«Το αντίδοτο στην πανδημία είναι η οικογένεια»

«Μέσα στην από­λυ­τη εξα­θλί­ω­ση εκεί­νο που κρά­τη­σε ζω­ντα­νό τον άσωτο υιό, στην Πα­ρα­βο­λή του Ιησού, ήταν η ει­κό­να του σπι­τιού του. Η παν­δη­μία που προ­κά­λε­σε ο Covid19 ήρθε να μας υπεν­θυ­μί­σει το πόσο σπου­δαί­ος είναι ο ρόλος της οι­κο­γέ­νειας και αυτός είναι το αντί­δο­το στην κρίση που εξε­λίσ­σε­ται».

Τα λόγια ανή­κουν στον κα­θη­γού­με­νο της Ιεράς Μονής Θάρρι, πα­τέ­ρα Νε­κτά­ριο Πόκ­κια, τον οποίο η «δη­μο­κρα­τι­κή» συ­νά­ντη­σε στο αρ­χο­ντα­ρί­κι του μο­να­στη­ριού, όπου του έθεσε το ερώ­τη­μα: «Η Εκ­κλη­σία έχει ρόλο να δια­δρα­μα­τί­σει για τον άν­θρω­πο ή μήπως θα είναι κι αυτή μία από τις απώ­λειες που κά­ποια στιγ­μή στο μέλ­λον θα με­τρή­σει η σύγ­χρο­νη κοι­νω­νία;».

Σε ένα τέ­τοιο ερώ­τη­μα συ­νή­θως η απά­ντη­ση βρί­σκει εύ­κο­λο δρόμο στα θε­ω­ρη­τι­κά ση­μεία τα οποία απο­τε­λούν και ση­μεία συμ­φω­νί­ας με­τα­ξύ Εκ­κλη­σί­ας και Κοι­νω­νί­ας: Αγάπη, κα­τα­νό­η­ση, αλ­λη­λεγ­γύη, ει­ρή­νη, αλ­τρου­ϊ­σμός, ενώ­νουν τους αν­θρώ­πους και σε τέ­τοιες πε­ριό­δους τα χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­να ως «δώρα του Αγίου Πνεύ­μα­τος» απο­κτούν ξανά βα­ρύ­νου­σα ση­μα­σία. Ωστό­σο, η αδιαμ­φι­σβή­τη­τή τους αξία δεν έχει κα­νέ­να απο­λύ­τως νόημα εάν τα «δώρα» αυτά δεν εγκολ­πω­θούν από τον άν­θρω­πο και να απο­τε­λούν τρόπο ζωής.

«Έχου­με ξε­χά­σει να προ­σευ­χό­μα­στε και να δί­νου­με την ευχή μας στα παι­διά μας ή στους αγα­πη­μέ­νους μας καθώς βγαί­νουν από το σπίτι», εξη­γεί ο πατήρ Νε­κτά­ριος Πόκ­κιας. Αν και οι ευχές, όπως και οι προ­σευ­χές φα­ντά­ζουν πα­ρω­χη­μέ­νες, στην πράξη η σύγ­χρο­νη κοι­νω­νία δεν έχει απο­βά­λει αυτή την ανά­γκη. Απε­να­ντί­ας, σε κάθε ευ­και­ρία ανα­ζη­τεί τρό­πους εσω­τε­ρι­κής σύν­δε­σης και ισορ­ρο­πί­ας.

«Κα­θη­με­ρι­νά ερ­χό­μα­στε ενώ­πιον της τε­ρά­στιας ανά­γκης των συ­μπο­λι­τών μας για ηρε­μία. Βλέ­πε­τε, η κοι­νω­νία του Σή­με­ρα έχει δη­μιουρ­γή­σει πολλά ψυ­χο­λο­γι­κά προ­βλή­μα­τα στον σύγ­χρο­νο άν­θρω­πο και η λύση στα προ­βλή­μα­τα αυτά συ­νή­θως βρί­σκε­ται μέσα μας.

Η Εκ­κλη­σία είναι η λύση αν και τα σπί­τια μας γί­νουν κατ’ οίκον εκ­κλη­σί­ες. Έτσι επι­στρέ­φου­με σε εκεί­νο που σας είπα στην αρχή· ξε­κι­νού­με από το σπίτι να χτί­ζου­με την ισορ­ρο­πία δί­νο­ντας φα­νε­ρά την ευχή μας και προ­σευ­χό­με­νοι ξυ­πνού­με τα συ­ναι­σθή­μα­τα, τους δί­νου­με τροφή να αντι­στα­θούν στην κα­τα­πί­ε­ση. Μια καλή αρχή για να ξε­κι­νή­σου­με τη στρο­φή αυτή θα ήταν να μάθει το κάθε παιδί, ο κάθε ένας μας την ιστο­ρία του Αγίου ή της Αγίας απ’ όπου πήρε το όνομά του».

«Απλό­τη­τα κι όχι επί­δει­ξη»

Η Ιερά Μονή Θάρρι μετρά ήδη 10 αιώ­νες ζωής. Όλα αυτά τα χρό­νια συ­ντη­ρεί­ται μέσα από την απλό­τη­τα, γι’ αυτό ο όλος της χώρος πε­ρι­βάλ­λε­ται από ιε­ρό­τη­τα που σχε­δόν ακού­γε­ται ν’ ανα­πνέ­ει. Δεν είναι το τυ­πο­λα­τρι­κό εκεί­νο που την δια­τη­ρεί σε ζωή, αλλά το αυ­το­νό­η­το της δια­κρι­τι­κό­τη­τας.

«Η εκ­κο­σμί­κευ­ση μας απα­σχο­λεί έντο­να. Η τάση να γί­νουν όλα, φαι­νο­με­νι­κά, πιο όμορ­φα, αλ­λοιώ­νουν το χα­ρα­κτή­ρα των Μυ­στη­ρί­ων. Βλέ­που­με να στο­λί­ζουν με πλα­στι­κά πα­πά­κια και μαϊ­μου­δά­κια την κο­λυμ­βή­θρα την ώρα της βά­πτι­σης, ή ακόμα και να τε­λεί­ται γάμος χωρίς καν το ζευ­γά­ρι να ει­σέλ­θει στον χώρο του ναού.

Οι κα­λε­σμέ­νοι έρ­χο­νται στην τε­λε­τή για να ρί­ξουν ξύλο στην πλάτη του γα­μπρού, ενώ το νόημα της πρά­ξης του χτυ­πή­μα­τος στον ώμο έχει εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κό – συμ­βο­λι­κό χα­ρα­κτή­ρα» εξη­γεί στη «δ» ο πατήρ Νε­κτά­ριος Πόκ­κιας και το­νί­ζει: «τα Μυ­στή­ρια πρέ­πει να είναι απλά κι όχι επί­δει­ξη».

Μέσα σ’ αυτά τα λόγια κρύ­βε­ται η πρό­τα­ση για το Αύριο της Εκ­κλη­σί­ας. Η απλό­τη­τα, η κα­θα­ρό­τη­τα, η απαλ­λα­γή από οτι­δή­πο­τε φα­ντα­χτε­ρό φέρ­νει την και­νού­ρια ει­κό­να, εκεί­νη που πι­θα­νώς να κι­νή­σει το εν­δια­φέ­ρον της νε­ο­λαί­ας. Η τε­λευ­ταία είναι ένα κομ­μά­τι του πα­ρό­ντος και το μόνο μέλ­λον της κοι­νω­νί­ας, γι’ αυτό και η απο­στρο­φή της από τα «φα­ντα­χτε­ρά» Μυ­στή­ρια δεν έχει πε­ρά­σει απα­ρα­τή­ρη­τη.

«Μας απα­σχο­λεί η νε­ο­λαία, τα παι­διά, να τα κα­τα­νο­ή­σου­με και να τα βοη­θή­σου­με να κα­τα­λά­βουν το τι είναι Εκ­κλη­σία. Εδώ υπάρ­χει έλ­λειμ­μα κα­τή­χη­σης, όχι με την έν­νοια του προ­ση­λυ­τι­σμού, αλλά με την έν­νοια της κα­τα­νό­η­σης. Εί­πα­με, η Εκ­κλη­σία ξε­κι­νά από μέσα μας, ο άν­θρω­πος είναι φτιαγ­μέ­νος κατ’ ει­κό­να Του και τεί­νει προς την καθ’ ομοί­ω­ση, δη­λα­δή την αγιό­τη­τα, όχι την αγριό­τη­τα (κυ­ρί­ως ψυ­χι­κή) που ζει η νε­ο­λαία».

Ο Covid19, η Θεία Κοι­νω­νία και το μέλ­λον της Εκ­κλη­σί­ας

«Η Θεία Κοι­νω­νία είναι θέμα πί­στε­ως κι όχι επι­στή­μης και στην πίστη δεν πρέ­πει να υπάρ­χει ούτε χα­ρα­μά­δα αμ­φι­βο­λί­ας». Ο κα­θη­γού­με­νος της Ιεράς Μονής Θάρρι, στην όλη συ­νο­μι­λία που έγινε στο αρ­χο­ντα­ρί­κι του μο­να­στη­ριού εξή­γη­σε αρ­κε­τά τη δια­χω­ρι­στι­κή γραμ­μή που ο ίδιος βλέ­πει με­τα­ξύ της παν­δη­μί­ας και της Θείας Κοι­νω­νί­ας.

«Ναι, υπάρ­χει ο ιός, δεν το αμ­φι­σβη­τού­με και οφεί­λου­με να προ­στα­τευό­μα­στε. Ο ιός έδει­ξε πόσο ισχυ­ρός είναι, έδει­ξε το πόσο πολύ μπο­ρεί να μας τρα­ντά­ξει». Το τρά­νταγ­μα που επι­κα­λεί­ται ο πατήρ Νε­κτά­ριος Πόκ­κιας δεν αφορά απλώς τον φόβο από ένα πι­θα­νό πρό­βλη­μα υγεί­ας, αλλά το εντο­πί­ζει στον κλο­νι­σμό της πί­στης. Προ­φα­νώς, η Θεία Κοι­νω­νία πρε­σβεύ­ο­ντας τα θε­μέ­λια που έθε­σαν οι Πα­τέ­ρες της Εκ­κλη­σί­ας, εκ­φρά­ζει για τον Κλήρο κάτι τόσο βαθύ και προ­αιώ­νιο, που ξε­φεύ­γει από τα όρια του υλι­κού ή και του λο­γι­κού.

«Δεν πρέ­πει να με­τα­κι­νού­με τα όρια που έθε­σαν οι Πα­τέ­ρες. Εμείς, οι κλη­ρι­κοί πρώ­τοι θα έπρε­πε να έχου­με αρ­ρω­στή­σει, αφού στο τέλος του Μυ­στη­ρί­ου κα­τα­να­λώ­νου­με όλη τη Θεία Κοι­νω­νία που έχει απο­μεί­νει. Ναι, ο ιός υπάρ­χει, συμ­φω­νού­με σε αυτό και ξα­να­λέω πρέ­πει να προ­στα­τευό­μα­στε, όμως η Θεία Κοι­νω­νία εκ­φρά­ζει την πίστη. Είναι πιο έντι­μο για τον εαυτό μας να μην κοι­νω­νή­σου­με, παρά να έλ­θου­με με την αμ­φι­βο­λία».

Η συ­ζή­τη­ση για το θέμα αυτό είναι με­γά­λη και δεν εξα­ντλεί­ται μόνο με λέ­ξεις. Το σί­γου­ρο είναι πως η Ιερά Μονή Θάρρι δεν έμει­νε μα­κριά από τους πι­στούς της στη διάρ­κεια των αλ­λε­πάλ­λη­λων απα­γο­ρεύ­σε­ων κυ­κλο­φο­ρί­ας. Με τη βο­ή­θεια του ρα­διο­τη­λε­ο­πτι­κού της σταθ­μού δια­τή­ρη­σε την επαφή με όλα εκεί­να τα πρό­σω­πα που είχαν την ανά­γκη να ακού­σουν λει­τουρ­γί­ες και συ­ζη­τή­σεις.

«Οσο για το μέλ­λον, δεν εί­μα­στε μελ­λο­ντο­λό­γοι για να κά­νου­με προ­βλέ­ψεις. Παν­δη­μί­ες στον κόσμο υπήρ­χαν πάντα και ποτέ ο Θεός δεν άφησε την Εκ­κλη­σία».

Ίσως να μην έχει άδικο ο Ηγού­με­νος ως προς το μέλ­λον. Η έλ­λει­ψη της πί­στης τεί­νει να γίνει αδι­κία και για το θέμα αυτό ο Ιτα­λός θε­ω­ρη­τι­κός και δη­μο­σιο­γρά­φος Ίντρο Μο­ντα­νέλ­λι την προ­σέγ­γι­σε τόσο απλά και τόσο ξε­κά­θα­ρα: «…αλλά την έλ­λει­ψη αυτή (της πί­στης) την αι­σθά­νο­μαι σαν μια βαθιά αδι­κία που αφαι­ρεί από τη ζωή μου… Αν είναι να κλεί­σω τα μάτια μου χωρίς να έχω μάθει από πού έρ­χο­μαι και τι ήρθα να κάνω εδώ, θα ήταν κα­λύ­τε­ρα να μην τα είχα ανοί­ξει».