«Αυτό το οποίο χρειάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μία αυστηρή μεταναστευτική πολιτική. Διότι είδατε μάλιστα και το καλοκαίρι, το άλλο μέτρο, το οποίο επίσης από κάποιους θεωρήθηκε ακραίο, ήταν πέρυσι το καλοκαίρι που είχαμε αυτές τις αμείωτες ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη, που εφαρμόσαμε το σύστημα της αναστολής εξέτασης αιτήσεων ασύλου. Αυτά τα μέτρα βλέπουμε ότι αποδίδουν στην πράξη», δήλωσε χαρακτηριστικά η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου στην αρχή της συνομιλίας της με τη δημοσιογράφο.

Και πρόσθεσε «αυτό που πρέπει να γίνει σε περιπτώσεις όπως αυτές, όπου επιδιώκεται ουσιαστικά από κάποιους να δοκιμαστεί η ανθεκτικότητα της Ευρώπης, προκειμένου τι να γίνει; Να υπάρχουν πολιτικές παραχωρήσεις, δηλαδή αυτό που έκανε στην Ισπανία και αυτό είναι κατακριτέο. Διότι, αυτό που έγινε στην Ισπανία, όπου έγινε πολύ πιο εύκολη η διαδικασία παροχής ασύλου και μάλιστα εκτός από εύκολη αλλά γρήγορη, αυτό αποτελεί πόλο έλξης για ανθρώπους οι οποίοι ίσως να μην θελήσουν να μείνουν μόνο στο έδαφος της Ισπανίας μετά. Δεν αφορά μόνο τη χώρα αυτή (…)».

«Η χώρα μας πια εφαρμόζει μία τελείως διαφορετική μεταναστευτική πολιτική σε σχέση με το 2015 – 2019, η οποία έχει αποτέλεσμα. Το βλέπουμε αυτό στις μειώσεις των ροών. Βλέπουμε ότι στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, που ήταν πόλος έλξης ουσιαστικά μεταναστών, οι ροές έχουν μειωθεί κατά 70%. Άρα, αυτό είναι μετρήσιμο το αποτέλεσμα. Και το νομοθετικό, η δουλειά που κάνουμε σε επίπεδο ευρωπαϊκό και στο εσωτερικό μας με τους νέους νόμους και η διπλωματική προσπάθεια και το μέτρο που εφαρμόστηκε πέρυσι, που από κάποιους θεωρήθηκε ακραίο για την αναστολή εξέτασης αιτήσεων ασύλου, όλα αυτά δείχνουν ότι αποδίδουν. Θα πρέπει να γίνονται λοιπόν, όχι μεμονωμένα αλλά συντονισμένα από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση», κατέληξε η κα Βολουδάκη στο τέλος.

Πηγή: ertnews.gr

Βολουδάκη : Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται αυστηρή μεταναστευτική πολιτική

Η πρωτοφανής κατάσταση στη Θέουτα και οι ακραίες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση στην Ευρώπη βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης που είχε με τη Ρένα Παυλάκη, στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» του Real Voice 99.5, η Δάφνη Γώγου, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Ομοσπονδία της Ευρώπης και Αντιπρόεδρος πλέον της Ένωσης Ευρωπαίων Φεντεραλιστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Από τη μαζική είσοδο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων στη Θέουτα και τη συστηματική εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού έως τους διαδοχικούς καύσωνες, τις πυρκαγιές και την πίεση που ασκεί η κλιματική κρίση στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς Πολιτικής Προστασίας, το κοινό συμπέρασμα είναι σαφές: Οι κρίσεις ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα και δοκιμάζουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιδρά με ενότητα, ταχύτητα και κοινή πολιτική βούληση.  Το ερώτημα που κατά συνέπεια τίθεται είναι, κατά πόσο μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει κρίσεις που δεν γνωρίζουν σύνορα, όταν η λήψη των κρίσιμων αποφάσεων παραμένει σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένη μεταξύ των κρατών-μελών.

«Παρακολουθώ τη Θέουτα πάνω από 20 χρόνια»

Η Δάφνη Γώγου δεν προσέγγισε τα γεγονότα της Θέουτα μόνο μέσα από τη θεσμική της ιδιότητα. Όπως αποκάλυψε, έχει επισκεφθεί επανειλημμένα την περιοχή για επαγγελματικούς λόγους και παρακολουθεί το ζήτημα προσωπικά για περισσότερες από δύο δεκαετίες. «Έχω πάει πολλές φορές στη Θέουτα επαγγελματικά, οπότε είναι ένα θέμα που παρακολουθούμε πάρα πολλά χρόνια, και εγώ προσωπικά πάνω από 20 χρόνια», ανέφερε, δίνοντας από την αρχή στη συζήτηση μια διαφορετική διάσταση. Η εικόνα που περιέγραψε είναι πρωτοφανής ακόμη και για μια περιοχή που έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο μεταναστευτικών πιέσεων: περίπου 60.000 άνθρωποι πέρασαν μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα από το Μαρόκο στη Θέουτα, πολλοί από αυτούς κολυμπώντας για να διασχίσουν το θαλάσσιο σύνορο. Οι διεθνείς ανταποκρίσεις επιβεβαιώνουν ότι η πόλη, με πληθυσμό περίπου 85.000 κατοίκων, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανθρωπιστική και πολιτική κρίση χωρίς προηγούμενο, ενώ δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Για τη Δάφνη Γώγου, όμως, η κρίση δεν προέκυψε ξαφνικά και δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένη από τη μακρά και δύσκολη σχέση Ισπανίας και Μαρόκου. «Δεν είναι η πρώτη φορά», τόνισε, υπενθυμίζοντας την αντίστοιχη μαζική κίνηση του 2021, αλλά και γεγονότα που ανάγονται στην εποχή της κυβέρνησης Αθνάρ. «Υπάρχει μια διαχρονική διάσταση στη σχέση Ισπανίας–Μαρόκου και μια συστηματική εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού για άλλους σκοπούς».

Οι άνθρωποι αναζητούν μια καλύτερη ζωή, αλλά «χρησιμοποιήθηκαν»
Η Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Ομοσπονδία της Ευρώπης στάθηκε ιδιαίτερα στη διπλή όψη του προβλήματος. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν νέοι άνθρωποι που αναζητούν διέξοδο από τη φτώχεια και επιχειρούν, με κίνδυνο της ζωής τους, να φτάσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Από την άλλη, αυτή ακριβώς η ανάγκη τους μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο άσκησης πολιτικής πίεσης. «Οι περισσότεροι είναι νέοι άνθρωποι που προσπαθούν να βελτιώσουν τη ζωή τους και παίρνουν αυτό το ρίσκο οικονομικής μετανάστευσης. Χρησιμοποιήθηκαν όμως στη δεδομένη φάση», είπε χαρακτηριστικά. Η εξάπλωση μιας πληροφορίας ή μιας φήμης μέσα από το TikTok και το Facebook μπορεί πλέον να κινητοποιήσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Αυτό, όπως προέκυψε από τη συζήτηση, δημιουργεί ένα νέο και εξαιρετικά δύσκολο πεδίο, στο οποίο συναντώνται η ανθρώπινη απόγνωση, τα δίκτυα διακινητών, η παραπληροφόρηση και οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες. Οι ισπανικές και μαροκινές αρχές απέδωσαν μέρος της μαζικής κινητοποίησης σε παραπλανητικές πληροφορίες που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με δικαστική απόφαση και τις δυνατότητες παραμονής στην Ισπανία. Ταυτόχρονα, η διαχείριση όσων πέρασαν στη Θέουτα προσκρούει σε σοβαρά νομικά και ανθρωπιστικά ζητήματα. Η Δάφνη Γώγου υπενθύμισε ότι το άρθρο 19 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύει τις μαζικές απελάσεις. Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ατομικά, διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη όταν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν μέσα σε τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα.

«Η εργαλειοποίηση δίνει ιδέες και σε άλλα κράτη»
Η Θέουτα και η Μελίγια υπάγονται σε ειδικό καθεστώς ως προς την εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν, με ελέγχους ακόμη και στις μετακινήσεις προς την ηπειρωτική Ισπανία. Η ιδιαιτερότητα αυτή, όμως, δεν αναιρεί το γεγονός ότι αποτελούν ευρωπαϊκό έδαφος και εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Η Δάφνη Γώγου προειδοποίησε ότι κάθε φορά που ένα τρίτο κράτος διαπιστώνει πως μπορεί να χρησιμοποιήσει τις μεταναστευτικές ροές ως μέσο πίεσης, δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο. «Η εργαλειοποίηση από τρίτα κράτη δίνει ιδέες και σε άλλα κράτη, όπως είδαμε στον Έβρο το 2020 ή στη Λευκορωσία», σημείωσε. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, «η απάντηση της Ευρώπης πρέπει να είναι αυστηρή και να δείχνει ενότητα και προστασία της ασφάλειας των κρατών-μελών». Επέμεινε, μάλιστα, ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να περιορίζει το βλέμμα της στις ήδη γνωστές εστίες έντασης. Υπάρχουν και άλλα κράτη της ευρύτερης Μεσογείου που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και θα μπορούσαν στο μέλλον να επιχειρήσουν ανάλογες κινήσεις.

«Δεν είναι μόνο η Τουρκία. Πρέπει να το δούμε πιο σφαιρικά», υπογράμμισε.

Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μεταξύ θεωρίας και πράξης
Η κρίση της Θέουτα επαναφέρει, σύμφωνα με τη Δάφνη Γώγου, το διαχρονικό ζήτημα της απόστασης ανάμεσα στις διακηρύξεις περί ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και στην εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών. «Η νομική υποχρέωση αλληλεγγύης σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει ένα ζητούμενο. Υπάρχει απόσταση μεταξύ θεωρίας και εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων», ανέφερε. Κάθε νέα κρίση, πρόσθεσε, πρέπει να λειτουργεί ως μάθημα για τον τρόπο με τον οποίο τρίτες χώρες εκμεταλλεύονται την απουσία μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής. Το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026, προβλέπει κοινότερες διαδικασίες και δικαιότερο επιμερισμό των ευθυνών. Η Θέουτα αποτελεί μία από τις πρώτες και δυσκολότερες δοκιμασίες της νέας αυτής αρχιτεκτονικής. Κατά την ίδια, οι συναντήσεις των αρμόδιων Ευρωπαίων υπουργών δεν πρέπει να μετατρέπονται σε πεδίο εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων, αλλά να εκπέμπουν «ένα μήνυμα ενότητας, σοβαρότητας, ελέγχου των καταστάσεων και των υβριδικών απειλών κατά κάποιου κράτους-μέλους». Το μεταναστευτικό, όπως επισήμανε, βρίσκεται πλέον μαζί με την ακρίβεια στην κορυφή των ζητημάτων που απασχολούν τους Ευρωπαίους πολίτες. Σε μια περίοδο εκλογικών αναμετρήσεων σε πολλές χώρες, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος οι εθνικές πολιτικές σκοπιμότητες να υπερισχύσουν της ανάγκης για μια συνεκτική ευρωπαϊκή απάντηση.

Τέταρτος καύσωνας στις Βρυξέλλες
Από τη Θέουτα, η συζήτηση πέρασε στην άλλη μεγάλη κρίση που δοκιμάζει ολόκληρη την Ευρώπη, την κλιματική αλλαγή και τα ακραία φαινόμενα που πλέον πλήττουν ακόμη και περιοχές οι οποίες μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούσαν τους παρατεταμένους καύσωνες και τις μεγάλες πυρκαγιές σχεδόν αποκλειστικά μεσογειακό πρόβλημα. Μιλώντας από τις Βρυξέλλες, η Δάφνη Γώγου έδωσε μια χαρακτηριστική εικόνα της κατάστασης: «Σήμερα περιμένουμε στις Βρυξέλλες πάνω από 36 βαθμούς. Άκουσα το πρωί τις ειδήσεις που καλούσαν στη Βαλονία οι τοπικές αρχές τους ανθρώπους να μην πλένουν τα αυτοκίνητά τους». Όπως είπε, πρόκειται για το τέταρτο κύμα καύσωνα μέσα στο ίδιο καλοκαίρι. Οι κατοικίες στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη δεν είναι κατασκευασμένες για να αντιμετωπίζουν τέτοιες θερμοκρασίες, ενώ ακόμη και νοσοκομεία δεν διαθέτουν πάντοτε επαρκή κλιματισμό. «Θερμοκρασίες που ξεπέρασαν στην Κεντρική Ευρώπη τους 40 και 42 βαθμούς είναι πρωτοφανείς», ανέφερε, περιγράφοντας έναν ευρωπαϊκό χώρο που διαπιστώνει ότι οι υποδομές του σχεδιάστηκαν για ένα κλίμα το οποίο δεν υπάρχει πλέον.

«Το φαινόμενο ξεπερνά κάθε προετοιμασία»
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προετοιμαστεί για τη φετινή αντιπυρική περίοδο με τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κινητοποίηση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Για το καλοκαίρι του 2026 έχουν τεθεί σε ετοιμότητα 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη, πέντε ελικόπτερα και 777 πυροσβέστες από 14 χώρες, οι οποίοι έχουν προτοποθετηθεί σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Η Δάφνη Γώγου αναγνώρισε ότι υπήρξε σοβαρή πανευρωπαϊκή κινητοποίηση και ότι οι μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας λειτούργησαν. Το μέγεθος και η διάρκεια των φαινομένων, όμως, υπερέβησαν ακόμη και αυτή την ενισχυμένη προετοιμασία. «Τα μέτρα Πολιτικής Προστασίας λειτούργησαν, αλλά φάνηκε ότι το φαινόμενο ξεπερνά κάθε προετοιμασία που έχει γίνει μέχρι τώρα», είπε. Το νέο στοιχείο δεν είναι μόνο η ένταση αλλά και η χρονική επέκταση της κρίσης. Οι τελευταίες προβλέψεις, όπως ανέφερε, μεταθέτουν πλέον την περίοδο υψηλού κινδύνου έως τον Οκτώβριο ή ακόμη και τον Νοέμβριο, ενώ στο παρελθόν ο σχεδιασμός ολοκληρωνόταν τον Σεπτέμβριο.

Το επόμενο βήμα: Μια ευρωπαϊκή πυροσβεστική υπηρεσία
Όταν πολλές χώρες πλήττονται ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη δεν μπορούν εύκολα να διαθέσουν αεροσκάφη, πυροσβέστες και οχήματα για να βοηθήσουν το ένα το άλλο. Οι εθνικές δυνάμεις χρειάζονται πρωτίστως στο εσωτερικό κάθε χώρας. Αυτό ακριβώς είναι το όριο του σημερινού ευρωπαϊκού συστήματος, το οποίο στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στη συνδρομή που προσφέρουν τα ίδια τα κράτη. Η Δάφνη Γώγου θεωρεί ότι το επόμενο βήμα πρέπει να εξεταστεί σε καθαρά ευρωπαϊκό επίπεδο. «Σίγουρα αυτό είναι το ζητούμενο για την επόμενη φάση: εάν θα πρέπει να γίνει μια ευρωπαϊκή πυροσβεστική υπηρεσία και πώς θα λειτουργεί ο συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να υπάρχει τελείως διαφορετική δομή και ετοιμότητα». Η πρόταση αυτή δεν αφορά μόνο την αγορά περισσότερων αεροσκαφών. Αφορά τη δημιουργία αυτόνομων ευρωπαϊκών δυνατοτήτων, οι οποίες θα μπορούν να κινητοποιούνται όταν οι εθνικοί μηχανισμοί βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση. Προϋποθέτει, όμως, και χρηματοδότηση. Όπως επισήμανε η Δάφνη Γώγου, το κόστος της αναγκαστικής επανεξέτασης ολόκληρου του ευρωπαϊκού συστήματος αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει ήδη ζητήσει να προχωρήσουν οι σχετικές διαπραγματεύσεις ενόψει της συζήτησης του Οκτωβρίου.

«Η ολοκληρωμένη διαχείριση απαιτεί πρόληψη»

Για τη Δάφνη Γώγου, πάντως, η ενίσχυση της καταστολής δεν αρκεί. «Η ολοκληρωμένη διαχείριση του φαινομένου απαιτεί πρόληψη», τόνισε, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών. «Είναι καθοριστικό να ενισχυθεί ο ρόλος τους, διότι εκεί θα πρέπει να υπάρξει συνεργασία και ενημέρωση του πολίτη», ανέφερε. Στις Βρυξέλλες, όπως περιέγραψε, οι πολίτες λάμβαναν σχεδόν κάθε μισή ώρα μηνύματα με οδηγίες για την προστασία τους από τον καύσωνα. Η ενημέρωση πρέπει να φτάνει και στις επιχειρήσεις, ιδίως σε τομείς όπως ο τουρισμός, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τη διαχείριση του νερού και τις καιρικές συνθήκες. Περιορισμοί στη λειτουργία και την ανανέωση του νερού στις πισίνες, συστάσεις για μικρότερη διάρκεια στο ντους και απαγορεύσεις άσκοπης κατανάλωσης αποτελούν ήδη μέρος μιας νέας πραγματικότητας για περιοχές της Ευρώπης που δεν είχαν γνωρίσει στο παρελθόν τέτοιες πιέσεις.

Δάφνη Γώγου στον RV: Θέουτα και κλιματική κρίση δοκιμάζουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιδρά ως ενιαία πολιτική οντότητα

Λίγο πριν από την έκτακτη τηλεδιάσκεψη των Ευρωπαίων υπουργών, ο πρωθυπουργός επισημαίνει ότι οι μεταναστευτικές ροές χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα ως μέσο οργανωμένης πίεσης προς την Ευρώπη.

Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωπη με μια πιο ύπουλη μορφή υβριδικής πίεσης: τη σκόπιμη εργαλειοποίηση της μετανάστευσης από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες, οι οποίοι επιδιώκουν να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, να υπονομεύσουν τη συνοχή της και να αποσπάσουν πολιτικές παραχωρήσεις».

Το άρθρο του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Politico
Το περιβάλλον ασφαλείας της Ευρώπης έχει αλλάξει θεμελιωδώς.

Πέρα από τις συμβατικές στρατιωτικές απειλές και τις κυβερνοεπιθέσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ολοένα και συχνότερα αντιμέτωπη με μια πιο ύπουλη μορφή υβριδικής πίεσης: τη σκόπιμη εργαλειοποίηση της μετανάστευσης από κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες, οι οποίοι επιδιώκουν να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, να υπονομεύσουν τη συνοχή της και να αποσπάσουν πολιτικές παραχωρήσεις.

Τα πρόσφατα γεγονότα στα ευρωπαϊκά σύνορα, και ιδιαίτερα στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, αποτελούν ακόμη μία υπενθύμιση ότι η μετανάστευση δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα ανθρωπιστικό ζήτημα ή μια πρόκληση διαχείρισης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει μετατραπεί σε εργαλείο γεωπολιτικού εξαναγκασμού.

Η ΕΕ έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στο ζήτημα αυτό με το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Έχει θεσπίσει μηχανισμούς για τη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων, συμπεριλαμβανομένης της ευελιξίας στις διαδικασίες και της αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών. Ωστόσο, τα εργαλεία αυτά έχουν σχεδιαστεί για καταστάσεις που, στον πυρήνα τους, παραμένουν διαχειρίσιμες. Δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς σενάρια στα οποία η μετανάστευση χρησιμοποιείται ως όπλο ή όπου οι μεταναστευτικές ροές οργανώνονται, ενισχύονται ή διευκολύνονται με τρόπο που δημιουργεί μια de facto υβριδική απειλή.

Βεβαίως, δεν γνωρίζουμε ακόμη τι προκάλεσε την κατάσταση που εκτυλίχθηκε στη Θέουτα την περασμένη εβδομάδα. Ωστόσο, παρόμοια σενάρια δεν είναι πρωτοφανή.

Η Ελλάδα αντιμετώπισε μια ανάλογη κατάσταση στα χερσαία σύνορά της με την Τουρκία στον Έβρο το 2020, όπως και η Λιθουανία, η Πολωνία και η Λετονία στα σύνορά τους με τη Λευκορωσία το 2021. Αυτό που παρατηρούμε σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι μια σταδιακή αύξηση των αφίξεων, αλλά αιφνίδιες, μαζικές και συχνά συντονισμένες μετακινήσεις ανθρώπων – ορισμένες φορές δεκάδων χιλιάδων μέσα σε λίγες μόνο ημέρες – που υπερβαίνουν τις εθνικές δυνατότητες και δοκιμάζουν τη συνολική ανθεκτικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπό αυτές τις ακραίες συνθήκες, η άμεση και πλήρης εφαρμογή των συνήθων συστημάτων ασύλου και υποδοχής για όλους όσοι φτάνουν δεν είναι απλώς δύσκολη – είναι συχνά αδύνατη. Τα συστήματα κινδυνεύουν να παραλύσουν, η εμπιστοσύνη των πολιτών διαβρώνεται και η ίδια η λειτουργία της ζώνης Σένγκεν τίθεται υπό πίεση.

Η Ευρώπη πρέπει να αναγνωρίσει αυτό το κενό και να δράσει αποφασιστικά.

Απαιτείται ένα ειδικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση καταστάσεων μαζικής και εργαλειοποιημένης μεταναστευτικής πίεσης, με σαφή και αντικειμενικά κριτήρια ενεργοποίησης. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να συνδυάζουν ποσοτικά στοιχεία — όπως η κλίμακα και η ταχύτητα των αφίξεων σε σχέση με τις δυνατότητες μιας χώρας – με ποιοτικούς δείκτες, όπως ενδείξεις συντονισμού, διευκόλυνσης ή εμπλοκής τρίτων χωρών ή οργανωμένων εγκληματικών δικτύων.

Μόλις ενεργοποιηθεί, στο πλαίσιο ενός ειδικά καθορισμένου καθεστώτος έκτακτης ανάγκης της ΕΕ, ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να επιτρέπει προσωρινές, αναλογικές και αυστηρά ελεγχόμενες προσαρμογές στις συνήθεις διαδικασίες. Οι ταχύρρυθμες διαδικασίες ασύλου πρέπει επίσης να εξακολουθήσουν να αποτελούν μέρος της εργαλειοθήκης, ιδίως για άτομα που προέρχονται από χώρες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας.

Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί.

Η Ευρώπη πρέπει να είναι ειλικρινής σχετικά με τα όρια των ταχέων διαδικασιών ασύλου. Σε σαφώς καθορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις ακραίας και δυσανάλογης πίεσης — είτε στα χερσαία σύνορα είτε ύστερα από μαζικές αφίξεις διά θαλάσσης – τα κράτη-μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, στο πλαίσιο ενός ειδικού ευρωπαϊκού καθεστώτος έκτακτης ανάγκης, να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή αιτήσεων ασύλου από νεοαφιχθέντες, προχωρώντας παράλληλα στην ταχεία επιστροφή όσων δεν δικαιούνται να παραμείνουν, σε πλήρη συμμόρφωση με τις νομικές υποχρεώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αυτό δεν συνιστά απομάκρυνση από τις αξίες της Ευρώπης, αλλά μια αναγκαία προσαρμογή στις νέες πραγματικότητες.

Επιπλέον, οποιαδήποτε τέτοια μέτρα πρέπει να έχουν αυστηρά προσωρινό χαρακτήρα, να είναι αναλογικά και να συνοδεύονται από ισχυρές δικλίδες ασφαλείας. Ο πλήρης σεβασμός του δικαίου της ΕΕ, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της αρχής της μη επαναπροώθησης παραμένει αδιαπραγμάτευτος. Ταυτόχρονα, η τήρηση των διεθνών υποχρεώσεων πρέπει να συμβαδίζει με την ικανότητα της ΕΕ να προστατεύει τα σύνορά της και να διατηρεί την εσωτερική της σταθερότητα.

Καθοριστικής σημασίας είναι επίσης το γεγονός ότι αυτή η ισορροπία δεν μπορεί να διατηρηθεί χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Κανένα κράτος-μέλος που αντιμετωπίζει αυτού του είδους την πίεση δεν θα πρέπει να μένει μόνο του. Η επιχειρησιακή υποστήριξη από τους οργανισμούς της ΕΕ, οι συντονισμένες προσπάθειες επιστροφών, καθώς και η οικονομική και τεχνική βοήθεια πρέπει να ενεργοποιούνται αυτόματα κάθε φορά που τίθεται σε εφαρμογή ένας τέτοιος μηχανισμός.

Χωρίς ένα τέτοιο πλαίσιο, οι κίνδυνοι είναι σαφείς. Οι χώρες πρώτης γραμμής παραμένουν εκτεθειμένες, τα κίνητρα για εχθρικούς δρώντες να εκμεταλλεύονται τη μετανάστευση για γεωπολιτικούς σκοπούς αυξάνονται και οι εσωτερικές διαιρέσεις εντός της Ένωσης βαθαίνουν. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών στην ικανότητα της Ευρώπης να διαχειρίζεται αποτελεσματικά, δίκαια και συλλογικά τα σύνορά της θα συνεχίσει να φθίνει.

Η Ευρώπη πάντοτε προσαρμοζόταν στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Η μετανάστευση δεν αποτελεί εξαίρεση. Και η αναγνώριση ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως όπλο δεν είναι κινδυνολογία — είναι ρεαλισμός.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει πλέον να εξοπλιστεί με τα νομικά και επιχειρησιακά εργαλεία που απαιτούνται για να υπερασπιστεί τα εξωτερικά της σύνορα, να αποτρέψει όσους επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν την ανοιχτή φύση της και να ανταποκριθεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα με αποφασιστικότητα, νομιμότητα και συλλογική δράση.

Πηγή: powergame.gr

Μητσοτάκης στο Politico: Η ΕΕ χρειάζεται νέα όπλα απέναντι στην εργαλειοποίηση της μετανάστευσης

Στην επιστολή τους επικρίνουν τη Μαδρίτη ότι η μαζική νομιμοποίηση μεταναστών λειτουργεί ως «παράγοντας έλξης» και αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσωρινών ελέγχων ή μέτρων που θα επηρεάσουν τη συμμετοχή της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν.

Ο Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος βρίσκεται ολοένα και πιο απομονωμένος πολιτικά, αντέδρασε κατηγορώντας τους Ευρωπαίους εταίρους του ότι αντιμετωπίζουν με «εγωιστικό» και «παράνομο» τρόπο την αιφνίδια άφιξη περίπου 50.000 παράτυπων μεταναστών από το Μαρόκο στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στη Βόρεια Αφρική.

Παρότι σχεδόν όλοι οι μετανάστες έχουν πλέον επιστρέψει στο Μαρόκο και κανείς δεν πέρασε στην ηπειρωτική Ευρωπαϊκή Ένωση, οι 22 ηγέτες εξέφρασαν «σοβαρή ανησυχία» για την απειλή που συνιστά η κρίση για τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ. Παράλληλα, έστρεψαν τα πυρά τους κατά της απόφασης του Σάντσεθ να νομιμοποιήσει έως και 1,2 εκατομμύρια παράτυπους μετανάστες, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έναν «παράγοντα έλξης» που συνέβαλε στην πρόκληση της κρίσης.

Σε επιστολή τους προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και τον Ιρλανδό πρωθυπουργό Μίχολ Μάρτιν, οι 22 ηγέτες αναφέρθηκαν ευθέως στην ανάγκη για συντονισμένη δράση σε επίπεδο ΕΕ σε ζητήματα όπως το ισπανικό πρόγραμμα νομιμοποίησης μεταναστών.

«Έχουμε καθήκον να αποτρέψουμε αποτελεσματικά και να καταπολεμήσουμε αδιάκοπα την παράτυπη μετανάστευση, συντονίζοντας τις ενέργειές μας, ενισχύοντας τα εξωτερικά μας σύνορα και αντιμετωπίζοντας όλες τις πολιτικές που μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες έλξης, όπως η νομιμοποίηση ενός πολύ μεγάλου αριθμού παράτυπων μεταναστών», έγραψαν οι ηγέτες.

Η Μαδρίτη απέρριψε τον ισχυρισμό ότι το πρόγραμμα νομιμοποίησης προκάλεσε την κρίση στη Θέουτα, επισημαίνοντας ότι κανείς από όσους εισήλθαν παράνομα στον ισπανικό θύλακα δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να επωφεληθεί από το μέτρο.

«Η διαδικασία αυτή βασίζεται σε πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η απόδειξη διαμονής στην Ισπανία πριν από την 1η Ιανουαρίου 2026 και η συνεχής παραμονή στη χώρα επί πέντε μήνες κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης», δήλωσε εκπρόσωπος του ισπανικού υπουργείου Εξωτερικών. Επιπλέον, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Απρίλιο, έληξε τον Ιούνιο.

Ωστόσο, οι εξηγήσεις αυτές δεν φαίνεται να έπεισαν τους Ευρωπαίους ηγέτες που υπέγραψαν την επιστολή προς τον Κόστα, τη φον ντερ Λάιεν και τον Μάρτιν.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε οι ανεξέλεγκτες μαζικές διελεύσεις, η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ή άλλες υβριδικές απειλές να δημιουργούν την εντύπωση ότι η παράνομη είσοδος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εφικτή. Ότι η παράνομη είσοδος ενός μετανάστη μπορεί να μετατραπεί σε νόμιμη παραμονή», καταλήγουν στην επιστολή τους.

Ως ένδειξη της αυξανόμενης απειλής που, κατά την εκτίμησή τους, αντιμετωπίζει η ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας Σένγκεν, αλλά και της ιδιαίτερα εκρηκτικής διάστασης που έχει λάβει το μεταναστευτικό σε πανευρωπαϊκό πολιτικό επίπεδο, οι υπογράφοντες την επιστολή δήλωσαν έτοιμοι να ενισχύσουν ή να επαναφέρουν προσωρινούς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Εκτός από τον Μερτς και τη Μελόνι, την επιστολή υπέγραψαν οι ηγέτες της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου, της Τσεχίας, της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Ελλάδας, της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Μάλτας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Σουηδίας.

Οι 22 ηγέτες ζήτησαν να πραγματοποιηθεί τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών, προκειμένου να συμφωνηθούν τα επόμενα βήματα για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Την πρωτοβουλία για τη σύνταξη της επιστολής ανέλαβαν η Ιταλία και η Δανία.

Ο Σάντσεθ καταγγέλλει τους Ευρωπαίους για «εγωιστική» στάση
Στη δική του επιστολή προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τον Αντόνιο Κόστα και τον Μίχολ Μάρτιν, ο Πέδρο Σάντσεθ εξαπέλυσε επίθεση κατά των Ευρωπαίων ομολόγων του, οι οποίοι, όπως ανέφερε, «επέλεξαν να επιτεθούν στην Ισπανία και να ζητήσουν τον προσωρινό αποκλεισμό της από τη Ζώνη Σένγκεν».

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ήταν η πρώτη που πρότεινε, την Πέμπτη, την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη Ζώνη Σένγκεν, στην οποία συμμετέχουν 29 χώρες και όπου έχουν σε μεγάλο βαθμό καταργηθεί οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα.

Την Παρασκευή, η Ιταλία επέβαλε περιορισμούς στην ελεύθερη μετακίνηση από την Ισπανία προς ιταλικά λιμάνια και αεροδρόμια, ενώ και η Γαλλία ενίσχυσε τους συνοριακούς ελέγχους στα σύνορά της με την Ισπανία, λόγω της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα.

Στην επιστολή του, την οποία επικαλείται το Politico, ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός της Ισπανίας υποστηρίζει ότι οι εκκλήσεις για την αποπομπή της χώρας από τη Ζώνη Σένγκεν είναι «όχι μόνο αντίθετες προς το ευρωπαϊκό δίκαιο, το ανθρωπιστικό δίκαιο και τις αρχές αλληλεγγύης που μας ενώνουν, αλλά και προς τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της Ευρώπης και την πιο στοιχειώδη κοινή λογική».

Ο Σάντσεθ απέρριψε τις κατηγορίες ότι η Ισπανία απέτυχε να προστατεύσει τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, επικαλούμενος στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η χώρα του κατέγραψε τις μισές παράτυπες αφίξεις σε σύγκριση με την Ιταλία κατά την περίοδο 2021-2026.

Παράλληλα, τόνισε ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η μετανάστευση χρησιμοποιείται ως μέσο άσκησης πίεσης κατά κρατών-μελών της Ένωσης, υπενθυμίζοντας την κρίση του 2021, όταν η Λευκορωσία διευκόλυνε τη διέλευση μεταναστών προς την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, επιχειρώντας να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός υποστήριξε ακόμη ότι οι χώρες που τάχθηκαν υπέρ της αναστολής της συμμετοχής της Ισπανίας στη Σένγκεν παρακινούνται από «προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις, άγνοια ή πολιτικό συμφέρον».

«Στο σημερινό διεθνές περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει την πολυτέλεια να υιοθετεί τέτοιου είδους εγωιστικές, διχαστικές και παράνομες αντιδράσεις», έγραψε.

Η ιδιαίτερα αιχμηρή επιστολή του Σάντσεθ αναδεικνύει την κλιμακούμενη ένταση μεταξύ του ίδιου και των πολλών Ευρωπαίων ηγετών που έχουν εκφράσει τη στήριξή τους στην προσωρινή απομάκρυνση της Ισπανίας από τη Ζώνη Σένγκεν.

Μεταξύ όσων ζητούν τη λήψη μέτρων περιλαμβάνονται τόσο πολιτικοί της δεξιάς, όπως η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας Μάρι Ράντανεν, μέλος του εθνικιστικού Κόμματος των Φινλανδών, όσο και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν, της οποίας οι Σοσιαλδημοκράτες ανήκουν στο κεντροαριστερό Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών.
Πηγή: skai.gr

Μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα: Στο στόχαστρο ο Σάντσεθ – Η Ελλάδα μεταξύ των 22 που ζητούν αυστηρότερα μέτρα

Σύμφωνα με το Bloomberg, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει μια κοινή μεθοδολογία για όλα τα κράτη-μέλη, ώστε να προσδιορίζονται οι περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη στεγαστική πίεση, καθώς και ένα πλαίσιο αξιολόγησης των μέτρων που μπορούν να θεωρηθούν αναλογικά και συμβατά με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να προσφέρει στις τοπικές αρχές ισχυρότερη νομική βάση απέναντι σε πιθανές δικαστικές προσφυγές από ιδιοκτήτες ακινήτων και εταιρείες βραχυχρόνιας μίσθωσης, οι οποίες μέχρι σήμερα επικαλούνται συχνά τους κανόνες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς για να αμφισβητήσουν τους περιορισμούς.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να παρουσιάσει την πρωτοβουλία, η οποία αποτελεί τον βασικό πυλώνα του Affordable Housing Act, κατά την ετήσια ομιλία της ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Σεπτέμβριο.

Νομολογία που ανοίγει τον δρόμο
Η πρωτοβουλία βασίζεται και στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε απόφαση-ορόσημο του 2020, που αφορούσε περιορισμούς στις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις στο Παρίσι, κρίθηκε ότι οι κανόνες της ενιαίας αγοράς μπορούν να παραμεριστούν όταν αποδεικνύεται ότι τα μέτρα εξυπηρετούν σημαντικό δημόσιο συμφέρον, όπως η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Αξιωματούχος της Κομισιόν δήλωσε στο Bloomberg ότι ο νέος κανονισμός θα δημιουργήσει ένα κοινό επιχειρησιακό πλαίσιο, ώστε οι τοπικές αρχές να εφαρμόζουν με μεγαλύτερη συνέπεια το υφιστάμενο ευρωπαϊκό δίκαιο και να τεκμηριώνουν ότι οι περιορισμοί είναι ανάλογοι της έκτασης του προβλήματος.

Η θέση της Airbnb
Από την πλευρά της, η Airbnb υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή στεγαστική κρίση απαιτεί «διαρθρωτικές λύσεις» και δηλώνει ότι στηρίζει μια προσέγγιση βασισμένη σε τεκμηριωμένα στοιχεία.

Εκπρόσωπος της εταιρείας ανέφερε πως οι οικοδεσπότες, οι επισκέπτες και οι τοπικές κοινωνίες επιθυμούν να διατηρηθούν τα οφέλη που προσφέρουν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, εκφράζοντας την προσδοκία ότι οποιαδήποτε ευρωπαϊκή παρέμβαση θα είναι αναλογική.

Παράλληλα, η εταιρεία υποστηρίζει ότι η εμπειρία από πόλεις όπως η Βαρκελώνη και το Άμστερνταμ δείχνει πως οι γενικευμένες απαγορεύσεις στις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστική βελτίωση της διαθεσιμότητας κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους.

Πηγή: tourismtoday.gr

Πώς η ΕΕ θωρακίζει νομικά τους Δήμους για περιορισμούς σε Airbnb

Αντίστροφα μετρά πλέον ο χρόνος για μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στο ψηφιακό περιβάλλον της Ευρώπης. Από τις 2 Αυγούστου 2026 τίθενται σε πλήρη εφαρμογή οι υποχρεώσεις διαφάνειας του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη, του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689, γνωστού ως AI Act. Από την ημερομηνία αυτή, τα deepfakes και σειρά κατηγοριών περιεχομένου που δημιουργείται ή τροποποιείται με τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να φέρουν σαφή επισήμανση, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει τι είναι αυθεντικό και τι συνθετικό. Επειδή πρόκειται για Κανονισμό και όχι για Οδηγία, οι νέοι κανόνες ισχύουν αυτόματα και στην Ελλάδα, η οποία μάλιστα πρόλαβε να ψηφίσει το εθνικό της εφαρμοστικό πλαίσιο λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 16 Ιουλίου 2026, εντάσσοντας στη νομοθεσία της εποπτικό μηχανισμό και ποινικές κυρώσεις.

Τι ακριβώς ισχύει από τις 2 Αυγούστου

Ο κεντρικός άξονας των νέων υποχρεώσεων είναι το άρθρο 50 του Κανονισμού. Οι σχετικοί κανόνες τίθενται σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 2026 και αποσκοπούν στο να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες θα μπορούν να αναγνωρίζουν πότε αλληλεπιδρούν με τεχνητή νοημοσύνη ή πότε ένα κείμενο, μια εικόνα ή ένα βίντεο έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί από συστήματα AI. Οι υποχρεώσεις κινούνται σε 2 επίπεδα. Στο πρώτο βρίσκονται οι πάροχοι των συστημάτων, δηλαδή οι εταιρείες που αναπτύσσουν τα εργαλεία γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Οι εταιρείες αυτές υποχρεούνται να ενσωματώνουν στις δημιουργίες τους, εικόνες, βίντεο, ήχο και κείμενο, μηχανικά αναγνώσιμα δεδομένα, ώστε να καθίσταται τεχνικά δυνατή η ανίχνευση της προέλευσής τους, με πρακτικές λύσεις όπως ψηφιακές σημάνσεις ή υδατογραφήματα, ώστε το παραγόμενο περιεχόμενο να μπορεί να αναγνωρίζεται ως τεχνητό.

Στο δεύτερο επίπεδο βρίσκονται οι χρήστες και οι οργανισμοί που δημοσιεύουν τέτοιο υλικό, από τις επιχειρήσεις μέχρι τα μέσα ενημέρωσης. Εκεί το βάρος πέφτει στα deepfakes, δηλαδή σε εικόνες, βίντεο, ηχητικό υλικό ή άλλο περιεχόμενο που εμφανίζεται ως αυθεντικό, ενώ στην πραγματικότητα έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί τεχνητά. Η επισήμανσή τους καθίσταται υποχρεωτική.

Η κρίσιμη μεταβατική ημερομηνία της 2ας Δεκεμβρίου 2026

Το χρονοδιάγραμμα έχει μία σημαντική τεχνική λεπτομέρεια που αφορά τα ήδη κυκλοφορούντα συστήματα. Για τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που έχουν ήδη διατεθεί στην αγορά πριν από τις 2 Αυγούστου 2026, οι υποχρεώσεις σχετικά με τη σήμανση και τη δυνατότητα εντοπισμού του περιεχομένου που παράγεται από AI θα εφαρμοστούν από τις 2 Δεκεμβρίου 2026. Η μετάθεση αυτή αφορά την τεχνική συμμόρφωση των παρόχων, δηλαδή την ενσωμάτωση των μηχαναγνώσιμων σημάνσεων στα υφιστάμενα εργαλεία. Δεν μεταθέτει την υποχρέωση όσων δημοσιεύουν deepfakes να ενημερώνουν το κοινό, η οποία ενεργοποιείται κανονικά από τις 2 Αυγούστου 2026

Την πορεία προς την εφαρμογή προετοίμασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με κατευθυντήριες γραμμές που δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο του 2026. Οι οδηγίες διευκρινίζουν ποιες κατηγορίες εφαρμογών υπάγονται στις υποχρεώσεις διαφάνειας, ποιες εξαιρέσεις προβλέπονται και με ποιον τρόπο οι επιχειρήσεις μπορούν να αποδείξουν ότι συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του AI Act. Παράλληλα προωθείται εθελοντικός κώδικας δεοντολογίας, ο οποίος περιγράφει συγκεκριμένα πρακτικά μέτρα που μπορούν να ακολουθήσουν οι πάροχοι και οι χρήστες συστημάτων παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να συμμορφωθούν με τις νέες υποχρεώσεις διαφάνειας.

Η Ελλάδα ψήφισε το εθνικό πλαίσιο στις 16 Ιουλίου 2026

Η υποχρέωση σήμανσης δεν χρειαζόταν ελληνικό νόμο για να ισχύσει, καθώς ο Κανονισμός εφαρμόζεται απευθείας. Ο εθνικός νομοθέτης όφειλε ωστόσο να ορίσει ποιος εποπτεύει, πώς υποβάλλονται καταγγελίες και ποιες κυρώσεις επιβάλλονται. Αυτό το κενό καλύφθηκε λίγες μόλις ημέρες πριν από την ενεργοποίηση των διατάξεων. Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης ψηφίστηκε την Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026 από την Ολομέλεια της Βουλής, με τίτλο «Μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 (Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη)».

Με τον νόμο αυτό η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες χώρες της ΕΕ με εθνικό μηχανισμό εφαρμογής, ρυθμιστικά sandboxes και ποινικές κυρώσεις για deepfakes, ενώ ως κεντρική Αρχή Εποπτείας της αγοράς ορίζεται η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η ποινική διάσταση είναι και το πλέον αιχμηρό στοιχείο του εθνικού πλαισίου, καθώς θεσπίζονται αυστηρές ποινικές κυρώσεις για όποιον αφαιρεί σκόπιμα τις σημάνσεις διαφάνειας από deepfakes. Με άλλα λόγια, από τη στιγμή που μια συνθετική εικόνα φέρει τη μηχαναγνώσιμη επισήμανσή της, η αφαίρεση ή η απόκρυψή της παύει να είναι απλή τεχνική ενέργεια και μπορεί να στοιχειοθετήσει αξιόποινη πράξη.

Ποιο περιεχόμενο εξαιρείται και ποιο όχι

Η νέα υποχρέωση δεν καλύπτει αδιακρίτως κάθε εικόνα που έχει παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη. Ο ευρωπαίος νομοθέτης φρόντισε να μη συγκρουστεί η ρύθμιση με την ελευθερία της τέχνης. Οι οδηγίες προβλέπουν πιο ελαφρύ καθεστώς για καλλιτεχνικά, δημιουργικά, σατιρικά ή φανταστικά έργα, καθώς διαφορετικά η ρύθμιση θα μπορούσε να συγκρουστεί με την καλλιτεχνική έκφραση, τον κινηματογράφο, τη σάτιρα ή το gaming. Ωστόσο, ακόμη και εκεί δεν εξαφανίζεται η υποχρέωση διαφάνειας. Η αποκάλυψη της τεχνητής προέλευσης πρέπει να γίνεται με τρόπο που δεν καταστρέφει την εμπειρία του έργου, αλλά εξακολουθεί να ενημερώνει το κοινό. Η λογική του συνολικού οικοδομήματος συνοψίζεται στο ότι επιχειρεί να βάλει όρια στις περιπτώσεις όπου η τεχνητή νοημοσύνη παριστάνει κάτι που δεν είναι, άνθρωπο, αυθεντική εικόνα, πραγματική φωνή, δημοσιογραφικό κείμενο ή γεγονός, ώστε ο πολίτης να ξέρει πότε απέναντί του βρίσκεται μηχανή ή προϊόν μηχανής.

Τι ισχύει για τις εικόνες που έχουν ήδη δημοσιευθεί

Κρίσιμη διευκρίνιση για τα μέσα ενημέρωσης και κάθε διαχειριστή ιστοσελίδας αποτελεί το ζήτημα της αναδρομικότητας. Η υποχρέωση σήμανσης δεν λειτουργεί αναδρομικά και δεν επιβάλλει τον εκ των υστέρων χαρακτηρισμό εικόνων τεχνητής νοημοσύνης που έχουν ήδη αναρτηθεί και δημοσιευθεί πριν από τις 2 Αυγούστου 2026. Κανείς δεν υποχρεούται να ανατρέξει στο αρχείο του και να επισημάνει το παλαιότερο υλικό του. Η υποχρέωση συνδέεται με την πράξη της δημοσίευσης και όχι με την ύπαρξη της εικόνας, γεγονός που σημαίνει ότι ενεργοποιείται κάθε φορά που συνθετικό περιεχόμενο καθίσταται εκ νέου προσιτό στο κοινό μετά την κρίσιμη ημερομηνία. Αν επομένως η ίδια εικόνα που είχε αναρτηθεί στο παρελθόν χωρίς ένδειξη χρησιμοποιηθεί ξανά μετά τις 2 Αυγούστου 2026, είτε σε νέο δημοσίευμα είτε σε επαναδημοσίευση είτε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τότε η νέα αυτή χρήση υπάγεται πλήρως στους κανόνες διαφάνειας και απαιτεί τη σχετική επισήμανση, εφόσον πρόκειται για περιεχόμενο που εμπίπτει στο πεδίο του άρθρου 50, όπως τα deepfakes. Με απλά λόγια, το παρελθόν δεν αγγίζεται, κάθε νέα όμως δημοσίευση, ακόμη και παλαιού υλικού, κρίνεται με τους κανόνες που ισχύουν τη στιγμή που πραγματοποιείται.

Τι σημαίνει η αλλαγή για τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης

Ο κλάδος της ενημέρωσης βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της εφαρμογής. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών εξέδωσε ανακοίνωση με αφορμή την έναρξη εφαρμογής των βασικών διατάξεων του Κανονισμού, επισημαίνοντας τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης έως τις 2 Αυγούστου 2026. Πέραν της σήμανσης, οι επιχειρήσεις του κλάδου οφείλουν βάσει του άρθρου 4 του Κανονισμού να διασφαλίσουν ότι όλοι οι δημοσιογράφοι διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες για τον ασφαλή χειρισμό συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης. Η θέση της Ομοσπονδίας αποτυπώνει και τη φιλοσοφία του άρθρου 50, ότι το κοινό έχει το δικαίωμα να γνωρίζει αν αυτό που διαβάζει, ακούει ή βλέπει έχει παραχθεί με χρήση τεχνητής νοημοσύνης ή έχει υποστεί ψηφιακή αλλοίωση.

Πρακτικά, για μια ειδησεογραφική ιστοσελίδα η νέα πραγματικότητα σημαίνει ότι μια φωτορεαλιστική εικόνα που δεν απεικονίζει πραγματικό γεγονός πρέπει να συνοδεύεται από σαφή ένδειξη, όπως «εικόνα δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη» ή «η εικόνα δεν αποτελεί πραγματική φωτογραφία». Σημειώνεται ότι η υποχρέωση αυτή είναι εντελώς διακριτή από την αναγραφή του ονόματος του φωτογράφου σε πραγματικές φωτογραφίες, η οποία δεν θίγεται από τον Κανονισμό. Εκείνη πηγάζει από τον νόμο 2121/1993 και αποτελεί έκφανση του ηθικού δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας του δημιουργού, δηλαδή προστατεύει τον φωτογράφο, ενώ η σήμανση AI προστατεύει το κοινό από την παραπλάνηση. Πρόκειται για 2 παράλληλες υποχρεώσεις με διαφορετική νομική βάση και διαφορετικό αποδέκτη.

Το συμπέρασμα είναι σαφές και χρονικά προσδιορισμένο. Από την Κυριακή 2 Αυγούστου 2026 η επισήμανση του συνθετικού περιεχομένου παύει να αποτελεί ζήτημα καλής πρακτικής και μετατρέπεται σε νομική υποχρέωση σε ολόκληρη την ΕΕ, άρα και στην Ελλάδα, η οποία υποδέχεται τη νέα εποχή με ψηφισμένο από τις 16 Ιουλίου 2026 εθνικό νόμο, ορισμένη εποπτική αρχή και ποινικό οπλοστάσιο απέναντι σε όσους επιχειρήσουν να σβήσουν τα ίχνη της μηχανής από τις εικόνες που παράγει.

Από τις 2 Αυγούστου 2026 ξεκινά η σήμανση περιεχομένου τεχνητής νοημοσύνης σε όλη την ΕΕ και στην Ελλάδα

Στο επίκεντρο βρίσκεται η μεταφορά χειραποσκευών στην καμπίνα, ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει πολυάριθμες διαμαρτυρίες από επιβάτες και οργανώσεις καταναλωτών. Με βάση τους νέους κανόνες, κάθε ταξιδιώτης θα δικαιούται να έχει μαζί του, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση, τόσο ένα προσωπικό αντικείμενο όσο και μία μικρή αποσκευή καμπίνας.

Η αλλαγή αγγίζει κυρίως το επιχειρηματικό μοντέλο των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους, οι οποίες εμφανίζουν συχνά έναν ιδιαίτερα χαμηλό βασικό ναύλο, αλλά χρεώνουν χωριστά την αποσκευή, την επιλογή θέσης, την προτεραιότητα επιβίβασης και άλλες υπηρεσίες. Σκοπός της μεταρρύθμισης είναι ο επιβάτης να γνωρίζει εξαρχής ποιο είναι το πραγματικό τίμημα του ταξιδιού του, χωρίς να έρχεται αντιμέτωπος με επιπλέον χρεώσεις στα τελευταία στάδια της διαδικασίας κράτησης.

Η εφαρμογή του νέου πλαισίου δεν αναμένεται, πάντως, να γίνει άμεσα. Η πλήρης ενεργοποίησή του τοποθετείται από το 2027, ώστε οι εταιρείες να προσαρμόσουν τα συστήματα κρατήσεων, τους εμπορικούς όρους και τις επιχειρησιακές διαδικασίες τους.

Δύο αντικείμενα στην καμπίνα χωρίς χρέωση
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το τι θα περιλαμβάνεται υποχρεωτικά στην τιμή του εισιτηρίου. Ο επιβάτης θα μπορεί να μεταφέρει ένα προσωπικό αντικείμενο, όπως τσάντα, μικρό σακίδιο ή θήκη φορητού υπολογιστή, το οποίο θα τοποθετείται κάτω από το μπροστινό κάθισμα.

Οι μέγιστες διαστάσεις για το συγκεκριμένο αντικείμενο προβλέπεται να είναι 40x30x15 εκατοστά, ώστε να διασφαλίζεται ότι δεν θα καταλαμβάνει χώρο στα ντουλαπάκια της καμπίνας.

Παράλληλα, στο βασικό εισιτήριο θα περιλαμβάνεται και μία μικρή χειραποσκευή, βάρους έως 7 κιλών. Το άθροισμα ύψους, πλάτους και βάθους δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 100 εκατοστά.

Για μεγάλο αριθμό επιβατών, ιδίως όσους πραγματοποιούν ολιγοήμερα ή επαγγελματικά ταξίδια, η ρύθμιση αυτή μπορεί να περιορίσει ουσιαστικά το τελικό κόστος. Σήμερα, αρκετές εταιρείες επιτρέπουν δωρεάν μόνο ένα μικρό αντικείμενο κάτω από το κάθισμα, ενώ για μία βαλίτσα καμπίνας απαιτείται πρόσθετη πληρωμή ή αγορά ακριβότερου ναύλου.

Με το νέο καθεστώς, η χρέωση αυτή δεν θα μπορεί να εμφανίζεται αιφνιδιαστικά κατά την ολοκλήρωση της κράτησης. Η μικρή χειραποσκευή θα αποτελεί μέρος του βασικού ναύλου, ανεξάρτητα από τον εμπορικό τύπο του εισιτηρίου.

Μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν περιορίζεται στην αποσκευή, αλλά επηρεάζει συνολικά τον τρόπο παρουσίασης των αεροπορικών ναύλων.

Οι εταιρείες και οι διαδικτυακές πλατφόρμες κρατήσεων θα πρέπει να εμφανίζουν με σαφήνεια από την αρχή τι περιλαμβάνεται στην τιμή και ποιες υπηρεσίες παραμένουν προαιρετικές. Ο επιβάτης θα γνωρίζει πριν προχωρήσει στην πληρωμή εάν ο ναύλος καλύπτει αποσκευή, θέση, αλλαγή εισιτηρίου ή άλλες παροχές.

Η παρέμβαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει τα λεγόμενα «κρυφά κόστη», τα οποία καθιστούν δύσκολη τη σύγκριση διαφορετικών πτήσεων. Μία προσφορά που φαίνεται αρχικά φθηνότερη μπορεί να καταλήξει ακριβότερη όταν προστεθούν οι απαραίτητες υπηρεσίες.

Η υποχρέωση εμφάνισης της πραγματικής τελικής τιμής αναμένεται να ενισχύσει τον ανταγωνισμό σε πιο καθαρή βάση, καθώς οι καταναλωτές θα μπορούν να συγκρίνουν ισότιμα τα διαθέσιμα εισιτήρια.

Νέο πλαίσιο για καθυστερήσεις και ακυρώσεις
Οι προβλεπόμενες αλλαγές επεκτείνονται και στα δικαιώματα των επιβατών όταν μία πτήση καθυστερεί, ακυρώνεται ή όταν η εταιρεία αρνείται την επιβίβαση λόγω υπεράριθμων κρατήσεων.

Το δικαίωμα αποζημίωσης για σοβαρές καθυστερήσεις και ακυρώσεις διατηρείται, ενώ προβλέπονται ταχύτερες απαντήσεις στα αιτήματα των ταξιδιωτών. Οι αεροπορικές εταιρείες θα πρέπει επίσης να παρέχουν πιο ολοκληρωμένη ενημέρωση για τον λόγο της διαταραχής και για τα δικαιώματα που ενεργοποιούνται σε κάθε περίπτωση.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η αποσαφήνιση των έκτακτων περιστάσεων, δηλαδή των γεγονότων για τα οποία μια εταιρεία μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης. Η σαφέστερη περιγραφή τους θεωρείται αναγκαία, καθώς σήμερα δημιουργούνται συχνά διαφωνίες για το εάν μία τεχνική βλάβη, μια απεργία ή ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο δικαιολογεί την άρνηση αποζημίωσης.

Σε περιπτώσεις πολύωρης αναμονής, ενισχύονται και οι υποχρεώσεις φροντίδας. Ανάλογα με τη διάρκεια της καθυστέρησης, οι επιβάτες θα δικαιούνται γεύματα, αναψυκτικά, διαμονή ή εναλλακτική μεταφορά.

Προστασία για οικογένειες και επιβάτες με αναπηρία
Το πακέτο προβλέπει ειδική μέριμνα για οικογένειες που ταξιδεύουν με παιδιά. Οι γονείς και οι ανήλικοι θα πρέπει να μπορούν να κάθονται μαζί χωρίς να υποχρεώνονται να πληρώνουν πρόσθετο τέλος για την επιλογή θέσης.

Ενισχύονται επίσης τα δικαιώματα των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και όσων χρειάζονται συνοδό ή ειδική υποστήριξη στο αεροδρόμιο και κατά την επιβίβαση. Η στόχευση είναι να περιοριστούν περιπτώσεις στις οποίες η ανάγκη για βοήθεια μετατρέπεται σε οικονομική επιβάρυνση ή εμπόδιο για το ταξίδι.

Οι αντιδράσεις των εταιρειών χαμηλού κόστους
Οι νέοι κανόνες βρίσκουν θετική ανταπόκριση στους ταξιδιώτες, αλλά προκαλούν έντονο προβληματισμό στην αεροπορική αγορά. Για τις εταιρείες χαμηλού κόστους, τα έσοδα από αποσκευές, θέσεις και άλλες πρόσθετες παροχές αποτελούν βασικό μέρος της κερδοφορίας τους.

Ενδεικτικό είναι ότι η Ryanair φέρεται να εισέπραξε περίπου 4,7 δισ. ευρώ το 2024 από συμπληρωματικές υπηρεσίες. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Michael O’Leary, έχει υποστηρίξει ότι η υποχρεωτική δωρεάν χειραποσκευή θα μεταφερθεί τελικά στην αρχική τιμή του ναύλου, οδηγώντας σε ακριβότερα εισιτήρια για όλους.

Η ουσία της ευρωπαϊκής παρέμβασης, ωστόσο, δεν είναι ότι το κόστος θα εξαφανιστεί, αλλά ότι θα γίνεται ορατό από την αρχή. Οι εταιρείες θα μπορούν να προσαρμόσουν την τιμολογιακή τους πολιτική, όχι όμως να εμφανίζουν έναν βασικό ναύλο που δεν αντανακλά τις αναγκαίες υπηρεσίες του ταξιδιού.

Εφόσον το νέο καθεστώς εφαρμοστεί χωρίς σημαντικές αλλαγές, η χειραποσκευή θα πάψει να αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες επιπλέον χρέωσης και σύγχυσης στις αεροπορικές κρατήσεις. Για τους επιβάτες, το βασικό όφελος θα είναι η διαφάνεια, η προβλεψιμότητα και η ενισχυμένη προστασία σε ολόκληρη την ταξιδιωτική εμπειρία.

Πηγή: newmoney.gr

ΕΕ: Νέοι κανόνες για τις χειραποσκευές και μεγαλύτερη διαφάνεια στα αεροπορικά εισιτήρια

Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο περιβάλλον έντονων διακυμάνσεων στις τιμές των αεροπορικών μεταφορών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες, σύμφωνα με τη Eurostat, επηρεάζονται από τη ζήτηση για ταξίδια, την εποχικότητα αλλά και τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Από τον Ιανουάριο του 2025 έως και τον Ιούνιο του 2026, οι τιμές των υπηρεσιών αεροπορικών μεταφορών εμφάνισαν σημαντική μεταβλητότητα. Η μεγαλύτερη ετήσια αύξηση καταγράφηκε τον Απρίλιο του 2025, όταν οι τιμές ήταν αυξημένες κατά 13,7% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. Στη συνέχεια ακολούθησαν ηπιότερες αυξήσεις κατά τους θερινούς μήνες, ενώ το 2026 ξεκίνησε με πτώση των τιμών σε ετήσια βάση, για να ακολουθήσουν αυξήσεις τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο και νέα σημαντική υποχώρηση τον Απρίλιο (-4,7%). Τον Μάιο οι τιμές αυξήθηκαν κατά 8,1% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025 και τον Ιούνιο κατά 3,1%.

Η Eurostat επισημαίνει ότι οι μεγαλύτερες διακυμάνσεις προήλθαν από τις διεθνείς αεροπορικές μεταφορές. Οι τιμές των διεθνών πτήσεων αυξήθηκαν κατά 4,5% τον Ιούνιο του 2026 σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ στις εσωτερικές πτήσεις η αντίστοιχη αύξηση περιορίστηκε στο 2%.

Μεγάλες ήταν και οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Το Βέλγιο κατέγραψε τις υψηλότερες αυξήσεις την περίοδο Απριλίου – Ιουνίου, με άνοδο 41,5% τον Απρίλιο, 33,8% τον Μάιο και 28,7% τον Ιούνιο. Στον αντίποδα, η Σλοβακία σημείωσε τις μεγαλύτερες μειώσεις, με πτώση 53%, 48,2% και 45,1% αντίστοιχα. Εκτός από την Ελλάδα και την Αυστρία, τις μεγαλύτερες μειώσεις τον Ιούνιο εμφάνισαν η Ουγγαρία (-13,6%) και η Πολωνία (-13,1%).

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το κόστος των αεροπορικών μετακινήσεων στην Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητο, καθώς επηρεάζεται τόσο από την αυξημένη ταξιδιωτική ζήτηση όσο και από τις συνθήκες που διαμορφώνονται στη διεθνή αγορά αερομεταφορών.

Πηγή: tornosnews.gr

Η Ελλάδα στις χώρες με τις μεγαλύτερες αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια στην ΕΕ – Στο +15,1% οι τιμές τον Ιούνιο

Στην απάντησή της η Ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τονίζει:

«Η ΕΕ στέκεται συλλογικά, σταθερά και αδιαμφισβήτητα στο πλευρό όλων των κρατών μελών απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή και παραμένει προσηλωμένη στην υπεράσπιση των συμφερόντων της και των συμφερόντων των κρατών μελών της, καθώς και στην προάσπιση της περιφερειακής σταθερότητας και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.

Όπως τονίζεται στην Έκθεση Προόδου για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας που υπερψηφίστηκε πρόσφατα από την Ολομέλεια του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου η Ελλάδα έχει το αναφαίρετο και μονομερές δικαίωμα να επεκτείνει τα χωρικά  της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια σύμφωνα με το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) κάτι που εξακολουθεί να επηρεάζει τη σχέση των δύο κρατών. Στο πλαίσιο αυτό, η δήλωση της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε ενέργεια της Ελλάδας για την επέκταση των χωρικών της υδάτων θα θεωρούνταν αιτία πολέμου (casus belli), διατηρείται σε ισχύ.

Η ΕΕ αναμένει από την Τουρκία να επιδείξει αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, τις διεθνείς συμφωνίες και την ειρηνική επίλυση των διαφορών, και να αποφεύγει απειλές και ενέργειες που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας.

Η προσήλωση στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και η αποχή από μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών παραμένουν ουσιαστικής σημασίας και είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας αμοιβαία επωφελούς σχέσης συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας.»

Ράπισμα στην Τουρκία από την Κάγια Κάλας σε ερώτηση του Μανώλη Κ. Κεφαλογιάννη στο ΕΚ

Τα δεδομένα περιλαμβάνονται στην τέταρτη έκδοση της έκθεσης «Transport and Tourism in the European Union – Current trends and issues», την οποία δημοσίευσε η Γενική Διεύθυνση Κινητικότητας και Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η έκθεση εξετάζει την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα, τη συνδεσιμότητα και την ασφάλεια των ευρωπαϊκών μεταφορών, ενώ περιλαμβάνει ξεχωριστά ενημερωτικά δελτία για κάθε κράτος-μέλος και ειδική ενότητα για τις εξελίξεις στον τουρισμό.

Πέμπτη στην ΕΕ η Ελλάδα στις διανυκτερεύσεις
Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ για τον τουρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα ξεπέρασαν τα 3 δισεκατομμύρια.

Η Ελλάδα κατέλαβε την πέμπτη θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με περισσότερες από 150 εκατ. διανυκτερεύσεις. Προηγήθηκαν η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Γερμανία.

Οι τέσσερις μεγαλύτερες αγορές συγκέντρωσαν συνολικά πάνω από το 60% των διανυκτερεύσεων στην ΕΕ, γεγονός που αποτυπώνει την ισχυρή συγκέντρωση της ευρωπαϊκής τουριστικής δραστηριότητας σε περιορισμένο αριθμό χωρών.

Ιδιαίτερα υψηλό είναι και το αποτύπωμα του τουρισμού στην ελληνική απασχόληση. Σύμφωνα με τον σχετικό δείκτη της έκθεσης για το 2024, το τουριστικό οικοσύστημα αντιπροσωπεύει περίπου το 18% της απασχόλησης στην Ελλάδα.

Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τη Μάλτα, όταν ο αντίστοιχος δείκτης για την ΕΕ κινείται περίπου στο 9%.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με βάση τη μεθοδολογία των βιομηχανικών οικοσυστημάτων, ο τουρισμός υποστηρίζει περίπου 20,7 εκατ. θέσεις εργασίας, οι οποίες αντιστοιχούν στο 10,4% της συνολικής απασχόλησης. Η οικονομική συνεισφορά του κλάδου εκτιμάται σε έως 857,3 δισ. ευρώ ή στο 7,8% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας της ΕΕ.

Στις χώρες με τη μεγαλύτερη εποχικότητα
Η ισχυρή θέση της Ελλάδας συνοδεύεται από μία από τις υψηλότερες επιδόσεις στον δείκτη τουριστικής εποχικότητας.

Για το 2024, ο σχετικός δείκτης διαμορφώνεται στην Ελλάδα περίπου στο 57%, έναντι περίπου 42% στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η χώρα βρίσκεται στην τρίτη υψηλότερη θέση, μετά την Κροατία και τη Βουλγαρία.

Η έκθεση επισημαίνει ότι ο ευρωπαϊκός τουρισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με προκλήσεις όπως οι άνισες τουριστικές ροές, η διαφορετική εξάρτηση των περιοχών από τον κλάδο, το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, η πίεση στις υποδομές και οι ελλείψεις εργαζομένων και δεξιοτήτων.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεξεργάζεται τη νέα Στρατηγική της ΕΕ για τον Βιώσιμο Τουρισμό. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ανταγωνιστικού, βιώσιμου και χωρίς αποκλεισμούς μοντέλου, το οποίο θα συμβάλλει στους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρώπης, θα στηρίζει τις τοπικές κοινωνίες και θα ενισχύει την ανθεκτικότητα του τομέα απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Αθήνα και Πειραιάς οι μεγαλύτερες πύλες εισόδου
Η εξάρτηση του ελληνικού τουρισμού από τις αεροπορικές και θαλάσσιες συνδέσεις αποτυπώνεται στα στοιχεία για τους μεγαλύτερους μεταφορικούς κόμβους της χώρας.

Το 2024, τα ελληνικά αεροδρόμια διακίνησαν συνολικά 79,716 εκατ. επιβάτες. Από αυτούς, τα 31,723 εκατ. πέρασαν από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, ο οποίος συγκέντρωσε το 40% της επιβατικής κίνησης των αεροδρομίων της χώρας και περίπου το 2% του συνόλου της ΕΕ.

Το αεροδρόμιο της Αθήνας κυριάρχησε ακόμη περισσότερο στη διακίνηση αεροπορικού φορτίου. Από τους συνολικά 126.700 τόνους που διακινήθηκαν στα ελληνικά αεροδρόμια, οι 119.800 τόνοι, δηλαδή το 94%, πέρασαν από την Αθήνα.

Στις θαλάσσιες μεταφορές, ο Πειραιάς διακίνησε το 2024 περίπου 10,013 εκατ. επιβάτες, καλύπτοντας το 12% των σχεδόν 80,994 εκατ. επιβατών που χρησιμοποίησαν συνολικά τα ελληνικά λιμάνια. Η κίνηση του Πειραιά αντιστοιχούσε στο 2,5% του συνόλου των επιβατών των ευρωπαϊκών λιμένων.

Παράλληλα, από το λιμάνι του Πειραιά διακινήθηκαν 43,694 εκατ. τόνοι εμπορευμάτων, ποσότητα που αντιπροσωπεύει το 25% του συνολικού θαλάσσιου φορτίου της Ελλάδας και το 1,3% του συνόλου της ΕΕ.

Το αυτοκίνητο κυριαρχεί στις επιβατικές μετακινήσεις, υστέρηση στον σιδηρόδρομο
Στις χερσαίες επιβατικές μεταφορές, το αυτοκίνητο παραμένει το κυρίαρχο μέσο στην Ελλάδα, καλύπτοντας το 83,8% των επιβατοχιλιομέτρων το 2023, έναντι 82% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ιδιαίτερα υψηλή είναι και η συμμετοχή των λεωφορείων και των πούλμαν, τα οποία αντιστοιχούν στο 14,5% των μετακινήσεων στην Ελλάδα, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από το 8,2% της ΕΕ.

Αντίθετα, ο σιδηρόδρομος καλύπτει μόλις το 0,5% των χερσαίων επιβατικών μετακινήσεων στη χώρα, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 8,4%. Τα τραμ και το μετρό αντιπροσωπεύουν το 1,2% στην Ελλάδα, έναντι 1,4% στην ΕΕ.

Στον δρόμο σχεδόν το σύνολο των χερσαίων φορτίων
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η εξάρτηση από το οδικό δίκτυο στις χερσαίες εμπορευματικές μεταφορές. Το 98,7% των τονοχιλιομέτρων στην Ελλάδα πραγματοποιείται οδικώς, έναντι 75% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο σιδηρόδρομος περιορίζεται στο 1,1%, όταν στην ΕΕ αντιπροσωπεύει το 16,4%.

Οι αγωγοί καλύπτουν μόλις το 0,2% των χερσαίων εμπορευματικών μεταφορών στην Ελλάδα, έναντι 3,8% στην ΕΕ, ενώ οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές έχουν μηδενική συμμετοχή. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη σχεδόν απόλυτη εξάρτηση των ελληνικών εμπορευματικών μεταφορών από τα φορτηγά, σε αντίθεση με άλλα κράτη-μέλη που διαθέτουν περισσότερο διαφοροποιημένα δίκτυα.

Στο 0,2% της ΕΕ η ελληνική σιδηροδρομική κίνηση
Η συνολική σιδηροδρομική δραστηριότητα στην Ελλάδα διαμορφώθηκε το 2023 σε 6,6 εκατ. συρμοχιλιόμετρα, ποσότητα που αντιστοιχεί μόλις στο 0,2% του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το 92% της ελληνικής σιδηροδρομικής κίνησης αφορούσε επιβατικές υπηρεσίες και το 8% εμπορευματικές, έναντι 81,4% και 18,5% αντίστοιχα στην ΕΕ.

Ηλεκτροδοτημένο ήταν το 41% του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 57%.

Η έκθεση δείχνει επίσης ότι το 90% των δαπανών για τις ελληνικές σιδηροδρομικές υποδομές το 2022 κατευθύνθηκε σε αναβαθμίσεις και νέες επενδύσεις, ενώ το υπόλοιπο 10% αφορούσε τη συντήρηση. Το συνολικό ύψος των σχετικών δαπανών στην Ελλάδα ανερχόταν περίπου στα 100 εκατ. ευρώ.

Περισσότερες από 37 ώρες χαμένες στην κίνηση
Οι οδηγοί στην Ελλάδα έχασαν κατά μέσο όρο 37,8 ώρες σε καθυστερήσεις κατά τις ώρες αιχμής το 2023, έναντι 28,6 ωρών στο σύνολο της ΕΕ.

Η επίδοση αυτή βρίσκεται αισθητά χαμηλότερα από τη Μάλτα, όπου καταγράφηκαν 83,9 ώρες καθυστέρησης, αλλά αρκετά υψηλότερα από την Εσθονία, η οποία εμφάνισε τη χαμηλότερη τιμή με 17,3 ώρες.

Ανησυχητική παραμένει και η εικόνα της οδικής ασφάλειας. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του 2022, η Ελλάδα είχε 61 νεκρούς από τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων, καταλαμβάνοντας την πέμπτη υψηλότερη θέση στην ΕΕ.

Παράλληλα, βρέθηκε στην ένατη υψηλότερη θέση ως προς τους θανάτους ανά επιβατοχιλιόμετρο, με 55 νεκρούς ανά 10 δισ. επιβατοχιλιόμετρα. Η έκθεση σημειώνει, πάντως, ότι κατά την περίοδο 2012-2021 η μείωση των θυμάτων στην Ελλάδα ήταν μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Υπερκάλυψη του στόχου για την ισχύ των φορτιστών
Θετικότερη είναι η εικόνα στις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Η συνολική ισχύς των δημόσια προσβάσιμων σταθμών φόρτισης στην Ελλάδα έφτασε τα 272.905 kW, όταν ο στόχος που προκύπτει από τον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Υποδομές Εναλλακτικών Καυσίμων υπολογίζεται σε 70.719 kW.

Η διαθέσιμη ισχύς υπερκαλύπτει επομένως τον συγκεκριμένο στόχο, αν και η συμμετοχή των αμιγώς ηλεκτρικών και plug-in υβριδικών οχημάτων στον συνολικό ελληνικό στόλο παραμένει χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Συνολικά, η έκθεση σκιαγραφεί μια Ελλάδα με ιδιαίτερα ισχυρό τουριστικό και θαλάσσιο αποτύπωμα, αλλά και με σημαντικές προκλήσεις στις χερσαίες μεταφορές, στη σιδηροδρομική συνδεσιμότητα, στην κυκλοφοριακή συμφόρηση και στην οδική ασφάλεια.

Πηγή: tornosnews.gr

ΕΕ: Τρίτη η Ελλάδα στην τουριστική εποχικότητα με πάνω από 150 εκατ. διανυκτερεύσεις

Παρότι το νέο σύστημα αφορά κυρίως υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση για σύντομη παραμονή, οι επιπτώσεις του αναμένεται να επηρεάσουν συνολικά τη λειτουργία των αεροδρομίων, καθώς οι πιο χρονοβόρες διαδικασίες στα σημεία ελέγχου μπορούν να επιβραδύνουν τη ροή όλων των επιβατών, ειδικά στις ώρες αιχμής.

Το EES εφαρμόζεται σε ταξιδιώτες που παραμένουν έως 90 ημέρες μέσα σε διάστημα 180 ημερών και αφορά επισκέπτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς, η Τουρκία, το Ισραήλ και άλλες σημαντικές αγορές που τροφοδοτούν τον ευρωπαϊκό και ελληνικό τουρισμό.

 Ψηφιακή καταγραφή αντί για σφραγίδες
Το νέο καθεστώς αντικαθιστά τη χειρόγραφη σφράγιση των διαβατηρίων με ηλεκτρονική καταγραφή όλων των διελεύσεων από τα εξωτερικά σύνορα της Σένγκεν. Κατά τον έλεγχο συλλέγονται τα στοιχεία του ταξιδιωτικού εγγράφου, φωτογραφία προσώπου και βιομετρικά δεδομένα, όπως τα δακτυλικά αποτυπώματα.

Η σταδιακή εφαρμογή του συστήματος ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και από τον Απρίλιο του 2026 λειτουργεί πλέον πλήρως σε όλα τα σημεία εισόδου και εξόδου.

Οι πολίτες της Ελλάδας και των υπόλοιπων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υπόκεινται στην ίδια διαδικασία βιομετρικών ελέγχων. Ωστόσο, η συνολική επιβάρυνση των συνοριακών σταθμών είναι πιθανό να επηρεάσει και τους ίδιους, καθώς η μεγαλύτερη διάρκεια των ελέγχων δημιουργεί ουρές που επεκτείνονται σε ολόκληρη τη διαδικασία αναχώρησης.

Σύσταση για έγκαιρη άφιξη
Το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών έχει ήδη επισημάνει ότι οι νέοι έλεγχοι ενδέχεται να αυξήσουν σημαντικά τους χρόνους αναμονής στα σημεία ελέγχου διαβατηρίων.

Για τον λόγο αυτό συνιστά στους επιβάτες να βρίσκονται στις εγκαταστάσεις τουλάχιστον δυόμισι ώρες πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, ώστε να ολοκληρώνουν χωρίς πίεση το check-in, τον έλεγχο ασφαλείας και, όπου απαιτείται, τον συνοριακό έλεγχο.

Η σύσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις πτήσεις προς προορισμούς εκτός Σένγκεν, αλλά και για τους ταξιδιώτες τρίτων χωρών που επιστρέφουν στις πατρίδες τους μετά τις διακοπές στην Ελλάδα.

Σε αεροδρόμια με έντονη εποχική κίνηση, όπως της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Ηρακλείου, της Ρόδου, της Κέρκυρας, των Χανίων, της Κω και της Σαντορίνης, ακόμη και μικρές καθυστερήσεις στους ελέγχους μπορούν να επηρεάσουν τη συνολική λειτουργία του αεροδρομίου.

Όταν η καθυστέρηση μετατρέπεται σε οικονομική επιβάρυνση
Η μεγαλύτερη αναμονή δεν σημαίνει μόνο περισσότερη ταλαιπωρία για τους επιβάτες. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει και σημαντικό οικονομικό κόστος.

Εάν κάποιος χάσει την πτήση του επειδή καθυστέρησε στον έλεγχο διαβατηρίων, η αεροπορική εταιρεία δεν υποχρεούται να του προσφέρει δωρεάν θέση στην επόμενη διαθέσιμη πτήση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αγορά νέου εισιτηρίου, πρόσθετες διανυκτερεύσεις, έξοδα μετακίνησης ή ακόμη και αλλαγές στο πρόγραμμα του ταξιδιού.

Αντίστοιχα, πολλά ασφαλιστήρια συμβόλαια ταξιδιωτικής ασφάλισης δεν καλύπτουν καθυστερήσεις που οφείλονται στους συνήθεις συνοριακούς ελέγχους, καθώς θεωρούνται μέρος της κανονικής ταξιδιωτικής διαδικασίας και όχι έκτακτο περιστατικό.

Ήδη αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια και αεροπορικές εταιρείες έχουν προειδοποιήσει για αυξημένες ουρές μετά την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος, ενώ έχουν διατυπωθεί προτάσεις για μεγαλύτερη ευελιξία κατά τη θερινή περίοδο, προκειμένου να περιοριστούν οι καθυστερήσεις.

 Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ταξιδιώτες
Οι επιβάτες που αναχωρούν από την Ελλάδα προς χώρες εκτός Σένγκεν ή ταξιδεύουν με διαβατήριο τρίτης χώρας καλό είναι να ενημερώνονται εγκαίρως από την αεροπορική εταιρεία και το αεροδρόμιο για τις απαιτούμενες διαδικασίες.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν μέλη της ίδιας οικογένειας ταξιδεύουν με διαφορετικά διαβατήρια, καθώς οι χρόνοι ελέγχου μπορεί να διαφέρουν σημαντικά.

Παράλληλα, είναι χρήσιμο οι ταξιδιώτες να έχουν ενεργοποιήσει τις ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις της αεροπορικής εταιρείας, να παρακολουθούν τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τα SMS πριν μεταβούν στο αεροδρόμιο και να γνωρίζουν ποιες καλύψεις προβλέπει η ταξιδιωτική τους ασφάλιση.

Για τον ελληνικό τουρισμό, το νέο σύστημα αποτελεί ακόμη μία δοκιμασία στη διαχείριση της θερινής αιχμής. Για τον επιβάτη, όμως, το βασικό συμπέρασμα είναι απλό: η έγκαιρη άφιξη στο αεροδρόμιο μπορεί να αποδειχθεί ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αποφύγει καθυστερήσεις, απρόβλεπτα έξοδα και ανατροπές στο ταξιδιωτικό του πρόγραμμα.

Πηγή: newmoney.gr

Αεροδρόμια: Οι νέοι έλεγχοι που απειλούν να προκαλέσουν μεγάλες ουρές και χαμένες πτήσεις