Σπουδαία ανακάλυψη Ρόδιου βιολόγου

Σε μια σπου­δαία ανα­κά­λυψη, για την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα αλλά και για το νησί της Ρόδου, προ­χώ­ρησε ο Ρόδιος βιο­λό­γος Κων­στα­ντί­νος Καλα­εν­τζής ο οποίος στα τελευ­ταία χρόνια δια­πρέ­πει στο εξω­τε­ρικό.

Ο Κων­στα­ντί­νος Καλα­εν­τζής, MSc ανα­κά­λυψε ένα είδος που παρέ­μεινε “κρυμ­μένο” για εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια και είναι γνωστό παγκο­σμίως μόνο από το νησί της Ρόδου! Πρό­κει­ται για ένα χερσαίο γαστε­ρό­ποδο, ένα είδος ανάμεσα σε σαλι­γκάρι και γυμνο­σά­λια­γκα, καθώς δια­θέ­τει ένα υπο­τυ­πώ­δες κέλυφος.

Ο Ρόδιος επι­στή­μο­νας είναι από­φοι­τος του τμή­μα­τος Βιο­λο­γίας ΑΠΘ και μετα­πτυ­χια­κός φοι­τη­τής Μορια­κής Γενε­τι­κής και Βιο­τε­χνο­λο­γίας στο Πανε­πι­στή­μιο του Λέιντεν (Ολλαν­δία), με εργα­στη­ριακή εμπει­ρία σε φυλο­γε­νε­τι­κές ανα­λύ­σεις (εργα­στή­ριο Γενε­τι­κής Πλη­θυ­σμών, ΑΠΘ) και τη βιο­λο­γία δια­τή­ρη­σης (WildGenes Lab, Σκωτία).

Αυτή την περίοδο εκπονεί την μετα­πτυ­χιακή εργασία του με θέμα τη γονι­διω­μα­τική αμφι­βίων στο Naturalis Biodiversity Center στην Ολλαν­δία. Τα ερευ­νη­τικά του ενδια­φέ­ρο­ντα περι­λαμ­βά­νουν εκτός από τη φυλο­γέ­νεση και τη βιο­γε­ω­γρα­φία ζωικών οργα­νι­σμών, τη βιο­λο­γία δια­τή­ρη­σης, την ερπε­το­λο­γία και τις βιο­λο­γι­κές εισβο­λές.

Σε ό,τι αφορά την πρό­σφατη ανα­κά­λυψή του ο κ. Κ. Καλα­εν­τζής, γνω­στο­ποί­ησε το όνομα του είδους που για εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια ήταν στην αφάνεια και πλέον φέρει την ονο­μα­σία «Libania rhodia Hausdorf & Kalaentzis, 2021».

Ειδι­κό­τερα, ο Ρόδιος επι­στή­μο­νας γνω­στο­ποί­ησε σχετικά με την ανα­κά­λυψή του, τα εξής ενδια­φέ­ρο­ντα στοι­χεία για τα οποία δέχεται «ομο­βρο­ντία» συγ­χα­ρη­τή­ριων τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξω­τε­ρικό:

«Είναι πάντα μεγάλη χαρά να ανα­κα­λύ­πτεις οτι­δή­ποτε και­νού­ριο, πόσω μάλλον όταν πρό­κει­ται για ένα νέο είδος για την επι­στήμη!

Έχοντας από μικρός το “μικρό­βιο” της εξε­ρεύ­νη­σης, είμαι ιδιαί­τερα χαρού­με­νος που έτυχε να ανα­κα­λύψω και να “βαφτίσω” ένα και­νού­ριο είδος (μαζί με τον εξαι­ρε­τικό Γερμανό ερευ­νητή του LIB, Dr. Bernhard Hausdorf), ένα είδος που παρέ­μεινε “κρυμ­μένο” για εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια! Γνω­ρί­στε λοιπόν το είδος Libania rhodia Hausdorf & Kalaentzis, 2021 γνωστό μέχρι τώρα μόνο από το νησί της Ρόδου! Πρό­κει­ται για ένα χερσαίο γαστε­ρό­ποδο που ανήκει στην ομάδα των semi-slugs, δηλαδή κάτι ανάμεσα σε σαλι­γκάρι και γυμνο­σά­λια­γκα, αφού δια­θέ­τει ένα υπο­τυ­πώ­δες κέλυφος. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι δια­χω­ρί­στηκε από τον κοντι­νό­τερο συγγενή του (το είδος Lotharia cretica) πριν από περίπου 19 εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια. Η περι­γραφή του είδους βασί­στηκε σε μορ­φο­λο­γικά και μοριακά (cox1, 12S+16S rRNA, H3+H4, 5.8S rRNA, ITS2, 28S rRNA) κρι­τή­ρια. Τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνάς μας δημο­σιεύ­τη­καν στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research».

Πριν από μερικές ημέρες, μάλιστα, δημο­σιεύ­τηκε η πρώτη ερευ­νη­τική εργασία του μετα­πτυ­χια­κού του στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό «Molecular Phylogenetics and Evolution», στην οποία επι­χει­ρεί­ται να δια­λευ­καν­θεί η εξε­λι­κτική ιστορία του γένους Ommatotriton (τρί­τω­νες) βάσει 177 πυρη­νι­κών δεικτών DNA από αλλη­λού­χιση νέας γενιάς (Ion Torrent).

Επίσης, ο Ρόδιος επι­στή­μο­νας, είναι ένας από τους ιδρυτές και δια­χει­ρι­στής της ομάδας “Insects of Greece & Cyprus” που ξεκί­νησε το 2014 μαζί με συμ­φοι­τη­τές και φίλους του κατά τη διάρ­κεια του πρώτου τους έτους στο Βιο­λο­γικό του ΑΠΘ.

Σκοπός της ίδρυσης της ομάδας ήταν και είναι να έρθουν σε επαφή άτομα με το ίδιο ενδια­φέ­ρον για τα έντομα και να μοι­ρα­στούν φωτο­γρα­φίες από αυτά απ’ όλη την Ελλάδα. Εκ των υστέρων προ­στέ­θηκε και η Κύπρος. Σήμερα η ομάδα αυτή αριθμεί χιλιά­δες μέλη, Έλληνες και ξένους, επαγ­γελ­μα­τίες εντο­μο­λό­γους και ερευ­νη­τές, ερα­σι­τέ­χνες φυσιο­λά­τρες και φωτο­γρά­φους.

Σήμερα, ο κ. Κ. Καλα­εν­τζής βρί­σκε­ται στην Ολλαν­δία, στο μουσείο Naturalis.

Η συλλογή του Naturalis είναι τερά­στια και είναι απο­τέ­λε­σμα συλ­λο­γών αιώνων, συνέ­χεια του ολλαν­δι­κού εμπο­ρι­κού πνεύ­μα­τος. Μόνο ένα κλάσμα της συνο­λι­κής συλ­λο­γής εμφα­νί­ζε­ται στους εκθε­σια­κούς χώρους, περίπου 10.000 αντί­τυπα. Η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των κομ­μα­τιών συλ­λο­γής του μου­σείου – περίπου 12 εκα­τομ­μύ­ρια αντι­κεί­μενα – απο­θη­κεύ­ο­νται στον πύργο συλ­λο­γής.

Η συλλογή είναι μονα­δική λόγω των πολλών τύπου δειγ­μά­των: όταν ανα­κα­λύ­πτε­ται ένα νέο είδος ζώου, ένα δείγμα χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως πρότυπο για ολό­κληρο το είδος και το είδος περι­γρά­φε­ται βάσει αυτού του δείγ­μα­τος. Αυτά του τύπου δείγ­ματα είναι πολύ­τιμα για την επι­στήμη. Σε ποιο­τικό επίπεδο και εν μέρει λόγω των πολυά­ριθ­μων δειγ­μά­των και άλλων ιστο­ρι­κών αξιών, οι συλ­λο­γές Naturalis συγκα­τα­λέ­γο­νται στις δέκα κορυ­φαίες στον κόσμο.

Η συλλογή συμπε­ρι­λαμ­βά­νει:

5.250.000 έντομα

2.290.000 ασπόν­δυλα

1.000.000 σπον­δυ­λωτά

1.160.000 απο­λι­θώ­ματα

440.000 πετρώ­ματα και ορυκτά

2.000 πολύ­τι­μοι λίθοι

10.000 αντι­κεί­μενα σε μια εκπαι­δευ­τική συλλογή