“Λεφτά υπάρχουν” για τα σκουπίδια !!

Σε μία περίοδο ισχνών οικονομικών αγελάδων η διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων αποτελεί έναν προνομιακό τομέα όπου τα πάσης φύσεως οικονομικά και επιχειρηματικά συμφέροντα επιδιώκουν να δραστηριοποιηθούν.
Επιπρόσθετα πολλές μεγάλες εργοληπτικές εταιρίες επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους στον τομέα των αποβλήτων εξαιτίας της κατακόρυφης πτώσης των δημόσιων έργων που δημοπρατούνται ή εκτελούνται αλλά κυρίως διότι το κράτος αδυνατεί να αποπληρώσει.
Δέλεαρ σε αυτό τον πυρετό για τα σκουπίδια είναι το γεγονός ότι η αποπληρωμή εργασιών αποκομιδής, επεξεργασίας και διάθεσης αποβλήτων είναι εγγυημένη, δεδομένου ότι γίνεται μέσω των δημοτικών τελών της ΔΕΗ.
Έτσι ακόμα και οι πιο υπερχρεωμένοι Δήμοι είναι φερέγγυοι πελάτες, δεδομένου ο ανάδοχος μίας εργολαβίας για σκουπίδια μπορεί ανά πάσα στιγμή να δεσμεύσει τα χρήματα πληρωμής του από τον αντίστοιχο ειδικό λογαριασμό.
Κατά συνέπεια μεσούσης αυτής της πρωτοφανούς κρίσης και έλλειψης ρευστότητας, τα δημοτικά σκουπίδια έχουν μετατραπεί σε ατόφιο οικονομικό χρυσάφι, ο πυρετός του οποίου έχει κυριεύσει αρκετούς επιχειρηματικούς παράγοντες και όχι μόνο.
Αυτή την κατάσταση ήρθε να «ενισχύσει» η πολιτική «Ραγκούση». Πιο συγκεκριμένα το διάστημα 2009-2011 μέσα από τον Καλλικράτη αλλά και συγκεκριμένα νομοθετικά διατάγματα η ανάθεση της καθαριότητας από τους δήμους σε ιδιωτικές εταιρίες καθαριότητας κατέστη σχεδόν υποχρεωτική.
Ειδικά όμως για την περίπτωση της Ρόδου και της Δημοτικής Εταιρίας Καθαριότητας Ρόδου (Δ.Ε.Κ.Ρ.), ο κ. Ραγκούσης επέβαλε τη διάλυση και κατάργησή της με φωτογραφική διάταξη στο νόμο του Καλλικράτη Ν 3852/10 άρθρο 111 παρ 2.
Βέβαια το πολιτικό ερώτημα που προκύπτει είναι για ποιο λόγο ο κ. Ραγκούσης μεθόδευσε νομοθετικά την κατάργηση του πανελλήνια μοναδικού πετυχημένου μοντέλου της Δ.Ε.Κ.Ρ. η οποία σημειωτέον τα τελευταία χρόνια δεν παρήγαγε ελλείμματα;
Επιπρόσθετα εύλογα θα πρέπει να αναρωτηθούμε για ποιο λόγο οι τέσσερις κυβερνητικοί βουλευτές εκ των οποίων ο ένας είναι ο σημερινός δήμαρχος κ. Κουσουρνάς, δεν αντέδρασαν απαιτώντας να αποσυρθεί η επίμαχη διάταξη ή έστω να υιοθετηθεί η πρόταση για τροποποιήσεις που είχε υποβάλει η Δημοτική Εταιρία Καθαριότητας Ρόδου και το πανελλήνιο δίκτυο Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ);
Τα ερωτήματα αυτά γίνονται αμείλικτα αν συνυπολογίσουμε ότι αντίθετα με την Δ.Ε.Κ.Ρ. που μεθοδεύτηκε πολιτικά το κλείσιμό της, για την περίπτωση της δημοτικής επιχείρησης Ρ.Ο.Δ.Α. κάποιοι εκ των τοπικών κυβερνητικών βουλευτών στήριξαν τις προσπάθειες του τότε Δήμου Ροδίων με αποτέλεσμα να υπάρξει νομικό παράθυρο στον υπό ψήφιση Καλλικράτη που ευτυχώς επέτρεψε να συνεχίσει τη λειτουργία της (¶ρθρο 111 παρ 1 & ¶ρθρο 205 παρ 7 του Ν 3852/10).
Με ποια λογική και οι τέσσερεις κυβερνητικοί βουλευτές του Νομού, στην μία περίπτωση ορθά «πέτυχαν» τη συνέχιση της λειτουργίας της Δημοτικής Επιχείρησης ΡΟΔΑ αλλά αντίθετα επέτρεψαν στον κ. Ραγκούση το κλείσιμο μίας πετυχημένης και βιώσιμης Δημοτικής Εταιρίας Καθαριότητας;
Για τα δύο μέτρα και δύο σταθμά που φάνηκε ότι υπήρξαν αλλά και την «στοχοποίηση» της ΔΕΚΡ από τον κ. Ραγκούση, ζητήσαμε την άποψη του Περιβαλλοντολόγου και Υπεύθυνου Τύπου της Νομαρχιακής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας κ. Σάββα Πεταλά, ο οποίος ειδικεύεται σε θέματα σχεδιασμού διαχείρισης στερεών αποβλήτων.
«Το σίγουρο είναι ότι με φωτογραφικές διατάξεις η ΔΕΚΡ οδηγήθηκε σε κλείσιμο, γεγονός που κατά διαβολική σύμπτωση ικανοποίησε μία πάγια επιδίωξη της ΠΟΕ-ΟΤΑ και των συνδικαλιστών της.
¶λλωστε είναι κοινό μυστικό ότι η ΠΟΕ-ΟΤΑ δεν χώνεψε ποτέ ότι η ΔΕΚΡ αποτελούσε τη μοναδική δημοτική εταιρία καθαριότητας στην Ελλάδα οι υπάλληλοι της οποίας δεν εμπίπτανε στο εργασιακό δίκαιο των δημοτικών υπαλλήλων και δεν ήταν μέλη της.
Παράλληλα όμως από το κλείσιμο της ΔΕΚΡ «χαμογέλασαν» και τα πάσης φύσεως ιδιωτικά συμφέροντα τα οποία ανησυχούσαν μήπως η επιτυχημένη λειτουργία μίας αμιγούς δημοτικής επιχείρησης καθαριότητας αποτελέσει πανελλήνιο παράδειγμα για άλλους δήμους, μειώνοντας τα δυνητικά έσοδά τους.
Κατά συνέπεια με τη νομοθετική εμμονή Ραγκούση να οδηγήσει σε κλείσιμο την ΔΕΚΡ ικανοποιήθηκαν οι επιδιώξεις ενός συνδικαλιστικού φορέα και ωφελήθηκαν οι ιδιωτικές εταιρίες καθαριότητας που ξεφορτώθηκαν ένα ενοχλητικό μοντέλο διαχείρισης που επέτρεπε την ανάθεση εργασιών από τους δήμους σε δημοτικές επιχειρήσεις.
Οι μόνοι χαμένοι βέβαια είναι οι εργαζόμενοι της ΔΕΚΡ και οι δημότες του νησιού οι οποίοι αντιμετωπίζουν καθημερινά μία κατάσταση που όχι μόνο δυσφημεί τη Ρόδο αλλά εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Κατά την άποψή μου λοιπόν η δημοτική αρχή είναι πολιτικά εκτεθειμένη για τη σημερινή τραγική κατάσταση στον τομέα της καθαριότητας. Το πλέον κραυγαλέο παράδειγμα είναι τα ακινητοποιημένα οχήματα αποκομιδής εξαιτίας έλλειψης ανταλλακτικών επειδή όπως ομολογούν οι ίδιοι διαθέτουν μεν χρήματα αλλά όχι την ευελιξία της ΔΕΚΡ στις προμήθειες.»
Με βάση λοιπόν τα στοιχεία του ρεπορτάζ και τις αποκαλύψεις του κ. Πεταλά είναι τουλάχιστον αντιφατικό ο σημερινός δήμαρχος Ρόδου κ. Κουσουρνάς να αποδίδει τη σημερινή εικόνα της καθαριότητας του νησιού στο κλείσιμο της ΔΕΚΡ, αφού ο ίδιος συνηγόρησε πολιτικά ψηφίζοντας το νόμο του Καλλικράτη.
Τα προβλήματα όμως για τη Ρόδο και τη Δωδεκάνησο στον τομέα των στερεών αποβλήτων μάλλον θα διογκωθούν παρά θα λυθούν στο μέλλον, αν λάβουμε υπόψη μας την επισήμανση του κ. Πεταλά, ότι εξαιτίας του Καλλικράτη οδηγούμαστε σε αναγκαστική συνδιαχείριση με τις Κυκλάδες!!!.
Ειδικότερα με τα άρθρο 104 παρ 4 & 206 παρ 6 του Ν 3852/10 επιβάλλεται η σύσταση ενός ενιαίου Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) ανά Περιφέρεια που θα συγχωνεύσει υφιστάμενους φορείς ή εταιρίες σε μορφή συνδέσμου, η έδρα του οποίου και οι εισφορές των δήμων θα καθορίζονταν με Προεδρικό Διάταγμα.
Για να μην υπάρχει όμως καμία αμφιβολία για την έδρα του ενιαίου φορέα και για να μην τυχόν και διεκδικήσουμε έστω και αυτό φέρνοντας σε δύσκολη θέση τον κ. Γ. Μαχαιρίδη, ο κ. Κουκουλόπουλος φρόντισε να επιβάλει τη Σύρο διά Νόμου και συγκεκριμένα με το άρθρο 14 του Ν. 4071/12!!!.
Σύμφωνα πάντως με τον κ. Πεταλά ο ενιαίος Φορέας Διαχείρισης Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ) της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα τόσο στις Κυκλάδες όσο και στα Δωδεκάνησα χωρίς να μπορεί να επιλύσει τα ήδη υφιστάμενα..
Αναλυτικότερα σε σχετική μας ερώτηση για τις επιπτώσεις από τη δημιουργία ενός φορέα σε περιφερειακό επίπεδο ο κ. Πεταλάς επισήμανε τα εξής:
«Το Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων όπως είχε εγκριθεί προέβλεπε τη δημιουργία έως 4 ΦοΔΣΑ ανά νομό ήτοι έναν ανά επαρχείο για τα Δωδεκάνησα (Ρόδου, Κω, Καλύμνου, Καρπάθου).
Στη συνέχεια η μελέτη επικαιροποίησης του ΠΕΣΔΑ κατέληξε σε ενδιαφέροντα επιστημονικά συμπεράσματα και προέκρινε ως βέλτιστη λύση τον ένα Φορέα ανά νομό, εξαιτίας γεωγραφικών, οικονομικών, κοινωνικών και πληθυσμιακών κριτηρίων.
Δυστυχώς από το Σεπτέμβριο του 2009 και μέχρι σήμερα, δεν αξιοποιήθηκαν τα τεχνοκρατικά και επιστημονικά επιχειρήματα και ευρήματα της μελέτης σε πολιτικό επίπεδο ώστε εξαιτίας της ιδιαιτερότητας της Περιφέρειας να προβλεφθούν τουλάχιστον ένας φορέας ανά νομό και γιατί όχι ανά επαρχείο.
Αποτέλεσμα για ακόμα μία φορά ήταν όχι μόνο να χαθεί μία χρυσή ευκαιρία αλλά να οδηγηθούμε σε μία λύση που «χαντακώνει» τόσο τις Κυκλάδες όσο και τα Δωδεκάνησα. Βέβαια οι πολιτικές ηγεσίες Περιφέρειας και Δήμου δεν πρέπει να δυσαρεστήθηκαν δεδομένου ότι όχι μόνο δεν αντέδρασαν αλλά προσπάθησαν να συστήσουν διαβαθμικό ΦοΔΣΑ ώστε εκτός από τους Δήμους να έχει λόγο και η Περιφέρεια!!!.
Με λίγα λόγια αντί να συστήσουμε φορείς σε επίπεδο επαρχείου τουλάχιστον για τη Δωδεκάνησο ώστε οι Δήμοι να έχουν άμεσο λόγο στις αποφάσεις αποδεχτήκαμε τη σύσταση ενός θηριώδους ΦοΔΣΑ για να επιβλέπει 48 κατοικημένα νησιά και κάποιοι να αποκτήσουν επιπλέον περιφερειακό θρόνο!!!!!
Αντί να προβάλουμε το επιτυχημένο μοντέλο διαχείρισης της ΔΕΚΡ και να απαιτήσουμε το μετασχηματισμό της σε ΦοΔΣΑ επαρχείου ώστε να εξυπηρετήσει Ρόδο, Χάλκη και Καστελόριζο αποδεχτήκαμε να υπογράψουμε πολιτικά την ληξιαρχική πράξη θανάτου της εταιρίας.
Λαμβάνοντας υπόψη το άρθρο 14 παρ 1 του Ν. 4071/12 ο ενιαίος ΦΟΔΣΑ Νήσων Νοτίου Αιγαίου, είναι ένας οργανισμός που θα καθορίζει μέσω του περιφερειακού σχεδιασμού για κάθε δήμο τις πολιτικές, τους στόχους και τις δράσεις. Επιπλέον θα καθορίζει και θα επιλύει τα θέματα διανησιωτικής πολιτικής στη διαχείριση στερεών αποβλήτων και θαλάσσιας μεταφοράς, θα εκπονεί το επιχειρησιακό σχέδιο δράσης και θα καθορίζει την τιμολογιακή πολιτική των υπηρεσιών που παρέχονται σε διαδημοτικό επίπεδο!!!
Κατά συνέπεια για υπηρεσίες όπως π.χ. τη μεταφορά ανακυκλώσιμων υλικών που ανακτήθηκαν από τα απορρίμματα, οι Δήμοι της Δωδεκανήσου και των Κυκλάδων θα πρέπει όχι μόνο να σχεδιάζουν αλλά και να καθορίζουν από κοινού τιμολογιακές πολιτικές!!
Επιπρόσθετα με βάση την λογική του Νομοθέτη οι ΦΟΔΣΑ αποτελούν φορείς που παρέχουν διαδημοτικές υπηρεσίες, με σκοπό οι ισχυροί οικονομικά και πληθυσμιακά δήμοι να συνδράμουν τους πιο αδύναμους. Έτσι για παράδειγμα το διοικητικό προσωπικό, τα κλιμάκια επιστημόνων και οι συνεργάτες του ΦοΔΣΑ θα πληρώνονται από τις εισφορές των δήμων της Περιφέρειας, με μοιραία συνέπεια τα Δωδεκάνησα ως πιο ισχυρός πόλος να συμβάλουν σε απόλυτους αριθμούς αλλά και αναλογικά περισσότερο.
Εξαιτίας όμως και της νησιωτικότητας, με τόσο εκτεταμένα διοικητικά όρια, ο νέος φορέας όχι μόνο δεν θα πετύχει οικονομίες κλίμακας που θα ρίξουν το κόστος αλλά θα περιπλέξει την επίλυση των ζητημάτων μέσα από διοικητικά συμβούλια και όργανα που θα πρέπει να χαράσσουν πολιτικές για περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά και προβλήματα.
Προσωπικά θεωρώ ότι ο ΦοΔΣΑ Νήσων Αιγαίου θα αποδειχθεί μία ακόμα δυσλειτουργική δομή που θα αποτελέσει μνημείο πολιτικής και επιστημονικής ανεπάρκειας των εμπνευστών του αλλά και των υποστηρικτών του σε τοπικό επίπεδο.»
Αναφορικά με τους λόγους που οι επικεφαλής του Δήμου και της Περιφέρειας όχι μόνο δεν αντιδρούν αλλά συνδράμουν σε λάθος πολιτικές ο κ. Πεταλάς τόνισε τα εξής:
«Επί 30 και πλέον χρόνια συγκεκριμένοι άνθρωποι πρωταγωνιστούν στην τοπική αυτοδιοίκηση έχοντας ως δόγμα τη διαχείριση των προβλημάτων και όχι την επίλυσή τους. Πρόκειται για μία κατηγορία πολιτικών που δεν οραματίζονται το αύριο, δεν χαράσσουν στρατηγικές για το μέλλον και προπάντων δεν συγκρούονται με τα προβλήματα, διότι μεταθέτουν αυτή την ευθύνη στον επόμενο που θα αναλάβει τη θέση τους.
Με την πάροδο του χρόνου και μέσα από την πολυετή πορεία τους στην αυτοδιοίκηση είτε ως διορισμένοι, είτε ως αιρετοί έχουν εθιστεί πλέον σε αυτές τις κακές διαχειριστικές λογικές της μεταπολίτευσης και αδυνατούν ακόμα και σε αυτή την κρίσιμη στιγμή για τη χώρα να παράξουν πολιτική. Εκτίμησή μου είναι ότι γενικά δεν ασκούν συνειδητοποιημένα το ρόλο τους και δεν κατανοούν τις επιπτώσεις των αποφάσεών τους ή της αδράνειάς τους στο μέλλον των νησιών μας.
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά τη διαχείριση αποβλήτων θεωρώ ότι δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι για το αντικείμενο και δεν γνωρίζουν ούτε μπορούν να αξιοποιήσουν επιστημονικά, οικονομικά και γενικότερα τεχνοκρατικά επιχειρήματα για να διατυπώσουν εγκαίρως πολιτική πρόταση ή αντιπρόταση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ότι δεν αξιοποίησαν το πετυχημένο μοντέλο της ΔΕΚΡ ώστε να απαιτήσουν αυτό να επεκταθεί στα επαρχεία και τους νομούς της περιφέρειας. Το ίδιο έκαναν με τη μελέτη αναθεώρησης του ισχύοντος ΠΕΣΔΑ, τα συμπεράσματα της οποίας ενίσχυαν επιστημονικά την δημιουργία ΦοΔΣΑ ανά νομό και γιατί όχι ανά επαρχείο.
Ακόμα όμως και τη στιγμή που ο Υπουργός του ΠΑΣΟΚ κ. Κουκουλόπουλος εξαίρεσε με φωτογραφική διάταξη το ΦοΔΣΑ της περιοχής του από το κλείσιμο, ο Δήμος Ρόδου δεν αξιοποίησε την συγκυρία για να αναδείξει το πετυχημένο έργο της ΔΕΚΡ ως το μονοπάτι που ενδείκνυται για τους Νομούς Κυκλάδων και Δωδεκανήσου.
Βλέπετε για ορισμένους είναι προτιμότερο ο τόπος να οδηγείται σε λάθος κατεύθυνση αρκεί να μην έχουν καμία ευθύνη παρά να προτείνουν το σωστό αναλαμβάνοντας τις ευθύνες τους.
Έστω όμως και τώρα ο Δήμος Ρόδου οφείλει σε συνεργασία με όλες τις παρατάξεις και τους Ο.Τ.Α τόσο της Δωδεκανήσου και των Κυκλάδων να αναδείξει πολιτικά το πρόβλημα και να πετύχει αναθεώρηση του νομικού πλαισίου με βάση την επιτυχία της ΔΕΚΡ.
¶λλωστε από τη στιγμή που τα τέλη καθαριότητας είναι ανταποδοτικά δεν υφίσταται ζήτημα επιβάρυνσης του κρατικού προϋπολογισμού και άρα πρόκειται για ζήτημα που δεν επηρεάζει τους οικονομικούς στόχους της χώρας.»