ΕΒΕΠ: Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού πρέπει να περάσει από τους δείκτες στο ράφι και το καλάθι

Το Εμπο­ρι­κό και Βιο­μη­χα­νι­κό Επι­με­λη­τή­ριο Πει­ραιώς επι­ση­μαί­νει ότι τα ορι­στι­κά στοι­χεία της Eurostat για τον Ιού­λιο του 2026 κα­τα­γρά­φουν ση­μα­ντι­κή απο­κλι­μά­κω­ση του εναρ­μο­νι­σμέ­νου πλη­θω­ρι­σμού στην Ελ­λά­δα και δια­μορ­φώ­νουν μια κα­λύ­τε­ρη ει­κό­να σε σύ­γκρι­ση με τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο. Ο εναρ­μο­νι­σμέ­νος πλη­θω­ρι­σμός (ΕΔΤΚ) στην Ελ­λά­δα πε­ριο­ρί­στη­κε στο 2,7%, τον Ιού­λιο, ένα­ντι 3,9% τον Ιού­νιο, ενώ στην Ευ­ρω­ζώ­νη δια­μορ­φώ­θη­κε στο 2,9% και στην ΕΕ-27 στο 3,0%.

Η Ελ­λά­δα κα­τέ­γρα­ψε πα­ράλ­λη­λα μη­νιαία μεί­ω­ση του εναρ­μο­νι­σμέ­νου δεί­κτη κατά 1,4%, τη με­γα­λύ­τε­ρη με­τα­ξύ των κρα­τών-μελών της ΕΕ. Ωστό­σο, η απο­κλι­μά­κω­ση του πλη­θω­ρι­σμού δεν πρέ­πει να συγ­χέ­ε­ται με γε­νι­κευ­μέ­νη μεί­ω­ση του επι­πέ­δου των τιμών. Οι τιμές πολ­λών αγα­θών και υπη­ρε­σιών εξα­κο­λου­θούν να βρί­σκο­νται σε υψη­λό­τε­ρα επί­πε­δα από εκεί­να των τεσ­σά­ρων προη­γού­με­νων ετών ακρί­βειας και, επο­μέ­νως, πα­ρα­μέ­νει αι­σθη­τή η πίεση στην αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των νοι­κο­κυ­ριών και στο λει­τουρ­γι­κό κό­στος των επι­χει­ρή­σε­ων.

Ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή χρειά­ζε­ται και στη σύ­γκρι­ση των στοι­χεί­ων της ΕΛ­ΣΤΑΤ και της Eurostat. Η ΕΛ­ΣΤΑΤ κα­τα­γρά­φει για τον Ιού­λιο ετή­σια αύ­ξη­ση 3,4% του εθνι­κού Δεί­κτη Τιμών Κα­τα­να­λω­τή ενώ η Eurostat εμ­φα­νί­ζει 2,7% για την Ελ­λά­δα. Τα δύο πο­σο­στά όμως δεν είναι αντι­φα­τι­κά, αφού το πρώτο αφορά τον εθνι­κό ΔΤΚ και το δεύ­τε­ρο τον Εναρ­μο­νι­σμέ­νο ΔΤΚ, ο οποί­ος κα­ταρ­τί­ζε­ται με κοινή ευ­ρω­παϊ­κή με­θο­δο­λο­γία και χρη­σι­μο­ποιεί­ται για τις συ­γκρί­σεις με­τα­ξύ των κρα­τών-μελών.

Η ει­κό­να γί­νε­ται ακόμη πιο εν­δια­φέ­ρου­σα στην κα­τη­γο­ρία των τρο­φί­μων. Με βάση τον εθνι­κό ΔΤΚ της ΕΛ­ΣΤΑΤ, η ομάδα «Δια­τρο­φή και μη αλ­κο­ο­λού­χα ποτά» αυ­ξή­θη­κε κατά +0,4% σε ετή­σια βάση, ενώ με βάση τον Εναρ­μο­νι­σμέ­νο ΔΤΚ μειώ­θη­κε -0,4% και σε μη­νιαία βάση μειώ­θη­κε κατά -1,4%. Πίσω όμως από τον μέσο όρο υπάρ­χουν πολύ με­γά­λες απο­κλί­σεις.  Ση­μα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις εξα­κο­λου­θούν να κα­τα­γρά­φο­νται σε βα­σι­κά είδη δια­τρο­φής, με το μο­σχα­ρί­σιο κρέας να αυ­ξά­νε­ται κατά 14,3% και το αρνί/κα­τσί­κι κατά 12,4%. Αντί­θε­τα, η με­γά­λη πτώση του ελαιό­λα­δου κατά -21,7%, των φρού­των/λα­χα­νι­κών κατά -9,4% και άλλων κα­τη­γο­ριών, συ­γκρα­τεί τον συ­νο­λι­κό δεί­κτη τρο­φί­μων.

Το πα­ρά­δο­ξο των τρο­φί­μων είναι πως η ΕΛ­ΣΤΑΤ πράγ­μα­τι κα­τα­γρά­φει στον εναρ­μο­νι­σμέ­νο δεί­κτη πτώση σε σχέση με τον Ιού­λιο 2025 ενώ αντί­θε­τα στον εθνι­κό ΔΤΚ η ίδια βα­σι­κή ομάδα τρό­φι­μα και μη αλ­κο­ο­λού­χα ποτά πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση. Το γιατί προ­κύ­πτει +0,4% στον έναν δεί­κτη και -0,4% στον άλλο, δεν είναι λάθος. Οι δύο δεί­κτες έχουν δια­φο­ρε­τι­κή με­θο­δο­λο­γία και δια­φο­ρε­τι­κές σταθ­μί­σεις. Ο εθνι­κός ΔΤΚ σχε­διά­ζε­ται κυ­ρί­ως για να απο­τυ­πώ­νει τη με­τα­βο­λή του κό­στους κα­τα­νά­λω­σης των νοι­κο­κυ­ριών στην Ελ­λά­δα. Ο ΕΔΤΚ κα­ταρ­τί­ζε­ται με την κοινή ευ­ρω­παϊ­κή με­θο­δο­λο­γία, ώστε η Ελ­λά­δα να μπο­ρεί να συ­γκρι­θεί με τις υπό­λοι­πες χώρες της ΕΕ και την Ευ­ρω­ζώ­νη.

Αυτό ση­μαί­νει ότι δια­φο­ρε­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα και κα­τα­να­λω­τι­κές δα­πά­νες έχουν δια­φο­ρε­τι­κή βα­ρύ­τη­τα στους δύο δεί­κτες. Επο­μέ­νως, οι με­γά­λες μειώ­σεις σε ορι­σμέ­να τρό­φι­μα μπο­ρούν να υπερ­κα­λύ­ψουν τις αυ­ξή­σεις άλλων προ­ϊ­ό­ντων στον ΕΔΤΚ, ενώ με τις σταθ­μί­σεις του εθνι­κού ΔΤΚ το τε­λι­κό απο­τέ­λε­σμα πα­ρα­μέ­νει ορια­κά θε­τι­κό. Και πράγ­μα­τι οι απο­κλί­σεις μέσα στο ίδιο το κα­λά­θι είναι τε­ρά­στιες. Η ΕΛ­ΣΤΑΤ ανα­φέ­ρει ότι οι αυ­ξή­σεις σε ψωμί, βόειο, χοι­ρι­νό, αρνί/κα­τσί­κι, που­λε­ρι­κά και γα­λα­κτο­κο­μι­κά, αντι­σταθ­μί­στη­καν σε ση­μα­ντι­κό βαθμό από μειώ­σεις σε ελαιό­λα­δο, φρού­τα, λα­χα­νι­κά, ψάρια και άλλες κα­τη­γο­ρί­ες. Αυτό εξη­γεί γιατί ο κα­τα­να­λω­τής μπο­ρεί να δια­πι­στώ­νει ση­μα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις σε προ­ϊ­ό­ντα που αγο­ρά­ζει συχνά, την ίδια στιγ­μή που ο επί­ση­μος μέσος δεί­κτης των τρο­φί­μων εμ­φα­νί­ζει σχε­δόν μη­δε­νι­κή ετή­σια με­τα­βο­λή.

Η Eurostat κα­τα­γρά­φει δια­φο­ρε­τι­κή ει­κό­να για την Ευ­ρω­ζώ­νη με αύ­ξη­ση 1,2% τον Ιού­λιο για την ευ­ρύ­τε­ρη κα­τη­γο­ρία τρο­φί­μων, αλ­κο­όλ και κα­πνού, ένα­ντι 1,5% τον Ιού­νιο. Εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει ότι παρά την σχε­τι­κή επι­βρά­δυν­ση των τρο­φί­μων, ο συ­νο­λι­κός πλη­θω­ρι­σμός της Ευ­ρω­ζώ­νης αυ­ξή­θη­κε στο 2,9%. Ο βα­σι­κός λόγος είναι ότι η πίεση έχει με­τα­φερ­θεί στις υπη­ρε­σί­ες που συ­νει­σέ­φε­ραν 1,55 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες στον συ­νο­λι­κό πλη­θω­ρι­σμό και η ενέρ­γεια άλλες 0,94 μο­νά­δες, ενώ τρό­φι­μα, αλ­κο­όλ και κα­πνός μόλις 0,23 μο­νά­δες.

Στην Ελ­λά­δα, τα τρό­φι­μα έχουν ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα, καθώς η κα­τη­γο­ρία δια­τρο­φής αντι­στοι­χεί σε πε­ρί­που 21% της στάθ­μι­σης του εθνι­κού ΔΤΚ. Συ­νε­πώς, οι με­τα­βο­λές στο ράφι επη­ρε­ά­ζουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο την κα­θη­με­ρι­νή αντί­λη­ψη της ακρί­βειας από ό,τι υπο­δη­λώ­νει ο γε­νι­κός δεί­κτης. Η θε­τι­κή ει­κό­να του Ιου­λί­ου απαι­τεί συ­νέ­χεια και διάρ­κεια. Η Ελ­λά­δα πέ­τυ­χε ση­μα­ντι­κή απο­κλι­μά­κω­ση και ο πλη­θω­ρι­σμός των τρο­φί­μων πε­ριο­ρί­στη­κε αι­σθη­τά, αλλά το πρό­βλη­μα της ακρί­βειας πα­ρα­μέ­νει. Το ζη­τού­με­νο δεν είναι μόνο να πέσει ο πλη­θω­ρι­σμός, αλλά η απο­κλι­μά­κω­ση να πε­ρά­σει στα­θε­ρά από το ράφι στο κα­λά­θι, ώστε να με­τα­τρα­πεί από στα­τι­στι­κή βελ­τί­ω­ση σε πραγ­μα­τι­κή ενί­σχυ­ση της αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης.

Δή­λω­ση Προ­έ­δρου Ε.Β.Ε.Π., Βα­σί­λη Κορ­κί­δη: «Η υπο­χώ­ρη­ση του εναρ­μο­νι­σμέ­νου πλη­θω­ρι­σμού της Ελ­λά­δας στο 2,7%, χα­μη­λό­τε­ρα από το 2,9% της Ευ­ρω­ζώ­νης και το 3% της ΕΕ, απο­τε­λεί αναμ­φί­βο­λα θε­τι­κή εξέ­λι­ξη. Δεν συγ­χέ­ου­με βε­βαί­ως την απο­κλι­μά­κω­ση του ρυθ­μού αύ­ξη­σης των τιμών με την επι­στρο­φή των τιμών στα προη­γού­με­να επί­πε­δα. Το με­γα­λύ­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον πάντα βρί­σκε­ται στο κα­λά­θι των τρο­φί­μων. Ο μέσος δεί­κτης μπο­ρεί να εμ­φα­νί­ζει αρ­νη­τι­κή με­τα­βο­λή, όμως πίσω από αυτόν συ­νυ­πάρ­χουν δι­ψή­φιες αυ­ξή­σεις σε βα­σι­κά είδη και με­γά­λες μειώ­σεις σε άλλα. Για τα νοι­κο­κυ­ριά, που αγο­ρά­ζουν κα­θη­με­ρι­νά το κα­λά­θι πα­ρα­μέ­νει συ­νο­λι­κά ακρι­βό­τε­ρο, ενώ η προ­σω­πι­κή αί­σθη­ση του πλη­θω­ρι­σμού είναι δια­φο­ρε­τι­κή από τον μέσο στα­τι­στι­κό δεί­κτη. Για την αγορά, επο­μέ­νως, το ζη­τού­με­νο δεν είναι μόνο να μειω­θεί ο πλη­θω­ρι­σμός, αλλά ο ΔΤΚ. Η απο­κλι­μά­κω­ση να απο­κτή­σει διάρ­κεια, να πε­ρά­σει στις τε­λι­κές τιμές, να ενι­σχύ­σει την αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη και να δη­μιουρ­γή­σει χώρο για με­γα­λύ­τε­ρη κα­τα­νά­λω­ση χωρίς νέα πίεση στο κό­στος των επι­χει­ρή­σε­ων. Η μάχη κατά της ακρί­βειας χρειά­ζε­ται με­γα­λύ­τε­ρο αντα­γω­νι­σμό, χα­μη­λό­τε­ρο ενερ­γεια­κό και χρη­μα­το­δο­τι­κό κό­στος, ομα­λό­τη­τα στις εφο­δια­στι­κές αλυ­σί­δες και ενί­σχυ­ση του ει­σο­δή­μα­τος. Ο πλη­θω­ρι­σμός είναι ο ρυθ­μός με­τα­βο­λής των τιμών, όχι το ύψος τους. Ο ΔΤΚ είναι το θερ­μό­με­τρο των τιμών, ενώ ο πλη­θω­ρι­σμός είναι η τα­χύ­τη­τα με την οποία αλ­λά­ζει η έν­δει­ξή του. Η πραγ­μα­τι­κή επι­τυ­χία θα έρθει όταν η βελ­τί­ω­ση των δει­κτών γίνει μό­νι­μα αι­σθη­τή στο τα­μείο της επι­χεί­ρη­σης και στο πορ­το­φό­λι του κα­τα­να­λω­τή».