Δέκα αλλαγές στη φορολογία έφερε το 2017

Κάθε χρόνος που περνά, οι φορο­λο­γού­με­νοι φορ­τώ­νο­νται στην πλάτη τους, όλο και κάτι παρα­πάνω στα ατε­λεί­ωτα χρόνια του Μνη­μο­νίου. Άμεσους φόρους, έμμε­σους φόρους, έκτα­κτες και ειδικές εισφο­ρές, τέλη και ότι άλλο επι­νο­ούν κατά καιρούς οι επι­κε­φα­λής του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου.

Το 2017, δεν συνιστά εξαί­ρεση. Κι ακόμα οι δανει­στές δεν έχουν πει την τελευ­ταία τους λέξη στο πεδίο των φόρων.

Μια σειρά φορο­λο­γι­κών ανα­τρο­πών οι οποίες ψηφί­στη­καν στη διάρ­κεια του 2016, θα αρχί­σουν να ξεδι­πλώ­νο­νται από τις πρώτες κιόλας μέρες του νέου έτους φέρο­ντας νέα συρ­ρί­κνωση του δια­θέ­σι­μου εισο­δή­μα­τος.

Ο νέος φορο­λο­γι­κός εφιάλ­της ξεκί­νησε την πρω­το­χρο­νιά με αυξή­σεις έμμεσων φόρων σε καύσιμα, τσιγάρα, καφέ, ΦΠΑ στα νησιά και λογα­ρια­σμούς στα­θε­ρής τηλε­φω­νίας και ιντερ­νετ. Από τις πρώτες κιόλας μέρες του νέου έτους άλλωστε, οι φορο­λο­γού­με­νοι θα πρέπει να έχουν κατά νου ότι για να κατο­χυ­ρώ­σουν το ψαλι­δι­σμένο αφο­ρο­λό­γητο (από 8.636 έως 9.545 ευρώ ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων) θα πρέπει να έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει δαπάνες από 10% έως και 20% του εισο­δή­μα­τός τους μέσω πλα­στι­κού χρή­μα­τος.

Το επόμενο χτύπημα έρχεται με την εκκα­θά­ριση των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων για τα εισο­δή­ματα του 2016, κάπου εκεί στο καλο­καίρι του 2017, ενώ άγνωστο παρα­μέ­νει ακόμα τι θα γίνει με τον ΕΝΦΙΑ. Το μόνο σίγουρο είναι ότι και το επόμενο έτος, ο φόρος ακί­νη­της περιου­σίας θα συνε­χί­σει να απαιτεί συνο­λικά έσοδα 2,650 δισ. ευρώ.

1. Μισθω­τοί – συντα­ξιού­χοι: Κανείς δεν γνω­ρί­ζει αν το ισχύον έμμεσο αφο­ρο­λό­γητο (από 8.636 έως και 9.545 ευρώ) θα παρα­μεί­νει στο ύψος του το 2017. Οι δανει­στές, προ­ε­ξάρ­χο­ντος του ΔΝΤ, πιέζουν για νέα μείωση αλλά μέχρι τώρα του­λά­χι­στον, η κυβέρ­νηση αντι­στέ­κε­ται.

Το ίδιο σκηνικό εκτυ­λί­χθηκε και τον περα­σμένο Μάιο, όταν τελικά ψηφί­στηκε μείωση του αφο­ρο­λο­γή­του και αλλαγή των συντε­λε­στών φόρου.

Το πρα­κτικό απο­τέ­λε­σμα ήταν επι­βα­ρύν­σεις για τη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία μισθω­τών και συντα­ξιού­χων με εξαί­ρεση όσους δηλώ­νουν εισο­δή­ματα στις ζώνες από 27.100 έως και 43.900 ευρώ και 50.100 έως και 55.600 ευρώ. Το μεγα­λύ­τερο μέρος των αλλαγών έχει ήδη αφο­μοιω­θεί μέσω της μηνιαίας κλί­μα­κας παρα­κρά­τη­σης. Για το πρώτο πεντά­μηνο του 2016 όμως, ο υπο­λο­γι­σμός της μηνιαίας παρα­κρά­τη­σης φόρου έγινε με την παλιά κλίμακα και το καλο­καίρι του 2017 με την εκκα­θά­ριση των δηλώ­σεων, θα βεβαιω­θούν οι δια­φο­ρές.

2. Ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες: Το 2017, η εκκα­θά­ριση των δηλώ­σεων των ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών θα γίνει με την κλίμακα των μισθω­τών, χωρίς όμως να δικαιού­νται το αφο­ρο­λό­γητο. Τα εισο­δή­ματα του 2015 φορο­λο­γή­θη­καν με συντε­λε­στές 26%-33% ενώ τα εισο­δή­ματα του 2016 θα φορο­λο­γη­θούν με συντε­λε­στές από 22% έως και 45%.

Για όσους δηλώ­νουν εισο­δή­ματα έως 32.700 ευρώ, η φορο­λό­γηση με την κλίμακα των μισθω­τών φέρνει ελα­φρύν­σεις. Ενδει­κτικά για ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες με δηλωθέν εισό­δημα 5.000 ευρώ προ­κύ­πτει ελά­φρυνση 200 ευρώ, στα 10.000 ευρώ εισο­δή­μα­τος η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση θα είναι μειω­μένη κατά 400 ευρώ ενώ στα 35.000 ευρώ φορο­λο­γη­τέου εισο­δή­μα­τος προ­κύ­πτει επι­βά­ρυνση 351 ευρώ.

Οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες συνε­χί­ζουν να επι­βα­ρύ­νο­νται με τέλος επι­τη­δεύ­μα­τος 650 ευρώ και ειδική εισφορά αλλη­λεγ­γύης (2,2% έως και 10%) για εισο­δή­ματα άνω των 12.000 ευρώ, αλλά ο μεγάλος «πονο­κέ­φα­λος» του 2017 δεν είναι άλλος από την αύξηση των εισφο­ρών.

3. Αγρότες: Θα φορο­λο­γη­θούν με την κλίμακα μισθω­τών –συντα­ξιού­χων με το έμμεσο αφο­ρο­λό­γητο των 8.636 – 9.545 ευρώ ενώ σε εισο­δή­ματα άνω των 12.000 ευρώ επι­βάλ­λε­ται και η ειδική εισφορά αλλη­λεγ­γύης. Η αυτο­τε­λής φορο­λό­γηση με συντε­λε­στή 13% από το πρώτο ευρώ, καταρ­γή­θηκε. Πρα­κτικά, οι αλλαγές αυτές θα φέρουν επι­βα­ρύν­σεις για αγρότες με φορο­λο­γη­τέο εισό­δημα πάνω από 21.500 ευρώ ενώ σε χαμη­λό­τερα εισο­δη­μα­τικά κλι­μά­κια προ­κύ­πτουν ελα­φρύν­σεις.

Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρουμε ότι σε εισό­δημα 5.000 ευρώ ο φόρος είναι μηδε­νι­κός (έναντι 650 ευρώ για τα εισο­δή­ματα του 2015), στα 10.000 ευρώ η ελά­φρυνση φτάνει τα 1.100 ευρώ ενώ στα 30.000 ευρώ προ­κύ­πτει επι­βά­ρυνση 1.756 ευρώ. Οι αγρότες θα επι­βα­ρυν­θούν και με προ­κα­τα­βολή φόρου η οποία αυξή­θηκε από το 75% στο 100% του κύριου φόρου.

4. Εισο­δή­ματα από ενοίκια: Το 2017 έρχο­νται μεγάλες φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις, έως και 36,36% μετά την αλλαγή της κλί­μα­κας υπο­λο­γι­σμού του φόρου σε εισο­δή­ματα από ενοίκια. Οι επι­βα­ρύν­σεις θα φανούν με την εκκα­θά­ριση των δηλώ­σεων καθώς τα εισο­δή­ματα από ενοίκια θα φορο­λο­γη­θούν με συντε­λε­στές 15% (από 11%) για ποσά έως 12.000 ευρώ, 35% (από 33%) για το κλι­μά­κιο εισο­δή­μα­τος από 12.001 έως και 35.000 ευρώ και 45% (από 33%) για το κλι­μά­κιο εισο­δή­μα­τος που υπερ­βαί­νει τα 35.001 ευρώ. Με αυτά τα δεδο­μένα, φορο­λο­γού­με­νος ο οποίος από­κτησε το 2015 εισο­δή­ματα από ενοίκια 10.000 ευρώ και επι­βα­ρύν­θηκε με φόρο 1.100 ευρώ, για το ίδιο εισό­δημα του 2016 θα κληθεί να πλη­ρώ­σει 1.500 ευρώ. Εννο­εί­ται ότι τα εισο­δή­ματα από ενοίκια προ­στί­θε­νται στα υπό­λοιπα εισο­δή­ματα προ­κει­μέ­νου να επι­βλη­θεί και η ειδική εισφορά αλλη­λεγ­γύης.

5. Μισθω­τοί με εισο­δή­ματα και από «μπλο­κάκι»: Η κλίμακα φορο­λό­γη­σης μισθω­τών και ελευ­θέ­ρων επαγ­γελ­μα­τιών πλέον είναι ενιαία. Μόνο που στην πρώτη περί­πτωση προ­βλέ­πε­ται αφο­ρο­λό­γητο ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών που επι­βα­ρύ­νουν τον φορο­λο­γού­μενο ενώ στη δεύτερη όχι. Για τα εισο­δή­ματα του 2016, όσοι εισέ­πρα­ξαν αμοιβή από μισθωτή εργασία και παράλ­ληλη αμοιβή από «μπλο­κάκι» θα φορο­λο­γη­θούν με την ίδια κλίμακα με συντε­λε­στές από 22% έως και 45%.

Τα εισο­δή­ματα από τις δύο πηγές αθροί­ζο­νται αλλά το αφο­ρο­λό­γητο εφαρ­μό­ζε­ται μόνο στο τμήμα που αφορά μισθω­τές υπη­ρε­σίες. Η ειδική εισφορά αλλη­λεγ­γύης επι­βάλ­λε­ται στο συνο­λικό εισό­δημα. Δεδο­μέ­νου ότι από την 1η Ιανουα­ρίου 2017, θα επι­βάλ­λο­νται ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές και στους αμει­βό­με­νους με «μπλο­κάκι» στις εφορίες ανα­μέ­νε­ται να επι­κρα­τή­σει το αδια­χώ­ρητο από τις πρώτες μέρες του νέου έτους, για μαζικές δια­κο­πές εργα­σιών.

6. Ιατρι­κές δαπάνες – αμοιβές μισθο­δο­σίας: Από το 2017 οι ιατρι­κές δαπάνες θα μειώ­νουν το φόρο (αν στο μεταξύ δεν καταρ­γη­θεί η σχετική φορο­α­παλ­λαγή όπως πιέζουν οι δανει­στές) μόνο εφόσον έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με κάρτα ή με άλλο ηλε­κτρο­νικό μέσο πλη­ρω­μής. Οι εργο­δό­τες παράλ­ληλα θα πρέπει να γνω­ρί­ζουν ότι από τις 22 Δεκεμ­βρίου 2016 και μετά δαπάνες μισθο­δο­σίας προ­σω­πι­κού, αμοιβές όσων εργά­ζο­νται με μπλο­κά­κια αλλά και αμοιβές διευ­θυ­ντών ή μελών Δ.Σ, όπως άλλωστε και αμοιβές δικη­γό­ρων με πάγια αντι­μι­σθία (οι οποίες περι­λαμ­βά­νο­νται ενδει­κτικά στις δαπάνες οι οποίες πραγ­μα­το­ποιού­νται στο πλαίσιο εργα­σια­κής σχέσης), εκπί­πτουν από τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα των επι­χει­ρή­σεων εφόσον η τμη­μα­τική ή ολική εξό­φλησή τους έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με τη χρήση ηλε­κτρο­νι­κών μέσων πλη­ρω­μής ή μέσω παρόχου υπη­ρε­σιών πλη­ρω­μών. Αν οι δαπάνες αυτές εξο­φλη­θούν με μετρητά, παύουν να εκπί­πτουν.

7. Τεκ­μή­ρια: Σε αντι­δια­στολή με άλλες χρονιές όπου το πρό­βλημα αντι­με­τω­πι­ζό­ταν ακόμα και μετά την έναρξη των δια­δι­κα­σιών εκκα­θά­ρι­σης των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων, έχει ψηφι­στεί ήδη η διάταξη νόμου με την οποία μπαίνει κόφτης τεκ­μη­ρίων σε φορο­λο­γού­με­νους με χαμηλά εισο­δή­ματα. Η ισχύ­ουσα διάταξη προ­βλέ­πει ότι όσοι , κατά το φορο­λο­γικό έτος 2016, είχαν πραγ­μα­τικό εισό­δημα χαμη­λό­τερο από 6.000 ευρώ και τεκ­μαρτό χαμη­λό­τερο από τα 9.500 ευρώ, θα φορο­λο­γη­θούν με την κλίμακα των μισθω­τών και το έμμεσο αφο­ρο­λό­γητο. Προ­ϋ­πό­θεση είναι ο φορο­λο­γού­με­νος να μην ασκεί επι­χει­ρη­μα­τική ή ατομική αγρο­τική δρα­στη­ριό­τητα, ενώ εξαι­ρού­νται εισο­δή­ματα από κεφά­λαιο και από υπε­ρα­ξία μετα­βί­βα­σης κεφα­λαίου.

8. Εται­ρικά αυτο­κί­νητα: Η χρήση τους κατά το 2016, θα κοστί­σει ακριβά σε φόρο το 2017 με την εκκα­θά­ριση των δηλώ­σεων. Με το νόμο 4446 ο οποίος ψηφί­στηκε προ ολίγων ημερών ορί­ζε­ται ότι η αξία της παρα­χώ­ρη­σης ενός οχή­μα­τος σε εργα­ζό­μενο, εταίρο ή μέτοχο από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντό­τητα για οποιο­δή­ποτε χρονικό διά­στημα εντός του φορο­λο­γι­κού έτους 2016, υπο­λο­γί­ζε­ται με συντε­λε­στές από 4% έως και 22% επί της λια­νι­κής τιμής προ φόρων του οχή­μα­τος. Το ποσό που προ­κύ­πτει φορο­λο­γεί­ται ως επι­πλέον εισό­δημα.

Ενδει­κτικά για αυτο­κί­νητα με λιανική τιμή έως 12.000 ευρώ, το επι­πλέον εισό­δημα που προ­κύ­πτει είναι 4% ή 480 ευρώ. Προ­βλέ­πο­νται συντε­λε­στές απο­μεί­ω­σης από 10% έως και 50% ανάλογα με την παλαιό­τητα του οχή­μα­τος για αυτο­κί­νητα άνω των τριών ετών. Εξαι­ρού­νται τα οχήματα που παρα­χω­ρού­νται απο­κλει­στικά για επαγ­γελ­μα­τι­κούς σκοπούς και έχουν Λιανική Τιμή Πώλησης προ Φόρων έως 12.000 ευρώ.

9. Ακίνητη περιου­σία: Ο ΕΝΦΙΑ του 2017 παρα­μέ­νει ένα από τα μεγάλα ερω­τη­μα­τικά. Η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών έχει δια­κη­ρύ­ξει ότι επι­θυ­μεί να μετου­σιώ­σει τον ΕΝΦΙΑ σε ένα νέο φόρο ο οποίος θα επι­βάλ­λε­ται στη συνο­λική ακίνητη περιου­σία κατά τα πρότυπα του παλαιού ΦΑΠ. Το ενδε­χό­μενο επι­μέ­ρους αλλαγών παρα­μέ­νει ανοιχτό αλλά αυτό που δεν πρό­κει­ται να μετα­βλη­θεί είναι ο ετήσιος στόχος εισπρά­ξεων 2,650 δισ. ευρώ. Υπάρ­χουν σχε­τι­κές κυβερ­νη­τι­κές δεσμεύ­σεις στο Μνη­μό­νιο. Με βάση τις ισχύ­ου­σες δια­τά­ξεις άλλωστε, από το 2017 στον συμπλη­ρω­μα­τικό φόρο θα εντα­χθούν και τα αγρο­τε­μά­χια, τα οποία εξαι­ρέ­θη­καν το 2016 στο παρά πέντε της εκκα­θά­ρι­σης του φόρου .

Από την άλλη πλευρά , με διάταξη νόμου η οποία ψηφί­στηκε προ ημερών παρα­μέ­νει στον «πάγο» και το 2017 η επιβολή φόρου υπε­ρα­ξίας κατά τη μετα­βί­βαση ακι­νή­των.

10. Βροχή έμμεσων επι­βα­ρύν­σεων: Το 2017, οι μεγα­λύ­τε­ρες φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις θα έρθουν με έμμεσο τρόπο. Από την 1η Ιανουα­ρίου αυξά­νο­νται οι ειδικοί φόροι κατα­νά­λω­σης σε καύσιμα, καφέ, τσιγάρα , σταθερή τηλε­φω­νία και ίντερ­νετ. Σε βενζίνη και πετρέ­λαιο κίνησης οι επι­βα­ρύν­σεις ξεκι­νούν από τα τρία και φτάνουν τα οκτώ λεπτά το λίτρο, στον καφέ η αύξηση της τιμής ανα­μέ­νε­ται να είναι δέκα λεπτά ανά φλι­τζάνι και 25% στο ράφι ανά πακέτο προ­ϊ­ό­ντος, στα τσιγάρα μισό έως ένα ευρώ ανά πακέτο, στους λογα­ρια­σμούς στα­θε­ρής τηλε­φω­νίας και ίντερ­νετ οι οποίοι εκδί­δο­νται μετά την 1η Ιανουα­ρίου 2017, η επι­βά­ρυνση αγγίζει το 6,2%.

Τέλος σε μια σειρά νησιών (Σκό­πε­λος, Αμοργός, Ίος, Κύθνος, Σέριφος, Σίκινος, Ανάφης, Κίμωλος, Φολέ­γαν­δρος, Ηρα­κλειά, Δονούσα, Θηρασία, Κου­φο­νή­σια και Δήλος) από την 1η Ιανουα­ρίου οι συντε­λε­στές ΦΠΑ αυξά­νο­νται κατά 30%.