- Ο πρόεδρος της ΠΟΞ, Γιάννης Χατζής, ξεχωρίζει για την ευθύτητα, την τεκμηρίωση και τη μαχητική υπεράσπιση των ξενοδόχων, χωρίς να αποφεύγει τις δύσκολες δημόσιες παρεμβάσεις.
- Θέτει στο επίκεντρο ζητήματα όπως η πραγματική κερδοφορία των επιχειρήσεων, η φορολογική επιβάρυνση, οι ελλείψεις υποδομών, οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και η αντιμετώπιση του Τουρισμού ως πηγής εσόδων.
- Επανεξελέγη στην προεδρία της ΠΟΞ με 180 ψήφους σε σύνολο 192, εξασφαλίζοντας ποσοστό αποδοχής άνω του 93% και ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης από τον ξενοδοχειακό κόσμο.
- Υποστηρίζει ότι η συνεργασία με την κυβέρνηση είναι αναγκαία, αλλά δεν πρέπει να περιορίζει την ανεξαρτησία της Ομοσπονδίας, η οποία οφείλει να υπερασπίζεται τα μέλη της ακόμη και με δυσάρεστες τοποθετήσεις.
Νέος σε ηλικία, αλλά με σημαντική επιχειρηματική εμπειρία, βαθιά γνώση της ξενοδοχειακής αγοράς και μια σύγχρονη αντίληψη για τον ρόλο της θεσμικής εκπροσώπησης, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων έχει καταφέρει να δώσει ένα ιδιαίτερο στίγμα στη δημόσια παρουσία της ΠΟΞ. Ένα στίγμα που χαρακτηρίζεται από ευθύτητα, τεκμηρίωση, παρεμβατικότητα και, πάνω απ’ όλα, από την αποφασιστικότητα να υπερασπίζεται την ελληνική ξενοδοχία χωρίς εκπτώσεις και χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος των τοποθετήσεών του.
Και αυτό δεν είναι ούτε αυτονόητο ούτε συνηθισμένο.
Σε μια εποχή κατά την οποία ο δημόσιος διάλογος για τον Τουρισμό εξαντλείται συχνά σε πανηγυρισμούς για τα νέα ρεκόρ, σε γενικόλογες διακηρύξεις περί βιωσιμότητας και σε επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις για τις εξαιρετικές προοπτικές του κλάδου, ο Γιάννης Χατζής επιμένει να θέτει τα δύσκολα ερωτήματα. Να μιλά για την πραγματική κερδοφορία των επιχειρήσεων, για τη φορολογική επιβάρυνση, για την απουσία των αναγκαίων υποδομών, για τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και για τις συνέπειες μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει τον Τουρισμό ως μια σχεδόν ανεξάντλητη πηγή δημοσίων εσόδων.
Είναι, ίσως, από τις ελάχιστες θεσμικές φωνές της ελληνικής τουριστικής αγοράς που μιλούν τόσο καθαρά, τόσο ευθέως και τόσο επίμονα για τα πραγματικά προβλήματα του κλάδου. Και πολλές φορές είναι ο μόνος που τα λέει με τέτοια ένταση, χωρίς περιστροφές και χωρίς να στρογγυλεύει τις γωνίες.
Η μαχητικότητά του αυτή δεν περνά απαρατήρητη. Αντίθετα, αναγνωρίζεται ευρύτερα στον ξενοδοχειακό κόσμο, όπου η ανάγκη για ισχυρή, αποτελεσματική και ανεξάρτητη εκπροσώπηση γίνεται ολοένα μεγαλύτερη. Δεν είναι τυχαίο ότι στις πρόσφατες εκλογές της ΠΟΞ ο Γιάννης Χατζής επανεξελέγη στην προεδρία με 180 ψήφους σε σύνολο 192, εξασφαλίζοντας μια εντυπωσιακή αποδοχή, που υπερβαίνει το 93%.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης, η οποία ασφαλώς δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη στάση που κράτησε κατά την προηγούμενη θητεία του. Από την επιλογή του να μη συμβιβάζεται με τη λογική ότι ένας θεσμικός εκπρόσωπος οφείλει πρωτίστως να διατηρεί καλές σχέσεις με την εκάστοτε πολιτική ηγεσία και να αποφεύγει τις δύσκολες δημόσιες τοποθετήσεις.
Ο ίδιος, άλλωστε, το ξεκαθαρίζει και στη συνέντευξή του στο «ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ»: Η συνεργασία με την κυβέρνηση είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί και δεν πρέπει να υποκαθιστά την ανεξαρτησία ενός συλλογικού φορέα.Αυτή ακριβώς η αντίληψη είναι που προσδίδει ιδιαίτερη αξία στη θεσμική του παρουσία. Γιατί οι εκπρόσωποι των παραγωγικών φορέων δεν βρίσκονται στις θέσεις τους για να είναι αρεστοί στην εξουσία, αλλά για να υπερασπίζονται εκείνους που τους εμπιστεύθηκαν. Ακόμη και όταν όσα έχουν να πουν είναι δυσάρεστα. Κυρίως τότε.
Και εδώ ταιριάζει απόλυτα μια λαϊκή έκφραση, που αποδίδει καλύτερα από πολλές αναλύσεις το αίσθημα που προκαλούν αρκετές από τις δημόσιες παρεμβάσεις του: Να αγιάσει το στόμα του!
Γιατί κάποιος πρέπει επιτέλους να λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Να υπενθυμίζει ότι ο ελληνικός Τουρισμός δεν αποτελεί ένα ανεξάντλητο πεδίο επιβολής φόρων και τελών. Ότι τα ξενοδοχεία δεν μπορούν να επενδύουν συνεχώς, να αυξάνουν τις αμοιβές των εργαζομένων τους, να αναβαθμίζουν τις υπηρεσίες τους, να ανταγωνίζονται διεθνώς και την ίδια στιγμή να καλούνται να απορροφούν διαρκώς νέες επιβαρύνσεις. Ότι η διεθνής ανταγωνιστικότητα δεν είναι δεδομένη και ότι η επιτυχία του σήμερα δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την επιτυχία του αύριο.
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα επειδή ο Γιάννης Χατζής δεν είναι ένας επαγγελματίας της θεσμικής εκπροσώπησης, αποκομμένος από την επιχειρηματική πραγματικότητα. Είναι ο ίδιος ενεργός ξενοδόχος, εκτελεστικός πρόεδρος της Blue Sea Resort Collection, ενός ομίλου με σημαντική και αναπτυσσόμενη παρουσία στη Ρόδο.
Γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει να λειτουργείς μια ξενοδοχειακή επιχείρηση, να διαχειρίζεσαι εκατοντάδες εργαζομένους, να αναλαμβάνεις επενδυτικό ρίσκο, να χρηματοδοτείς μεγάλα έργα και να ανταγωνίζεσαι σε μια διεθνή αγορά που μεταβάλλεται διαρκώς.
Και αυτή η εμπειρία δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον λόγο του.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο τεύχος Νοεμβρίου του «ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ», ο πρόεδρος της ΠΟΞ προχωρά σε μια συνολική αποτίμηση της φετινής τουριστικής χρονιάς, αλλά κυρίως σε μια ουσιαστική ανάλυση των προκλήσεων που βρίσκονται μπροστά στην ελληνική ξενοδοχία.
Η πρώτη μεγάλη είδηση αφορά το 2027. Όπως αποκαλύπτει, κατά τη διάρκεια της πρόσφατης World Travel Market του Λονδίνου, οι αναφορές της αγοράς έκαναν λόγο για διψήφια υποχώρηση των πρώιμων κρατήσεων για την επόμενη τουριστική περίοδο, επιβεβαιώνοντας το ρεπορτάζ του money-tourism.gr. Μια προειδοποίηση που ασφαλώς δεν προδικάζει την τελική έκβαση της χρονιάς, αλλά δεν μπορεί να αγνοηθεί, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές, με πρώτη τη Γερμανία και τη Βρετανία.
Ο Γιάννης Χατζής επισημαίνει ότι η Ελλάδα παραμένει ένας ιδιαίτερα ελκυστικός προορισμός, αλλά ο διεθνής ταξιδιώτης υπολογίζει πλέον πολύ προσεκτικά το συνολικό κόστος των διακοπών του. Και όταν αυτό ξεπερνά τις δυνατότητές του, είναι πιθανό να στραφεί σε άλλους, φθηνότερους προορισμούς. Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι και τα στοιχεία που παραθέτει για τη φορολογική επιβάρυνση των ελληνικών ξενοδοχείων. Επικαλούμενος συγκριτική μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, βασισμένη σε στοιχεία της PwC, αναφέρει ότι, στο συγκεκριμένο υπόδειγμα τετράστερου παραθεριστικού ξενοδοχείου, για κάθε 100 ευρώ κέρδους στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου 176 ευρώ φόρων και εισφορών, έναντι μόλις 58 ευρώ στην Κύπρο. Την ίδια στιγμή, τα κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων του ελληνικού ξενοδοχείου εμφανίζονται κατά 38,4% χαμηλότερα. Αριθμοί που προκαλούν εύλογο προβληματισμό και αναδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζει η ελληνική ξενοδοχία.
Εξίσου αιχμηρός είναι για τη διαρκή αύξηση των φορολογικών επιβαρύνσεων και ιδιαίτερα για το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση. Όπως σημειώνει, τα έσοδα του Δημοσίου από το συγκεκριμένο τέλος αυξήθηκαν κατά 298% το 2025 σε σύγκριση με το 2023, ενώ την ίδια περίοδο οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 14,7%. Και θέτει ένα ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί σοβαρά κάθε αρμόδιο: Πόσα από τα χρήματα που εισπράττει το κράτος από τον Τουρισμό επιστρέφουν πραγματικά στους προορισμούς, με τη μορφή έργων, σύγχρονων υποδομών και καλύτερων υπηρεσιών;
Η κριτική του δεν περιορίζεται στην κυβέρνηση, αλλά επεκτείνεται συνολικά στον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία, η αντιπολίτευση και η Τοπική Αυτοδιοίκηση αντιλαμβάνονται τη σημασία και τις ανάγκες του Τουρισμού.
Σημαντικό κεφάλαιο της συνέντευξης αποτελεί και η βραχυχρόνια μίσθωση, για την οποία παραθέτει εξαιρετικά ενδιαφέροντα στοιχεία. Σύμφωνα με όσα αναφέρει, η δυναμικότητά της έχει πλέον φτάσει περίπου στο 1,07 εκατομμύριο κλίνες, έναντι περίπου 902.000 των ξενοδοχείων. Την ίδια στιγμή, παρουσιάζει την τεράστια διαφορά των εσόδων που αποδίδονται στο Δημόσιο από το Τέλος Ανθεκτικότητας, με περίπου 718 εκατ. ευρώ από τα ξενοδοχεία και 57 εκατ. ευρώ από τη βραχυχρόνια μίσθωση έως τον Αύγουστο του 2025. Πέρα, όμως, από τους αριθμούς, ο πρόεδρος της ΠΟΞ αναδεικνύει και τις κοινωνικές συνέπειες της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης της συγκεκριμένης δραστηριότητας, ιδιαίτερα στο ζήτημα της κατοικίας και της στέγασης των εργαζομένων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι τοποθετήσεις του για το μέλλον της μικρής και οικογενειακής ξενοδοχίας. Ο Γιάννης Χατζής δεν κρύβει την ανησυχία του για την πιθανή περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς έως το 2030, επισημαίνοντας ότι οι μικρές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση και υλοποίησης των αναγκαίων επενδύσεων. Για τον ίδιο, η διατήρηση ενός ισχυρού πυρήνα μικρών και μεσαίων ξενοδοχείων δεν αποτελεί απλώς ζήτημα επιχειρηματικής επιβίωσης. Αποτελεί ζήτημα ταυτότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος και ουσιαστικής βιωσιμότητας των τοπικών κοινωνιών.
Η συνέντευξη περιλαμβάνει, όμως, και σημαντικές επιχειρηματικές ειδήσεις. Ως εκτελεστικός πρόεδρος της Blue Sea Resort Collection, ο Γιάννης Χατζής αποκαλύπτει ότι ο όμιλος σχεδιάζει τη λειτουργία δύο ακόμη resorts στη Ρόδο, συνεχίζοντας ένα δυναμικό επενδυτικό πρόγραμμα που την τελευταία πενταετία έχει οδηγήσει στη δημιουργία περισσότερων από 800 νέων θέσεων εργασίας. Παράλληλα, αναφέρεται με ιδιαίτερη σαφήνεια στο επιχειρηματικό μοντέλο ανάπτυξης του ομίλου, στη συνεργασία με τις ελληνικές τράπεζες και στην αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων για την υλοποίηση μεγάλων επενδύσεων.
Μέσα από αυτή τη διπλή ιδιότητα, του επιτυχημένου επιχειρηματία και του μαχητικού θεσμικού εκπροσώπου, ο Γιάννης Χατζής εκφράζει μια νέα γενιά της ελληνικής ξενοδοχίας. Μια γενιά που δεν αρκείται στη διαχείριση της υπάρχουσας κατάστασης, αλλά επιδιώκει την ανάπτυξη, την εξωστρέφεια, την αναβάθμιση και τη δημιουργία πραγματικής προστιθέμενης αξίας.
Και ταυτόχρονα μια γενιά που αντιλαμβάνεται ότι η υπεράσπιση του Τουρισμού δεν μπορεί να εξαντλείται σε ευγενικές ανακοινώσεις και τυπικές συναντήσεις με την πολιτική ηγεσία.
Χρειάζεται γνώση, σχέδιο, επιχειρήματα και, όταν απαιτείται, σύγκρουση. Αυτό ακριβώς είναι το στοιχείο που ξεχωρίζει στον Γιάννη Χατζή: Δεν διστάζει να πει τα πράγματα με το όνομά τους. Και σε μια εποχή κατά την οποία περισσεύουν οι δημόσιες σχέσεις και συχνά σπανίζουν οι καθαρές κουβέντες, αυτή η στάση έχει ξεχωριστή αξία. Η εντυπωσιακή επανεκλογή του αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι οι συνάδελφοί του αναγνωρίζουν και επιδοκιμάζουν αυτή τη στάση. Του δίνει, όμως, ταυτόχρονα και μια ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη: Να συνεχίσει να εκφράζει με ανεξαρτησία και αποφασιστικότητα την ελληνική ξενοδοχία, να αναδεικνύει τις πραγματικές ανάγκες της και να υπερασπίζεται το μέλλον της.
Γιατί, τελικά, η μεγάλη πρόκληση για τον ελληνικό Τουρισμό δεν είναι να καταγράψει ένα ακόμη ρεκόρ. Είναι να εξασφαλίσει ότι τα σημερινά ρεκόρ θα μετατραπούν σε πραγματική ανάπτυξη, βιώσιμες επιχειρήσεις, καλύτερες υποδομές, υψηλότερα εισοδήματα και ισχυρότερους προορισμούς. Και αυτό απαιτεί, περισσότερο από ποτέ, ανθρώπους που γνωρίζουν την αγορά, έχουν το θάρρος της γνώμης τους και δεν φοβούνται να επισημάνουν όσα δεν λειτουργούν σωστά.
Ο Γιάννης Χατζής είναι μία από αυτές τις φωνές. Και η προειδοποίησή του ότι «κινδυνεύουμε να πανηγυρίζουμε, ενώ θα υπονομεύουμε το μέλλον μας» δεν αποτελεί απλώς μια εύστοχη καταληκτική φράση. Είναι ένα ηχηρό καμπανάκι για όλους όσοι χαράσσουν, επηρεάζουν ή διαμορφώνουν την τουριστική πολιτική της χώρας.
Μια προειδοποίηση που αξίζει να ακουστεί. Και, κυρίως, να ληφθεί σοβαρά υπόψη.

Η συνέντευξη
Η συνέντευξη στον Κωνσταντίνο ΣΤ. Δεριζιώτη έχει ως ακολούθως:
Κύριε Χατζή, ποιος είναι ο απολογισμός σας για τη φετινή τουριστική περίοδο; Η ανθεκτικότητα της ζήτησης αποτυπώνεται και στην κερδοφορία των ξενοδοχείων;
Η εικόνα που έχουμε μέχρι σήμερα για το 2026 επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα της ζήτησης για την Ελλάδα. Οι ταξιδιώτες έχουν μάθει να ζουν με διαδοχικές κρίσεις και, όταν υποχωρεί η αβεβαιότητα, η διάθεση για διακοπές επανέρχεται γρήγορα. Αυτό είναι σημαντικό, αλλά δεν αρκεί για να χαρακτηρίσουμε επιτυχημένη τη χρονιά για κάθε ξενοδοχείο και κάθε προορισμό. Είναι αυτονόητο πλέον ότι οι υψηλές πληρότητες και οι αυξημένες μέσες τιμές δεν συνεπάγονται αντίστοιχη κερδοφορία. Μια επιχείρηση μπορεί να αυξάνει τον τζίρο της και να έχει δυσμενέστερους αριθμοδείκτες. Γι’ αυτό επιμένω ότι ο ουσιαστικός απολογισμός κρίνεται στο σταθεροποιημένο οικονομικό αποτέλεσμα και στη δυνατότητα μιας επιχείρησης να επανεπενδύει. Η επιτυχία του τουρισμού πρέπει να αποτυπώνεται και στην οικονομική αντοχή των επιχειρήσεων που τον στηρίζουν.
Πόσο πιέζουν τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις το λειτουργικό κόστος και η φορολογία; Ποιες είναι περισσότερο εκτεθειμένες και πόσο ορατός είναι ο κίνδυνος να συνυπάρχουν τα τουριστικά ρεκόρ με προβλήματα βιωσιμότητας;
Το λειτουργικό κόστος και οι φορολογικές επιβαρύνσεις απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης των εσόδων. Οι διαφορές μεταξύ περιοχών και επιχειρήσεων είναι μεγάλες, αλλά η πίεση γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνη εκεί όπου η περίοδος λειτουργίας είναι μικρή και τα περιθώρια προσαρμογής περιορισμένα.
Με απασχολούν κυρίως οι μικρές μονάδες σε προορισμούς που εξαρτώνται από την εγχώρια ζήτηση, οι οικογενειακές επιχειρήσεις με ανοιχτά ζητήματα διαδοχής και όσες δεν έχουν πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση. Σε αρκετές περιπτώσεις βλέπουμε επιχειρήσεις που λειτουργούν σε μια αγορά με αυξανόμενες απαιτήσεις, χωρίς όμως να διαθέτουν τους αναγκαίους πόρους για να ακολουθήσουν τον ρυθμό των εξελίξεων. Η υποεπένδυση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που το προϊόν απαξιώνεται σταδιακά, η ανταγωνιστικότητα μειώνεται και η δυνατότητα δημιουργίας νέων πόρων γίνεται ακόμη δυσκολότερη.
Δεν πρέπει να συγχέουμε τις επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού με την πραγματική κατάσταση όλων των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Είναι απολύτως πιθανό να καταγράφονται νέα ιστορικά ρεκόρ σε αφίξεις και έσοδα για τη χώρα και ταυτόχρονα ένα σημαντικό τμήμα των επιχειρήσεων να αντιμετωπίζει σοβαρές πιέσεις. Τα συγκεντρωτικά μεγέθη δεν αποτυπώνουν την εικόνα της πραγματικής οικονομίας.
Χρειάζεται ένα πιο σταθερό και ανταγωνιστικό πλαίσιο λειτουργίας, με περιορισμό των διαρκώς αυξανόμενων επιβαρύνσεων που συσσωρεύονται στις επιχειρήσεις. Δεν μπορούμε από τη μία πλευρά να ζητάμε επενδύσεις, αναβαθμίσεις, υψηλότερες αμοιβές και από την άλλη να αφαιρούμε συνεχώς πόρους από τις επιχειρήσεις μέσω νέων φόρων, τελών, αυστηρών κανονιστικών πλαισίων και εισφορών. Η ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανεξάντλητη.
Η προσδοκία μιας ακόμη καλής σεζόν δεν αποτελεί στρατηγική βιωσιμότητας. Καμία επιχείρηση δεν μπορεί να βασίζει το μέλλον της στην υπόθεση ότι η διεθνής ζήτηση θα συνεχίσει να αυξάνεται επ’ αόριστον. Γι’ αυτό απαιτούνται τόσο σοβαρός επιχειρηματικός σχεδιασμός όσο και πολιτικές που ενισχύουν, αντί να υπονομεύουν, την οικονομία.
Σε αρκετούς προορισμούς, οι ιδιωτικές επενδύσεις έχουν προχωρήσει ταχύτερα από τις δημόσιες υποδομές. Τι πρέπει να αλλάξει στη διαχείριση των προορισμών και στην προσέγγιση της Πολιτείας απέναντι στον τουρισμό;
Η Ελλάδα έχει φτάσει σε ένα ώριμο στάδιο τουριστικής ανάπτυξης και χρειάζεται αντίστοιχη πολιτική. Χρειάζεται καλύτερη διαχείριση, σύγχρονες υποδομές και επενδύσεις που αναβαθμίζουν την εμπειρία του επισκέπτη έξω από το ξενοδοχείο και δημιουργούν προϋποθέσεις για επόμενο κύκλο ανάπτυξης.
Η Πολιτεία και η αυτοδιοίκηση οφείλουν να ανταποκριθούν στις ευθύνες τους. Η ύδρευση, η αποχέτευση, η διαχείριση των απορριμμάτων, οι μεταφορές, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την εύρυθμη λειτουργία και την ανταγωνιστικότητα ενός προορισμού. Παράλληλα, απαιτούνται αποτελεσματικοί μηχανισμοί διαχείρισης προορισμών, με συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και με σαφείς στόχους για την ποιότητα και την τοπική ανάπτυξη.
Οι πόροι που προέρχονται από την τουριστική δραστηριότητα πρέπει να επιστρέφουν στους τόπους που τους παράγουν, με συγκεκριμένα έργα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Δεν μπορεί ο ξενοδοχειακός κλάδος να καλείται διαρκώς να χρηματοδοτεί το κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση μέσω νέων φόρων και τελών, χωρίς οι πόροι αυτοί να μεταφράζονται σε καλύτερες υποδομές και υπηρεσίες για κατοίκους και επισκέπτες. Η συζήτηση δεν μπορεί να αφορά μόνο το πόσα εισπράττει η Πολιτεία από τον τουρισμό, αλλά και το τι επιστρέφει στους προορισμούς που παράγουν αυτόν τον πλούτο.
Σε μια χώρα όπου ο τουρισμός στήριξε την έξοδο από την οικονομική κρίση και αποτελεί βασική πηγή απασχόλησης και εξαγωγικών εσόδων, η πολιτική συζήτηση για τον κλάδο παραμένει συχνά επιφανειακή και αποσπασματική. Αυτό αφορά την κυβέρνηση, την αντιπολίτευση, ακόμη και αιρετούς σε τουριστικές περιοχές. Δυστυχώς συχνά αντιμετωπίζουμε τον τουρισμό ως εύκολο φορολογικό στόχο και όχι ως έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας. Μέτρα που αυξάνουν διαρκώς το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων και το συνολικό κόστος των διακοπών υπονομεύουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, την ώρα που οι ανταγωνιστές μας κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Η διαχείριση των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας απαιτεί περισσότερη γνώση, επάρκεια και σοβαρότητα.
Παραμένει ανταγωνιστική η Ελλάδα στη σχέση τιμής και ποιότητας; Πόσο σας προβληματίζει η αύξηση του συνολικού κόστους των διακοπών;
Το ελληνικό ξενοδοχείο, ιδιαίτερα στους μεγάλους παραθεριστικούς προορισμούς, στέκεται σε καλό επίπεδο απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό. Έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις και η εμπειρία του επισκέπτη έχει αναβαθμιστεί. Η Ελλάδα διαθέτει επίσης μοναδικά χαρακτηριστικά που τη διαφοροποιούν ως προορισμό. Ωστόσο, όσο ισχυρά κι αν είναι αυτά τα πλεονεκτήματα, η σχέση ποιότητας και τιμής παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την τελική επιλογή του επισκέπτη.

Λαμβάνοντας υπόψιν ότι οι υπηρεσίες που εξάγουμε έχουν σε μεγάλο βαθμό χαρακτηριστικά commodity, ο επισκέπτης υπολογίζει πολύ προσεκτικά το συνολικό κόστος των διακοπών του, από τη μετακίνηση και τη διαμονή μέχρι το φαγητό και τις υπόλοιπες δαπάνες στον προορισμό. Αν αυτό το κόστος υπερβεί τις δυνατότητές του, θα αναζητήσει άλλη επιλογή, ακόμη και αν προτιμά την Ελλάδα. Η οικονομική κατάσταση των ευρωπαϊκών νοικοκυριών είναι καθοριστικός παράγοντας, ιδίως όταν σημαντικό μέρος της ζήτησής μας προέρχεται από αγορές όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Γι’ αυτό μας προβληματίζει κάθε επιβάρυνση που αυξάνει το συνολικό κόστος των διακοπών χωρίς να ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των προορισμών. Η εξαγγελθείσα (νέα) αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Όταν προστίθενται διαρκώς νέες ή αυξημένες επιβαρύνσεις στη διαμονή, η Ελλάδα καθίσταται ακριβότερη σε σχέση με ανταγωνιστικούς προορισμούς της Μεσογείου, χωρίς αυτό να σημαίνει αναβαθμισμένες υπηρεσίες για τον επισκέπτη. Κάθε νέα επιβάρυνση αφαιρεί πόρους από την τοπική κοινωνία, τις επενδύσεις, τις αναβαθμίσεις και τις θέσεις εργασίας και δίνει πλεονέκτημα στους προορισμούς με τους οποίους ανταγωνιζόμαστε.
Ποιες είναι οι πρώτες ενδείξεις για το 2027; Τι σας ανησυχεί περισσότερο και υπάρχουν περιθώρια για νέες αυξήσεις τιμών;
Υπάρχει ενδιαφέρον για την Ελλάδα, αλλά και επιφυλακτικότητα. Στη διάρκεια της WTM, οι αναφορές της αγοράς έκαναν λόγο για διψήφια υποχώρηση των πρώιμων κρατήσεων για το 2027. Είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα και αυτή η εικόνα δεν προδικάζει το τελικό αποτέλεσμα της επόμενης χρονιάς. Απαιτεί, όμως, προσοχή.
Με απασχολούν κυρίως η οικονομική κατάσταση στις χώρες προέλευσης και η ακρίβεια που περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Η Γερμανία και η Βρετανία παραμένουν κρίσιμες αγορές. Κάθε πίεση στη δυνατότητα των πολιτών τους να ταξιδεύουν μας αφορά άμεσα.
Ως προς τις τιμές, δεν υπάρχουν εύκολες ή οριζόντιες απαντήσεις. Κάθε επιχείρηση διαμορφώνει τη δική της εμπορική στρατηγική με βάση το προϊόν της, τη θέση της στην αγορά και τη ζήτηση που καταγράφει. Εκείνο που είναι σαφές είναι ότι ο ταξιδιώτης είναι πλέον πολύ πιο προσεκτικός ως προς το συνολικό κόστος των διακοπών του και συγκρίνει διαρκώς προορισμούς και επιλογές.
Πώς αλλάζει η βραχυχρόνια μίσθωση την αγορά της τουριστικής διαμονής και ποιες είναι οι συνέπειες για τις τοπικές κοινωνίες;
Η βραχυχρόνια μίσθωση έχει αλλάξει τη δομή της αγοράς. Οι συνολικές αφίξεις δεν μεταφράζονται πλέον σε αντίστοιχη αύξηση της δραστηριότητας των ξενοδοχείων, καθώς η προσφορά διαμονής έχει διευρυνθεί σημαντικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η βραχυχρόνια μίσθωση διαθέτει πλέον περίπου 1,07 εκατ. κλίνες, έναντι περίπου 902 χιλ. κλινών των ξενοδοχείων. Γι’ αυτό μπορούν σήμερα να συνυπάρχουν τουριστικά ρεκόρ σε εθνικό επίπεδο με πιέσεις στη βιωσιμότητα ενός σημαντικού μέρους των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων. Οι συνολικές επιδόσεις του τουρισμού δεν αποτυπώνουν πάντοτε την πραγματική κατάσταση στην αγορά.
Ο προβληματισμός αφορά την ανεξέλεγκτη επέκταση της δραστηριότητας βραχυχρόνιας μίσθωσης και τις συνέπειές της. Όταν μια δραστηριότητα επεκτείνεται χωρίς ουσιαστικά όρια και χωρίς αντίστοιχο σχεδιασμό, δημιουργούνται πιέσεις που υπερβαίνουν τον τουρισμό και επηρεάζουν συνολικά τη λειτουργία των προορισμών. Η αύξηση της δυναμικότητας δεν αποτελεί αναπτυξιακή στρατηγική. Το ζητούμενο δεν είναι να αυξάνουμε διαρκώς τον αριθμό των διαθέσιμων κλινών, αλλά να αυξάνουμε την αξία που παράγει ο τουρισμός για την οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.
Εύλογα ερωτήματα γεννά και η εικόνα της φορολογικής συνεισφοράς της συγκεκριμένης δραστηριότητας. Παρά το μέγεθος που έχει πλέον αποκτήσει, τα έσοδα που αποδίδονται στο Δημόσιο παραμένουν δυσανάλογα περιορισμένα. Αν και η βραχυχρόνια μίσθωση διαθέτει πλέον περισσότερες κλίνες από τον ξενοδοχειακό κλάδο, από την εφαρμογή του Τέλους Ανθεκτικότητας έως τον Αύγουστο του 2025 τα ξενοδοχεία απέδωσαν περίπου 718 εκατ. ευρώ, ενώ οι βραχυχρόνιες μισθώσεις περίπου 57 εκατ. ευρώ. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για αποτελεσματικότερους ελέγχους, μεγαλύτερη διαφάνεια και ουσιαστική φορολογική συμμόρφωση.
Παράλληλα, η ραγδαία ανάπτυξη της βραχυχρόνιας μίσθωσης έχει συνδεθεί με σημαντικές πιέσεις στη στεγαστική αγορά, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Σε πολλές περιοχές η κατοικία μετατρέπεται σταδιακά από κοινωνικό αγαθό σε τουριστικό προϊόν, με αποτέλεσμα οι μόνιμοι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και οι νέοι άνθρωποι να δυσκολεύονται ολοένα περισσότερο να βρουν προσιτή στέγη. Ο κάτοικος πρέπει να ωφελείται από τον τουρισμό και να μπορεί να συνεχίσει να ζει και να εργάζεται στον τόπο του. Η ανεξέλεγκτη επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν μπορεί να συνεχιστεί εις βάρος της κατοικίας και της συνοχής των τοπικών κοινωνιών. Η εξεύρεση μιας δίκαιης ισορροπίας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της επόμενης περιόδου.
Η επανεκλογή σας με 180 ψήφους σε σύνολο 192 συνοδεύτηκε από σημαντική ανανέωση του Διοικητικού Συμβουλίου. Πώς ερμηνεύετε αυτό το αποτέλεσμα και ποια κατεύθυνση δίνει στη νέα θητεία της ΠΟΞ;
Η στήριξη των συναδέλφων με τιμά και ενισχύει την ευθύνη μου απέναντί τους. Την εκλαμβάνω ως αναγνώριση της δουλειάς που έγινε την προηγούμενη τριετία για να ενισχύσουμε την ΠΟΞ ως ουσιαστικό επιχειρηματικό εκπρόσωπο της ξενοδοχίας. Μιλήσαμε καθαρά, επιμείναμε στην τεκμηρίωση και δεν αποφύγαμε τις δύσκολες τοποθετήσεις. Αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσουμε με μεγαλύτερη ένταση.
Έχω την αίσθηση ότι οι επαγγελματίες του τουρισμού αναζητούν μια εκπροσώπηση με ακόμα μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ουσιαστική παρέμβαση στα ζητήματα του κλάδου. Θέλουν μια φωνή που να μεταφέρει χωρίς περιστροφές τα πραγματικά προβλήματα της αγοράς, να παρεμβαίνει με τεκμηρίωση και να διατηρεί την ανεξαρτησία της απέναντι σε κάθε κέντρο λήψης αποφάσεων. Η καλή συνεργασία με την εκάστοτε κυβέρνηση είναι απαραίτητη και αυτονόητη. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαθιστά τον θεσμικό ρόλο ενός συλλογικού φορέα, που είναι να εκφράζει με ανεξαρτησία τις θέσεις του κλάδου και να τις υποστηρίζει με συνέπεια, ακόμη και όταν αυτές δεν είναι ευχάριστες για την πολιτική ηγεσία.
Για τους συναδέλφους που δεν εξελέγησαν, η συμμετοχή και η προσφορά δεν τελειώνουν στην κάλπη. Άνθρωποι με σημαντική διαδρομή εξακολουθούν να έχουν ουσιαστικό ρόλο. Επίσης, οι τοπικές Ενώσεις και οι πρόεδροί τους παραμένουν βασικός πυλώνας της Ομοσπονδίας, ώστε οι παρεμβάσεις μας να στηρίζονται στην πραγματική εικόνα των επιχειρήσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Ποιες φορολογικές παρεμβάσεις διεκδικεί η ΠΟΞ και πώς αξιολογείτε την ανταπόκριση της κυβέρνησης;
Διεκδικούμε μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή, ουσιαστική επανεξέταση του τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση και περιορισμό του μη μισθολογικού κόστους. Ζητούμε επίσης σαφή σύνδεση των επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στον επισκέπτη με έργα και υπηρεσίες που βελτιώνουν τον προορισμό.
Η συζήτηση έχει συγκεκριμένη τεκμηρίωση. Η συγκριτική μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, η οποία αξιοποιεί την καταγραφή του φορολογικού πλαισίου από την PwC το 2025, εξετάζει ένα παραθεριστικό ξενοδοχείο τεσσάρων αστέρων, με κοινές παραδοχές για την τελική τιμή και το λειτουργικό κόστος στις χώρες που συγκρίνονται. Στο συγκεκριμένο υπόδειγμα, τα κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων στην Ελλάδα είναι κατά 38,4% χαμηλότερα από ό,τι στην Κύπρο και τα χαμηλότερα μεταξύ των χωρών της σύγκρισης. Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι για κάθε 100 ευρώ κέρδους το ελληνικό ξενοδοχείο καταβάλλει περίπου 176 ευρώ σε φόρους και εισφορές, όταν στην Κύπρο το αντίστοιχο ποσό είναι περίπου 58 ευρώ. Το υπόδειγμα δεν αποτυπώνει την εικόνα κάθε μεμονωμένης επιχείρησης, αλλά δείχνει καθαρά την επίδραση του φορολογικού βάρους στην ανταγωνιστικότητα.
Ένας εξαγωγικός κλάδος χρειάζεται φορολογική πολιτική που να λαμβάνει υπόψη τον διεθνή ανταγωνισμό. Όταν επιβαρύνεται το τελικό προϊόν, είτε γίνεται ακριβότερο για τον επισκέπτη είτε περιορίζονται οι πόροι της επιχείρησης για μισθούς, επενδύσεις και μεγαλύτερη περίοδο λειτουργίας. Και η επιβάρυνση πρέπει να αξιολογείται συνολικά, γιατί κάθε νέο τέλος προστίθεται στα προηγούμενα.
Με την κυβέρνηση υπάρχει θεσμικός διάλογος και αναγνωρίζουμε ότι σε ορισμένα ζητήματα έχουν γίνει κάποια βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, απαιτείται μια πιο συνολική προσέγγιση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουρισμού. Συχνά η συζήτηση επικεντρώνεται στη βραχυπρόθεσμη δημοσιονομική διάσταση των μέτρων, ενώ θα έπρεπε να εστιάζει περισσότερο στη μακροπρόθεσμη επίδρασή τους στις επενδύσεις, την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα. Ο τουρισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πρωτίστως ως φορολογική βάση. Είναι ένας στρατηγικός εξαγωγικός κλάδος που δημιουργεί εισόδημα, θέσεις εργασίας και ανάπτυξη σε ολόκληρη τη χώρα.
Υπάρχει κίνδυνος να διευρυνθεί η απόσταση μεταξύ μεγάλων ομίλων και μικρών οικογενειακών ξενοδοχείων; Τι μπορεί να κάνει η ΠΟΞ για τις επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να ακολουθήσουν;
Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός. Μια μικρή οικογενειακή μονάδα μπορεί να προσφέρει εξαιρετική φιλοξενία, αλλά να αδυνατεί να χρηματοδοτήσει μια ανακαίνιση ή να οργανώσει τη μετάβαση στην επόμενη γενιά. Όταν αυτές οι δυσκολίες παραμένουν για χρόνια, επηρεάζουν τελικά και την ποιότητα του προϊόντος.
Η ΠΟΞ έχει κινηθεί σε πρακτικές κατευθύνσεις, με εκπαιδευτικά σεμινάρια, συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα για χρηματοδοτικές λύσεις και ειδική γραμμή επικοινωνίας για τους ξενοδόχους, καθώς και παρεμβάσεις για επενδυτικά κίνητρα προσαρμοσμένα στις ανάγκες του κλάδου. Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση είναι οι μικρές επιχειρήσεις να μπορούν να αξιοποιήσουν στην πράξη αυτά τα εργαλεία και να μην αποκλείονται από ευκαιρίες χρηματοδότησης και ανάπτυξης.
Η διατήρηση ενός ισχυρού πυρήνα μικρών και μεσαίων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων δεν είναι μόνο επιχειρηματικό ζήτημα, αλλά ζήτημα ταυτότητας και βιωσιμότητας του ελληνικού τουρισμού. Οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της φιλοξενίας σε μεγάλο μέρος της χώρας, στηρίζουν την τοπική οικονομία και διατηρούν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα πολλών προορισμών. Γι’ αυτό η συζήτηση δεν πρέπει να αφορά μόνο την ανάπτυξη του κλάδου συνολικά, αλλά και το ποιοι μπορούν να συμμετέχουν σε αυτήν. Ένας τουρισμός που αφήνει πίσω τις μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά βιώσιμος.
Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η έλλειψη προσωπικού; Ποιος είναι ο ρόλος των μετακλήσεων και τι πρέπει να αλλάξει ώστε οι νέοι να επιλέγουν τα επαγγέλματα της φιλοξενίας;
Σήμερα, χωρίς εργαζομένους από τρίτες χώρες, σημαντικό μέρος του ελληνικού τουριστικού προϊόντος θα δυσκολευόταν να λειτουργήσει. Οι μετακλήσεις είναι αναγκαίες για την κάλυψη πραγματικών κενών. Χρειαζόμαστε έγκαιρες και λειτουργικές διαδικασίες, με πλήρη προστασία των εργαζομένων και σαφείς υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα, η λύση δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στις μετακλήσεις. Το ζητούμενο είναι να καταστεί η φιλοξενία μια συνειδητή επαγγελματική επιλογή για περισσότερους νέους ανθρώπους. Αυτό προϋποθέτει καλύτερη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, ουσιαστικές προοπτικές εξέλιξης και ανάδειξη των σημαντικών επαγγελματικών ευκαιριών που προσφέρει ο κλάδος.
Απαιτούνται επίσης σύγχρονες συνθήκες εργασίας, καλύτερη οργάνωση των επιχειρήσεων,αντιμετώπιση του προβλήματος στέγασης των εργαζομένων, το οποίο έχει οξυνθεί σε πολλούς προορισμούς λόγω της ταχείας ανάπτυξης της βραχυχρόνιας μίσθωσης και πραγματικές δυνατότητες εκπαίδευσης και εξέλιξης. Απαιτείται επίσης ουσιαστική αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης και αποκατάσταση του κύρους των παραδοσιακών τουριστικών σχολών, με σύγχρονο περιεχόμενο και στενή σύνδεση με τις επιχειρήσεις.
Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο συμβάλλει σε αυτή την προσπάθεια με το πρόγραμμα «Φιλοξενία Μου», καλλιεργώντας από μικρή ηλικία τη γνωριμία με τη φιλοξενία. Οι μετακλήσεις καλύπτουν ανάγκες του σήμερα. Η ουσιαστική πρόκληση, όμως, είναι να διαμορφώσουμε τις συνθήκες που θα κάνουν το επάγγελμα πιο ελκυστικό για τους νέους: καλύτερες προοπτικές εξέλιξης, ποιοτική εκπαίδευση, σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον και περισσότερες δυνατότητες επαγγελματικής ανάπτυξης.
Μόνο έτσι η φιλοξενία θα αποτελεί συνειδητή επιλογή καριέρας και όχι λύση ανάγκης για την κάλυψη προσωρινών αναγκών της αγοράς εργασίας.
Ως Εκτελεστικός Πρόεδρος της Blue Sea Resort Collection, ποια στρατηγική ακολουθείτε για την ανάπτυξη του ομίλου; Ποιες επενδύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και εξετάζετε επέκταση εκτός Ρόδου;
Η εταιρεία μας μπορεί να δραστηριοποιείται στον τουρισμό από το 1972, αλλά η ουσιαστική ανάπτυξή της ξεκίνησε την τελευταία πενταετία, με εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα και δημιουργία περισσότερων από 800 νέων θέσεων εργασίας.
Η στρατηγική μας είναι συγκεκριμένη. Επικεντρωνόμαστε σε μεγάλα παραθεριστικά ξενοδοχεία τεσσάρων αστέρων με υπηρεσίες all inclusive. Είναι μια αγορά στην οποία έχουμε επενδύσει συστηματικά και έχουμε αναπτύξει ουσιαστική τεχνογνωσία.
Στην υλοποίηση του επενδυτικού μας προγράμματος αξιοποιούμε και τις ευνοϊκές συνθήκες ρευστότητας και χρηματοδότησης που προσφέρει σήμερα το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η ανάπτυξή μας στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό σε τραπεζικό δανεισμό, μέσα από δομημένες συναλλαγές εξαγορών με μόχλευση (leveraged buyouts), με προσεκτική αξιολόγηση των επενδύσεων, πειθαρχία στη διαχείριση του δανεισμού και σαφή προσανατολισμό στη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. Η συνεργασία μας με τις ελληνικές τράπεζες είναι ουσιαστική, καθώς η χρηματοδότηση υγιών και καλά σχεδιασμένων επιχειρηματικών επενδύσεων αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.
Βρισκόμαστε σε μια περίοδο δυναμικής ανάπτυξης και εξωστρέφειας. Όσο μεγαλώνει η εταιρεία, τόσο μεγαλώνει και η ευθύνη της απέναντι στον τόπο. Η Ρόδος είναι ο τόπος στον οποίο ζούμε και θέλουμε η πρόοδός μας να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην τοπική κοινωνία. Για εμένα, αυτό ξεκινά από τους ανθρώπους μας. Θέλω ένας νέος Ροδίτης να μπορεί να χτίσει στον τόπο του μια σταδιοδρομία με ευθύνη και προοπτική.
Σχεδιάζουμε τη λειτουργία δύο ακόμη resorts στη Ρόδο. Με αυτές τις μεγάλες επενδύσεις σε εξέλιξη, δίνουμε προτεραιότητα στην ενίσχυση των εταιρικών δομών και στην αξιοποίηση της τεχνολογίας. Οι επενδυτικές ευκαιρίες εκτός Ρόδου έχουν σήμερα μικρότερη βαρύτητα στον σχεδιασμό μας.Σ
Η ενασχόλησή μου με τα θεσμικά ξεκίνησε, άλλωστε, από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζαμε ως επιχειρηματίες.
Ήθελα να συμβάλω στην αντιμετώπιση εμποδίων που επηρέαζαν την καθημερινή λειτουργία και τις επενδύσεις. Αυτή η εμπειρία εξακολουθεί να καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπω και την επιχείρηση και τον κλάδο.
Κοιτάζοντας προς το 2030, ποια προοπτική βλέπετε για την ελληνική ξενοδοχία και τη θέση των μικρών επιχειρήσεων; Ποιο λάθος της τουριστικής πολιτικής δεν πρέπει να επαναληφθεί;
Η ισχυρή ζήτηση και η ελκυστικότητα του προορισμού από μόνες τους δεν αρκούν. Χρειάζονται καλύτερες υποδομές, αποτελεσματικότερη διαχείριση των προορισμών, σταθερό επενδυτικό περιβάλλον και πολιτικές που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού. Το μεγάλο στοίχημα είναι να μετατρέψουμε τη σημερινή δυναμική σε βιώσιμη ανάπτυξη με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία για τη χώρα και τις τοπικές κοινωνίες.
Μέχρι το 2030 θεωρώ πιθανό να ενισχυθεί η συγκέντρωση της αγοράς. Το κόστος των επενδύσεων, οι απαιτήσεις οργάνωσης και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση ευνοούν τα μεγαλύτερα σχήματα. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η μικρή και οικογενειακή ξενοδοχία είναι καταδικασμένη να υποχωρήσει. Αντίθετα, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας και της διαφοροποίησης του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Το ζητούμενο δεν είναι να επιβιώσει, αλλά να έχει τις προϋποθέσεις να αναπτυχθεί, να επενδύσει και να παραμείνει ανταγωνιστική.
Αν έπρεπε να επισημάνω ένα λάθος που δεν πρέπει να επαναληφθεί, αυτό είναι η αντιμετώπιση του τουρισμού ως μιας ανεξάντλητης πηγής φορολογικών εσόδων. Τα τελευταία χρόνια είδαμε να προστίθενται συνεχώς νέες επιβαρύνσεις σε έναν κλάδο που καλείται ταυτόχρονα να επενδύει, να αυξάνει μισθούς, να αναβαθμίζει τις υπηρεσίες του και να ανταγωνίζεται διεθνώς.Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση. Το 2025 τα έσοδα του Δημοσίου από το συγκεκριμένο τέλος ήταν σχεδόν τετραπλάσια σε σχέση με το 2023 (+298%) και σχεδόν πενταπλάσια σε σχέση με το 2018, ενώ την ίδια περίοδο οι ταξιδιωτικές εισπράξεις της χώρας αυξήθηκαν κατά 14,7%. Η επιβάρυνση, δηλαδή, αυξήθηκε με πολλαπλάσιο ρυθμό από την ανάπτυξη του ίδιου του τουρισμού.Ο τουρισμός χρειάζεται στρατηγική ανάπτυξης και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις με αποκλειστικό κριτήριο τη βραχυπρόθεσμη δημοσιονομική απόδοση.
Υπάρχει και μια βαθύτερη δυσκολία. Η τουριστική δραστηριότητα είναι έντονα συγκεντρωμένη γεωγραφικά, με περίπου το 10% του πληθυσμού της χώρας να παράγει γύρω στο 70% των τουριστικών εσόδων.
Αυτή η οικονομική σημασία δεν μεταφράζεται σε ανάλογη πολιτική βαρύτητα ούτε σε ουσιαστική κατανόηση του κλάδου έξω από αυτές τις περιοχές. Ακόμη και στον ακαδημαϊκό διάλογο συναντά κανείς τοποθετήσεις που παραβλέπουν βασικές πλευρές της λειτουργίας του. Έτσι, η συζήτηση καταλήγει εύκολα σε γενικεύσεις και οι αποφάσεις απομακρύνονται από την πραγματικότητα.
Έχουμε ασφαλώς ευθύνες και ως επιχειρηματίες. Οφείλουμε να βελτιώσουμε τις συνθήκες εργασίας, την παραγωγικότητα και τη σχέση μας με τις τοπικές κοινωνίες. Η Πολιτεία, από την πλευρά της, οφείλει να αντιμετωπίζει τον τουρισμό όχι ως δεδομένο, αλλά ως έναν στρατηγικό εξαγωγικό κλάδο, του οποίου η ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να θεωρείται αυτονόητη.
Η πορεία μπορεί να αλλάξει. Προϋποθέτει, όμως, να κατανοήσουμε τι έχει χτίσει η χώρα, πού υστερεί και ποιες αποφάσεις χρειάζονται για να ενισχυθεί η παραγωγική της δυνατότητα. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να πανηγυρίζουμε, ενώ θα υπονομεύουμε το μέλλον μας.
Πηγή: money-tourism.gr































Σχολιασμός άρθρου
Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού
Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.