K. Φίλης: «Είναι υπερβολικές οι εκτιμήσεις ότι η Ρωσία σχεδιάζει επεμβαση στην Ουκρανία»

Τις εξε­λί­ξεις στην κρίση της Ου­κρα­νί­ας, σχο­λιά­ζει σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή» ο κ. Κων­στα­ντί­νος Φίλης -Εκτε­λε­στι­κός Διευ­θυ­ντής Ερευ­νη­τι­κών Προ­γραμ­μά­των του Ιν­στι­τού­του Διε­θνών Σχέ­σε­ων Επι­κε­φα­λής του Τομέα Ρω­σί­ας-Ευ­ρα­σί­ας & ΝΑ Ευ­ρώ­πης και ανα­λυ­τής διε­θνών θε­μά­των του ANT1.

Σύμ­φω­να με τις εκτι­μή­σεις του (όπως και άλλων ει­δι­κών ανα­λυ­τών και δη Ευ­ρω­παί­ων) μια ρω­σι­κή επί­θε­ση με σκοπό την κα­τά­λη­ψη του με­γα­λύ­τε­ρου μέ­ρους ή και ολό­κλη­ρης της Ου­κρα­νί­ας είναι απί­θα­νη στο άμεσο μέλ­λον, παρά την άνευ προη­γου­μέ­νου πα­ρου­σία πε­ρί­που 125.000 Ρώσων στρα­τιω­τών στα σύ­νο­ρα και την πραγ­μα­το­ποί­η­ση κοι­νών ασκή­σε­ων με τη Λευ­κο­ρω­σία τον ερ­χό­με­νο μήνα, σε από­στα­ση ανα­πνο­ής από την ου­κρα­νι­κή πρω­τεύ­ου­σα, το Κίεβο.

Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ επι­δί­δο­νται σε ένα «μπρα ντε φερ» γο­ή­τρου και επιρ­ρο­ής με την Ρωσία –αν και δεν έχουν ου­σια­στι­κό εν­δια­φέ­ρον για την Ου­κρα­νία- ενώ οι κι­νή­σεις του γαλ­λο­γερ­μα­νι­κού άξονα και της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας, κι­νού­νται σε δια­φο­ρε­τι­κό μήκος.

Πά­ντως, ο ίδιος επι­μέ­νει πως: «δύ­σκο­λα θα δούμε επα­νά­λη­ψη γε­γο­νό­των τύπου Κρι­μαί­ας ή κά­ποιου εί­δους επι­χεί­ρη­ση από πλευ­ράς Ρω­σί­ας σε βάρος της Ου­κρα­νί­ας –εκτός εάν, γίνει το με­γά­λο λάθος από τους Ου­κρα­νούς…»

• Κύριε Φίλη, πώς εκτι­μά­τε την κα­τά­στα­ση στην Ου­κρα­νία όπως έχει εξε­λι­χθεί μέχρι τώρα;

Έχουν ση­κω­θεί πάρα πολύ οι τόνοι από τα εμπλε­κό­με­να μέρη. Κυ­ρί­ως, θα έλεγα όμως από τους δυ­τι­κούς και ει­δι­κό­τε­ρα συ­γκε­κρι­μέ­νες χώρες όπως είναι η Με­γά­λη Βρε­τα­νία και οι ΗΠΑ, εξί­σου από την ίδια την Ου­κρα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση και δευ­τε­ρευό­ντως από την Ρω­σι­κή Ομο­σπον­δία. Είναι μια κα­τά­στα­ση που μοιά­ζει ορια­κή. Η δική μου εκτί­μη­ση όμως είναι ότι δύ­σκο­λα θα δούμε επα­νά­λη­ψη γε­γο­νό­των τύπου Κρι­μαί­ας ή κά­ποιου εί­δους επι­χεί­ρη­ση από πλευ­ράς Ρω­σί­ας σε βάρος της Ου­κρα­νί­ας –εκτός εάν, γίνει το με­γά­λο λάθος από τους Ου­κρα­νούς που θα δώσει την αφορ­μή στην Ρωσία, να επέμ­βει πιο δυ­να­μι­κά.

• Η υπό­θε­ση με τις σχέ­σεις Ρω­σί­ας – Ου­κρα­νί­ας είναι παλιά αλλά δεν είναι ευ­ρέ­ως γνω­στές στους δυ­τι­κούς. Επί­σης, το τι συμ­βαί­νει μέσα στην Ου­κρα­νία δεν είναι απο­λύ­τως σαφές εδώ και καιρό. Ο Ου­κρα­νός Πρό­ε­δρος Βο­λο­ντί­μιρ Ζε­λέν­σκι προ­σπά­θη­σε να εξω­τε­ρι­κεύ­σει τα προ­βλή­μα­τα της χώρας του με διά­φο­ρους τρό­πους. Εκτι­μά­τε ότι στη δε­δο­μέ­νη στιγ­μή, τον βοη­θούν οι συ­γκυ­ρί­ες;

Τον βοηθά το γε­γο­νός πως μετά την Κρι­μαία, τα βλέμ­μα­τα στρά­φη­καν μα­κριά από την Ου­κρα­νία αλλά η ευαι­σθη­σία των δυ­τι­κών γι αυτή την χώρα, ει­δι­κό­τε­ρα σε σχέση με τις ενέρ­γειες που κάνει η Ρω­σι­κή Ομο­σπον­δία, πα­ρα­μέ­νει υψηλά. Οπότε, το Ου­κρα­νι­κό, είναι ένα θέμα που ‘παί­ζει’ για τους δυ­τι­κούς έστω κι αν μετά την Κρι­μαία υπήρ­ξε μια απο­δο­χή της κα­τά­στα­σης και δεν ήταν ψηλά στις προ­τε­ραιό­τη­τες τους. Πά­ντως, για μένα είναι υπερ­βο­λι­κές οι εκτι­μή­σεις κά­ποιων ότι η Ρωσία σχε­διά­ζει επέμ­βα­ση στην Ου­κρα­νία. Η αλή­θεια είναι ότι η Δύση δεν έχει καμία ιδιαί­τε­ρη επι­θυ­μία να έρθει πιο κοντά στην Ου­κρα­νία… Προ­φα­νώς, θέ­λουν να έχουν ένα πά­τη­μα σε αυτή τη χώρα, ένα κομ­μά­τι της, αλλά κα­νείς δεν θέλει να δει την Ου­κρα­νία να γί­νε­ται κρά­τος – μέλος του ΝΑΤΟ στο προ­σε­χές μέλ­λον. Όσον αφορά στην πρό­θε­ση να μπει στην ευ­ρω­παϊ­κή οι­κο­γέ­νεια… ας μην γε­λιό­μα­στε! Εδώ δεν μπο­ρούν να μπουν η Βό­ρεια Μα­κε­δο­νία και η Αλ­βα­νία. Συ­νε­πώς, θέλω να ση­μειώ­σω ότι όλο αυτό απο­τε­λεί και ένα παι­χνί­δι από πλευ­ράς της Ου­κρα­νι­κής ηγε­σί­ας –που ωστό­σο, δέ­χε­ται πιέ­σεις από την Ρωσία. Ωστό­σο, μάλ­λον ατ­νι­δρά υπερ­βο­λι­κά.

• Ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος, Τζο Μπάι­ντεν (που σχε­δόν προ­ε­ξο­φλεί την επί­θε­ση της Ρω­σι­κής Ομο­σπον­δί­ας στα Ου­κρα­νι­κά εδάφη) προει­δο­ποιεί τους Ρώ­σους με κυ­ρώ­σεις. Όμως είναι μια προ­σφι­λής πρα­κτι­κή των ΗΠΑ προς την Ρωσία.

Δε νο­μί­ζω ότι είναι τόσο σο­βα­ρή αυτή κα­θαυ­τή η απει­λή, όσο το ό,τι δεν υπάρ­χει άλλος τρό­πος να απει­λή­σει σο­βα­ρά την Ρωσία για την υπό­θε­ση αυτή. Η Ρωσία γνω­ρί­ζει πάρα πολύ καλά, ότι η Δύση δεν έχει καμία διά­θε­ση να πάει σε στρα­τιω­τι­κή εμπλο­κή απέ­να­ντί της για χάρη της Ου­κρα­νί­ας. Αυτό το γνω­ρί­ζουν και οι ίδιοι οι Ου­κρα­νοί, βέ­βαια. Οπότε η σκλή­ρυν­ση της αμε­ρι­κα­νι­κής στά­σης έχει ως ση­μείο ανα­φο­ράς, τόσο τις ατυ­χείς δη­λώ­σεις –αρ­χι­κά του Μπάι­ντεν, ο οποί­ος άφησε ένα πα­ρά­θυ­ρο για μια μικρή ει­σβο­λή της Ρω­σί­ας, που θα αντι­με­τω­πι­ζό­ταν με άλλο τρόπο από τους αμε­ρι­κα­νούς και προ­φα­νώς, αυτό έπρε­πε να το διορ­θώ­σει- όσο και ως προς το γό­η­τρο των Αμε­ρι­κα­νών. Διότι, προ­φα­νώς, μία ακόμη ρω­σι­κή ενέρ­γεια στην Ου­κρα­νία με αδυ­να­μία των αμε­ρι­κα­νών να την απο­τρέ­ψουν, θα ήταν μια εξέ­λι­ξη που θα έστελ­νε ένα μή­νυ­μα ότι οι αμε­ρι­κα­νοί δεν μπο­ρούν να κα­θο­ρί­ζουν τις εξε­λί­ξεις, σε μια ση­μα­ντι­κή μεν –όχι όμως και κρί­σι­μη για τους ίδιους πε­ριο­χή του πλα­νή­τη. Η Ου­κρα­νία δεν είναι η Νότια Σι­νι­κή Θά­λασ­σα, ούτε είναι πε­ριο­χή του Ει­ρη­νι­κού στην οποία οι αμε­ρι­κα­νοί έχουν στραμ­μέ­νο το βλέμ­μα τους. Δεν απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τη­τα των ΗΠΑ αυτή η χώρα. Αλλά, πρέ­πει να δεί­ξουν –σαν πα­γκό­σμια δύ­να­μη- ότι είναι και η Ου­κρα­νία μέσα στις ‘ευαι­σθη­σί­ες’ τους…

• Θα ήθελα να μας σχο­λιά­σε­τε και την στάση της Γαλ­λί­ας και της Γερ­μα­νί­ας στο θέμα αυτό. Ο γαλ­λο­γερ­μα­νι­κός άξο­νας πώς αντι­δρά; Εί­δα­με ήδη την αντί­δρα­ση της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας που συ­ζή­τη­σε το θέμα στην Βρε­τα­νι­κή Βουλή (!)

Είναι σαφές ότι υπάρ­χει μια δια­φο­ρο­ποί­η­ση: η Με­γά­λη Βρε­τα­νία βγαί­νει πιο έντο­να ενα­ντί­ον της Ρω­σί­ας, ενώ η Γαλ­λία και η Γερ­μα­νία κρα­τούν μια πιο με­τριο­πα­θή θέση. Μην ξε­χνά­με ότι η Γαλ­λία ανέ­λα­βε την προ­ε­δρία της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για έξι μήνες και προ­σπα­θεί μέσα από αυτή να βρει τον τρόπο να απο­τρέ­ψει μια κρίση. Γιατί, κακά τα ψέ­μα­τα: μια κρίση που θα υπο­χρέ­ω­νε για λό­γους ει­κό­νας (και ου­σί­ας) στους Ευ­ρω­παί­ους να επι­βά­λουν κυ­ρώ­σεις στην Ρωσία, αυτοί οι οποί­οι θα πλήτ­το­νταν από αυτές πε­ρισ­σό­τε­ρο, δεν είναι οι αμε­ρι­κα­νοί. Άλ­λω­στε για τις ΗΠΑ, η Ρω­σι­κή Ομο­σπον­δία είναι ο 26ος με­γα­λύ­τε­ρος εμπο­ρι­κός εταί­ρος! Αυτοί που θα πλήτ­το­νταν θα ήταν οι Ευ­ρω­παί­οι για τους οποί­ους, η Ρω­σι­κή Ομο­σπον­δία είναι ο 5ος με­γα­λύ­τε­ρος εμπο­ρι­κός εταί­ρος και ο πρώ­τος ενερ­γεια­κός εταί­ρος!

Επί­σης, φαί­νε­ται ότι επει­δή η Γερ­μα­νία ακόμη είναι μια νέα κυ­βέρ­νη­ση που προ­σπα­θεί να βρει τα πα­τή­μα­τά της, η Γαλ­λία είναι αυτή η οποία ανα­λαμ­βά­νει έναν ση­μα­ντι­κό ρόλο και φυ­σι­κά, προ­σπα­θεί να κάνει αυτό που λέει η κοινή λο­γι­κή: να απο­τρέ­ψει μια συν­θή­κη η οποία θα βάλει σε πε­ρι­πέ­τειες, ανά­λο­γες αυτής της Κρι­μαί­ας ή τέλος πά­ντων σε μια άλλη εκ­δο­χή.

Τότε ση­μαί­νει ότι μπο­ρεί να έχου­με στο επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα, υβρι­δι­κού χα­ρα­κτή­ρα επι­θέ­σεις από πλευ­ράς της Ρω­σί­ας σε βάρος της Ου­κρα­νί­ας κ.λπ.

Αλλά να δούμε κά­ποιου εί­δους επέμ­βα­ση στρα­τιω­τι­κού χα­ρα­κτή­ρα, το θεωρώ πολύ δύ­σκο­λο. Εκτός, εάν κά­νουν οι Ου­κρα­νοί το μοι­ραίο λάθος από την δική τους πλευ­ρά.