Στα νερά της Κάσου κρίνονται το καλώδιο και τα δικαιώματα των Δωδεκανήσων σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα

• Ο Αμε­ρι­κα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών στή­ρι­ξε το έργο, αλλά δεν πήρε θέση στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές δια­φο­ρές για τη δια­δρο­μή του

• Ανα­λυ­τές και αντι­πο­λί­τευ­ση βλέ­πουν πε­ρι­θώ­ριο για ρόλο της Άγκυ­ρας, ενώ στό­χος για τις έρευ­νες πα­ρα­μέ­νει η 26η Οκτω­βρί­ου

• Γαλ­λι­κά κε­φά­λαια απο­κτούν την πλειο­ψη­φία στο σχήμα του έργου, ενώ η Άγκυ­ρα επι­μέ­νει ότι απαι­τεί­ται η συ­ναί­νε­σή της

Η θα­λάσ­σια πε­ριο­χή ανα­το­λι­κά της Κάσου και της Καρ­πά­θου ξα­να­γί­νε­ται το ση­μείο όπου θα κρι­θεί η τύχη της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Κρή­της και Κύ­πρου, του έργου που είναι γνω­στό ως Great Sea Interconnector. Αφορ­μή στά­θη­κε η επί­σκε­ψη του Αμε­ρι­κα­νού υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών κ. Μάρκο Ρού­μπιο στην Αθήνα και όσα είπε στις κοι­νές δη­λώ­σεις με τον Έλ­λη­να ομό­λο­γό του κ. Γιώρ­γο Γε­ρα­πε­τρί­τη στις 7 Οκτω­βρί­ου 2026.

Η αμε­ρι­κα­νι­κή πλευ­ρά εμ­φα­νί­ζε­ται να στη­ρί­ζει το έργο. Για τα εμπό­δια, όμως, ο κ. Ρού­μπιο μί­λη­σε για δι­πλω­μα­τία, και η δια­τύ­πω­ση αυτή δια­βά­στη­κε με εντε­λώς δια­φο­ρε­τι­κό τρόπο στην Αθήνα, στην Άγκυ­ρα και στα κόμ­μα­τα της αντι­πο­λί­τευ­σης. Στο με­τα­ξύ, η 26η Οκτω­βρί­ου ανα­φέ­ρε­ται ως ημε­ρο­μη­νία στό­χος για να ξα­ναρ­χί­σουν οι έρευ­νες βυθού.

Η ερώ­τη­ση για τη στή­ρι­ξη και η απά­ντη­ση για τις άλλες χώρες

Στη συ­νέ­ντευ­ξη Τύπου, ο δη­μο­σιο­γρά­φος κ. Νίκος Με­λέ­της ρώ­τη­σε ευ­θέ­ως τον κ. Ρού­μπιο αν η Ελ­λά­δα μπο­ρεί να υπο­λο­γί­ζει στη στή­ρι­ξη των ΗΠΑ για την ηλε­κτρι­κή δια­σύν­δε­ση με την Κύπρο και το Ισ­ρα­ήλ. Όπως κα­τα­γρά­φει ο κ. Μα­νώ­λης Κοτ­τά­κης σε άρθρο γνώ­μης στην εφη­με­ρί­δα «Δη­μο­κρα­τία» στις 9 Οκτω­βρί­ου 2026, ο Αμε­ρι­κα­νός υπουρ­γός απέ­φυ­γε τη λέξη στή­ρι­ξη και έκανε λόγο για ζη­τή­μα­τα που σχε­τί­ζο­νται με «λε­πτές ισορ­ρο­πί­ες που εμπε­ριέ­χουν και συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νουν και άλλες χώρες».

Δια­φο­ρε­τι­κή έμ­φα­ση δίνει ανά­λυ­ση της ιστο­σε­λί­δας geopolitico.gr με την ίδια ημε­ρο­μη­νία. Εκεί ανα­φέ­ρε­ται ότι ο κ. Ρού­μπιο επα­να­βε­βαί­ω­σε τη στή­ρι­ξη της Ουά­σιγ­κτον στο έργο, το οποίο έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό πε­ρί­που 1,9 δισ. ευρώ και προ­βλέ­πει τη σύν­δε­ση της Κρή­της με την Κύπρο και αρ­γό­τε­ρα με το Ισ­ρα­ήλ. Με επί­κλη­ση δη­μο­σιεύ­μα­τος του πρα­κτο­ρεί­ου Reuters, ση­μειώ­νε­ται ότι ο επι­κε­φα­λής της αμε­ρι­κα­νι­κής δι­πλω­μα­τί­ας θέλει να προ­χω­ρή­σουν τα έργα δια­συν­δε­σι­μό­τη­τας στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, αλλά δεν πήρε δη­μό­σια θέση στις ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές δια­φο­ρές που συν­δέ­ο­νται με τη δια­δρο­μή του κα­λω­δί­ου.

Η ίδια ανά­λυ­ση κρατά μια ου­σιώ­δη επι­φύ­λα­ξη. Οι δη­μό­σιες δη­λώ­σεις του κ. Ρού­μπιο δεν ισο­δυ­να­μούν με δέ­σμευ­ση στρα­τιω­τι­κής προ­στα­σί­ας του έργου, και το ερώ­τη­μα για την Αθήνα είναι ως πού φτά­νει η πο­λι­τι­κή στή­ρι­ξη αν η Τουρ­κία επι­χει­ρή­σει να εμπο­δί­σει τις έρευ­νες.

Στό­χος η 26η Οκτω­βρί­ου και η γαλ­λι­κή πλειο­ψη­φία στο έργο

Κατά την ίδια ανά­λυ­ση, κυ­πρια­κό δη­μο­σί­ευ­μα του CBN με ημε­ρο­μη­νία 5 Οκτω­βρί­ου, που επι­κα­λεί­ται πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κα­θη­με­ρι­νής», ανα­φέ­ρει την 26η Οκτω­βρί­ου ως ημε­ρο­μη­νία στόχο για την επα­νέ­ναρ­ξη των ερευ­νών στον βυθό ανα­το­λι­κά της Κάσου και της Καρ­πά­θου. Πε­ρι­γρά­φο­νται δια­βου­λεύ­σεις Αθή­νας και Πα­ρι­σιού για την επα­νεκ­κί­νη­ση των ερ­γα­σιών, καθώς και σε­νά­ρια συ­ντο­νι­σμού για τις θα­λάσ­σιες αναγ­γε­λί­ες.

Η γαλ­λι­κή εμπλο­κή έχει 2 πρό­σω­πα. Το ένα είναι η Nexans, η γαλ­λι­κή εται­ρεία που διέ­ψευ­σε κα­τη­γο­ρη­μα­τι­κά ότι είχε ή σχε­δί­α­ζε επα­φές με τις τουρ­κι­κές αρχές για τις επι­κεί­με­νες έρευ­νες, διευ­κρι­νί­ζο­ντας ότι συ­νεν­νο­εί­ται μόνο με τις αρ­μό­διες ελ­λη­νι­κές και κυ­πρια­κές αρχές. Το άλλο είναι το επεν­δυ­τι­κό κε­φά­λαιο Meridiam, που απέ­κτη­σε το 66% στο εται­ρι­κό σχήμα του έργου και βρί­σκε­ται σε επα­φές με χρη­μα­το­πι­στω­τι­κούς ορ­γα­νι­σμούς για τη χρη­μα­το­δο­τι­κή δομή. Ο ΑΔΜΗΕ δια­τη­ρεί κε­ντρι­κό τε­χνι­κό ρόλο στην υλο­ποί­η­ση.

Η Άγκυ­ρα επι­μέ­νει ότι χρειά­ζε­ται η συ­ναί­νε­σή της

Η Τουρ­κία εξα­κο­λου­θεί να υπο­στη­ρί­ζει ότι δρα­στη­ριό­τη­τες σε συ­γκε­κρι­μέ­νες πε­ριο­χές της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου προ­ϋ­πο­θέ­τουν τη δική της συ­ναί­νε­ση, στη­ρι­ζό­με­νη στη δική της ερ­μη­νεία του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νί­ου του 2019. Η Ελ­λά­δα απορ­ρί­πτει τις αξιώ­σεις αυτές και υπο­στη­ρί­ζει ότι οι έρευ­νες και οι ερ­γα­σί­ες γί­νο­νται σύμ­φω­να με το διε­θνές δί­καιο.

Σε άλλο δη­μο­σί­ευ­μα της ίδιας ιστο­σε­λί­δας, με επί­κλη­ση της «Κα­θη­με­ρι­νής», ανα­φέ­ρε­ται ότι τουρ­κι­κές πηγές αξιο­λό­γη­σαν θε­τι­κά την ανα­φο­ρά του κ. Ρού­μπιο σε δια­κρι­τι­κή δι­πλω­μα­τία για ζη­τή­μα­τα που αφο­ρούν τρί­τες χώρες. Η τουρ­κι­κή πλευ­ρά, κατά το ίδιο κεί­με­νο, επι­χει­ρεί να την εμ­φα­νί­σει ως επι­βε­βαί­ω­ση της επι­δί­ω­ξής της να προη­γεί­ται συ­ντο­νι­σμός πριν από κάθε ερ­γα­σία. Ο Τούρ­κος υπουρ­γός Άμυ­νας κ. Για­σάρ Γκιου­λέρ χα­ρα­κτή­ρι­σε την Κύπρο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο ζη­τή­μα­τα ύψι­στης ση­μα­σί­ας για την εθνι­κή ασφά­λεια της χώρας του.

Η προει­δο­ποί­η­ση Κα­λε­ντε­ρί­δη για προη­γού­με­νο στο Αι­γαίο

Την πιο αιχ­μη­ρή κρι­τι­κή δια­τύ­πω­σε ο στρα­τιω­τι­κός ανα­λυ­τής κ. Σάβ­βας Κα­λε­ντε­ρί­δης, μι­λώ­ντας στη «Ναυ­τε­μπο­ρι­κή». «Το κα­λώ­διο θα τυ­λι­χτεί στον λαιμό κά­ποιου και θα τον πνί­ξει», είπε, εκ­φρά­ζο­ντας την ελ­πί­δα να μην είναι η Ελ­λά­δα.

Ο κ. Κα­λε­ντε­ρί­δης ανα­γνώ­ρι­σε ότι ο κ. Ρού­μπιο έχει στη­ρί­ξει προ­σω­πι­κά ελ­λη­νι­κές και κυ­πρια­κές θέ­σεις, θυ­μί­ζο­ντας την κοινή του πα­ρου­σία με τον κ. Μπομπ Με­νέ­ντεζ σε σχε­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες. Υπο­γράμ­μι­σε όμως ότι στην Αθήνα ήρθε ως επι­κε­φα­λής της αμε­ρι­κα­νι­κής δι­πλω­μα­τί­ας. Θε­ώ­ρη­σε σο­βα­ρό σφάλ­μα το ό,τι τέ­θη­κε δη­μό­σια η ερώ­τη­ση για το κα­λώ­διο χωρίς να έχει εξα­σφα­λι­στεί ότι η απά­ντη­ση θα ενί­σχυε την ελ­λη­νι­κή θέση, και επέ­κρι­νε την απου­σία ανα­φο­ράς στο διε­θνές δί­καιο.

Το κρί­σι­μο ση­μείο, κατά τον ίδιο, είναι το αντάλ­λαγ­μα που επι­διώ­κει η Άγκυ­ρα για να μην επα­να­λά­βει τη στρα­τιω­τι­κή πα­ρε­μπό­δι­ση, δη­λα­δή η ανα­γνώ­ρι­ση κά­ποιας δι­καιο­δο­σί­ας στην πε­ριο­χή, έστω με ασα­φείς δια­τυ­πώ­σεις. Προει­δο­ποί­η­σε ότι, αν επι­κρα­τή­σει στο πεδίο η τουρ­κι­κή θέση πως η Ρόδος, η Κάρ­πα­θος, η Κάσος και η Κρήτη δεν δι­καιού­νται ΑΟΖ και υφα­λο­κρη­πί­δα, οι συ­νέ­πειες θα επε­κτα­θούν στο Αι­γαίο. Μια υπο­χώ­ρη­ση, όπως είπε, όποιο όνομα κι αν της δοθεί, θα μπο­ρού­σε να απο­τε­λέ­σει απαρ­χή εθνι­κής κα­τα­στρο­φής. Πρό­τει­νε η Ελ­λά­δα να χει­ρι­στεί το ζή­τη­μα μαζί με την Ευ­ρώ­πη, διευ­κρι­νί­ζο­ντας πά­ντως ότι δεν δια­θέ­τει όλα τα διε­θνο­πο­λι­τι­κά και επι­χει­ρη­σια­κά δε­δο­μέ­να για τις απο­φά­σεις της στιγ­μής.

Τι είπαν τα κόμ­μα­τα της αντι­πο­λί­τευ­σης

Σύμ­φω­να με ρε­πορ­τάζ του reporter.gr με ημε­ρο­μη­νία 7 Οκτω­βρί­ου 2026, όλα τα κόμ­μα­τα της αντι­πο­λί­τευ­σης αντι­με­τώ­πι­σαν με επι­φύ­λα­ξη την επί­σκε­ψη και ζή­τη­σαν πλήρη ενη­μέ­ρω­ση από την κυ­βέρ­νη­ση.

Ο κοι­νο­βου­λευ­τι­κός εκ­πρό­σω­πος του ΠΑΣΟΚ κ. Δη­μή­τρης Μάν­τζος ζή­τη­σε από το βήμα της Βου­λής συ­γκε­κρι­μέ­νες αμε­ρι­κα­νι­κές δε­σμεύ­σεις απέ­να­ντι στην τουρ­κι­κή προ­κλη­τι­κό­τη­τα, με πρώτο το έργο της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης. Τό­νι­σε ότι τα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα δεν είναι απλώς ευαί­σθη­τα θέ­μα­τα, αλλά κα­το­χυ­ρώ­νο­νται από το διε­θνές δί­καιο της θά­λασ­σας.

Ο πρό­ε­δρος της Ελ­λη­νι­κής Λύσης κ. Κυ­ριά­κος Βε­λό­που­λος δή­λω­σε ότι η ανα­φο­ρά στη δι­πλω­μα­τία, ώστε να μην υπάρ­χουν προ­στρι­βές με άλλες χώρες για την πό­ντι­ση, «φω­το­γρα­φί­ζει την Τουρ­κία». Κατά τον ίδιο, οι ΗΠΑ κρα­τούν απο­στά­σεις και, μετά και την υπα­να­χώ­ρη­ση που απο­δί­δει στη Γαλ­λία, η χώρα οδη­γεί­ται σε νέα εθνι­κή ήττα και ίσως σε συ­νεκ­με­τάλ­λευ­ση του Αι­γαί­ου.

Ο κ. Αλέ­ξης Τσί­πρας, πρό­ε­δρος της ΕΛ.Α.Σ., είπε ότι θα πε­ρί­με­νε μια ου­σια­στι­κή δή­λω­ση στή­ρι­ξης του διε­θνούς δι­καί­ου, με ει­δι­κή ανα­φο­ρά στην πό­ντι­ση του κα­λω­δί­ου. Εκτί­μη­σε ότι κερ­δι­σμέ­νες από την επί­σκε­ψη είναι οι ΗΠΑ, που επι­διώ­κουν νέες εξο­πλι­στι­κές αγο­ρές από την Ελ­λά­δα. Ο πρό­ε­δρος της Νίκης κ. Δη­μή­τρης Να­τσιός ση­μεί­ω­σε ότι δεν ακού­στη­κε τί­πο­τα για στή­ρι­ξη της Ελ­λά­δας απέ­να­ντι στην τουρ­κι­κή επι­θε­τι­κό­τη­τα.

Για τον Κά­θε­το Διά­δρο­μο, η πρό­ε­δρος της Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Ομά­δας του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ κ. Ρένα Δού­ρου κα­τη­γό­ρη­σε την κυ­βέρ­νη­ση για πλήρη ευ­θυ­γράμ­μι­ση με την αμε­ρι­κα­νι­κή ενερ­γεια­κή στρα­τη­γι­κή. Ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας της Κε­ντρι­κής Επι­τρο­πής του ΚΚΕ κ. Δη­μή­τρης Κου­τσού­μπας, από συλ­λα­λη­τή­ριο στο Σύ­νταγ­μα κατά της επί­σκε­ψης, υπο­στή­ρι­ξε ότι ο διά­δρο­μος θα προ­ω­θή­σει ακρι­βό αμε­ρι­κα­νι­κό υγρο­ποι­η­μέ­νο αέριο και θα εκτι­νά­ξει την ενερ­γεια­κή ακρί­βεια. Η πρό­ε­δρος της Πλεύ­σης Ελευ­θε­ρί­ας κ. Ζωή Κων­στα­ντο­πού­λου μί­λη­σε για ανά­γκη ανε­ξάρ­τη­της εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής με έμ­φα­ση στο διε­θνές δί­καιο.

Από την πλευ­ρά της κυ­βέρ­νη­σης, ο πρω­θυ­πουρ­γός κ. Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, όπως με­τα­δό­θη­κε, δια­μή­νυ­σε ότι το κα­λώ­διο θα προ­χω­ρή­σει χωρίς εκ­πτώ­σεις στα κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα.

Ήρεμη ει­κό­να στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο

Στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο βρέ­θη­κε για δι­ή­με­ρη πε­ριο­δεία ο κ. Νίκος Αν­δρου­λά­κης, ο οποί­ος επι­σκέ­φθη­κε και το στρα­τό­πε­δο του νη­σιού. Πέρα από αυτό, το τε­λευ­ταίο 48ωρο δεν κα­τα­γρά­φη­κε νέο ρε­πορ­τάζ αμυ­ντι­κού πε­ριε­χο­μέ­νου για το νησί, ούτε εντο­πί­στη­κε τουρ­κι­κό δη­μο­σί­ευ­μα που να το αφορά.

Το ιστο­ρι­κό της έντα­σης στην Κάσο

Η Κάσος βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο τον Ιού­λιο του 2024. Όπως θύ­μι­σε ο κ. Κα­λε­ντε­ρί­δης, η Άγκυ­ρα έστει­λε τότε 5 πο­λε­μι­κά πλοία στην πε­ριο­χή, και ο ίδιος κα­τα­λο­γί­ζει στην ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά ότι υπο­χώ­ρη­σε. Συ­νέ­δε­σε το επει­σό­διο με την κρίση του «Ορούτς Ρέις» το 2020, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι και στις 2 πε­ρι­πτώ­σεις η Τουρ­κία χρη­σι­μο­ποί­η­σε πο­λε­μι­κά πλοία για να επι­βά­λει τις διεκ­δι­κή­σεις της στο πεδίο. Επι­κα­λέ­στη­κε επί­σης πα­λαιό­τε­ρες κρί­σεις, από το «Χόρα» και το «Σι­σμίκ» έως τα Ίμια, για να στη­ρί­ξει την άποψή του ότι οι αμε­ρι­κα­νι­κές πα­ρεμ­βά­σεις δεν δια­σφά­λι­σαν τα ελ­λη­νι­κά συμ­φέ­ρο­ντα.

Σή­με­ρα το έργο δια­θέ­τει ευ­ρω­παϊ­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση, αμε­ρι­κα­νι­κή δι­πλω­μα­τι­κή στή­ρι­ξη και γαλ­λι­κή επεν­δυ­τι­κή συμ­με­το­χή. Αν ο συν­δυα­σμός αυτός αρκεί για να γί­νουν οι έρευ­νες χωρίς νέα κα­θυ­στέ­ρη­ση, θα φανεί στα νερά της Κάσου.