Γιατί και από ποιους τίθεται στο τραπέζι η επαναφορά της εθνικής συλλογικής διαπραγμάτευσης για τον κατώτατο μισθό

Υπό δια­πραγ­μά­τευ­ση φαί­νε­ται πως τελεί – ενώ η χώρα οδεύ­ει προς τις κάλ­πες – η επα­να­φο­ρά της εθνι­κής συλ­λο­γι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων για τον κα­θο­ρι­σμό του κα­τώ­τα­του μι­σθού.

Αν και ο υφι­στά­με­νος μνη­μο­νια­κός νόμος του 2013 έχει εφαρ­μο­στεί μόλις τέσ­σε­ρις φορές τα τε­λευ­ταία δέκα χρό­νια (2019, δύο φορές το 2022 και μία φέτος), η πλειο­ψη­φία των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων αλλά και των “κομ­μά­των εξου­σί­ας” προ­τεί­νει την κα­τάρ­γη­ση του και την επι­στρο­φή στις ελεύ­θε­ρες συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με­τα­ξύ των τρι­το­βάθ­μιων ερ­γο­δο­τι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων (ΣΕΒΕ, ΓΣΕ­ΒΕΕ, ΕΣΕΕ, ΣΕΤΕ, ΣΒΕ) από τη μία μεριά και τη ΓΣΕΕ από την άλλη, μέσα από τις οποί­ες θα συμ­φω­νεί­ται κάθε χρόνο το ύψος του κα­τώ­τα­του μι­σθού.

Το ‘’ει­δι­κό βάρος” αυτής της θέσης, η οποία στη­ρί­ζε­ται ανοι­χτά από τη ΓΣΕ­ΒΕΕ, την ΕΣΕΕ, το ΣΕΤΕ και το ΣΕΤΕ, αλλά και από το ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ – ενώ από πλευ­ράς ΝΔ δεν έχει δια­τυ­πω­θεί τε­λευ­ταία κά­ποια ρητή αντί­θε­ση απέ­να­ντι της  – εν­δε­χο­μέ­νως να αυ­ξη­θεί το αρ­γό­τε­ρα μετά τις εκλο­γές, ανά­λο­γα, βέ­βαια, από τα απο­τε­λέ­σμα­τα και, έτσι, τη σύν­θε­ση της επό­με­νης κυ­βέρ­νη­σης της χώρας.

Κύ­κλοι των μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων το­νί­ζουν πως το υφι­στά­με­νο κα­θε­στώς κα­θο­ρι­σμού του κα­τώ­τα­του μι­σθού από το κρά­τος μετά από δια­βού­λευ­ση με επι­στη­μο­νι­κά ιν­στι­τού­τα και τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους τεί­νει να “απα­ξιω­θεί” στην πράξη καθώς, σύμ­φω­να με τις ίδιες πηγές, δια­χρο­νι­κά οι κυ­βερ­νή­σεις που εφάρ­μο­σαν το νόμο :

-Απο­φα­σί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο με πο­λι­τι­κά κρι­τή­ρια για το ύψος του κα­τώ­τα­του μι­σθού

– Δεν φαί­νε­ται να λαμ­βά­νουν υποψη τη θέση της συ­ντρι­πτι­κής πλειο­ψη­φί­ας των εμπλε­κο­μέ­νων φο­ρέ­ων.

– Ου­δέ­πο­τε δι­καιο­λό­γη­σαν επι­στη­μο­νι­κά τις απο­φά­σεις τους, αν και αυτό προ­βλέ­πει ο νόμος να κά­νουν -δη­λα­δή να δι­καιο­λο­γή­σουν επι­στη­μο­νι­κά τις προ­τά­σεις τους- τα επι­στη­μο­νι­κά ιν­στι­τού­τα (πχ ΙΟΒΕ), η Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δας αλλά και οι κοι­νω­νι­κοί εταί­ροι.

Οι ίδιες πηγές υπο­στη­ρί­ζουν πα­ράλ­λη­λα πως οι δια­δο­χι­κές τέσ­σε­ρις αυ­ξή­σεις στον κα­τώ­τα­το μισθό τον έχουν φέρει σε ένα επί­πε­δο πολύ πάνω από το προ­μνη­μο­νια­κό. Συ­γκε­κρι­μέ­να, τον Απρί­λιο του 2023, θα ανέλ­θει ο μι­κτός κα­τώ­τα­τος μι­σθός στα 780 ευρώ (μετά από σω­ρευ­τι­κή αύ­ξη­ση σχε­δόν 30% το 2019 – 2023), ενώ πριν τα Μνη­μό­νια βρι­σκό­ταν στα 752 ευρώ (δη­λα­δή πριν πέσει, το 2012, κατά 22%).

Έτσι, ο μι­κτός κα­τώ­τα­τος μι­σθός, όπως θα δια­μορ­φω­θεί από τον επό­με­νο μήνα (στα 780 ευρώ τον Απρί­λιο του 2023) απο­τε­λεί μία ισχυ­ρή βάση πα­ρα­πέ­ρα ανό­δου, την οποία, όμως, εφε­ξής θα πρέ­πει να την κα­θο­ρί­σουν οι ίδιοι οι κοι­νω­νι­κοί εταί­ροι, χωρίς την πα­ρέμ­βα­ση του κρά­τους, το­νί­ζουν συν­δι­κα­λι­στι­κοί κύ­κλοι στο Capital.gr, επι­ση­μαί­νο­ντας πως μία τέ­τοια θέση ται­ριά­ζει στις θέ­σεις του πο­λι­τι­κού φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού.

Την ίδια ώρα, ερ­γο­δο­τι­κοί κύ­κλοι, οι οποί­οι υπο­στη­ρί­ζουν τον κα­θο­ρι­σμό του κα­τώ­τα­του μι­σθού, δεν κρύ­βουν πως οι ερ­γο­δο­τι­κές ορ­γα­νώ­σεις (σε πε­ρί­πτω­ση που υπήρ­χε ελεύ­θε­ρη συλ­λο­γι­κή δια­πραγ­μά­τευ­ση με την ερ­γα­τι­κή πλευ­ρά) πολύ δύ­σκο­λα  (σ.σ. όπως φά­νη­κε, άλ­λω­στε, στις προ­τά­σεις τους προς την κυ­βέρ­νη­ση) θα δε­χό­ταν αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του στο ύψος που απο­φά­σι­σε η κυ­βέρ­νη­ση του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ το Φε­βρουά­ριο του 2019, δη­λα­δή λι­γό­τε­ρο από ένα χρόνο μετά την έξοδο από τα μνη­μό­νια (11%) ή ακόμη και η ση­με­ρι­νή κυ­βέρ­νη­ση για τον Απρί­λιο του 2023, δη­λα­δή σε συν­θή­κες ανά­πτυ­ξης μεν αλλά με ορα­τές τις πιέ­σεις της ενερ­γεια­κής κρί­σης κλπ. (9,4%).

Από την άλλη μεριά, όμως, αν επα­λη­θευ­θούν, ση­μειώ­νουν συν­δι­κα­λι­στι­κοί κύ­κλοι στο Capital.gr, οι προ­βλέ­ψεις για πλη­θω­ρι­σμό γύρω στο 5% φέτος, δεν υπάρ­ξει τόσο με­γά­λη κοι­νω­νι­κή πίεση για αυ­ξή­σεις στον κα­τώ­τα­το μισθό το 2024, όπως εκεί­νες του 2022- 2023 (9,5% το 2022 και 9,4% το 2023). Αυτό ση­μαί­νει, σύμ­φω­να με τις ίδιες πηγές, πως του χρό­νου δεν θα ήταν εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο να υπάρ­ξει μία συμ­φω­νία με­τα­ξύ των κοι­νω­νι­κών εταί­ρων -εφό­σον επι­στρέ­ψει θε­σμι­κά η σχε­τι­κή δυ­να­τό­τη­τα – για νέα, χα­μη­λό­τε­ρη από την πε­ρί­ο­δο του 2022-23, αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού.

Εξάλ­λου, τον Ια­νουά­ριο του 2024, εφό­σον το 2023 (σε ετή­σια βάση) έχει πέσει το πο­σο­στό της ανερ­γί­ας κάτω από 10%, όπως έχει δη­λώ­σει ο ίδιος ο Υπουρ­γός Ερ­γα­σί­ας, κος Κω­στής Χα­τζη­δά­κης, θα λη­φθούν οι απο­φά­σεις για ξε­πά­γω­μα των τριε­τιών για όσους αμει­βο­με­νους με τον κα­τώ­τα­το μισθό είχαν κα­το­χυ­ρώ­σει επί­δο­μα προ­ϋ­πη­ρε­σί­ας το 2012. Αυτό ση­μαί­νει πως – σε αυτήν την πε­ρί­πτω­ση – θα ξε­κι­νή­σει ένας στα­δια­κός κύ­κλος αυ­ξή­σε­ων 10% για όλους τους μι­σθω­τούς, ανε­ξάρ­τη­τα από την πο­ρεία του κα­τώ­τα­του μι­σθού, μειώ­νο­ντας έτσι και τη ση­μα­σία της αύ­ξη­σης του τε­λευ­ταί­ου.

Τι λέει το ΚΕΠΕ

Στο σχέ­διο πο­ρί­σμα­τος δια­βού­λευ­σης για τον νέο κα­τώ­τα­το μισθό το Κέ­ντρο­Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Οι­κο­νο­μι­κών Ερευ­νών (ΚΕΠΕ) τάσ­σε­ται κά­θε­τα ενά­ντια στην επα­να­φο­ρά της αρ­μο­διό­τη­τας του κα­θο­ρι­σμού του κα­τώ­τα­του μι­σθού στους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους. Συ­γκε­κρι­μέ­να, υπο­στη­ρί­ζει πως “στις πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες, αλλά και σε άλλες ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες, μία ανε­ξάρ­τη­τη επι­τρο­πή ει­δι­κών ή συ­γκε­κρι­μέ­νος αρ­μό­διος Ορ­γα­νι­σμός, λαμ­βά­νο­ντας υπό­ψιν τις προ­τά­σεις των κοι­νω­νι­κών φο­ρέ­ων και αξιο­ποιώ­ντας πλειά­δα στα­τι­στι­κών δε­δο­μέ­νων ει­ση­γεί­ται (σε συ­γκε­κρι­μέ­νες χώρες δε­σμευ­τι­κά) στην εξ ορι­σμού αρ­μό­δια Κυ­βέρ­νη­ση τις αλ­λα­γές στο ύψος του κα­τώ­τα­του μι­σθού. Αυτή η πρα­κτι­κή είναι ευ­ρέ­ως απο­δε­κτή ως καλή και απο­δο­τι­κή, καθώς μειώ­νει τις κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές εντά­σεις, ενώ συ­νυ­πο­λο­γί­ζει οι­κο­νο­μι­κά και κοι­νω­νι­κά κρι­τή­ρια, όπως γί­νε­ται και στη χώρα μας με την ισχύ­ου­σα νο­μο­θε­σία. Εξάλ­λου, οι όποιες απο­φά­σεις για τον κα­τώ­τα­το μισθό δεν αφο­ρούν απο­κλει­στι­κά τους συν­δι­κα­λι­σμέ­νους ερ­γα­ζό­με­νους και τους ερ­γο­δό­τες, καθώς επη­ρε­ά­ζουν επί­σης τις προ­ο­πτι­κές απα­σχό­λη­σης των ανέρ­γων, των μη συν­δι­κα­λι­σμέ­νων ερ­γα­ζό­με­νων, των ερ­γα­ζο­μέ­νων στην πα­ρα­οι­κο­νο­μία, των οποί­ων τα συμ­φέ­ρο­ντα και επι­θυ­μί­ες πι­θα­νόν να μην εκ­προ­σω­πού­νται επαρ­κώς από τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους. Επί­σης, η επί­δρα­ση του κα­τώ­τα­του μι­σθού σε καί­ρια μα­κρο­οι­κο­νο­μι­κά με­γέ­θη (ανερ­γία, μο­να­διαίο κό­στος ερ­γα­σί­ας, ισο­ζύ­γιο πλη­ρω­μών, κτλ.) δεν θα πρέ­πει να αγνο­εί­ται. Θε­ω­ρού­με, λοι­πόν, ότι ο μη­χα­νι­σμός ανα­προ­σαρ­μο­γής του κα­τώ­τα­του μι­σθού που εφαρ­μό­ζε­ται στην χώρα μας είναι μία σύγ­χρο­νη καλή πρα­κτι­κή. Φαί­νε­ται ότι είναι επί­σης σύμ­φω­νη με το πνεύ­μα και το γράμ­μα του σχε­δί­ου σχε­τι­κής Οδη­γί­ας της ΕΕ και στις χώρες που εφαρ­μό­ζε­ται είχε θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα, αφού επι­τρέ­πει την ολο­κλη­ρω­μέ­νη, ανε­ξάρ­τη­τη και συ­στη­μα­τι­κή αξιο­λό­γη­ση των δυ­να­το­τή­των αύ­ξη­σης του κα­τώ­τα­του μι­σθού”.

Από πλευ­ράς ΚΕΠΕ υπο­στη­ρί­ζε­ται πως “επι­στρο­φή στον προη­γού­με­νο μη­χα­νι­σμό κα­θο­ρι­σμού του κα­τώ­τα­του μι­σθού μέσω συλ­λο­γι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης των τρι­το­βάθ­μιων κοι­νω­νι­κών εταί­ρων, που ση­μειω­τέ­ον δεν εφαρ­μό­ζε­ται σε καμία χώρα, θα απο­τε­λού­σε άκαρ­πη οπι­σθο­δρό­μη­ση και αφαί­ρε­ση από την πο­λι­τεία της ευ­θύ­νης να ασκεί την κοι­νω­νι­κή και οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή”

Πηγή capital.gr