Π. Λαφαζάνης: Τι είχα συμφωνήσει με τους Ρώσους για το χρέος

Νέες πτυχές της προ­σέγ­γι­σης με τη Ρωσία απο­κα­λύ­πτει στην Καθη­με­ρινή ο Πανα­γιώ­της Λαφα­ζά­νης. Ο επι­κε­φα­λής της ΛΑΕ μιλά για τα σχέδια εναλ­λα­κτι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης της Ελλάδας, τα οποία ισχυ­ρί­ζε­ται ότι είχαν γίνει δεκτά από τη Μόσχα, για τα οποία είχε επαφές στο Διεθνές Οικο­νο­μικό Φόρουμ της Αγίας Πετρού­πο­λης (γνωστό ως το “ρωσικό Νταβός”), μόλις μία εβδο­μάδα πριν από την προ­κή­ρυξη του δημο­ψη­φί­σμα­τος.

“Αυτό που πρό­τεινα ήταν οι ρωσικές τρά­πε­ζες να χρη­μα­το­δο­τή­σουν την ελλη­νική εται­ρεία που θα συμ­με­τείχε στην κοι­νο­πρα­ξία κατα­σκευής του αγωγού, τη ΔΕΠΕΝΕ, έναντι των ωφε­λειών που θα είχε στο μέλλον από τη δια­χεί­ρισή του”. Η ιδέα ήταν να χορη­γη­θούν “κάποια δισ.” στη ΔΕΠΕΝΕ ως προ­κα­τα­βολή για το έργο, με τα οποία η εται­ρεία θα αγόραζε ελλη­νικό χρέος και θα βοη­θούσε την Ελλάδα να ξεφύγει από την “τρομερή οικο­νο­μική στε­νό­τητα” στην οποία βρι­σκό­ταν.

“Από τις ρωσικές τρά­πε­ζες μου είπαν ότι είναι ρεα­λι­στικό το σχέδιο και ότι το έχουν ξανα­κά­νει” λέει ο κ. Λαφα­ζά­νης. “Η ρωσική πλευρά είχε συμ­φω­νή­σει ότι με τη δια­μόρ­φωση της κοι­νο­πρα­ξίας θα δινόταν η χρη­μα­το­δό­τηση”. Ωστόσο, η κοι­νο­πρα­ξία δεν συστά­θηκε ποτέ: “είχα ιδρύσει τη ΔΕΠΕΝΕ και ήμασταν έτοιμοι να προ­χω­ρή­σουμε στο επόμενο βήμα, αλλά τότε ήλθε το τρίτο μνη­μό­νιο, απο­μα­κρύ­νο­μαι εγώ από την κυβέρ­νηση και το έργο εντα­φιά­ζε­ται”.

Παράλ­ληλα, όπως λέει, με την απο­μά­κρυνσή του “εντα­φιά­ζε­ται και η πρω­το­βου­λία που είχαμε βάλει μπρος για να γίνει η Ελλάδα τακτικό μέλος της Νέας Ανα­πτυ­ξια­κής Τρά­πε­ζας των BRICS”. Όπως υπεν­θυ­μί­ζει ο κ. Λαφα­ζά­νης, το ελλη­νικό αίτημα για ένταξη στο ίδρυμα που φιλο­δο­ξεί να απο­τε­λέ­σει το αντί­βαρο της Παγκό­σμιας Τρά­πε­ζας, είχε γίνει δεκτό από τη Ρωσία. Προ­σθέ­τει δε ότι θα “μπο­ρούσε να είχε άμεσα οφέλη για την Ελλάδα, με τη μορφή ανα­πτυ­ξια­κών δανείων”. Στο Φόρουμ της Αγίας Πετρού­πο­λης, όπως ανα­φέ­ρει, ο ίδιος είχε συνα­ντή­σεις σχετικά με την “τράπεζα των BRICS” και με τον πρόεδρο του νέου οργα­νι­σμού, τον Ινδό Κ.Β. Καμάθ, που “δήλωσε ανοι­χτός στην άμεση προ­σχώ­ρηση της Ελλάδας”.

Η Ρωσία, στο πλαίσιο μιας “ειδικής στρα­τη­γι­κής σχέσης”, θα είχε “κάθε συμ­φέ­ρον να στη­ρί­ξει” την Ελλάδα σε περί­πτωση που θα ακο­λου­θούσε εναλ­λα­κτικό δρόμο εκτός ευρώ, λέει ο κ. Λαφα­ζά­νης. Οπως ανα­φέ­ρει, συζη­τούσε τακτικά με τον κ. Τσίπρα για τις σχέσεις με τη Μόσχα και τα οφέλη που θα μπο­ρού­σαν να απο­φέ­ρουν για την Ελλάδα. “Συμ­φω­νούσε στα συγκε­κρι­μένα βήματα, με επί­κε­ντρο τα ενερ­γειακά”, σημειώ­νει, “αν και στη συνέ­χεια με το νέο μνη­μό­νιο τέθηκαν στο περι­θώ­ριο”.

Ο κ. Λαφα­ζά­νης θυμάται με φόρτιση την ημέρα προ­κή­ρυ­ξης του δημο­ψη­φί­σμα­τος, μία εβδο­μάδα μετά το ταξίδι στην Αγία Πετρού­πολη, στο οποίο ο κ. Τσίπρας είχε δηλώσει ότι η Ελλάδα δεν φοβάται τις ανοι­χτές θάλασ­σες και ο κ. Πούτιν είχε πει ότι το πρό­βλημα δεν το έχει η χώρα μας αλλά οι πιστω­τές της. “Με την επι­στροφή του από τις Βρυ­ξέλ­λες, ο Τσίπρας συγκα­λεί την κυβερ­νη­τική επι­τροπή και ειση­γεί­ται δημο­ψή­φι­σμα επί της πολύ σκληρής πρό­τα­σης Γιούν­κερ. Εγώ εκεί ανα­θάρ­ρησα. Υπερ­θε­μά­τισα υπέρ του δημο­ψη­φί­σμα­τος, θεω­ρώ­ντας το αδια­νό­ητο ότι θα μετέ­τρεπε το “Οχι” σε “Ναι”. Ρώτησα στη συνε­δρί­αση, επα­νει­λημ­μένα, φορτικά και πιε­στι­κό­τατα, τι θα κάνουμε σε περί­πτωση που βγει “Οχι”. Γιατί δεν θεω­ρούσα εφικτό να υπο­χω­ρή­σουν οι πιστω­τές ενώπιον της βού­λη­σης του λαού. Παρά τις φορ­τι­κές μου ερω­τή­σεις, υπήρχε επ’ αυτού σιγή ιχθύος. Αν υπήρχε εναλ­λα­κτικό σχέδιο για έξοδο από την Ευρω­ζώνη, θα το φανέ­ρω­ναν τότε”.

Ο πρώην υπουρ­γός θεωρεί ότι η δια­πραγ­μα­τευ­τική τακτική της κυβέρ­νη­σης ήταν λάθος εξαρχής: “Από την πρώτη στιγμή είχα πει εντός των κυβερ­νη­τι­κών οργάνων ότι πρέπει να θέσουμε στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων το ενδε­χό­μενο εξόδου από το ευρώ ως βιώ­σι­μης εναλ­λα­κτι­κής λύσης, σε περί­πτωση που παρα­βιά­ζο­νταν οι “κόκ­κι­νες γραμμές” μας σχετικά με το προ­ε­κλο­γικό μας πρό­γραμμα”. Σύμφωνα με τον κ. Λαφα­ζάνη, το ενδε­χό­μενο απορ­ρί­πτο­νταν από τον πρω­θυ­πουργό και τους βασι­κούς υπουρ­γούς. “Αυτό ήταν και η Αχίλ­λειος Πτέρνα της κυβέρ­νη­σης” λέει ο αρχηγός της ΛΑΕ. “Δεν έλεγε στον κόσμο ότι υπήρχε εναλ­λα­κτική προ­ο­πτική, που δεν εξαρ­τά­ται από τους πιστω­τές. Αυτό σήμαινε ότι πήγαινε ως όμηρος στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Εγώ από ένα σημείο και πέρα έλεγα στα όργανα ότι η κυβέρ­νηση έκανε δια­πραγ­μα­τευ­τικό του­ρι­σμό”.

Μιλάει δε με πικρία για τους “53”, που “παρι­στά­νουν τώρα τους δια­φω­νού­ντες”, οι οποίοι “αν μας είχαν βοη­θή­σει με τις ψήφους τους στην κεντρική επι­τροπή, ο Αλέξης Τσίπρας θα είχε χάσει το κόμμα ήδη από τις 20 Φλεβάρη”, όταν ετέθη προς συζή­τηση η συμ­φω­νία του Eurogroup. Σχετικά μάλιστα με την πρόταση των 47 σελίδων, που κατέ­θεσε η κυβέρ­νηση στις αρχές Ιουνίου, τονίζει: “Ημουν ο μόνος στην κυβερ­νη­τική επι­τροπή που δια­φώ­νησε με την πρόταση αυτή. Είδα τότε εμβρό­ντη­τος όλους να συμ­φω­νούν και συνει­δη­το­ποί­ησα ότι η εξουσία είναι πολύ σκληρός μαγνή­της”.

Το εσω­κομ­μα­τικό ρήγμα προ­ϋ­πήρχε της κυβερ­νη­τι­κής θητείας, φυσικά: “Γινόταν μεγάλη αντι­πα­ρά­θεση μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ, στην κεντρική επι­τροπή, την πολι­τική γραμ­μα­τεία, στις οργα­νώ­σεις, στην κοι­νο­βου­λευ­τική ομάδα – και μετέ­πειτα στα κυβερ­νη­τικά όργανα. Στο επί­κε­ντρο αυτής της σύγκρου­σης ήταν το ευρώ, η δυνα­τό­τητα εφαρ­μο­γής του ριζο­σπα­στι­κού προ­γράμ­μα­τος του κόμ­μα­τος εντός Ευρω­ζώ­νης. Εμείς λέγαμε ότι έπρεπε να ανα­κτή­σουμε τη νομι­σμα­τική μας κυριαρ­χία, ως απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση για να εφαρ­μό­σουμε την εναλ­λα­κτική μας πρόταση. Όμως για τον Τσίπρα και τους υπό­λοι­πους, με επι­κε­φα­λής τον Δρα­γα­σάκη, το κοινό νόμισμα ήταν θρη­σκεία. Ήταν φανα­τι­κοί του ευρώ – και είναι ακόμα”.