Κάνουμε δίαιτα στα παιδιά; Αν ναι, πότε;

Η Ελλάδα συγκα­τα­λέ­γε­ται στις ευρω­παϊ­κές χώρες με τα υψη­λό­τερα ποσοστά υπέρ­βα­ρου και παχυ­σαρ­κίας στην παιδική ηλικία. Τα ποσοστά των υπέρ­βα­ρων και παχύ­σαρ­κων παιδιών παρα­μέ­νουν ιδιαί­τερα αυξη­μένα, με τα αγόρια να εμφα­νί­ζουν ελαφρώς υψη­λό­τερα ποσοστά υπερ­βάλ­λο­ντος βάρους και παχυ­σαρ­κίας σε σχέση με τα κορί­τσια. Η παχυ­σαρ­κία απο­τε­λεί πλέον μία από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες αιτίες επι­βά­ρυν­σης της υγείας παγκο­σμίως, αλλά και ένα από τα σημα­ντι­κό­τερα και πολυ­πα­ρα­γο­ντικά δια­τρο­φικά προ­βλή­ματα των σύγ­χρο­νων κοι­νω­νιών. Τα αίτια της παχυ­σαρ­κίας, πέρα από τις λαν­θα­σμέ­νες δια­τρο­φι­κές συνή­θειες, συν­δέ­ο­νται και με γενε­τι­κούς, ψυχο­λο­γι­κούς, ορμο­νι­κούς, περι­βαλ­λο­ντι­κούς, δημο­γρα­φι­κούς και κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κούς παρά­γο­ντες, καθώς επίσης και με τη μειω­μένη φυσική δρα­στη­ριό­τητα ή ακόμη και την πλήρη έλλειψή της, αλλά και σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις, με τη λήψη συγκε­κρι­μέ­νων φαρ­μα­κευ­τι­κών αγωγών.

Γράφει ο ΜΟΡΑΡΗΣ Κ. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ M.Sc ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ- ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ, Ειδί­κευση στην Αθλη­τική Δια­τροφή

Είναι όμως ενδε­δειγ­μένο να κάνουμε δίαιτα στα παιδιά; Αν ναι, πότε;

Ένα σημα­ντικό ποσοστό των παιδιών και εφήβων με υπερ­βάλ­λον βάρος δια­τη­ρεί αυξη­μένο κίνδυνο να αντι­με­τω­πί­σει προ­βλή­ματα βάρους και στην ενήλικη ζωή, ιδιαί­τερα όταν συνυ­πάρ­χει οικο­γε­νειακό ιστο­ρικό υπέρ­βα­ρου ή παχυ­σαρ­κίας.

Τα προ­βλή­ματα της κακής δια­τρο­φής στις ανα­πτυ­ξια­κές ηλικίες μπορεί να οδη­γή­σουν, πέρα από την παχυ­σαρ­κία, σε ανε­πάρ­κειες θρε­πτι­κών συστα­τι­κών και σε άλλες δια­τρο­φι­κές δια­τα­ρα­χές, αυξά­νο­ντας τον κίνδυνο εμφά­νι­σης χρόνιων προ­βλη­μά­των υγείας, όπως ο σακ­χα­ρώ­δης δια­βή­της τύπου 2, η δυσλι­πι­δαι­μία, η υπέρ­ταση, οι μετα­βο­λι­κές δια­τα­ρα­χές και άλλα προ­βλή­ματα που μπορεί να επη­ρε­ά­σουν την υγεία και την ανά­πτυξη του παιδιού.

Οι κακές δια­τρο­φι­κές συνή­θειες και η έλλειψη σωμα­τι­κής άσκησης συν­δέ­ο­νται με την εμφά­νιση υπερ­βάλ­λο­ντος σωμα­τι­κού βάρους στα παιδιά. Τα ερω­τή­ματα και η αγωνία των γονέων είναι πολύ συχνά τα τελευ­ταία χρόνια και πολλές φορές οι ίδιοι, χωρίς την απα­ραί­τητη καθο­δή­γηση, επι­βάλ­λουν αυστηρά προ­γράμ­ματα δια­τρο­φής στα παιδιά τους, με στόχο την απώλεια βάρους.

Τέτοιες πρα­κτι­κές, όμως, δεν απο­τε­λούν την ενδε­δειγ­μένη λύση. Ένα αυστηρά περιο­ρι­στικό πρό­γραμμα δια­τρο­φής μπορεί να οδη­γή­σει σε σημα­ντι­κές δια­τρο­φι­κές ελλεί­ψεις, ανε­παρκή πρό­σληψη θρε­πτι­κών συστα­τι­κών, αρνη­τική σχέση με το φαγητό και δια­τα­ρα­χές στη δια­τρο­φική συμπε­ρι­φορά. Παράλ­ληλα, η ανε­παρ­κής πρό­σληψη ενέρ­γειας και θρε­πτι­κών συστα­τι­κών μπορεί να επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά τη φυσιο­λο­γική ανά­πτυξη του παιδιού.

Ο ρόλος του Διαι­το­λό­γου – Δια­τρο­φο­λό­γου. Πότε κάνουμε δίαιτα στα παιδιά;

Το ζητού­μενο είναι τι πραγ­μα­τικά μπορούν να κάνουν οι γονείς που αντι­με­τω­πί­ζουν παρό­μοιες κατα­στά­σεις, ώστε να προ­ά­γουν την καλύ­τερη δυνατή υγεία των παιδιών τους. Το βασικό ερώτημα είναι αν τελικά κάνουμε «δίαιτα» στα παιδιά.

Η συμβολή ενός επαγ­γελ­μα­τία υγείας, όπως ο Διαι­το­λό­γος – Δια­τρο­φο­λό­γος, κρί­νε­ται ιδιαί­τερα σημα­ντική, καθώς μπορεί να συμ­βά­λει στη σωστή δια­τρο­φική παρέμ­βαση και εκπαί­δευση του παιδιού και της οικο­γέ­νειας κατά τη διάρ­κεια αυτής της ευαί­σθη­της ανα­πτυ­ξια­κής περιό­δου.

Η δια­τρο­φική παρέμ­βαση είναι πάντοτε εξα­το­μι­κευ­μένη και εξαρ­τά­ται από την ηλικία, το φύλο, το ύψος, το σωμα­τικό βάρος, την πορεία ανά­πτυ­ξης, τις δια­τρο­φι­κές συνή­θειες, τη φυσική δρα­στη­ριό­τητα και τη συνο­λική κατά­σταση της υγείας του παιδιού.

Σε μικρό­τε­ρες ηλικίες, ο στόχος μπορεί να είναι η δια­τή­ρηση του σωμα­τι­κού βάρους, ώστε το παιδί, καθώς συνε­χί­ζει να ανα­πτύσ­σε­ται σε ύψος, να βελ­τιώ­σει στα­διακά την ανα­λο­γία βάρους προς ύψος.

Σε μεγα­λύ­τερα παιδιά και εφήβους, όταν αυτό κρί­νε­ται απα­ραί­τητο, μπορεί να εφαρ­μο­στεί ένα εξα­το­μι­κευ­μένο πρό­γραμμα δια­τρο­φής με στόχο τη στα­διακή μείωση του σωμα­τι­κού βάρους και του σωμα­τι­κού λίπους. Σε κάθε περί­πτωση, η δια­τρο­φική αντι­με­τώ­πιση πρέπει να προ­σαρ­μό­ζε­ται στις ανάγκες του παιδιού και να έχει ως βασικό στόχο την εκμά­θηση και υιο­θέ­τηση νέων, υγιει­νών και ισορ­ρο­πη­μέ­νων δια­τρο­φι­κών συνη­θειών.

Συνεπώς, μέσα από τη σωστή καθο­δή­γηση και ανα­τρο­φο­δό­τηση, καθώς και με τη σημα­ντική συμβολή των γονέων, το παιδί ή ο έφηβος μπορεί να αρχίσει να υιο­θε­τεί υγιέ­στε­ρες δια­τρο­φι­κές συνή­θειες. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί αρχικά να στα­θε­ρο­ποι­η­θεί το σωμα­τικό του βάρος και, όπου αυτό είναι απα­ραί­τητο, να επι­τευ­χθεί στα­διακή και ασφαλής μείωση του σωμα­τι­κού βάρους και του σωμα­τι­κού λίπους, χωρίς να επη­ρε­ά­ζε­ται η φυσιο­λο­γική ανά­πτυξη.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…

Στο επόμενο μέρος, θα δούμε τον καθο­ρι­στικό ρόλο των γονέων και 10 απλές συμ­βου­λές που μπορούν να κάνουν τη διαφορά στη δια­τροφή των παιδιών.

Η συνέ­χεια την επόμενη εβδο­μάδα.