τό­τη­τα προ­σφυ­γής αλλά με το χα­ο­τι­κό σύ­στη­μα δι­κα­στι­κού ελέγ­χου συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας των νόμων που έχου­με στην Ελ­λά­δα εάν το μέτρο πε­ρι­βλη­θεί με τη μορφή διά­τα­ξης νόμου που θα ψη­φι­στεί από τη Βουλή, δεν μπο­ρεί να προ­σβλη­θεί ευ­θέ­ως. Αυτό ση­μαί­νει ότι θα πρέ­πει να προ­σβλη­θούν εκτε­λε­στέ­ες ατο­μι­κές πρά­ξεις επι­βο­λής προ­στί­μου σε συ­γκε­κρι­μέ­να πρό­σω­πα από τα συ­γκε­κρι­μέ­να αυτά πρό­σω­πα, πράγ­μα, το οποίο μπο­ρεί να διαρ­κέ­σει μήνες ή και χρό­νια.

Χα­ρά­λα­μπος Τσι­λιώ­της: Το ύψος του επι­βαλ­λό­με­νου προ­στί­μου δεν μπο­ρεί να είναι ορι­ζό­ντιο

Συ­νταγ­μα­τι­κή υπό πρου­πο­θέ­σεις κρί­νει την από­φα­ση για την υπο­χρε­ω­τι­κό­τη­τα του εμ­βο­λια­σμού στους πο­λί­τες άνω των 60 ετών ο ανα­πλη­ρω­τής κα­θη­γη­τής Συ­νταγ­μα­τι­κού Δι­καί­ου του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Πε­λο­πον­νή­σου, Χα­ρά­λα­μπος Τσι­λιώ­της.

Ο ίδιος εκτι­μά ότι η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας δε θί­γε­ται ούτε με την επι­βο­λή προ­σί­μου σε όσους δεν πει­θαρ­χή­σουν. Υπο­γραμ­μί­ζει όμως ότι το ύψος του επι­βαλ­λό­με­νου προ­στί­μου δεν μπο­ρεί να είναι ορι­ζό­ντιο δε­δο­μέ­νου ότι στις πε­ρι­πτώ­σεις χα­μη­λο­συ­ντα­ξιού­χων εν­δέ­χε­ται να θίγει το από­λυ­το δι­καί­ω­μα της αν­θρώ­πι­νης αξίας και αξιο­πρέ­πειας:

 

«Οταν η επι­βο­λή του προ­στί­μου θίγει το κα­τώ­τα­το επί­πε­δο δια­βί­ω­σης του αν­θρώ­που, μπαί­νου­με στο θέμα της αν­θρώ­πι­νης αξίας και αξιο­πρέ­πειας, η οποία δεν μπο­ρεί να πε­ριο­ρι­στεί. Είναι από­λυ­τη. Εκεί δεν μπο­ρούν να γί­νουν εκ­πτώ­σεις. Οταν δια­κιν­δυ­νεύ­ε­ται το επί­πε­δο δια­βί­ω­σης ενός αν­θρώ­που από την επι­βο­λή ενός προ­στί­μου και μα­λι­στα όχι άπαξ αλλά κάθε μήνα, εκεί υπάρ­χει ζή­τη­μα», εξη­γεί σε συ­νέ­ντευ­ξή του στο «ethnos.gr».

Πηγή ethnos.gr