Μειώσεις έως και 25% στις συντάξεις από το 2015

Ανατροπές για όλους τους εργαζομένους φέρνει το νέο ασφαλιστικό που «χτίζεται» πάνω στη βασική σύνταξη των 360 ευρώ, την οποία μόνο αυτή θα χρηματοδοτεί και θα εγγυάται το κράτος από το 2015 και μετά. Το σχέδιο για τη βασική σύνταξη, η οποία σύμφωνα με το νόμο 3863/10 εισάγεται στο ασφαλιστικό για όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν από το 2015 και μετά, οδηγεί σε μειώσεις που κυμαίνονται μεταξύ 7% και 25%, ανάλογα με τις αποδοχές των εργαζομένων και ανάλογα με τις εισφορές που έχουν πληρώσει στα Ταμεία τους. Το σχέδιο για την εφαρμογή της βασικής σύνταξης θα ισχύσει για όλους τους ασφαλισμένους, αλλά το ποσό των 360 ευρώ θα είναι διαφορετικό και θα εξαρτάται αφενός από τα έτη ασφάλισης και αφετέρου από το συνολικό χρόνο παραμονής των εργαζομένων στην Ελλάδα.
Οι ρυθμίσεις
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που προβλέπει ο νόμος 3863/10 και οι οποίες πρόκειται να εξειδικευτούν στο προσεχές διάστημα, το νέο σύστημα υπολογισμού των συντάξεων θα εφαρμοστεί ως εξής:
• Για όσους έχουν ασφαλιστεί για πρώτη φορά από το 2011 και μετά και θα συνταξιοδοτηθούν με ελάχιστο χρόνο 15 έτη ασφάλισης, θα χορηγείται το πλήρες ποσό της βασικής σύνταξης, δηλαδή 360 ευρώ, αλλά στα 67 και πιθανώς με συνυπολογισμό εισοδηματικού κριτηρίου.
• Για όσους είναι ήδη ασφαλισμένοι και πρόκειται να βγουν στη σύνταξη από το 2015 και μετά, θα χορηγείται αναλογία της βασικής των 360 ευρώ για τα χρόνια ασφάλισης που έχουν από το 2011 και μετά και επίσης αναλογική σύνταξη με βάση τις εισφορές που έχουν καταβάλει από το 2011 και μετά. Το κυρίως τμήμα της σύνταξης θα είναι αυτό που αντιστοιχεί στις εισφορές που έχουν καταβάλει οι εργαζόμενοι για τα χρόνια ασφάλισής τους μέχρι το 2010.
• Για όσους συνταξιοδοτούνται τα έτη 2013 και 2014, το τμήμα σύνταξης που αντιστοιχεί σε αυτά τα 2 έτη θα υπολογιστεί με συντελεστή αναπλήρωσης 2%.
Ηδη σε… ισχύ
Στην πράξη, λοιπόν, μπορεί ο νόμος να ξεκινά από το 2015, αλλά για την πλειονότητα των ασφαλισμένων οι ρυθμίσεις ως προς τον υπολογισμό των συντάξεων είναι ήδη σε ισχύ, καθώς τόσο η βασική σύνταξη όσο και η αναλογική σύνταξη που θα πάρουν «χτίζονται» ήδη με βάση τα χρόνια ασφάλισής τους από το 2011 και μετά.
Σε τρία μέρη
Το νέο σύστημα θα σπάει την τελική σύνταξη σε τρία μέρη:
1 Τμήμα σύνταξης για τα χρόνια ασφάλισης μέχρι το 2010. Σύμφωνα με το νόμο αυτό το κομμάτι της σύνταξης θα εξακολουθήσει να υπολογίζεται με βάση τα όσα ισχύουν σήμερα, σε κάθε φορέα. Ετσι, για παράδειγμα ένας ασφαλισμένος του ΙΚΑ που θα βγει στη σύνταξη το 2015 για τα χρόνια της ασφάλισής του μέχρι το 2010 θα πάρει σύνταξη με βάση την καλύτερη πενταετία της τελευταίας δεκαετίας.
2 Αναλογικό τμήμα σύνταξης με βάση τις εισφορές που καταβλήθηκαν από το 2011 και μετά. Η αναλογία θα βγαίνει με συντελεστές αναπλήρωσης ανά έτος ασφάλισης που ξεκινά από 0,8% και φτάνει στο 1,5%.
3 Αναλογικό τμήμα από τη βασική, σύνταξη των 360 ευρώ, τόσο όσα και τα έτη που μεσολαβούν από το 2011 μέχρι την ημερομηνία συνταξιοδότησης. Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος που θα βγει στη σύνταξη το 2018 θα πάρει τα 8/35 από τη βασική σύνταξη των 360 ευρώ, δηλαδή 82,2 ευρώ.
Τα μαχαίρια
Ο νέος τρόπος υπολογισμού των συντάξεων οδηγεί σε βέβαιες μειώσεις από το 2015 και μετά. Οι μεγαλύτερες μειώσεις, που φτάνουν σύμφωνα με έγκυρους υπολογισμούς ειδικών από το χώρο της κοινωνικής ασφάλισης ακόμη και το 25%, θα είναι για τους ασφαλισμένους στον ΟΑΕΕ. Μικρότερες όμως -της τάξης του 15%-20%- θα είναι για τους ασφαλισμένους του ΙΚΑ και του Δημοσίου, όπως και για τους ασφαλισμένους των ΔΕΚΟ και των τραπεζών που αποχωρούν με 35 έτη ασφάλισης.
Για παράδειγμα, η σύνταξη των 1.400 που παίρνει ένας ασφαλισμένος σήμερα με 35ετία, θα πέσει στα 1.200 ευρώ για έναν άλλο ασφαλισμένο που θα αποχωρήσει το 2015 με 35ετία.
Αντίθετα, μικρότερες μειώσεις θα έχουν όσοι πρόκειται να αποχωρήσουν με λιγότερα έτη ασφάλισης, ενώ στη συνταξιοδότηση με 15ετία οι επιπτώσεις από το νέο σύστημα είναι μάλλον ουδέτερες.
Με βάση τα παραπάνω:
• Οσοι πρωτοασφαλίστηκαν πριν από το 1980, ανεξάρτητα από το αν φεύγουν με 35ετία χωρίς όριο ηλικίας ή με 35ετία και αυξημένο όριο ηλικίας, θα επηρεαστούν ελάχιστα αν φύγουν το 2013.
• Οσοι συνταξιοδοτούνται το 2014, θα έχουν μεγαλύτερες επιπτώσεις λόγω του συντελεστή 2% στις συντάξιμες αποδοχές των ετών 2013 και 2014.
• Οσοι έχουν προσληφθεί από το 1980 και μετά, θα επηρεαστούν αναλογικά περισσότερο από τους υπόλοιπους παλαιούς ασφαλισμένους γιατί αναγκαστικά θα αρχίσουν να φεύγουν από το 2015, που είναι η χρονιά της αλλαγής στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων.

Λείπει… εγγυητής
Το μεγάλο πρόβλημα που ανακύπτει από τη βασική σύνταξη είναι το ποιος θα εγγυάται την καταβολή των συντάξεων από το 2015 και μετά. Και αυτό γιατί ο νόμος 3863/10 λέει ότι το κράτος είναι εγγυητής μόνο για τα 360 ευρώ και εύλογα γεννάται το ερώτημα, ποιος θα εγγυάται το υπόλοιπο ποσό σύνταξης; Εκείνο που εξετάζεται είναι να δοθεί στα ίδια τα Ταμεία η εξουσιοδότηση να ρυθμίσουν με τις αποφάσεις τους τον τρόπο για να μπορούν να πληρώνουν τις συντάξεις χωρίς εγγύηση του κράτους.