Mιχάλης Καντιδενός: Η διάδοση της COVID-19 και οι ποινικές συνέπειες της

Η διά­δο­ση του ιού SARS-COV-2 (ευ­ρέ­ως γνω­στός ως «κο­ρο­νο­ϊ­ός») και η ποι­νι­κή αντι­με­τώ­πι­σή της υπό το πρί­σμα του ισχύ­ο­ντος (νέου) ΠΚ: της Η παν­δη­μία της COVID-19 και η ποι­νι­κή διά­στα­ση του φαι­νο­μέ­νου στη Χώρα μας.

*Άρθρο του δι­κη­γό­ρου Ρόδου ΜΙ­ΧΑΗΛ Ι. ΚΑ­ΝΤΙ­ΔΕ­ΝΟΥ, μέ­λους της Ένω­σης Ελ­λή­νων Ποι­νι­κο­λό­γων (ΕΕΠ) και του επι­στη­μο­νι­κού σω­μα­τεί­ου έρευ­νας και ερ­μη­νεί­ας του Ποι­νι­κού Δι­καί­ου “Judicium Rectum”.

A. 1. Από τις αρχές του πε­ρα­σμέ­νου έτους εμ­φα­νί­στη­κε και εξα­πλώ­θη­κε με ρα­γδαί­ους ρυθ­μούς σε ολό­κλη­ρο τον κόσμο η νόσος covid-19 (γνω­στό­τε­ρη ως «ασθέ­νεια του κο­ρο­νοϊ­ού»), η οποία εξε­λί­χθη­κε στα­δια­κά με ιδιαί­τε­ρη μο­λυ­σμα­τι­κό­τη­τα και ρυθμό εξά­πλω­σης από επι­δη­μία σε παν­δη­μία.

Η χώρα μας δεν ήταν δυ­να­τόν, δε­δο­μέ­νης της ελευ­θε­ρί­ας με­τα­κί­νη­σης των πο­λι­τών και των ανοι­χτών συ­νό­ρων με τις χώρες τις ΕΕ, να μεί­νει αλώ­βη­τη από την εξε­λισ­σό­με­νη ρα­γδαί­ως και εξα­πλού­με­νη με με­γά­λη τα­χύ­τη­τα νόσο.

2. Ήταν λοι­πόν ανα­γκαίο και άκρως επι­τα­κτι­κό και επεί­γον να λη­φθούν άμεσα μέτρα από την Πο­λι­τεία. Η επι­λο­γή της κυ­βερ­νή­σε­ως για προ­στα­σία της δη­μό­σιας υγεί­ας και για τι­μω­ρία των πα­ρα­βα­τών των μέ­τρων προ­στα­σί­ας αυτής εκ­φρά­σθη­κε το πρώ­τον με την από 25.02.2020 ΠΝΠ (ΦΕΚ Α΄ 42/25-02-2020 – Κα­τε­πεί­γο­ντα μέτρα απο­φυ­γής και πε­ριο­ρι­σμού της διά­δο­σης κο­ρω­νοϊ­ού) στην πα­ρά­γρα­φο 6 άρθρο 1 της οποί­ας προ­βλέ­φθη­κε ότι όποιος πα­ρα­βιά­ζει τις σχε­τι­κές δια­τά­ξεις της ΠΝΠ περί απο­φυ­γής και πε­ριο­ρι­σμού της διά­δο­σης του κο­ρω­νοϊ­ού τι­μω­ρεί­ται με φυ­λά­κι­ση έως δύο (2) ετών, εκτός αν η πράξη τι­μω­ρεί­ται βα­ρύ­τε­ρα με άλλη διά­τα­ξη.

3. Ήδη από το Ιού­λιο του 2019 άρ­χι­σε να εφαρ­μό­ζε­ται ο νέος ΠΚ (ν.4619/2019) ο οποί­ος στο άρθρο 285 ΠΚ προ­έ­βλε­πε τα εξής:

Άρθρο 285

Πα­ρα­βί­α­ση μέ­τρων για την πρό­λη­ψη ασθε­νειών

1. Όποιος πα­ρα­βιά­ζει τα μέτρα που έχει δια­τά­ξει ο νόμος ή η αρ­μό­δια αρχή για να απο­τρα­πεί η ει­σβο­λή ή η διά­δο­ση μιας με­τα­δο­τι­κής ασθέ­νειας τι­μω­ρεί­ται: α) με φυ­λά­κι­ση έως τρία έτη ή χρη­μα­τι­κή ποινή αν από την πράξη μπο­ρεί να προ­κύ­ψει κοι­νός κίν­δυ­νος για ζώα, β) με φυ­λά­κι­ση και χρη­μα­τι­κή ποινή αν από την πράξη μπο­ρεί να προ­κύ­ψει κίν­δυ­νος με­τά­δο­σης της ασθέ­νειας σε αό­ρι­στο αριθ­μό αν­θρώ­πων.

2. Αν η πα­ρα­βί­α­ση είχε ως απο­τέ­λε­σμα με­τα­δο­θεί η ασθέ­νεια σε ζώα, επι­βάλ­λε­ται φυ­λά­κι­ση του­λά­χι­στον τριών ετών και χρη­μα­τι­κή ποινή, και αν είχε ως απο­τέ­λε­σμα να με­τα­δο­θεί σε άν­θρω­πο, επι­βάλ­λε­ται κά­θειρ­ξη έως δέκα έτη.

3. Αν η πα­ρα­βί­α­ση είχε ως απο­τέ­λε­σμα το θά­να­το άλλου επι­βάλ­λε­ται κά­θειρ­ξη του­λά­χι­στον δέκα ετών και αν προ­κλή­θη­κε ο θά­να­τος με­γά­λου αριθ­μού αν­θρώ­πων, το δι­κα­στή­ριο μπο­ρεί να επι­βά­λει ισό­βια κά­θειρ­ξη.

4. Όποιος στις πε­ρι­πτώ­σεις της πα­ρα­γρά­φου 1 πα­ρα­βιά­ζει τα μέτρα από αμέ­λεια, τι­μω­ρεί­ται: α) στην πε­ρί­πτω­ση του στοι­χεί­ου α΄ με χρη­μα­τι­κή ποινή ή πα­ρο­χή κοι­νω­φε­λούς ερ­γα­σί­ας και β) στην πε­ρί­πτω­ση του στοι­χεί­ου β΄ με φυ­λά­κι­ση έως δύο έτη ή χρη­μα­τι­κή ποινή.

4. Επο­μέ­νως, εφό­σον με την ως άνω ΠΝΠ προ­ε­βλέ­πε­το ρήτρα επι­κου­ρι­κό­τη­τας όσον αφορά την εφαρ­μο­γή (άλλης) βα­ρύ­τε­ρης διά­τα­ξης σε σχέση με τις επα­πει­λού­με­νες ποι­νές, εφαρ­μο­στέα τυγ­χά­νει η διά­τα­ξη του άρ­θρου 285 του νέου ΠΚ η οποία πράγ­μα­τι προ­βλέ­πει αυ­στη­ρό­τε­ρες ποι­νές.

5. Πλή­ρως εναρ­μο­νι­σμέ­νη με την πα­ρα­πά­νω θέση και η σχε­τι­κή Εγκύ­κλιος 4 με αριθμ. Πρωτ. 2433/12-3-2020 του Ει­σαγ­γε­λέα του Αρεί­ου Πάγου κ. Βα­σι­λεί­ου Πλιώ­τα προς τους Ει­σαγ­γε­λείς όλης της Χώρας (όπως συ­μπλη­ρώ­θη­κε με την από 31.03.2020 υπ’ αρ. 7 Εγκύ­κλιο) στην οποία ορί­ζο­νταν ότι:

«Με αφορ­μή τα δια­θέ­σι­μα επι­δη­μιο­λο­γι­κά φαι­νό­με­να της νόσου του κο­ρο­νοϊ­ού και την έκ­δο­ση δια­τά­ξε­ων από τις αρ­μό­διες αρχές για λήψη μέ­τρων προς πρό­λη­ψη, υγειο­νο­μι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και πε­ριο­ρι­σμό της διά­δο­σης της νόσου, κρί­νου­με σκό­πι­μο, να επι­ση­μά­νου­με στα πλαί­σια των αρ­μο­διο­τή­των μας από τις δια­τά­ξεις των άρ­θρων 19 παρ ίγ και 24 παρ. 5 στοιχ. α’ ν. 1756/1988, ότι εκτός επι­φυ­λασ­σο­μέ­νων, στις δια­τά­ξεις αυτές, ιδίων ποι­νι­κών κυ­ρώ­σε­ων σε βάρος όσων τις πα­ρα­βαί­νουν, πρω­τί­στως, διεκ­δι­κεί, συ­να­φώς, την εφαρ­μο­γή της η βα­σι­κή πρό­βλε­ψη του άρ­θρου 285 ΠΚ, που απει­λεί συ­ντρε­χό­ντων των όρων της και υπό τις δια­βαθ­μί­σεις της, εξαι­ρε­τι­κά αυ­ξη­μέ­νες ποι­νι­κές κυ­ρώ­σεις ενα­ντί­ον όσων πα­ρα­βιά­ζουν τα μέτρα που νο­μί­μως έχουν δια­τα­χθεί για ν’ απο­τρα­πεί η διά­δο­ση της νόσου, προ­σβάλ­λο­ντας, με τη συ­μπε­ρι­φο­ρά τους, θε­με­λιώ­δη προ­στα­τευό­με­να έν­νο­μα αγαθά (ζωής, σω­μα­τι­κής υγεί­ας κ.λπ.) ή θέ­το­ντας αυτά σε κίν­δυ­νο…»

Επο­μέ­νως, το κρί­σι­μο ερώ­τη­μα που ανα­φύ­ε­ται είναι: πότε εφαρ­μό­ζε­ται η διά­τα­ξη του άρ­θρου 285 του ΠΚ;;;

Ι. Α. Χα­ρα­κτη­ρο­λο­γι­κά στοι­χεία του εγκλή­μα­τος

Είναι προ­φα­νές ότι το συ­γκε­κρι­μέ­νο ποι­νι­κό αδί­κη­μα τόσο ως πλημ­μέ­λη­μα, κυ­ρί­ως όμως ως κα­κούρ­γη­μα, απει­λεί βα­ριές ποι­νές, φυ­λά­κι­σης έως και ισό­βια κά­θειρ­ξη κατά των υπαι­τί­ων που θέ­τουν σε κοινό κίν­δυ­νο, αό­ρι­στο αριθ­μό εν­νό­μων αγα­θών (ζωής και σω­μα­τι­κής ακε­ραιό­τη­τας). Τούτο διότι ο κοι­νός κίν­δυ­νος είναι κοι­νω­νι­κός κίν­δυ­νος και αυτό δι­καιο­λο­γεί­ται από το γε­γο­νός ότι υπάρ­χει όχι μόνο όταν απει­λεί­ται αό­ρι­στος αριθ­μός προ­σώ­πων, αλλά και όταν απει­λεί­ται μία πε­ριο­ρι­σμέ­νου αριθ­μού κοι­νω­νι­κή ομάδα.

Η πράξη που πε­ρι­γρά­φε­ται στο αδί­κη­μα του άρ­θρου 285 ΠΚ διώ­κε­ται αυ­τε­πάγ­γελ­τα (δεν απαι­τεί­ται η υπο­βο­λή έγκλη­σης). Πε­ραι­τέ­ρω, είναι κοινό έγκλη­μα (αφού χρη­σι­μο­ποιεί­ται ο όρος «όποιος», δη­λα­δή ο δρά­στης δεν απαι­τεί­ται να έχει κά­ποια ιδιαί­τε­ρη ιδιό­τη­τα ή σχέση) και μά­λι­στα υπά­γε­ται στο δέ­κα­το τρίτο κε­φά­λαιο του ει­δι­κού μέ­ρους του Ποι­νι­κού Κώ­δι­κα που αφορά κατά βάση στα κοι­νώς επι­κίν­δυ­να εγκλή­μα­τα με τα οποία προ­στα­τεύ­ε­ται το κοι­νω­νι­κό σύ­νο­λο. Τέλος, το έγκλη­μα του άρ­θρου 285 Π είναι έγκλη­μα δυ­νη­τι­κής δια­κιν­δύ­νευ­σης («αν από την πράξη μπο­ρεί να προ­κύ­ψει κίν­δυ­νος» και στη δεύ­τε­ρη και τρίτη πα­ρά­γρα­φο της διά­τα­ξης θε­σπί­ζο­νται εγκλή­μα­τα εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος δια­κρι­νό­με­να «αν η πα­ρα­βί­α­ση είχε ως απο­τέ­λε­σμα…»). Τέλος, στην τέ­ταρ­τη πα­ρά­γρα­φο του άρ­θρου 285 ΠΚ,προ­βλέ­πε­ται η τι­μώ­ρη­ση και του εξ αμε­λεί­ας εγκλή­μα­τος.

Β. Αντι­κει­με­νι­κή και υπο­κει­με­νι­κή υπό­στα­ση

Α. Η αντι­κει­με­νι­κή υπό­στα­ση του εγκλή­μα­τος στο άρθρο 285 Π.Κ. στοι­χειο­θε­τεί­ται με την πα­ρα­βί­α­ση μέ­τρων που έχει δια­τά­ξει ο νόμος ή η αρ­μό­δια αρχή για να απο­τρα­πεί η ει­σβο­λή ή η διά­δο­ση μιας με­τα­δο­τι­κής ασθέ­νειας. Πρό­κει­ται για έναν λευκό ποι­νι­κό νόμο, στον οποίο δεν πε­ρι­γρά­φε­ται η αξιό­ποι­νη συ­μπε­ρι­φο­ρά κα­θε­αυ­τήν. Η ποι­νι­κά κο­λά­σι­μη συ­μπε­ρι­φο­ρά πε­ρι­γρά­φε­ται και εξει­δι­κεύ­ε­ται στις προ­σφά­τως εκ­δο­θεί­σες δια­τά­ξεις περί μέ­τρων πρό­λη­ψης, υγειο­νο­μι­κής πα­ρα­κο­λού­θη­σης και πε­ριο­ρι­σμού της διά­δο­σης της νόσου και περί κα­νό­νων κοι­νω­νι­κής απο­στα­σιο­ποί­η­σης σε ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις, δη­μό­σιες υπη­ρε­σί­ες και σε άλ­λους χώ­ρους συ­νά­θροι­σης κοι­νού, καθώς και σε λοι­πές δια­τά­ξεις – ΚΥΑ για την απο­φυ­γή διά­δο­σης της νόσου και για τα ανα­γκαία μέτρα που πρέ­πει να τη­ρού­νται από τους ιδιο­κτή­τες επι­χει­ρή­σε­ων και τους πο­λί­τες.

Β. Για τη στοι­χειο­θέ­τη­ση της υπο­κει­με­νι­κής υπό­στα­σης του αδι­κή­μα­τος απαι­τεί­ται δόλος (πρό­θε­ση) του δρά­στη.

Ο δόλος συ­νί­στα­ται στη γνώση του δρά­στη ότι υπάρ­χει συ­γκε­κρι­μέ­νη απα­γο­ρευ­τι­κή διά­τα­ξη νόμου ή αρχής και θέ­λη­ση αυτού να προ­κύ­ψει κοι­νός κίν­δυ­νος για ζώα ή κίν­δυ­νος με­τά­δο­σης της ασθέ­νειας σε αό­ρι­στο αριθ­μό αν­θρώ­πων (παρ. 1) ή και να με­τα­δο­θεί η ασθέ­νεια σε ζώα ή σε άν­θρω­πο (παρ. 2).

Αρκεί και εν­δε­χό­με­νος δόλος. ο οποί­ος συ­νί­στα­ται όταν ο υπαί­τιος γνω­ρί­ζει ότι από την πράξη του εν­δέ­χε­ται να πα­ρα­χθεί το αξιό­ποι­νο απο­τέ­λε­σμα και το απο­δέ­χε­ται.

Με την πα­ρού­σα διά­τα­ξη της παρ. 4 τι­μω­ρεί­ται η πα­ρα­βί­α­ση μέ­τρων που έχει δια­τά­ξει ο νόμος ή η αρ­μό­δια κατά νόμο καθ’ ύλην και κατά τόπον αρχή, για να απο­τρα­πεί η ει­σβο­λή ή η διά­δο­ση με­τα­δο­τι­κής ασθέ­νειας, όταν τε­λεί­ται και από αμέ­λεια, ως αυ­το­τε­λές πλημ­μέ­λη­μα, μόνο στις πε­ρι­πτώ­σεις α’ και β’ της πα­ρα­γρά­φου 1 (παρ. 4).

Στο ση­μείο αυτό θα πρέ­πει να επι­ση­μαν­θεί ότι για την πραγ­μά­τω­ση της αντι­κει­με­νι­κής και υπο­κει­με­νι­κής υπό­στα­σης του εγκλή­μα­τος από αμέ­λεια, απαι­τεί­ται:

α) Πα­ρα­βί­α­ση μέ­τρων που έχει δια­τά­ξει ο νόμος ή η αρ­μό­δια κατά νόμο καθ’ ύλην και κατά τόπον αρχή, για να απο­τρα­πεί η ει­σβο­λή ή η διά­δο­ση με­τα­δο­τι­κής ασθέ­νειας, ήτοι από ενέρ­γεια ή πα­ρά­λει­ψη του δρά­στη υπό την ως άνω βα­σι­κή μορφή της παρ. 1.

β) Αμέ­λεια υπάρ­χει όταν ο δρά­στης δεν κα­τέ­βα­λε κατ’ αντι­κει­με­νι­κή κρίση την απαι­τού­με­νη προ­σο­χή που κάθε με­τρί­ως συ­νε­τός και ευ­συ­νεί­δη­τος άν­θρω­πος οφεί­λει να κα­τα­βά­λει βάσει των νο­μι­κών κα­νό­νων, των συ­νη­θειών που επι­κρα­τούν και της κοι­νής πεί­ρας και λο­γι­κής.

Τε­τε­λε­σμέ­νο είναι το έγκλη­μα της πα­ρα­βί­α­σης μέ­τρων που έχει δια­τά­ξει ο νόμος ή η αρ­μό­δια κατά νόμο καθ’ ύλην και κατά τόπον αρχή, για να απο­τρα­πεί η ει­σβο­λή ή η διά­δο­ση με­τα­δο­τι­κής ασθέ­νειας, όταν από την συ­μπε­ρι­φο­ρά του υπαι­τί­ου η οποία αι­τια­κά συν­δέ­ε­ται με τη δη­μιουρ­γία κιν­δύ­νου προ­κύ­ψει στον υλικό κόσμο (εμπει­ρι­κά) η πα­ρα­βί­α­ση και μόνο, αδιά­φο­ρο αν στη συ­νέ­χεια επήλ­θε ο πα­ρα­πά­νω κίν­δυ­νος ει­σβο­λής ή διά­δο­σης με­τα­δο­τι­κής ασθέ­νειας. Δεν είναι δη­λα­δή ανα­γκαία η επέ­λευ­ση του ως άνω απο­τε­λέ­σμα­τος διά­δο­σης και ασθέ­νειας, γι’ αυτό και δεν χωρεί στά­διο από­πει­ρας. Όλες οι συ­μπε­ρι­φο­ρές – πα­ρα­βιά­σεις, ως εκ τού­του, δεν ενερ­γο­ποιούν την ποι­νι­κή διά­τα­ξη και δεν εξο­μοιώ­νο­νται από άπο­ψης ποι­νι­κής με­τα­χει­ρί­σε­ως.

Αν επέλ­θει το απο­τέ­λε­σμα της με­τά­δο­σης ασθέ­νειας σε ζώα ή σε άν­θρω­πο, τε­λεί­ται κα­κουρ­γη­μα­τι­κή πράξη (παρ. 2) και αν επέλ­θει θά­να­τος αν­θρώ­που ή με­γά­λου αριθ­μού αν­θρώ­πων τε­λεί­ται βα­ρύ­τε­ρο κα­κούρ­γη­μα, με δια­φο­ρο­ποί­η­ση της απει­λού­με­νης ποι­νής (παρ. 3).

Γ. Χρειά­ζε­ται με­γά­λη προ­σο­χή και επί­δει­ξη ατο­μι­κής ευ­θύ­νης στην τή­ρη­ση των μέ­τρων που έχουν τεθεί ώστε να ελα­χι­στο­ποι­η­θούν οι κίν­δυ­νοι πε­ραι­τέ­ρω εξά­πλω­σης και επι­δεί­νω­σης της ήδη φορ­τι­σμέ­νης επι­δη­μιο­λο­γι­κής στα­τι­στι­κής από άποψη θνη­σι­μό­τη­τας και της εξαι­ρε­τι­κά αστα­θούς και αβέ­βαι­ης πρό­βλε­ψης για την εξά­λει­ψή της. Τέλος, από την άλλη πλευ­ρά, όσο αό­ρα­τος κι αν είναι ο κο­ρο­νο­ϊ­ός, τόσο, αντι­θέ­τως, είναι ορα­τός ο κίν­δυ­νος εμπλο­κής μας σε ποι­νι­κές διώ­ξεις ως κα­τη­γο­ρου­μέ­νων για πα­ρα­βί­α­ση του άρ­θρου 285 του ΠΚ.

ΙΙΙ. Επι­μύ­θιο

Η διάρ­κεια της παν­δη­μί­ας με τις οδυ­νη­ρές της συ­νέ­πειες επέ­βα­λαν κυ­ριο­λε­κτι­κά και στην ελ­λη­νι­κή έν­νο­μη τάξη ένα ιδιό­μορ­φο –Δί­καιο της Ανά­γκης– για προ­στα­σία από τους άμε­σους κιν­δύ­νους από την παν­δη­μία του κο­ρο­νοϊ­ού COVID-19, με απώ­τε­ρο σκοπό την δια­φύ­λα­ξη των υπέρ­τε­ρων εν­νό­μων αγα­θών της αν­θρώ­πι­νης ζωής και της υγεί­ας.

Έτσι, δυ­νά­μει της από 1-5-2020 Πρά­ξης Νο­μο­θε­τι­κού Πε­ριε­χο­μέ­νου (άρθρο 36), η οποία κυ­ρώ­θη­κε με το άρθρο 2 ν. 4690/2020, εκ­δό­θη­κε η ΚΥΑ 55339/2020, με την οποία, με­τα­ξύ των άλλων, κα­τέ­στη υπο­χρε­ω­τι­κή η χρήση μη ια­τρι­κής μά­σκας για τους μα­θη­τές κατά την επα­να­λει­τουρ­γία των σχο­λεί­ων (άρθρο 2).

Η λήψη του μέ­τρου αυτού στη­ρί­ζε­ται σε ει­σή­γη­ση της Εθνι­κής Επι­τρο­πής Προ­στα­σί­ας της Δη­μό­σιας Υγεί­ας ένα­ντι του κο­ρο­νοϊ­ού COVID-19, όπως άλ­λω­στε και όλοι οι “κα­νό­νες απο­στα­σιο­ποί­η­σης” που επι­βάλ­λο­νται κατά πε­ρί­πτω­ση (ΚΥΑ 55169/2020, εκ­δο­θεί­σα δυ­νά­μει του άρ­θρου 44 της ίδιας ΠΝΠ, ανα­φο­ρι­κά με τη λει­τουρ­γία των δι­κα­στη­ρί­ων και των ει­σαγ­γε­λιών, κ.ά.).

Επι­ση­μαί­νε­ται, τέλος, ότι η σχε­τι­κά πρό­σφα­τη με αριθ­μό 16/2020 Εγκύ­κλιος της Ει­σαγ­γε­λί­ας του Αρεί­ου Πάγου υπο­γραμ­μί­ζει ότι «…η προ­σο­χή των ει­σαγ­γε­λι­κών λει­τουρ­γών της χώρας να εστιά­ζε­ται εκτός άλλων και στη διε­ρεύ­νη­ση τέ­λε­σης του εγκλή­μα­τος του άρ­θρου 183 ΠΚ (διέ­γερ­ση σε ανυ­πα­κοή), σύμ­φω­να με το οποίο -όποιος δη­μό­σια με οποιον­δή­πο­τε τρόπο ή μέσω του δια­δι­κτύ­ου προ­κα­λεί ή διε­γεί­ρει σε απεί­θεια κατά των νόμων ή των δια­ταγ­μά­των ή ενα­ντί­ον άλλων νό­μι­μων δια­τα­γών της αρχής, τι­μω­ρεί­ται με φυ­λά­κι­ση έως ένα έτος ή με χρη­μα­τι­κή ποινή-.

Η εν λόγω διά­τα­ξη βελ­τιώ­θη­κε στο νέο ΠΚ με την προ­σθή­κη και του δια­δι­κτύ­ου ως μέσου δη­μο­σιο­ποί­η­σης της πρό­κλη­σης ή διέ­γερ­σης σε ανυ­πα­κοή (βλ. Αι­τιολ. Έκθ. Σχ ΠΚ, υπό το άρθρο 183).

Κατά την ποι­νι­κή θε­ω­ρία, η πρό­κλη­ση είναι άμεση προ­τρο­πή προς άλ­λους να προ­βούν σε ορι­σμέ­νη ενέρ­γεια ή πα­ρά­λει­ψη, ενώ η διέ­γερ­ση είναι έμ­με­ση επιρ­ροή επί της βου­λή­σε­ως άλλων προς ορι­σμέ­νη ενέρ­γεια ή πα­ρά­λει­ψη, με ερε­θι­σμό του συ­ναι­σθη­μα­τι­κού τους κό­σμου, των παθών ή των εν­στί­κτων (βλ. την κλα­σι­κή με­λέ­τη Ι. Μα­νω­λε­δά­κη, Η προ­στα­σία της δη­μό­σιας τά­ξε­ως, σελ. 79-80).

Οσά­κις συ­ντρέ­χουν οι νό­μι­μες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, όταν δη­λα­δή αυτοί που αντι­τί­θε­νται στα νό­μι­μα μέτρα και προσ­δί­δουν στις δικές τους θε­ω­ρή­σεις για τη χρήση της μά­σκας τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά αξιό­ποι­νης πρά­ξης, είναι αυ­το­νό­η­τη υπο­χρέ­ω­ση ο σχη­μα­τι­σμός ποι­νι­κής δι­κο­γρα­φί­ας και η τή­ρη­ση της αυ­τό­φω­ρης δια­δι­κα­σί­ας των άρ­θρων 417 επ. ΚΠΔ, υπό τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις της, εάν βε­βαί­ως δεν εμπο­δί­ζε­ται από εξαι­ρε­τι­κούς λό­γους, επι­βάλ­λε­ται δε και η άμεση διεύ­θυν­ση της αυ­τε­πάγ­γελ­της προ­α­νά­κρι­σης (άρθρο 245 §2 ΚΠΔ) από τον ει­σαγ­γε­λέα πρω­το­δι­κών, στο πλαί­σιο της από το άρθρο 25 §1 στοιχ. γ, δ Κ.Ο.Δ.Κ.Δ.Λ. αρ­μο­διό­τη­τάς του.».