ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Γιάννης Χατζής: Διψήφια υποχώρηση των πρώιμων κρατήσεων για το 2027

news room 24 λεπτά ανάγνωση
ΧΑΤΖΗΣ Γ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ, Γιάννης Χατζής, ξεχω­ρί­ζει για την ευθύ­τητα, την τεκ­μη­ρί­ωση και τη μαχη­τική υπε­ρά­σπιση των ξενο­δό­χων, χωρίς να απο­φεύ­γει τις δύσκο­λες δημό­σιες παρεμ­βά­σεις.
  • Θέτει στο επί­κε­ντρο ζητή­ματα όπως η πραγ­μα­τική κερ­δο­φο­ρία των επι­χει­ρή­σεων, η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση, οι ελλεί­ψεις υπο­δο­μών, οι στρε­βλώ­σεις του αντα­γω­νι­σμού και η αντι­με­τώ­πιση του Του­ρι­σμού ως πηγής εσόδων.
  • Επα­νε­ξε­λέγη στην προ­ε­δρία της ΠΟΞ με 180 ψήφους σε σύνολο 192, εξα­σφα­λί­ζο­ντας ποσοστό απο­δο­χής άνω του 93% και ισχυρή ψήφο εμπι­στο­σύ­νης από τον ξενο­δο­χειακό κόσμο.
  • Υπο­στη­ρί­ζει ότι η συνερ­γα­σία με την κυβέρ­νηση είναι ανα­γκαία, αλλά δεν πρέπει να περιο­ρί­ζει την ανε­ξαρ­τη­σία της Ομο­σπον­δίας, η οποία οφείλει να υπε­ρα­σπί­ζε­ται τα μέλη της ακόμη και με δυσά­ρε­στες τοπο­θε­τή­σεις.

Νέος σε ηλικία, αλλά με σημα­ντική επι­χει­ρη­μα­τική εμπει­ρία, βαθιά γνώση της ξενο­δο­χεια­κής αγοράς και μια σύγ­χρονη αντί­ληψη για τον ρόλο της θεσμι­κής εκπρο­σώ­πη­σης, ο πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ομο­σπον­δίας Ξενο­δό­χων έχει κατα­φέ­ρει να δώσει ένα ιδιαί­τερο στίγμα στη δημόσια παρου­σία της ΠΟΞ. Ένα στίγμα που χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από ευθύ­τητα, τεκ­μη­ρί­ωση, παρεμ­βα­τι­κό­τητα και, πάνω απ’ όλα, από την απο­φα­σι­στι­κό­τητα να υπε­ρα­σπί­ζε­ται την ελλη­νική ξενο­δο­χία χωρίς εκπτώ­σεις και χωρίς να υπο­λο­γί­ζει το πολι­τικό κόστος των τοπο­θε­τή­σεών του.

Και αυτό δεν είναι ούτε αυτο­νό­ητο ούτε συνη­θι­σμένο.

Σε μια εποχή κατά την οποία ο δημό­σιος διά­λο­γος για τον Του­ρι­σμό εξα­ντλεί­ται συχνά σε πανη­γυ­ρι­σμούς για τα νέα ρεκόρ, σε γενι­κό­λο­γες δια­κη­ρύ­ξεις περί βιω­σι­μό­τη­τας και σε επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες δια­βε­βαιώ­σεις για τις εξαι­ρε­τι­κές προ­ο­πτι­κές του κλάδου, ο Γιάννης Χατζής επι­μέ­νει να θέτει τα δύσκολα ερω­τή­ματα. Να μιλά για την πραγ­μα­τική κερ­δο­φο­ρία των επι­χει­ρή­σεων, για τη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση, για την απουσία των ανα­γκαίων υπο­δο­μών, για τις στρε­βλώ­σεις του αντα­γω­νι­σμού και για τις συνέ­πειες μιας πολι­τι­κής που αντι­με­τω­πί­ζει τον Του­ρι­σμό ως μια σχεδόν ανε­ξά­ντλητη πηγή δημο­σίων εσόδων.

Είναι, ίσως, από τις ελά­χι­στες θεσμι­κές φωνές της ελλη­νι­κής του­ρι­στι­κής αγοράς που μιλούν τόσο καθαρά, τόσο ευθέως και τόσο επίμονα για τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα του κλάδου. Και πολλές φορές είναι ο μόνος που τα λέει με τέτοια ένταση, χωρίς περι­στρο­φές και χωρίς να στρογ­γυ­λεύει τις γωνίες.

Η μαχη­τι­κό­τητά του αυτή δεν περνά απα­ρα­τή­ρητη. Αντί­θετα, ανα­γνω­ρί­ζε­ται ευρύ­τερα στον ξενο­δο­χειακό κόσμο, όπου η ανάγκη για ισχυρή, απο­τε­λε­σμα­τική και ανε­ξάρ­τητη εκπρο­σώ­πηση γίνεται ολοένα μεγα­λύ­τερη. Δεν είναι τυχαίο ότι στις πρό­σφα­τες εκλογές της ΠΟΞ ο Γιάννης Χατζής επα­νε­ξε­λέγη στην προ­ε­δρία με 180 ψήφους σε σύνολο 192, εξα­σφα­λί­ζο­ντας μια εντυ­πω­σιακή αποδοχή, που υπερ­βαί­νει το 93%.

Πρό­κει­ται για μια εξαι­ρε­τικά ισχυρή ψήφο εμπι­στο­σύ­νης, η οποία ασφαλώς δεν μπορεί να απο­συν­δε­θεί από τη στάση που κράτησε κατά την προη­γού­μενη θητεία του. Από την επιλογή του να μη συμ­βι­βά­ζε­ται με τη λογική ότι ένας θεσμι­κός εκπρό­σω­πος οφείλει πρω­τί­στως να δια­τη­ρεί καλές σχέσεις με την εκά­στοτε πολι­τική ηγεσία και να απο­φεύ­γει τις δύσκο­λες δημό­σιες τοπο­θε­τή­σεις.

Ο ίδιος, άλλωστε, το ξεκα­θα­ρί­ζει και στη συνέ­ντευξή του στο «ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ»: Η συνερ­γα­σία με την κυβέρ­νηση είναι απα­ραί­τητη, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να υπο­κα­θι­στά την ανε­ξαρ­τη­σία ενός συλ­λο­γι­κού φορέα.Αυτή ακριβώς η αντί­ληψη είναι που προσ­δί­δει ιδιαί­τερη αξία στη θεσμική του παρου­σία. Γιατί οι εκπρό­σω­ποι των παρα­γω­γι­κών φορέων δεν βρί­σκο­νται στις θέσεις τους για να είναι αρεστοί στην εξουσία, αλλά για να υπε­ρα­σπί­ζο­νται εκεί­νους που τους εμπι­στεύ­θη­καν. Ακόμη και όταν όσα έχουν να πουν είναι δυσά­ρε­στα. Κυρίως τότε.

Και εδώ ται­ριά­ζει απόλυτα μια λαϊκή έκφραση, που απο­δί­δει καλύ­τερα από πολλές ανα­λύ­σεις το αίσθημα που προ­κα­λούν αρκετές από τις δημό­σιες παρεμ­βά­σεις του: Να αγιάσει το στόμα του!

Γιατί κάποιος πρέπει επι­τέ­λους να λέει τα πράγ­ματα με το όνομά τους. Να υπεν­θυ­μί­ζει ότι ο ελλη­νι­κός Του­ρι­σμός δεν απο­τε­λεί ένα ανε­ξά­ντλητο πεδίο επι­βο­λής φόρων και τελών. Ότι τα ξενο­δο­χεία δεν μπορούν να επεν­δύ­ουν συνεχώς, να αυξά­νουν τις αμοιβές των εργα­ζο­μέ­νων τους, να ανα­βαθ­μί­ζουν τις υπη­ρε­σίες τους, να αντα­γω­νί­ζο­νται διεθνώς και την ίδια στιγμή να καλού­νται να απορ­ρο­φούν διαρκώς νέες επι­βα­ρύν­σεις. Ότι η διεθνής αντα­γω­νι­στι­κό­τητα δεν είναι δεδο­μένη και ότι η επι­τυ­χία του σήμερα δεν εξα­σφα­λί­ζει αυτο­μά­τως την επι­τυ­χία του αύριο.

Η τοπο­θέ­τηση αυτή αποκτά ξεχω­ρι­στή βαρύ­τητα επειδή ο Γιάννης Χατζής δεν είναι ένας επαγ­γελ­μα­τίας της θεσμι­κής εκπρο­σώ­πη­σης, απο­κομ­μέ­νος από την επι­χει­ρη­μα­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα. Είναι ο ίδιος ενεργός ξενο­δό­χος, εκτε­λε­στι­κός πρό­ε­δρος της Blue Sea Resort Collection, ενός ομίλου με σημα­ντική και ανα­πτυσ­σό­μενη παρου­σία στη Ρόδο.

Γνω­ρί­ζει από πρώτο χέρι τι σημαί­νει να λει­τουρ­γείς μια ξενο­δο­χειακή επι­χεί­ρηση, να δια­χει­ρί­ζε­σαι εκα­το­ντά­δες εργα­ζο­μέ­νους, να ανα­λαμ­βά­νεις επεν­δυ­τικό ρίσκο, να χρη­μα­το­δο­τείς μεγάλα έργα και να αντα­γω­νί­ζε­σαι σε μια διεθνή αγορά που μετα­βάλ­λε­ται διαρκώς.

Και αυτή η εμπει­ρία δίνει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στον λόγο του.

Στη συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στο τεύχος Νοεμ­βρίου του «ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ», ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ προχωρά σε μια συνο­λική απο­τί­μηση της φετινής του­ρι­στι­κής χρονιάς, αλλά κυρίως σε μια ουσια­στική ανάλυση των προ­κλή­σεων που βρί­σκο­νται μπροστά στην ελλη­νική ξενο­δο­χία.

Η πρώτη μεγάλη είδηση αφορά το 2027. Όπως απο­κα­λύ­πτει, κατά τη διάρ­κεια της πρό­σφα­της World Travel Market του Λον­δί­νου, οι ανα­φο­ρές της αγοράς έκαναν λόγο για διψήφια υπο­χώ­ρηση των πρώιμων κρα­τή­σεων για την επόμενη του­ρι­στική περίοδο, επι­βε­βαιώ­νο­ντας το ρεπορ­τάζ του money-tourism.gr. Μια προει­δο­ποί­ηση που ασφαλώς δεν προ­δι­κά­ζει την τελική έκβαση της χρονιάς, αλλά δεν μπορεί να αγνοη­θεί, ιδιαί­τερα όταν συν­δυά­ζε­ται με την οικο­νο­μική πίεση που αντι­με­τω­πί­ζουν τα νοι­κο­κυ­ριά στις μεγάλες ευρω­παϊ­κές αγορές, με πρώτη τη Γερ­μα­νία και τη Βρε­τα­νία.

Ο Γιάννης Χατζής επι­ση­μαί­νει ότι η Ελλάδα παρα­μέ­νει ένας ιδιαί­τερα ελκυ­στι­κός προ­ο­ρι­σμός, αλλά ο διεθνής ταξι­διώ­της υπο­λο­γί­ζει πλέον πολύ προ­σε­κτικά το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών του. Και όταν αυτό ξεπερνά τις δυνα­τό­τη­τές του, είναι πιθανό να στραφεί σε άλλους, φθη­νό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς. Ιδιαί­τερα απο­κα­λυ­πτικά είναι και τα στοι­χεία που παρα­θέ­τει για τη φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων. Επι­κα­λού­με­νος συγκρι­τική μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, βασι­σμένη σε στοι­χεία της PwC, ανα­φέ­ρει ότι, στο συγκε­κρι­μένο υπό­δειγμα τετρά­στε­ρου παρα­θε­ρι­στι­κού ξενο­δο­χείου, για κάθε 100 ευρώ κέρδους στην Ελλάδα αντι­στοι­χούν περίπου 176 ευρώ φόρων και εισφο­ρών, έναντι μόλις 58 ευρώ στην Κύπρο. Την ίδια στιγμή, τα κέρδη προ τόκων, φόρων και απο­σβέ­σεων του ελλη­νι­κού ξενο­δο­χείου εμφα­νί­ζο­νται κατά 38,4% χαμη­λό­τερα. Αριθμοί που προ­κα­λούν εύλογο προ­βλη­μα­τι­σμό και ανα­δει­κνύ­ουν το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας που αντι­με­τω­πί­ζει η ελλη­νική ξενο­δο­χία.

Εξίσου αιχ­μη­ρός είναι για τη διαρκή αύξηση των φορο­λο­γι­κών επι­βα­ρύν­σεων και ιδιαί­τερα για το Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας στην Κλι­μα­τική Κρίση. Όπως σημειώ­νει, τα έσοδα του Δημο­σίου από το συγκε­κρι­μένο τέλος αυξή­θη­καν κατά 298% το 2025 σε σύγκριση με το 2023, ενώ την ίδια περίοδο οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν κατά 14,7%. Και θέτει ένα ερώτημα που θα έπρεπε να απα­σχο­λεί σοβαρά κάθε αρμόδιο: Πόσα από τα χρήματα που εισπράτ­τει το κράτος από τον Του­ρι­σμό επι­στρέ­φουν πραγ­μα­τικά στους προ­ο­ρι­σμούς, με τη μορφή έργων, σύγ­χρο­νων υπο­δο­μών και καλύ­τε­ρων υπη­ρε­σιών;

Η κριτική του δεν περιο­ρί­ζε­ται στην κυβέρ­νηση, αλλά επε­κτεί­νε­ται συνο­λικά στον τρόπο με τον οποίο η Πολι­τεία, η αντι­πο­λί­τευση και η Τοπική Αυτο­διοί­κηση αντι­λαμ­βά­νο­νται τη σημασία και τις ανάγκες του Του­ρι­σμού.

Σημα­ντικό κεφά­λαιο της συνέ­ντευ­ξης απο­τε­λεί και η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση, για την οποία παρα­θέ­τει εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρο­ντα στοι­χεία. Σύμφωνα με όσα ανα­φέ­ρει, η δυνα­μι­κό­τητά της έχει πλέον φτάσει περίπου στο 1,07 εκα­τομ­μύ­ριο κλίνες, έναντι περίπου 902.000 των ξενο­δο­χείων. Την ίδια στιγμή, παρου­σιά­ζει την τερά­στια διαφορά των εσόδων που απο­δί­δο­νται στο Δημόσιο από το Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας, με περίπου 718 εκατ. ευρώ από τα ξενο­δο­χεία και 57 εκατ. ευρώ από τη βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση έως τον Αύγου­στο του 2025. Πέρα, όμως, από τους αριθ­μούς, ο πρό­ε­δρος της ΠΟΞ ανα­δει­κνύει και τις κοι­νω­νι­κές συνέ­πειες της ανε­ξέ­λεγ­κτης ανά­πτυ­ξης της συγκε­κρι­μέ­νης δρα­στη­ριό­τη­τας, ιδιαί­τερα στο ζήτημα της κατοι­κίας και της στέ­γα­σης των εργα­ζο­μέ­νων.

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν επίσης οι τοπο­θε­τή­σεις του για το μέλλον της μικρής και οικο­γε­νεια­κής ξενο­δο­χίας. Ο Γιάννης Χατζής δεν κρύβει την ανη­συ­χία του για την πιθανή περαι­τέρω συγκέ­ντρωση της αγοράς έως το 2030, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι οι μικρές επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν ολοένα μεγα­λύ­τε­ρες δυσκο­λίες πρό­σβα­σης σε χρη­μα­το­δό­τηση και υλο­ποί­η­σης των ανα­γκαίων επεν­δύ­σεων. Για τον ίδιο, η δια­τή­ρηση ενός ισχυρού πυρήνα μικρών και μεσαίων ξενο­δο­χείων δεν απο­τε­λεί απλώς ζήτημα επι­χει­ρη­μα­τι­κής επι­βί­ω­σης. Απο­τε­λεί ζήτημα ταυ­τό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και ουσια­στι­κής βιω­σι­μό­τη­τας των τοπικών κοι­νω­νιών.

Η συνέ­ντευξη περι­λαμ­βά­νει, όμως, και σημα­ντι­κές επι­χει­ρη­μα­τι­κές ειδή­σεις. Ως εκτε­λε­στι­κός πρό­ε­δρος της Blue Sea Resort Collection, ο Γιάννης Χατζής απο­κα­λύ­πτει ότι ο όμιλος σχε­διά­ζει τη λει­τουρ­γία δύο ακόμη resorts στη Ρόδο, συνε­χί­ζο­ντας ένα δυνα­μικό επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα που την τελευ­ταία πεντα­ε­τία έχει οδη­γή­σει στη δημιουρ­γία περισ­σό­τε­ρων από 800 νέων θέσεων εργα­σίας. Παράλ­ληλα, ανα­φέ­ρε­ται με ιδιαί­τερη σαφή­νεια στο επι­χει­ρη­μα­τικό μοντέλο ανά­πτυ­ξης του ομίλου, στη συνερ­γα­σία με τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες και στην αξιο­ποί­ηση χρη­μα­το­δο­τι­κών εργα­λείων για την υλο­ποί­ηση μεγάλων επεν­δύ­σεων.

Μέσα από αυτή τη διπλή ιδιό­τητα, του επι­τυ­χη­μέ­νου επι­χει­ρη­μα­τία και του μαχη­τι­κού θεσμι­κού εκπρο­σώ­που, ο Γιάννης Χατζής εκφρά­ζει μια νέα γενιά της ελλη­νι­κής ξενο­δο­χίας. Μια γενιά που δεν αρκεί­ται στη δια­χεί­ριση της υπάρ­χου­σας κατά­στα­σης, αλλά επι­διώ­κει την ανά­πτυξη, την εξω­στρέ­φεια, την ανα­βάθ­μιση και τη δημιουρ­γία πραγ­μα­τι­κής προ­στι­θέ­με­νης αξίας.

Και ταυ­τό­χρονα μια γενιά που αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι η υπε­ρά­σπιση του Του­ρι­σμού δεν μπορεί να εξα­ντλεί­ται σε ευγε­νι­κές ανα­κοι­νώ­σεις και τυπικές συνα­ντή­σεις με την πολι­τική ηγεσία.

Χρειά­ζε­ται γνώση, σχέδιο, επι­χει­ρή­ματα και, όταν απαι­τεί­ται, σύγκρουση. Αυτό ακριβώς είναι το στοι­χείο που ξεχω­ρί­ζει στον Γιάννη Χατζή: Δεν διστά­ζει να πει τα πράγ­ματα με το όνομά τους. Και σε μια εποχή κατά την οποία περισ­σεύ­ουν οι δημό­σιες σχέσεις και συχνά σπα­νί­ζουν οι καθαρές κου­βέ­ντες, αυτή η στάση έχει ξεχω­ρι­στή αξία. Η εντυ­πω­σιακή επα­νε­κλογή του απο­τε­λεί ισχυρή ένδειξη ότι οι συνά­δελ­φοί του ανα­γνω­ρί­ζουν και επι­δο­κι­μά­ζουν αυτή τη στάση. Του δίνει, όμως, ταυ­τό­χρονα και μια ακόμη μεγα­λύ­τερη ευθύνη: Να συνε­χί­σει να εκφρά­ζει με ανε­ξαρ­τη­σία και απο­φα­σι­στι­κό­τητα την ελλη­νική ξενο­δο­χία, να ανα­δει­κνύει τις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της και να υπε­ρα­σπί­ζε­ται το μέλλον της.

Γιατί, τελικά, η μεγάλη πρό­κληση για τον ελλη­νικό Του­ρι­σμό δεν είναι να κατα­γρά­ψει ένα ακόμη ρεκόρ. Είναι να εξα­σφα­λί­σει ότι τα σημε­ρινά ρεκόρ θα μετα­τρα­πούν σε πραγ­μα­τική ανά­πτυξη, βιώ­σι­μες επι­χει­ρή­σεις, καλύ­τε­ρες υπο­δο­μές, υψη­λό­τερα εισο­δή­ματα και ισχυ­ρό­τε­ρους προ­ο­ρι­σμούς. Και αυτό απαιτεί, περισ­σό­τερο από ποτέ, ανθρώ­πους που γνω­ρί­ζουν την αγορά, έχουν το θάρρος της γνώμης τους και δεν φοβού­νται να επι­ση­μά­νουν όσα δεν λει­τουρ­γούν σωστά.

Ο Γιάννης Χατζής είναι μία από αυτές τις φωνές. Και η προει­δο­ποί­ησή του ότι «κιν­δυ­νεύ­ουμε να πανη­γυ­ρί­ζουμε, ενώ θα υπο­νο­μεύ­ουμε το μέλλον μας» δεν απο­τε­λεί απλώς μια εύστοχη κατα­λη­κτική φράση. Είναι ένα ηχηρό καμπα­νάκι για όλους όσοι χαράσ­σουν, επη­ρε­ά­ζουν ή δια­μορ­φώ­νουν την του­ρι­στική πολι­τική της χώρας.

Μια προει­δο­ποί­ηση που αξίζει να ακου­στεί. Και, κυρίως, να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Η συνέ­ντευξη

Η συνέ­ντευξη στον Κων­στα­ντίνο ΣΤ. Δερι­ζιώτη έχει ως ακο­λού­θως:

Κύριε Χατζή, ποιος είναι ο απο­λο­γι­σμός σας για τη φετινή του­ρι­στική περίοδο; Η ανθε­κτι­κό­τητα της ζήτησης απο­τυ­πώ­νε­ται και στην κερ­δο­φο­ρία των ξενο­δο­χείων;

Η εικόνα που έχουμε μέχρι σήμερα για το 2026 επι­βε­βαιώ­νει την ανθε­κτι­κό­τητα της ζήτησης για την Ελλάδα. Οι ταξι­διώ­τες έχουν μάθει να ζουν με δια­δο­χι­κές κρίσεις και, όταν υπο­χω­ρεί η αβε­βαιό­τητα, η διάθεση για δια­κο­πές επα­νέρ­χε­ται γρήγορα. Αυτό είναι σημα­ντικό, αλλά δεν αρκεί για να χαρα­κτη­ρί­σουμε επι­τυ­χη­μένη τη χρονιά για κάθε ξενο­δο­χείο και κάθε προ­ο­ρι­σμό. Είναι αυτο­νό­ητο πλέον ότι οι υψηλές πλη­ρό­τη­τες και οι αυξη­μέ­νες μέσες τιμές δεν συνε­πά­γο­νται αντί­στοιχη κερ­δο­φο­ρία. Μια επι­χεί­ρηση μπορεί να αυξάνει τον τζίρο της και να έχει δυσμε­νέ­στε­ρους αριθ­μο­δεί­κτες. Γι’ αυτό επιμένω ότι ο ουσια­στι­κός απο­λο­γι­σμός κρί­νε­ται στο στα­θε­ρο­ποι­η­μένο οικο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα και στη δυνα­τό­τητα μιας επι­χεί­ρη­σης να επα­νε­πεν­δύει. Η επι­τυ­χία του του­ρι­σμού πρέπει να απο­τυ­πώ­νε­ται και στην οικο­νο­μική αντοχή των επι­χει­ρή­σεων που τον στη­ρί­ζουν.

Πόσο πιέζουν τις ξενο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις το λει­τουρ­γικό κόστος και η φορο­λο­γία; Ποιες είναι περισ­σό­τερο εκτε­θει­μέ­νες και πόσο ορατός είναι ο κίν­δυ­νος να συνυ­πάρ­χουν τα του­ρι­στικά ρεκόρ με προ­βλή­ματα βιω­σι­μό­τη­τας;

Το λει­τουρ­γικό κόστος και οι φορο­λο­γι­κές επι­βα­ρύν­σεις απορ­ρο­φούν το μεγα­λύ­τερο μέρος της αύξησης των εσόδων. Οι δια­φο­ρές μεταξύ περιο­χών και επι­χει­ρή­σεων είναι μεγάλες, αλλά η πίεση γίνεται ιδιαί­τερα επι­κίν­δυνη εκεί όπου η περί­ο­δος λει­τουρ­γίας είναι μικρή και τα περι­θώ­ρια προ­σαρ­μο­γής περιο­ρι­σμένα.

Με απα­σχο­λούν κυρίως οι μικρές μονάδες σε προ­ο­ρι­σμούς που εξαρ­τώ­νται από την εγχώρια ζήτηση, οι οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις με ανοιχτά ζητή­ματα δια­δο­χής και όσες δεν έχουν πρό­σβαση σε τρα­πε­ζική χρη­μα­το­δό­τηση. Σε αρκετές περι­πτώ­σεις βλέ­πουμε επι­χει­ρή­σεις που λει­τουρ­γούν σε μια αγορά με αυξα­νό­με­νες απαι­τή­σεις, χωρίς όμως να δια­θέ­τουν τους ανα­γκαί­ους πόρους για να ακο­λου­θή­σουν τον ρυθμό των εξε­λί­ξεων. Η υπο­ε­πέν­δυση δημιουρ­γεί έναν φαύλο κύκλο που το προϊόν απα­ξιώ­νε­ται στα­διακά, η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα μειώ­νε­ται και η δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας νέων πόρων γίνεται ακόμη δυσκο­λό­τερη.

Δεν πρέπει να συγ­χέ­ουμε τις επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού με την πραγ­μα­τική κατά­σταση όλων των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων. Είναι απο­λύ­τως πιθανό να κατα­γρά­φο­νται νέα ιστο­ρικά ρεκόρ σε αφίξεις και έσοδα για τη χώρα και ταυ­τό­χρονα ένα σημα­ντικό τμήμα των επι­χει­ρή­σεων να αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρές πιέσεις. Τα συγκε­ντρω­τικά μεγέθη δεν απο­τυ­πώ­νουν την εικόνα της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας.

Χρειά­ζε­ται ένα πιο σταθερό και αντα­γω­νι­στικό πλαίσιο λει­τουρ­γίας, με περιο­ρι­σμό των διαρκώς αυξα­νό­με­νων επι­βα­ρύν­σεων που συσ­σω­ρεύ­ο­νται στις επι­χει­ρή­σεις. Δεν μπο­ρούμε από τη μία πλευρά να ζητάμε επεν­δύ­σεις, ανα­βαθ­μί­σεις, υψη­λό­τε­ρες αμοιβές και από την άλλη να αφαι­ρούμε συνεχώς πόρους από τις επι­χει­ρή­σεις μέσω νέων φόρων, τελών, αυστη­ρών κανο­νι­στι­κών πλαι­σίων και εισφο­ρών. Η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού δεν πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως ανε­ξά­ντλητη.

Η προσ­δο­κία μιας ακόμη καλής σεζόν δεν απο­τε­λεί στρα­τη­γική βιω­σι­μό­τη­τας. Καμία επι­χεί­ρηση δεν μπορεί να βασίζει το μέλλον της στην υπόθεση ότι η διεθνής ζήτηση θα συνε­χί­σει να αυξά­νε­ται επ’ αόρι­στον. Γι’ αυτό απαι­τού­νται τόσο σοβαρός επι­χει­ρη­μα­τι­κός σχε­δια­σμός όσο και πολι­τι­κές που ενι­σχύ­ουν, αντί να υπο­νο­μεύ­ουν, την οικο­νο­μία.

Σε αρκε­τούς προ­ο­ρι­σμούς, οι ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις έχουν προ­χω­ρή­σει ταχύ­τερα από τις δημό­σιες υπο­δο­μές. Τι πρέπει να αλλάξει στη δια­χεί­ριση των προ­ο­ρι­σμών και στην προ­σέγ­γιση της Πολι­τείας απέ­να­ντι στον του­ρι­σμό;

Η Ελλάδα έχει φτάσει σε ένα ώριμο στάδιο του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης και χρειά­ζε­ται αντί­στοιχη πολι­τική. Χρειά­ζε­ται καλύ­τερη δια­χεί­ριση, σύγ­χρο­νες υπο­δο­μές και επεν­δύ­σεις που ανα­βαθ­μί­ζουν την εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη έξω από το ξενο­δο­χείο και δημιουρ­γούν προ­ϋ­πο­θέ­σεις για επόμενο κύκλο ανά­πτυ­ξης.

Η Πολι­τεία και η αυτο­διοί­κηση οφεί­λουν να αντα­πο­κρι­θούν στις ευθύνες τους. Η ύδρευση, η απο­χέ­τευση, η δια­χεί­ριση των απορ­ριμ­μά­των, οι μετα­φο­ρές, απο­τε­λούν βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την εύρυθμη λει­τουρ­γία και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα ενός προ­ο­ρι­σμού. Παράλ­ληλα, απαι­τού­νται απο­τε­λε­σμα­τι­κοί μηχα­νι­σμοί δια­χεί­ρι­σης προ­ο­ρι­σμών, με συνερ­γα­σία δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα και με σαφείς στόχους για την ποιό­τητα και την τοπική ανά­πτυξη.

Οι πόροι που προ­έρ­χο­νται από την του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα πρέπει να επι­στρέ­φουν στους τόπους που τους παρά­γουν, με συγκε­κρι­μένα έργα και μετρή­σιμα απο­τε­λέ­σματα. Δεν μπορεί ο ξενο­δο­χεια­κός κλάδος να καλεί­ται διαρκώς να χρη­μα­το­δο­τεί το κράτος και την τοπική αυτο­διοί­κηση μέσω νέων φόρων και τελών, χωρίς οι πόροι αυτοί να μετα­φρά­ζο­νται σε καλύ­τε­ρες υπο­δο­μές και υπη­ρε­σίες για κατοί­κους και επι­σκέ­πτες. Η συζή­τηση δεν μπορεί να αφορά μόνο το πόσα εισπράτ­τει η Πολι­τεία από τον του­ρι­σμό, αλλά και το τι επι­στρέ­φει στους προ­ο­ρι­σμούς που παρά­γουν αυτόν τον πλούτο.

Σε μια χώρα όπου ο του­ρι­σμός στήριξε την έξοδο από την οικο­νο­μική κρίση και απο­τε­λεί βασική πηγή απα­σχό­λη­σης και εξα­γω­γι­κών εσόδων, η πολι­τική συζή­τηση για τον κλάδο παρα­μέ­νει συχνά επι­φα­νειακή και απο­σπα­σμα­τική. Αυτό αφορά την κυβέρ­νηση, την αντι­πο­λί­τευση, ακόμη και αιρε­τούς σε του­ρι­στι­κές περιο­χές. Δυστυ­χώς συχνά αντι­με­τω­πί­ζουμε τον του­ρι­σμό ως εύκολο φορο­λο­γικό στόχο και όχι ως έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους εξα­γω­γι­κούς κλάδους της χώρας. Μέτρα που αυξά­νουν διαρκώς το κόστος λει­τουρ­γίας των επι­χει­ρή­σεων και το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών υπο­νο­μεύ­ουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, την ώρα που οι αντα­γω­νι­στές μας κινού­νται προς την αντί­θετη κατεύ­θυνση. Η δια­χεί­ριση των παρα­γω­γι­κών δυνα­το­τή­των της χώρας απαιτεί περισ­σό­τερη γνώση, επάρ­κεια και σοβα­ρό­τητα.

Παρα­μέ­νει αντα­γω­νι­στική η Ελλάδα στη σχέση τιμής και ποιό­τη­τας; Πόσο σας προ­βλη­μα­τί­ζει η αύξηση του συνο­λι­κού κόστους των δια­κο­πών;

Το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο, ιδιαί­τερα στους μεγά­λους παρα­θε­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, στέ­κε­ται σε καλό επίπεδο απέ­να­ντι στον διεθνή αντα­γω­νι­σμό. Έχουν γίνει σημα­ντι­κές επεν­δύ­σεις και η εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη έχει ανα­βαθ­μι­στεί. Η Ελλάδα δια­θέ­τει επίσης μονα­δικά χαρα­κτη­ρι­στικά που τη δια­φο­ρο­ποιούν ως προ­ο­ρι­σμό. Ωστόσο, όσο ισχυρά κι αν είναι αυτά τα πλε­ο­νε­κτή­ματα, η σχέση ποιό­τη­τας και τιμής παρα­μέ­νει καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας για την τελική επιλογή του επι­σκέ­πτη.

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψιν ότι οι υπη­ρε­σίες που εξά­γουμε έχουν σε μεγάλο βαθμό χαρα­κτη­ρι­στικά commodity, ο επι­σκέ­πτης υπο­λο­γί­ζει πολύ προ­σε­κτικά το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών του, από τη μετα­κί­νηση και τη διαμονή μέχρι το φαγητό και τις υπό­λοι­πες δαπάνες στον προ­ο­ρι­σμό. Αν αυτό το κόστος υπερβεί τις δυνα­τό­τη­τές του, θα ανα­ζη­τή­σει άλλη επιλογή, ακόμη και αν προτιμά την Ελλάδα. Η οικο­νο­μική κατά­σταση των ευρω­παϊ­κών νοι­κο­κυ­ριών είναι καθο­ρι­στι­κός παρά­γο­ντας, ιδίως όταν σημα­ντικό μέρος της ζήτησής μας προ­έρ­χε­ται από αγορές όπως η Γερ­μα­νία και το Ηνωμένο Βασί­λειο.

Γι’ αυτό μας προ­βλη­μα­τί­ζει κάθε επι­βά­ρυνση που αυξάνει το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών χωρίς να ενι­σχύει την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των προ­ο­ρι­σμών. Η εξαγ­γελ­θείσα (νέα) αύξηση του τέλους παρε­πι­δη­μού­ντων είναι ένα χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα. Όταν προ­στί­θε­νται διαρκώς νέες ή αυξη­μέ­νες επι­βα­ρύν­σεις στη διαμονή, η Ελλάδα καθί­στα­ται ακρι­βό­τερη σε σχέση με αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της Μεσο­γείου, χωρίς αυτό να σημαί­νει ανα­βαθ­μι­σμέ­νες υπη­ρε­σίες για τον επι­σκέ­πτη. Κάθε νέα επι­βά­ρυνση αφαιρεί πόρους από την τοπική κοι­νω­νία, τις επεν­δύ­σεις, τις ανα­βαθ­μί­σεις και τις θέσεις εργα­σίας και δίνει πλε­ο­νέ­κτημα στους προ­ο­ρι­σμούς με τους οποίους αντα­γω­νι­ζό­μα­στε.

Ποιες είναι οι πρώτες ενδεί­ξεις για το 2027; Τι σας ανη­συ­χεί περισ­σό­τερο και υπάρ­χουν περι­θώ­ρια για νέες αυξή­σεις τιμών;

Υπάρχει ενδια­φέ­ρον για την Ελλάδα, αλλά και επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα. Στη διάρ­κεια της WTM, οι ανα­φο­ρές της αγοράς έκαναν λόγο για διψήφια υπο­χώ­ρηση των πρώιμων κρα­τή­σεων για το 2027. Είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπε­ρά­σματα και αυτή η εικόνα δεν προ­δι­κά­ζει το τελικό απο­τέ­λε­σμα της επό­με­νης χρονιάς. Απαιτεί, όμως, προσοχή.

Με απα­σχο­λούν κυρίως η οικο­νο­μική κατά­σταση στις χώρες προ­έ­λευ­σης και η ακρί­βεια που περιο­ρί­ζει το δια­θέ­σιμο εισό­δημα των νοι­κο­κυ­ριών. Η Γερ­μα­νία και η Βρε­τα­νία παρα­μέ­νουν κρί­σι­μες αγορές. Κάθε πίεση στη δυνα­τό­τητα των πολιτών τους να ταξι­δεύ­ουν μας αφορά άμεσα.

Ως προς τις τιμές, δεν υπάρ­χουν εύκολες ή ορι­ζό­ντιες απα­ντή­σεις. Κάθε επι­χεί­ρηση δια­μορ­φώ­νει τη δική της εμπο­ρική στρα­τη­γική με βάση το προϊόν της, τη θέση της στην αγορά και τη ζήτηση που κατα­γρά­φει. Εκείνο που είναι σαφές είναι ότι ο ταξι­διώ­της είναι πλέον πολύ πιο προ­σε­κτι­κός ως προς το συνο­λικό κόστος των δια­κο­πών του και συγκρί­νει διαρκώς προ­ο­ρι­σμούς και επι­λο­γές.

Πώς αλλάζει η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση την αγορά της του­ρι­στι­κής δια­μο­νής και ποιες είναι οι συνέ­πειες για τις τοπικές κοι­νω­νίες;  

Η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση έχει αλλάξει τη δομή της αγοράς. Οι συνο­λι­κές αφίξεις δεν μετα­φρά­ζο­νται πλέον σε αντί­στοιχη αύξηση της δρα­στη­ριό­τη­τας των ξενο­δο­χείων, καθώς η προ­σφορά δια­μο­νής έχει διευ­ρυν­θεί σημα­ντικά. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι, σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση δια­θέ­τει πλέον περίπου 1,07 εκατ. κλίνες, έναντι περίπου 902 χιλ. κλινών των ξενο­δο­χείων. Γι’ αυτό μπορούν σήμερα να συνυ­πάρ­χουν του­ρι­στικά ρεκόρ σε εθνικό επίπεδο με πιέσεις στη βιω­σι­μό­τητα ενός σημα­ντι­κού μέρους των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων. Οι συνο­λι­κές επι­δό­σεις του του­ρι­σμού δεν απο­τυ­πώ­νουν πάντοτε την πραγ­μα­τική κατά­σταση στην αγορά.

Ο προ­βλη­μα­τι­σμός αφορά την ανε­ξέ­λεγ­κτη επέ­κταση της δρα­στη­ριό­τη­τας βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης και τις συνέ­πειές της. Όταν μια δρα­στη­ριό­τητα επε­κτεί­νε­ται χωρίς ουσια­στικά όρια και χωρίς αντί­στοιχο σχε­δια­σμό, δημιουρ­γού­νται πιέσεις που υπερ­βαί­νουν τον του­ρι­σμό και επη­ρε­ά­ζουν συνο­λικά τη λει­τουρ­γία των προ­ο­ρι­σμών. Η αύξηση της δυνα­μι­κό­τη­τας δεν απο­τε­λεί ανα­πτυ­ξιακή στρα­τη­γική. Το ζητού­μενο δεν είναι να αυξά­νουμε διαρκώς τον αριθμό των δια­θέ­σι­μων κλινών, αλλά να αυξά­νουμε την αξία που παράγει ο του­ρι­σμός για την οικο­νο­μία και τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Εύλογα ερω­τή­ματα γεννά και η εικόνα της φορο­λο­γι­κής συνει­σφο­ράς της συγκε­κρι­μέ­νης δρα­στη­ριό­τη­τας. Παρά το μέγεθος που έχει πλέον απο­κτή­σει, τα έσοδα που απο­δί­δο­νται στο Δημόσιο παρα­μέ­νουν δυσα­νά­λογα περιο­ρι­σμένα. Αν και η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση δια­θέ­τει πλέον περισ­σό­τε­ρες κλίνες από τον ξενο­δο­χειακό κλάδο, από την εφαρ­μογή του Τέλους Ανθε­κτι­κό­τη­τας έως τον Αύγου­στο του 2025 τα ξενο­δο­χεία απέ­δω­σαν περίπου 718 εκατ. ευρώ, ενώ οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις περίπου 57 εκατ. ευρώ. Η εικόνα αυτή ανα­δει­κνύει την ανάγκη για απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρους ελέγ­χους, μεγα­λύ­τερη δια­φά­νεια και ουσια­στική φορο­λο­γική συμ­μόρ­φωση.

Παράλ­ληλα, η ραγδαία ανά­πτυξη της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης έχει συν­δε­θεί με σημα­ντι­κές πιέσεις στη στε­γα­στική αγορά, ιδιαί­τερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε δημο­φι­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Σε πολλές περιο­χές η κατοι­κία μετα­τρέ­πε­ται στα­διακά από κοι­νω­νικό αγαθό σε του­ρι­στικό προϊόν, με απο­τέ­λε­σμα οι μόνιμοι κάτοι­κοι, οι εργα­ζό­με­νοι και οι νέοι άνθρω­ποι να δυσκο­λεύ­ο­νται ολοένα περισ­σό­τερο να βρουν προσιτή στέγη. Ο κάτοι­κος πρέπει να ωφε­λεί­ται από τον του­ρι­σμό και να μπορεί να συνε­χί­σει να ζει και να εργά­ζε­ται στον τόπο του. Η ανε­ξέ­λεγ­κτη επέ­κταση της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης δεν μπορεί να συνε­χι­στεί εις βάρος της κατοι­κίας και της συνοχής των τοπικών κοι­νω­νιών. Η εξεύ­ρεση μιας δίκαιης ισορ­ρο­πίας απο­τε­λεί μία από τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις της επό­με­νης περιό­δου.

Η επα­νε­κλογή σας με 180 ψήφους σε σύνολο 192 συνο­δεύ­τηκε από σημα­ντική ανα­νέ­ωση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου. Πώς ερμη­νεύ­ετε αυτό το απο­τέ­λε­σμα και ποια κατεύ­θυνση δίνει στη νέα θητεία της ΠΟΞ;

Η στήριξη των συνα­δέλ­φων με τιμά και ενι­σχύει την ευθύνη μου απέ­να­ντί τους. Την εκλαμ­βάνω ως ανα­γνώ­ριση της δου­λειάς που έγινε την προη­γού­μενη τριετία για να ενι­σχύ­σουμε την ΠΟΞ ως ουσια­στικό επι­χει­ρη­μα­τικό εκπρό­σωπο της ξενο­δο­χίας. Μιλή­σαμε καθαρά, επι­μεί­ναμε στην τεκ­μη­ρί­ωση και δεν απο­φύ­γαμε τις δύσκο­λες τοπο­θε­τή­σεις. Αυτή την κατεύ­θυνση θα συνε­χί­σουμε με μεγα­λύ­τερη ένταση.

Έχω την αίσθηση ότι οι επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού ανα­ζη­τούν μια εκπρο­σώ­πηση με ακόμα μεγα­λύ­τερη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και ουσια­στική παρέμ­βαση στα ζητή­ματα του κλάδου. Θέλουν μια φωνή που να μετα­φέ­ρει χωρίς περι­στρο­φές τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα της αγοράς, να παρεμ­βαί­νει με τεκ­μη­ρί­ωση και να δια­τη­ρεί την ανε­ξαρ­τη­σία της απέ­να­ντι σε κάθε κέντρο λήψης απο­φά­σεων. Η καλή συνερ­γα­σία με την εκά­στοτε κυβέρ­νηση είναι απα­ραί­τητη και αυτο­νό­ητη. Δεν μπορεί, όμως, να υπο­κα­θι­στά τον θεσμικό ρόλο ενός συλ­λο­γι­κού φορέα, που είναι να εκφρά­ζει με ανε­ξαρ­τη­σία τις θέσεις του κλάδου και να τις υπο­στη­ρί­ζει με συνέ­πεια, ακόμη και όταν αυτές δεν είναι ευχά­ρι­στες για την πολι­τική ηγεσία.

Για τους συνα­δέλ­φους που δεν εξε­λέ­γη­σαν, η συμ­με­τοχή και η προ­σφορά δεν τελειώ­νουν στην κάλπη. Άνθρω­ποι με σημα­ντική δια­δρομή εξα­κο­λου­θούν να έχουν ουσια­στικό ρόλο. Επίσης, οι τοπικές Ενώσεις και οι πρό­ε­δροί τους παρα­μέ­νουν βασικός πυλώνας της Ομο­σπον­δίας, ώστε οι παρεμ­βά­σεις μας να στη­ρί­ζο­νται στην πραγ­μα­τική εικόνα των επι­χει­ρή­σεων σε ολό­κληρη τη χώρα.

Ποιες φορο­λο­γι­κές παρεμ­βά­σεις διεκ­δι­κεί η ΠΟΞ και πώς αξιο­λο­γείτε την αντα­πό­κριση της κυβέρ­νη­σης;

Διεκ­δι­κούμε μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή, ουσια­στική επα­νε­ξέ­ταση του τέλους ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική κρίση και περιο­ρι­σμό του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους. Ζητούμε επίσης σαφή σύνδεση των επι­βα­ρύν­σεων που επι­βάλ­λο­νται στον επι­σκέ­πτη με έργα και υπη­ρε­σίες που βελ­τιώ­νουν τον προ­ο­ρι­σμό.

Η συζή­τηση έχει συγκε­κρι­μένη τεκ­μη­ρί­ωση. Η συγκρι­τική μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, η οποία αξιο­ποιεί την κατα­γραφή του φορο­λο­γι­κού πλαι­σίου από την PwC το 2025, εξε­τά­ζει ένα παρα­θε­ρι­στικό ξενο­δο­χείο τεσ­σά­ρων αστέρων, με κοινές παρα­δο­χές για την τελική τιμή και το λει­τουρ­γικό κόστος στις χώρες που συγκρί­νο­νται. Στο συγκε­κρι­μένο υπό­δειγμα, τα κέρδη προ τόκων, φόρων και απο­σβέ­σεων στην Ελλάδα είναι κατά 38,4% χαμη­λό­τερα από ό,τι στην Κύπρο και τα χαμη­λό­τερα μεταξύ των χωρών της σύγκρι­σης. Ακόμη πιο ενδει­κτικό είναι ότι για κάθε 100 ευρώ κέρδους το ελλη­νικό ξενο­δο­χείο κατα­βάλ­λει περίπου 176 ευρώ σε φόρους και εισφο­ρές, όταν στην Κύπρο το αντί­στοιχο ποσό είναι περίπου 58 ευρώ. Το υπό­δειγμα δεν απο­τυ­πώ­νει την εικόνα κάθε μεμο­νω­μέ­νης επι­χεί­ρη­σης, αλλά δείχνει καθαρά την επί­δραση του φορο­λο­γι­κού βάρους στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα.

Ένας εξα­γω­γι­κός κλάδος χρειά­ζε­ται φορο­λο­γική πολι­τική που να λαμ­βά­νει υπόψη τον διεθνή αντα­γω­νι­σμό. Όταν επι­βα­ρύ­νε­ται το τελικό προϊόν, είτε γίνεται ακρι­βό­τερο για τον επι­σκέ­πτη είτε περιο­ρί­ζο­νται οι πόροι της επι­χεί­ρη­σης για μισθούς, επεν­δύ­σεις και μεγα­λύ­τερη περίοδο λει­τουρ­γίας. Και η επι­βά­ρυνση πρέπει να αξιο­λο­γεί­ται συνο­λικά, γιατί κάθε νέο τέλος προ­στί­θε­ται στα προη­γού­μενα.

Με την κυβέρ­νηση υπάρχει θεσμι­κός διά­λο­γος και ανα­γνω­ρί­ζουμε ότι σε ορι­σμένα ζητή­ματα έχουν γίνει κάποια βήματα προς τη σωστή κατεύ­θυνση. Ωστόσο, απαι­τεί­ται μια πιο συνο­λική προ­σέγ­γιση για την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Συχνά η συζή­τηση επι­κε­ντρώ­νε­ται στη βρα­χυ­πρό­θε­σμη δημο­σιο­νο­μική διά­σταση των μέτρων, ενώ θα έπρεπε να εστιά­ζει περισ­σό­τερο στη μακρο­πρό­θε­σμη επί­δρασή τους στις επεν­δύ­σεις, την απα­σχό­ληση και την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Ο του­ρι­σμός δεν μπορεί να αντι­με­τω­πί­ζε­ται πρω­τί­στως ως φορο­λο­γική βάση. Είναι ένας στρα­τη­γι­κός εξα­γω­γι­κός κλάδος που δημιουρ­γεί εισό­δημα, θέσεις εργα­σίας και ανά­πτυξη σε ολό­κληρη τη χώρα.

Υπάρχει κίν­δυ­νος να διευ­ρυν­θεί η από­σταση μεταξύ μεγάλων ομίλων και μικρών οικο­γε­νεια­κών ξενο­δο­χείων; Τι μπορεί να κάνει η ΠΟΞ για τις επι­χει­ρή­σεις που δυσκο­λεύ­ο­νται να ακο­λου­θή­σουν;

Ο κίν­δυ­νος είναι υπαρ­κτός. Μια μικρή οικο­γε­νειακή μονάδα μπορεί να προ­σφέ­ρει εξαι­ρε­τική φιλο­ξε­νία, αλλά να αδυ­να­τεί να χρη­μα­το­δο­τή­σει μια ανα­καί­νιση ή να οργα­νώ­σει τη μετά­βαση στην επόμενη γενιά. Όταν αυτές οι δυσκο­λίες παρα­μέ­νουν για χρόνια, επη­ρε­ά­ζουν τελικά και την ποιό­τητα του προ­ϊ­ό­ντος.

Η ΠΟΞ έχει κινηθεί σε πρα­κτι­κές κατευ­θύν­σεις, με εκπαι­δευ­τικά σεμι­νά­ρια, συνερ­γα­σία με την Εθνική Τράπεζα για χρη­μα­το­δο­τι­κές λύσεις και ειδική γραμμή επι­κοι­νω­νίας για τους ξενο­δό­χους, καθώς και παρεμ­βά­σεις για επεν­δυ­τικά κίνητρα προ­σαρ­μο­σμένα στις ανάγκες του κλάδου. Ωστόσο, η πραγ­μα­τική πρό­κληση είναι οι μικρές επι­χει­ρή­σεις να μπορούν να αξιο­ποι­ή­σουν στην πράξη αυτά τα εργα­λεία και να μην απο­κλεί­ο­νται από ευκαι­ρίες χρη­μα­το­δό­τη­σης και ανά­πτυ­ξης.

Η δια­τή­ρηση ενός ισχυρού πυρήνα μικρών και μεσαίων ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων δεν είναι μόνο επι­χει­ρη­μα­τικό ζήτημα, αλλά ζήτημα ταυ­τό­τη­τας και βιω­σι­μό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Οι επι­χει­ρή­σεις αυτές απο­τε­λούν τη ραχο­κο­κα­λιά της φιλο­ξε­νίας σε μεγάλο μέρος της χώρας, στη­ρί­ζουν την τοπική οικο­νο­μία και δια­τη­ρούν τον ιδιαί­τερο χαρα­κτήρα πολλών προ­ο­ρι­σμών. Γι’ αυτό η συζή­τηση δεν πρέπει να αφορά μόνο την ανά­πτυξη του κλάδου συνο­λικά, αλλά και το ποιοι μπορούν να συμ­με­τέ­χουν σε αυτήν. Ένας του­ρι­σμός που αφήνει πίσω τις μικρές και οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις δεν μπορεί να θεω­ρεί­ται πραγ­μα­τικά βιώ­σι­μος.

Πώς μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί η έλλειψη προ­σω­πι­κού; Ποιος είναι ο ρόλος των μετα­κλή­σεων και τι πρέπει να αλλάξει ώστε οι νέοι να επι­λέ­γουν τα επαγ­γέλ­ματα της φιλο­ξε­νίας;

Σήμερα, χωρίς εργα­ζο­μέ­νους από τρίτες χώρες, σημα­ντικό μέρος του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος θα δυσκο­λευό­ταν να λει­τουρ­γή­σει. Οι μετα­κλή­σεις είναι ανα­γκαίες για την κάλυψη πραγ­μα­τι­κών κενών. Χρεια­ζό­μα­στε έγκαι­ρες και λει­τουρ­γι­κές δια­δι­κα­σίες, με πλήρη προ­στα­σία των εργα­ζο­μέ­νων και σαφείς υπο­χρε­ώ­σεις για τις επι­χει­ρή­σεις.

Ταυ­τό­χρονα, η λύση δεν μπορεί να βασί­ζε­ται απο­κλει­στικά στις μετα­κλή­σεις. Το ζητού­μενο είναι να κατα­στεί η φιλο­ξε­νία μια συνει­δητή επαγ­γελ­μα­τική επιλογή για περισ­σό­τε­ρους νέους ανθρώ­πους. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει καλύ­τερη σύνδεση της εκπαί­δευ­σης με την αγορά εργα­σίας, ουσια­στι­κές προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης και ανά­δειξη των σημα­ντι­κών επαγ­γελ­μα­τι­κών ευκαι­ριών που προ­σφέ­ρει ο κλάδος.

Απαι­τού­νται επίσης σύγ­χρο­νες συν­θή­κες εργα­σίας, καλύ­τερη οργά­νωση των επι­χει­ρή­σεων,αντι­με­τώ­πιση του προ­βλή­μα­τος στέ­γα­σης των εργα­ζο­μέ­νων, το οποίο έχει οξυνθεί σε πολλούς προ­ο­ρι­σμούς λόγω της ταχείας ανά­πτυ­ξης της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης και πραγ­μα­τι­κές δυνα­τό­τη­τες εκπαί­δευ­σης και εξέ­λι­ξης. Απαι­τεί­ται επίσης ουσια­στική ανα­βάθ­μιση της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και απο­κα­τά­σταση του κύρους των παρα­δο­σια­κών του­ρι­στι­κών σχολών, με σύγ­χρονο περιε­χό­μενο και στενή σύνδεση με τις επι­χει­ρή­σεις.

Το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο συμ­βάλ­λει σε αυτή την προ­σπά­θεια με το πρό­γραμμα «Φιλο­ξε­νία Μου», καλ­λιερ­γώ­ντας από μικρή ηλικία τη γνω­ρι­μία με τη φιλο­ξε­νία. Οι μετα­κλή­σεις καλύ­πτουν ανάγκες του σήμερα. Η ουσια­στική πρό­κληση, όμως, είναι να δια­μορ­φώ­σουμε τις συν­θή­κες που θα κάνουν το επάγ­γελμα πιο ελκυ­στικό για τους νέους: καλύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης, ποιο­τική εκπαί­δευση, σύγ­χρονο εργα­σιακό περι­βάλ­λον και περισ­σό­τε­ρες δυνα­τό­τη­τες επαγ­γελ­μα­τι­κής ανά­πτυ­ξης.

Μόνο έτσι η φιλο­ξε­νία θα απο­τε­λεί συνει­δητή επιλογή καριέ­ρας και όχι λύση ανάγκης για την κάλυψη προ­σω­ρι­νών αναγκών της αγοράς εργα­σίας.

Ως Εκτε­λε­στι­κός Πρό­ε­δρος της Blue Sea Resort Collection, ποια στρα­τη­γική ακο­λου­θείτε για την ανά­πτυξη του ομίλου; Ποιες επεν­δύ­σεις βρί­σκο­νται σε εξέλιξη και εξε­τά­ζετε επέ­κταση εκτός Ρόδου;

Η εται­ρεία μας μπορεί να δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον του­ρι­σμό από το 1972, αλλά η ουσια­στική ανά­πτυξή της ξεκί­νησε την τελευ­ταία πεντα­ε­τία, με εκτε­τα­μένο επεν­δυ­τικό πρό­γραμμα και δημιουρ­γία περισ­σό­τε­ρων από 800 νέων θέσεων εργα­σίας.

Η στρα­τη­γική μας είναι συγκε­κρι­μένη. Επι­κε­ντρω­νό­μα­στε σε μεγάλα παρα­θε­ρι­στικά ξενο­δο­χεία τεσ­σά­ρων αστέρων με υπη­ρε­σίες all inclusive. Είναι μια αγορά στην οποία έχουμε επεν­δύ­σει συστη­μα­τικά και έχουμε ανα­πτύ­ξει ουσια­στική τεχνο­γνω­σία.

Στην υλο­ποί­ηση του επεν­δυ­τι­κού μας προ­γράμ­μα­τος αξιο­ποιούμε και τις ευνοϊ­κές συν­θή­κες ρευ­στό­τη­τας και χρη­μα­το­δό­τη­σης που προ­σφέ­ρει σήμερα το ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα. Η ανά­πτυξή μας στη­ρί­ζε­ται σε σημα­ντικό βαθμό σε τρα­πε­ζικό δανει­σμό, μέσα από δομη­μέ­νες συναλ­λα­γές εξα­γο­ρών με μόχλευση (leveraged buyouts), με προ­σε­κτική αξιο­λό­γηση των επεν­δύ­σεων, πει­θαρ­χία στη δια­χεί­ριση του δανει­σμού και σαφή προ­σα­να­το­λι­σμό στη δημιουρ­γία μακρο­πρό­θε­σμης αξίας. Η συνερ­γα­σία μας με τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες είναι ουσια­στική, καθώς η χρη­μα­το­δό­τηση υγιών και καλά σχε­δια­σμέ­νων επι­χει­ρη­μα­τι­κών επεν­δύ­σεων απο­τε­λεί σημα­ντική προ­ϋ­πό­θεση για την ανά­πτυξη της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας.

Βρι­σκό­μα­στε σε μια περίοδο δυνα­μι­κής ανά­πτυ­ξης και εξω­στρέ­φειας. Όσο μεγα­λώ­νει η εται­ρεία, τόσο μεγα­λώ­νει και η ευθύνη της απέ­να­ντι στον τόπο. Η Ρόδος είναι ο τόπος στον οποίο ζούμε και θέλουμε η πρόοδός μας να έχει ουσια­στικό αντί­κτυπο στην τοπική κοι­νω­νία. Για εμένα, αυτό ξεκινά από τους ανθρώ­πους μας. Θέλω ένας νέος Ροδίτης να μπορεί να χτίσει στον τόπο του μια στα­διο­δρο­μία με ευθύνη και προ­ο­πτική.

Σχε­διά­ζουμε τη λει­τουρ­γία δύο ακόμη resorts στη Ρόδο. Με αυτές τις μεγάλες επεν­δύ­σεις σε εξέλιξη, δίνουμε προ­τε­ραιό­τητα στην ενί­σχυση των εται­ρι­κών δομών και στην αξιο­ποί­ηση της τεχνο­λο­γίας. Οι επεν­δυ­τι­κές ευκαι­ρίες εκτός Ρόδου έχουν σήμερα μικρό­τερη βαρύ­τητα στον σχε­δια­σμό μας.Σ

Η ενα­σχό­λησή μου με τα θεσμικά ξεκί­νησε, άλλωστε, από τις δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζαμε ως επι­χει­ρη­μα­τίες.

Ήθελα να συμβάλω στην αντι­με­τώ­πιση εμπο­δίων που επη­ρέ­α­ζαν την καθη­με­ρινή λει­τουρ­γία και τις επεν­δύ­σεις. Αυτή η εμπει­ρία εξα­κο­λου­θεί να καθο­ρί­ζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπω και την επι­χεί­ρηση και τον κλάδο.

Κοι­τά­ζο­ντας προς το 2030, ποια προ­ο­πτική βλέπετε για την ελλη­νική ξενο­δο­χία και τη θέση των μικρών επι­χει­ρή­σεων; Ποιο λάθος της του­ρι­στι­κής πολι­τι­κής δεν πρέπει να επα­να­λη­φθεί;

Η ισχυρή ζήτηση και η ελκυ­στι­κό­τητα του προ­ο­ρι­σμού από μόνες τους δεν αρκούν. Χρειά­ζο­νται καλύ­τε­ρες υπο­δο­μές, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερη δια­χεί­ριση των προ­ο­ρι­σμών, σταθερό επεν­δυ­τικό περι­βάλ­λον και πολι­τι­κές που ενι­σχύ­ουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Το μεγάλο στοί­χημα είναι να μετα­τρέ­ψουμε τη σημε­ρινή δυνα­μική σε βιώσιμη ανά­πτυξη με μεγα­λύ­τερη προ­στι­θέ­μενη αξία για τη χώρα και τις τοπικές κοι­νω­νίες.

Μέχρι το 2030 θεωρώ πιθανό να ενι­σχυ­θεί η συγκέ­ντρωση της αγοράς. Το κόστος των επεν­δύ­σεων, οι απαι­τή­σεις οργά­νω­σης και η πρό­σβαση στη χρη­μα­το­δό­τηση ευνοούν τα μεγα­λύ­τερα σχήματα. Αυτό, όμως, δεν σημαί­νει ότι η μικρή και οικο­γε­νειακή ξενο­δο­χία είναι κατα­δι­κα­σμένη να υπο­χω­ρή­σει. Αντί­θετα, απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο στοι­χείο της ταυ­τό­τη­τας και της δια­φο­ρο­ποί­η­σης του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Το ζητού­μενο δεν είναι να επι­βιώ­σει, αλλά να έχει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις να ανα­πτυ­χθεί, να επεν­δύ­σει και να παρα­μεί­νει αντα­γω­νι­στική.

Αν έπρεπε να επι­ση­μάνω ένα λάθος που δεν πρέπει να επα­να­λη­φθεί, αυτό είναι η αντι­με­τώ­πιση του του­ρι­σμού ως μιας ανε­ξά­ντλη­της πηγής φορο­λο­γι­κών εσόδων. Τα τελευ­ταία χρόνια είδαμε να προ­στί­θε­νται συνεχώς νέες επι­βα­ρύν­σεις σε έναν κλάδο που καλεί­ται ταυ­τό­χρονα να επεν­δύει, να αυξάνει μισθούς, να ανα­βαθ­μί­ζει τις υπη­ρε­σίες του και να αντα­γω­νί­ζε­ται διεθνώς.Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα απο­τε­λεί το Τέλος Ανθε­κτι­κό­τη­τας στην Κλι­μα­τική Κρίση. Το 2025 τα έσοδα του Δημο­σίου από το συγκε­κρι­μένο τέλος ήταν σχεδόν τετρα­πλά­σια σε σχέση με το 2023 (+298%) και σχεδόν πεντα­πλά­σια σε σχέση με το 2018, ενώ την ίδια περίοδο οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις της χώρας αυξή­θη­καν κατά 14,7%. Η επι­βά­ρυνση, δηλαδή, αυξή­θηκε με πολ­λα­πλά­σιο ρυθμό από την ανά­πτυξη του ίδιου του του­ρι­σμού.Ο του­ρι­σμός χρειά­ζε­ται στρα­τη­γική ανά­πτυ­ξης και όχι απο­σπα­σμα­τι­κές παρεμ­βά­σεις με απο­κλει­στικό κρι­τή­ριο τη βρα­χυ­πρό­θε­σμη δημο­σιο­νο­μική απόδοση.

Υπάρχει και μια βαθύ­τερη δυσκο­λία. Η του­ρι­στική δρα­στη­ριό­τητα είναι έντονα συγκε­ντρω­μένη γεω­γρα­φικά, με περίπου το 10% του πλη­θυ­σμού της χώρας να παράγει γύρω στο 70% των του­ρι­στι­κών εσόδων.

Αυτή η οικο­νο­μική σημασία δεν μετα­φρά­ζε­ται σε ανάλογη πολι­τική βαρύ­τητα ούτε σε ουσια­στική κατα­νό­ηση του κλάδου έξω από αυτές τις περιο­χές. Ακόμη και στον ακα­δη­μαϊκό διάλογο συναντά κανείς τοπο­θε­τή­σεις που παρα­βλέ­πουν βασικές πλευρές της λει­τουρ­γίας του. Έτσι, η συζή­τηση κατα­λή­γει εύκολα σε γενι­κεύ­σεις και οι απο­φά­σεις απο­μα­κρύ­νο­νται από την πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Έχουμε ασφαλώς ευθύνες και ως επι­χει­ρη­μα­τίες. Οφεί­λουμε να βελ­τιώ­σουμε τις συν­θή­κες εργα­σίας, την παρα­γω­γι­κό­τητα και τη σχέση μας με τις τοπικές κοι­νω­νίες. Η Πολι­τεία, από την πλευρά της, οφείλει να αντι­με­τω­πί­ζει τον του­ρι­σμό όχι ως δεδο­μένο, αλλά ως έναν στρα­τη­γικό εξα­γω­γικό κλάδο, του οποίου η αντα­γω­νι­στι­κό­τητα δεν μπορεί να θεω­ρεί­ται αυτο­νό­ητη.

Η πορεία μπορεί να αλλάξει. Προ­ϋ­πο­θέ­τει, όμως, να κατα­νο­ή­σουμε τι έχει χτίσει η χώρα, πού υστερεί και ποιες απο­φά­σεις χρειά­ζο­νται για να ενι­σχυ­θεί η παρα­γω­γική της δυνα­τό­τητα. Δια­φο­ρε­τικά, κιν­δυ­νεύ­ουμε να πανη­γυ­ρί­ζουμε, ενώ θα υπο­νο­μεύ­ουμε το μέλλον μας.

Πηγή: money-tourism.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.