Από τo Fuel Pass ως το επίδομα θέρμανσης: Το σχέδιο της κυβέρνησης για τον δύσκολο χειμώνα

Το δύσκολο παζλ των μέτρων για ανα­χαί­τιση της ενερ­γεια­κής κρίσης μετά από μισό χρόνο πολέμου στη Μέση Ανατολή προ­σπα­θούν να λύσουν στην κυβέρ­νηση. Οι εποχές όμως έχουν αλλάξει και η συζή­τηση δεν αφορά πλέον μόνον την τιμή της βεν­ζί­νης ή του diesel κίνησης, αλλά το συνο­λικό ενερ­γειακό κόστος του χειμώνα: Πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, φυσικό αέριο, ηλε­κτρικό ρεύμα και μετα­κι­νή­σεις.

Το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο προ­ε­τοι­μά­ζε­ται να προ­χω­ρή­σει σε στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις, ακο­λου­θώ­ντας σε μεγάλο βαθμό το «manual» της άνοιξης, δηλαδή Fuel Pass και κάρτα μετα­κί­νη­σης, επι­δο­τή­σεις στην αντλία και έκτακτη στήριξη οικο­γε­νειών με παιδιά.

Το δημο­σιο­νο­μικό περι­θώ­ριο για παρεμ­βά­σεις ως τα τέλη του 2026 εκτι­μά­ται σε 130-150 εκατ. ευρώ. Ωστόσο δεν πρέπει να απο­κλεί­ο­νται και εκπλή­ξεις για πιο δρα­στικά και εκτε­τα­μένα μέτρα, αν οι κατα­στά­σεις το απαι­τή­σουν: Η διακοπή τρο­φο­δο­σίας πετρε­λαίου της Ευρώπης από τον αγωγό East-West αλλάζει τα δεδο­μένα, ο χει­μώ­νας είναι προ των πυλών, οι λογα­ρια­σμοί ενέρ­γειας μπορεί να δεχθούν νέα ώθηση και μετά από έξι μήνες κρίσης στη Μέση Ανατολή οι δημο­σιο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες πλέον δοκι­μά­ζο­νται.

Εκτός από κρίση τιμών, τίθεται και θέμα επάρ­κειας. Στο Μέγαρο Μαξίμου αξιο­λο­γούν την κατά­σταση αλλά οι απο­φά­σεις θα εξαρ­τη­θούν από την πορεία των διεθνών τιμών, αλλά και από το τι θα προ­κύ­ψει στο Eurogroup του Δου­βλί­νου την ερχό­μενη Παρα­σκευή.

Ενώ όμως το ενερ­γειακό σοκ απο­τε­λεί ευρω­παϊκό πρό­βλημα, οι εθνικές κυβερ­νή­σεις παρα­μέ­νουν εκείνες που θα ανα­λά­βουν το κύριο δημο­σιο­νο­μικό βάρος. Με άλλα λόγια, όλοι συμ­φω­νούν ότι απαι­τεί­ται συντο­νι­σμός, αλλά κάθε χώρα καλεί­ται να χρη­μα­το­δο­τή­σει τη δική της άμυνα, ανάλογα με τις αντοχές του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της.

Ο υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών και πρό­ε­δρος του Eurogroup, Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, έδωσε το κυβερ­νη­τικό στίγμα λέγο­ντας ότι οι αντοχές της οικο­νο­μίας έχουν νόημα μόνον όταν μετα­τρέ­πο­νται σε στήριξη της κοι­νω­νίας, ενώ επι­σή­μανε ότι δια­τη­ρή­θη­καν δημο­σιο­νο­μι­κές εφε­δρείες για περιό­δους αυξη­μέ­νης δυσκο­λίας. Ωστόσο στην κυβέρ­νηση κρατάνε κλειστά τα χαρτιά τους, επι­κα­λού­με­νοι τη μεγάλη μετα­βλη­τό­τητα της συγκυ­ρίας.

«Συντο­νι­σμός» δράσεων ή κοινή δράση;

Η εμπει­ρία της άνοιξης έχει δείξει ότι, όσο η Κομι­σιόν και οι «φει­δω­λοί» της Ευρώπης δεν ευνοούν την ανάληψη κοινής ευρω­παϊ­κής δράσης, στο Eurogroup συζη­τούν …για συντο­νι­σμό των δράσεων κάθε χώρας χωριστά.

Στην περί­πτωση της Ελλάδας, τα δοκι­μα­σμένα εργα­λεία θα βρεθούν ξανά στο τραπέζι. Αυτό που αλλάζει ίσως είναι το κόστος ή το εύρος της παρέμ­βα­σης:

Επι­δό­τηση του diesel απευ­θείας στο δίκτυο δια­νο­μής: Απρίλιο και τον Μάιο η μείωση έφθασε τα 20 λεπτά ανά λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ τον Ιούνιο περιο­ρί­στηκε στα 15 λεπτά τον Ιούνιο και στα 10 λεπτά για Αύγου­στο και Σεπτέμ­βριο.

Δεύτερη επιλογή ήταν η κάρτα καυ­σί­μων για Απρίλιο και Μάιο: 60 ευρώ για τις νησιω­τι­κές περιο­χές και 50 ευρώ για την υπό­λοιπη χώρα, με κόστος 113 εκατ. ευρώ. Η ψηφιακή κάρτα δεν ήταν απο­κλει­στικά ένα βοήθημα για την αγορά βεν­ζί­νης. Μπο­ρούσε να αξιο­ποι­η­θεί και σε λεω­φο­ρεία, λοιπά Μέσα Μαζικής Μετα­φο­ράς και ταξί, στοι­χείο που την καθιστά πιθανό εργα­λείο ευρύ­τε­ρης επι­δό­τη­σης της μετα­κί­νη­σης.

Τρίτη επιλογή ήταν μία έκτακτη ενί­σχυση των 150 ευρώ ανά παιδί, που δόθηκε τον Ιούνιο και κάλυψε το 80% των οικο­γε­νειών με παιδιά, ή περίπου ένα εκα­τομ­μύ­ριο νοι­κο­κυ­ριά. Το κόστος υπο­λο­γί­στηκε σε 232 εκατ. ευρώ.

Η δύσκολη εξίσωση του χειμώνα

Η επι­δό­τηση στην αντλία είναι και πάλι το πιο άμεσο σενάριο για το diesel και, ενδε­χο­μέ­νως, για άλλα καύσιμα.

Η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρε­λαίου έχει ήδη μετα­φερ­θεί στη λιανική αγορά καυ­σί­μων: η μέση τιμή της αμό­λυ­βδης δια­μορ­φώ­νε­ται στα 2,168 ευρώ το λίτρο και σε ορι­σμέ­νους νομούς της χώρας η τιμή βεν­ζί­νης ξεπέ­ρασε χθες τα 2,40 ευρώ το λίτρο, ενώ στο πετρέ­λαιο κίνησης του πετρε­λαίου η μέση τιμή -παρά την επιδότηση- ήταν στα 2,139 ευρώ και σε κάποιες περιο­χές πάνω από 2,20 ευρώ ανά λίτρο. Οι πιέσεις παρα­μέ­νουν, καθώς σήμερα Πέμπτη τα διυ­λι­στή­ρια ανα­μέ­νε­ται να προ­χω­ρή­σουν σε νέες αυξή­σεις στις τιμές τους.

Το πιο δύσκολο μέτωπο, ωστόσο, είναι η θέρ­μανση. Αν και η περί­ο­δος διά­θε­σης για το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης ανοίγει τον Οκτώ­βριο, η κυβέρ­νηση εξε­τά­ζει μια έκτακτη ενί­σχυση ή διεύ­ρυνση του επι­δό­μα­τος, με κάλυψη και για φυσικό αέριο ή άλλες μορφές θέρ­μαν­σης. Ενώ εφόσον η ενερ­γειακή πίεση περάσει με ένταση και στην αγορά ηλε­κτρι­σμού, ανοικτό παρα­μέ­νει και το ενδε­χό­μενο παρεμ­βά­σεων στους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος.

Πηγή: insider.gr