Οι τουριστικοί επιχειρηματίες διαμαρτύρονται ότι οι πιέσεις των tour operators, κυρίως όσων δραστηριοποιούνται στις παραδοσιακές αγορές του εισερχόμενου τουρισμού (Βρετανία, Γερμανία), για περαιτέρω εκπτώσεις γίνονται ασφυκτικές. Παρά το γεγονός ότι μετά τις γενναίες (μέχρι και 30%) εκπτώσεις του 2010 και τις παγωμένες ή οριακά ακόμα χαμηλότερες τιμές του 2011, οι τιμές που πωλείται σήμερα το τουριστικό προϊόν παραπέμπουν στην προολυμπιακή περίοδο! Μάλιστα, εκτιμούν ότι το πρόβλημα για τις επιχειρήσεις τους το 2012 θα είναι σημαντικό, δεδομένου ότι το 2011 τα έσοδα των τουριστικών επιχειρήσεων ενισχύονται με μικρότερο ρυθμό, παρά τη μείωση του ΦΠΑ στη φιλοξενία από 11% σε 6,5%. Ωστόσο, οι μεγάλοι tour operators επενδύουν στον φόβο, στην περιορισμένη πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό για την εξασφάλιση ρευστότητας, αλλά και στην έλλειψη γνώσεων ορισμένων επιχειρηματιών, ειδικά όταν επιζητούν την υπογραφή συμβολαίων που εγγυώνται τον αριθμό των κρατήσεων για να ζητήσουν ακόμα φθηνότερες τιμές.
Σε δυσκολότερη θέση βρίσκονται οι προβληματικές επιχειρήσεις, που είτε δεν βρίσκονται σε καλή θέση (μακριά από τη θάλασσα), είτε δεν παρέχουν καλές υπηρεσίες, είτε αντιμετωπίζουν σημαντικά οικονομικά προβλήματα. Σε αυτή την περίπτωση οι περικοπές ξεπερνούν το 5% σε σχέση με φέτος. Αντίθετα, αυξήσεις διεκδικούν οι προορισμοί που κατέγραψαν μεγάλη ανάπτυξη φέτος, όπως η νότια νησιωτική Ελλάδα. Αν και οι προορισμοί που τους ενίσχυσαν λόγω ταραχών (χώρες της Βόρειας Αφρικής), αναμένεται να επανακάμψουν το 2012, και μάλιστα με ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές.
Ο πρώτος που έγκαιρα έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις των φετινών γεγονότων την επόμενη περίοδο, ήταν ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος Γιώργος Τσακίρης (φωτο). Όπως αναφέρει, είναι πλέον προφανές ότι η επόμενη τουριστική περίοδος θα ξεκινήσει με δύο μειονεκτήματα ουσίας για τον κλάδο. Αν σε αυτό το αρνητικό υπό διαμόρφωση σκηνικό, μεταξύ άλλων, προσθέσουμε: πρώτο, τη γενικότερη εικόνα που εκπέμπει η χώρα μας ως προορισμός. Δεύτερο, τις εγγενείς δυσκολίες που αντιμετωπίζει η τουριστική επιχειρηματικότητα λόγω της διαχρονικής αβελτηρίας της πολιτείας να εξασφαλίσει ένα ομαλό ανταγωνιστικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, χωρίς χρεώσεις που εξυπηρετούν τρίτους και επιβαρύνουν υπέρμετρα την τουριστική οικονομία και τους καταναλωτές (όπως τα συγγενικά δικαιώματα, τα τέλη αιγιαλού κ.λπ.). Και τρίτο, το μεγάλο έλλειμμα στην τουριστική προβολή και την έλλειψη οποιασδήποτε παρεμβατικής πολιτικής για την εξομάλυνση της τουριστικής λειτουργίας της χώρας… Τότε, καταλήγουμε αβίαστα στο συμπέρασμα ότι η επόμενη χρονιά προδιαγράφεται εξαιρετικά δύσκολη τόσο για τις επιχειρήσεις, όσο και για την οικονομία και το περιφερειακό εισόδημα.
Όπως τονίζει ο κ. Τσακίρης, το φετινό συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας (των χαμηλών τιμών) θα έχει εξαντληθεί. Επίσης, θα έχει ομαλοποιηθεί η κατάσταση στους προορισμούς που αντιμετώπισαν κοινωνικές αναταράξεις στην αρχή της περιόδου, στρέφοντας το ρεύμα των πελατών προς άλλα κράτη -μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα: αυτοί θα επανέλθουν, του χρόνου, στην αγορά με ακόμη χαμηλότερες τιμές.
Όπως τονίζει ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Ηρακλείου και μέλος του ΞΕΕ Γιάννης Οικονόμου, ήδη οι μεγάλοι tour operators πιέζουν ξενοδόχους να ρίξουν και άλλο τις τιμές των δωματίων τους: όπως λένε, με τις εικόνες που έκαναν τον γύρο του κόσμου, λίγοι είναι αυτοί που θέλουν να έρθουν Ελλάδα.
Η άνοδος των αφίξεων
Έπιασε διψήφιο ποσοστό η αύξηση στις αφίξεις τουριστών από το εξωτερικό το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2011, επιβεβαιώνοντας τις αρχικές προβλέψεις. Παρά το γεγονός ότι οι ίδιες προβλέψεις κάνουν λόγο για επίπτωση μέχρι και 300.000 κρατήσεων στην τουριστική κίνηση του Σεπτέμβρη και του Οκτώβρη, από την πρόσφατη απεργία των ταξί, το επτάμηνο έκλεισε με άνοδο σχεδόν 10% πανελλαδικά.
Όλοι οι τουριστικοί προορισμοί κινήθηκαν ανοδικά, με εξαίρεση την Αθήνα: η εικόνα της αναστάτωσης και των απεργιών απέτρεψε τους τουρίστες να περάσουν μια βόλτα από την πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), οι διεθνείς τουριστικές αφίξεις στα 13 κυριότερα αεροδρόμια της χώρας (Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Ρόδου, Κω, Κέρκυρας, Ηρακλείου, Χανίων, Ζακύνθου, Κεφαλλονιάς, Σάμου, Σκιάθου, Ακτίου και Σαντορίνης) αυξήθηκαν το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2011 κατά 9,95% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα, φτάνοντας τα 6.458.612, έναντι 5.874.144.
Πρωταθλητές της φετινής τουριστικής περιόδου, άρα και σε πλεονεκτική θέση στις διαπραγματεύσεις για τα συμβόλαια της επόμενης χρονιάς, αναδείχτηκαν η Ρόδος και η Κως: εκεί οι αφίξεις, το εξεταζόμενο διάστημα, σημείωσαν εντυπωσιακή άνοδο σε σχέση με πέρυσι (28,26% και 26,25% αντιστοίχως). Σε διψήφια ποσοστά κυμάνθηκε επίσης η αύξηση των αφίξεων στο Ηράκλειο (14,42%) και στη θεσσαλονίκη (11,77%), με την τελευταία να εμφανίζει υψηλά ποσοστά λόγω της αύξησης της τουριστικής κίνησης στη Χαλκιδική.
Από την άλλη, η Αθήνα εξελίσσεται στον πιο «αδύναμο κρίκο» του τουρισμού. Με το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας να είναι το μοναδικό που εμφανίζει μείωση (της τάξης του 2,74%) των διεθνών τουριστικών αφίξεων το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2011, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2010.
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗ
