Πλεύρης: Νίκη υπέρ της διαφάνειας η απόφαση του ΣτΕ ότι είναι συνταγματική η εγγραφή ΜΚΟ στο μητρώο του υπουργείου Μετανάστευσης

Την ανα­κοί­νωση του προ­έ­δρου του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας στην την οποία ανα­φέ­ρε­ται ότι «κρί­νε­ται συνταγ­μα­τική η υπο­χρε­ω­τική εγγραφή των ΜΚΟ στο μητρώο του Υπουρ­γείου Μετα­να­τευ­σης και Ασύλου και δεν αντί­κει­ται στο δικαί­ωμα του συνε­ται­ρί­ζε­σθαι» δημο­σί­ευσε την Πέμπτη ο υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης, Θάνος Πλεύρης.

Όπως ανα­φέ­ρει σε ανάρ­τησή του στο Χ ο κ. Πλεύρης «αυτό απο­τε­λεί μια μεγάλη νίκη υπέρ της δια­φά­νειας, του αυστη­ρού ελέγχου και της λογο­δο­σίας των ΜΚΟ και ειδικά έναντι όσων ΜΚΟ επι­θυ­μού­σαν να δρα­στη­ριο­ποιού­νται ασύδοτα στο πεδίο της μετα­νά­στευ­σης».

«Είναι προ­φα­νές ότι ανα­μέ­νουμε το ακριβές περιε­χό­μενο της από­φα­σης για να συμ­μορ­φω­θούμε σε όσα επι­μέ­ρους η ίδια ορίζει» κατα­λή­γει ο Θάνος Πλεύρης.

Η ανα­κοί­νωση του προ­έ­δρου του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας

Η ανα­κοί­νωση του προ­έ­δρου του ΣτΕ, Μιχαήλ Πικρα­μέ­νου, αφορά το απο­τέ­λε­σμα της διά­σκε­ψης επί υπο­θέ­σεων, οι οποίες συζη­τή­θη­καν στην Ολο­μέ­λεια στις 26.6.2026 και αφορούν την τήρηση και λει­τουρ­γία του «Μητρώου Ελλη­νι­κών και Ξένων Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων (Μ.Κ.Ο.)» και του «Μητρώου Μελών Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων (Μ.Κ.Ο.)» που δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε θέματα διε­θνούς προ­στα­σίας, μετα­νά­στευ­σης και κοι­νω­νι­κής ένταξης εντός της Ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας.

Σύμφωνα με το άρθρο 34 παρ. 8 του π.δ. 18/1989, ο πρό­ε­δρος του ΣτΕ ανα­κοι­νώ­νει τα εξής:

Στις 26 Ιουνίου 2026, 29 Ιουνίου 2026 και 15 Σεπτεμ­βρίου 2026 η Ολο­μέ­λεια του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας συνήλθε σε διά­σκεψη τριών υπο­θέ­σεων σχε­τι­κών με την τήρηση και λει­τουρ­γία στο Υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου του «Μητρώου Ελλη­νι­κών και Ξένων Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων (Μ.Κ.Ο.)» και του «Μητρώου Μελών Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων (Μ.Κ.Ο.)» που δρα­στη­ριο­ποιού­νται σε θέματα διε­θνούς προ­στα­σίας, μετα­νά­στευ­σης και κοι­νω­νι­κής ένταξης εντός της Ελλη­νι­κής Επι­κρά­τειας (άρθρο 78 ν. 4939/2022, Υ.Α. 82876/8.5.2026). Οι υπο­θέ­σεις συζη­τή­θη­καν στην Ολο­μέ­λεια κατά την εμβό­λιμη δικά­σιμο της 26ης Ιουνίου 2026.

Ι. Το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι η εξου­σιο­δο­τική διάταξη της παρα­γρά­φου 3 του άρθρου 78 του ν. 4939/2022 για τη ρύθμιση των σχε­τι­κών με τη λει­τουρ­γία του Μητρώου Ελλη­νι­κών και Ξένων Μ.Κ.Ο. ζητη­μά­των είναι σύμφωνη με το άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγ­μα­τος. Ως προς την εξου­σιο­δο­τική διάταξη της παρα­γρά­φου 5 του άρθρου 78 του ν. 4939/2022 για τη ρύθμιση των σχε­τι­κών με τη λει­τουρ­γία του Μητρώου Μελών Μ.Κ.Ο. ζητη­μά­των το Δικα­στή­ριο έκρινε, κατά πλειο­ψη­φία, ότι αντί­κει­ται στο άρθρο 43 παρ. 2 εδ. β΄ του Συντάγ­μα­τος, διότι με αυτήν παρέ­χε­ται εξου­σιο­δό­τηση για την έκδοση από­φα­σης του Υπουρ­γού Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου για τη ρύθμιση των εν λόγω ζητη­μά­των, χωρίς να περιέ­χε­ται στον νόμο η βασική ουσια­στική ρύθμιση σχετικά με τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις εγγρα­φής και πιστο­ποί­η­σης των ενδια­φε­ρο­μέ­νων προ­σώ­πων στο Μητρώο Μελών Μ.Κ.Ο.

ΙΙ. Το Δικα­στή­ριο έκρινε, στη συνέ­χεια, ότι η κατ’ αρχήν υπο­χρέ­ωση εγγρα­φής των ενδια­φε­ρο­μέ­νων οργα­νώ­σεων στο Μητρώο Ελλη­νι­κών και Ξένων Μ.Κ.Ο. του Υπουρ­γείου Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου, ως προ­ϋ­πό­θεση για τη δρα­στη­ριο­ποί­ησή τους εντός των δομών του Υπουρ­γείου και για τη λήψη κρα­τι­κής ή ενω­σια­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης, δεν αντί­κει­ται στο δικαί­ωμα του συνε­ται­ρί­ζε­σθαι. Ως προς τους επι­μέ­ρους όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις εγγρα­φής στο Μητρώο που θεσπί­ζο­νται με τον νόμο και την Υ.Α., τα βασικά ζητή­ματα που έκρινε το Δικα­στή­ριο είναι τα εξής :

Α. Αντί­κει­νται στο δικαί­ωμα του συνε­ται­ρί­ζε­σθαι και έχουν τεθεί εκτός εξου­σιο­δό­τη­σης α) η ρύθμιση του άρθρου 3 παρ. 4 εδ. τελευ­ταίο της Υ.Α. 82876/8.5.2026, σύμφωνα με την οποία ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Υπο­δο­χής Αιτού­ντων Άσυλο δια­τη­ρεί το δικαί­ωμα, κατά συνε­κτί­μηση στοι­χείων που αφορούν τη δράση των υπό εγγραφή φορέων και κατά τη δια­κρι­τική του ευχέ­ρεια, να απορ­ρί­ψει ή να κάνει δεκτή την αίτηση εγγρα­φής στο Μητρώο · ως προς την ίδια ρύθμιση κρίθηκε ότι αντί­κει­ται επίσης στις αρχές της ασφά­λειας δικαίου και της προ­βλε­ψι­μό­τη­τας (με μειο­ψη­φία), β) η ρύθμιση του άρθρου 2 περ. ι΄ υποπερ. v΄ της Υ.Α. 82876/8.5.2026, κατά το μέρος που προ­βλέ­πει γενική υπο­χρέ­ωση δημο­σιο­ποί­η­σης στον ιστό­τοπο των οργα­νώ­σεων των στοι­χείων σχετικά με τους συν­δρο­μη­τές/χορη­γούς τους, γ) η ρύθμιση του άρθρου 6 παρ. 3 της Υ.Α. 82876/8.5.2026, από την οποία προ­κύ­πτει απα­γό­ρευση επα­νεγ­γρα­φής οργά­νω­σης στο Μητρώο για χρονικό διά­στημα δύο ετών από την ημε­ρο­μη­νία δια­γρα­φής, κατά το μέρος που η εν λόγω απα­γό­ρευση επα­νεγ­γρα­φής θεσπί­ζε­ται αδια­κρί­τως για όλες τις λοιπές περι­πτώ­σεις δια­γρα­φής λόγω μη συμ­μόρ­φω­σης σε τυπικές υπο­χρε­ώ­σεις που υπέχουν οι εγγε­γραμ­μέ­νες οργα­νώ­σεις, πλην της περι­πτώ­σεως δια­γρα­φής λόγω πλημ­με­λούς εκτέ­λε­σης του έργου που έχουν ανα­λά­βει (με μειο­ψη­φία).

Β. Δεν αντί­κει­νται στο δικαί­ωμα του συνε­ται­ρί­ζε­σθαι α) η πρό­βλεψη του νόμου και της Υ.Α. περί υπο­χρέ­ω­σης ελέγχου των χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών κατα­στά­σεων των οργα­νώ­σεων από ορκω­τούς ελεγ­κτές λογι­στές, β) οι ρυθ­μί­σεις του άρθρου 5 παρ. 6 της Υ.Α. 82876/8.5.2026 σχετικά με τον έλεγχο ως προς την τήρηση των υπο­χρε­ώ­σεων των εγγε­γραμ­μέ­νων οργα­νώ­σεων και γ) η πρό­βλεψη περί δια­γρα­φής οργά­νω­σης από το Μητρώο σε περί­πτωση κατά την οποία δια­πι­στώ­νε­ται, βάσει εγγρά­φου της κατά περί­πτωση αρμό­διας διοι­κη­τι­κής αρχής, πλημ­με­λής εκτέ­λεση του έργου που έχει ανα­λά­βει (άρθρα 5 παρ. 4 και 6 της Υ.Α. 82876/8.5.2026).

Γ. Συντρέ­χει περί­πτωση απο­στο­λής προ­δι­κα­στι­κού ερω­τή­μα­τος στο Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.) σχετικά με τη συμ­φω­νία προς το άρθρο 12 του Χάρτη Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, των ρυθ­μί­σεων του νόμου και της Υ.Α., με τις οποίες τίθεται ως προ­ϋ­πό­θεση για την εγγραφή οργα­νώ­σεως στο Μητρώο (i) η μη άσκηση ποι­νι­κής δίωξης εις βάρος των φυσικών προ­σώ­πων που ασκούν τη διοί­κηση ή/και είναι νόμιμοι εκπρό­σω­ποί της για οποιο­δή­ποτε κακούρ­γημα και (ii) η μη ύπαρξη εις βάρος των εν λόγω προ­σώ­πων τελε­σί­δι­κης κατα­δι­κα­στι­κής από­φα­σης για το πλημ­μέ­λημα της συκο­φα­ντι­κής δυσφή­μη­σης.

ΙΙΙ. Περαι­τέρω, ως προς την επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα που προ­βλέ­πε­ται στην Υ.Α. 82876/8.5.2026 για τις ανάγκες τήρησης του Μητρώου Ελλη­νι­κών και Ξένων Μ.Κ.Ο., το Δικα­στή­ριο έκρινε ότι πλη­ρού­νται οι όροι νομι­μό­τη­τας της επε­ξερ­γα­σίας που τάσ­σο­νται στα άρθρα 5 παρ. 1 στοιχ. α΄, β΄ και ε΄ και 6 του Γενικού Κανο­νι­σμού για την Προ­στα­σία Δεδο­μέ­νων Προ­σω­πι­κού Χαρα­κτήρα (Κανο­νι­σμός 2016/679 – ΓΚΠΔ) και δια­σφα­λί­ζο­νται τα δικαιώ­ματα των υπο­κει­μέ­νων των δεδο­μέ­νων. Κρίθηκε, επίσης, ότι δεν συνιστά πλημ­μέ­λεια της προ­σβαλ­λό­με­νης κανο­νι­στι­κής από­φα­σης η μη διε­νέρ­γεια εκτί­μη­σης αντι­κτύ­που πριν από την έκδοση αυτής. Τέλος, απο­φα­σί­σθηκε η απο­στολή προ­δι­κα­στι­κού ερω­τή­μα­τος στο Δ.Ε.Ε. σχετικά με τη συμ­φω­νία προς το άρθρο 10 του ΓΚΠΔ των ρυθ­μί­σεων της Υ.Α. 82876/8.5.2026 που αφορούν την επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων προ­σω­πι­κού χαρα­κτήρα σχε­τι­κών με ποι­νι­κές κατα­δί­κες (πιστο­ποι­η­τι­κών ποι­νι­κού μητρώου) των φυσικών προ­σώ­πων που ασκούν τη διοί­κηση ή/και είναι νόμιμοι εκπρό­σω­ποι των οργα­νώ­σεων.

Πηγή: protothema.gr