Πέθανε ο πρώην υπουργός Στέφανος Μάνος σε ηλικία 87 ετών

Σε ηλικία 87 ετών πέθανε ο πρώην υπουρ­γός Στέ­φα­νος Μάνος, που τα τελευ­ταία χρόνια αντι­με­τώ­πιζε προ­βλή­ματα υγείας.

Με πολι­τική δια­δρομή που εκτει­νό­ταν σε περισ­σό­τε­ρες από τρεις δεκα­ε­τίες, ο Στέ­φα­νος Μάνος διε­τέ­λεσε μεταξύ άλλων, υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος, Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών, ενώ υπήρξε ιδρυτής των Φιλε­λευ­θέ­ρων και συνι­δρυ­τής της Δράσης.

Το όνομά του συν­δέ­θηκε παράλ­ληλα με παρεμ­βά­σεις που άλλαξαν την Αθήνα, από την ανά­πλαση της Πλάκας και τις πρώτες πεζο­δρο­μή­σεις έως τις λεω­φο­ρειο­λω­ρί­δες, αλλά και με μεγάλα έργα υπο­δο­μής που καθό­ρι­σαν την Ελλάδα των επό­με­νων δεκα­ε­τιών, όπως το Μετρό της Αθήνας, το αερο­δρό­μιο στα Σπάτα και η Αττική Οδός. Παράλ­ληλα, οι απόψεις του, κυρίως για την οικο­νο­μία, προ­κά­λε­σαν πολι­τι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις.

Σε προ­σω­πικό επίπεδο ήταν παντρε­μέ­νος και πατέρας πέντε παιδιών.

Από τις επι­χει­ρή­σεις στην πολι­τική

Γεν­νη­μέ­νος στην Αθήνα τον Δεκέμ­βριο του 1939, ο Στέ­φα­νος Μάνος ήταν γιος του χει­ρουρ­γού Αλέ­ξαν­δρου Μάνου, πρώην διευ­θυ­ντή του νοσο­κο­μείου «Ευαγ­γε­λι­σμός», και της Μαριέτ­τας Πανού­τσου.

Σπού­δασε μηχα­νο­λό­γος μηχα­νι­κός με ειδί­κευση στην αερο­δυ­να­μική στο Πολυ­τε­χνείο της Ζυρίχης και στη συνέ­χεια απέ­κτησε MBA από το Πανε­πι­στή­μιο Χάρ­βαρντ.

Πριν την ενα­σχό­λησή του με την πολι­τική, δρα­στη­ριο­ποι­ή­θηκε επι­χει­ρη­μα­τικά, ανα­λαμ­βά­νο­ντας κορυ­φαίες διοι­κη­τι­κές θέσεις στην «Αλλα­τίνη Α.Ε.». Το 1977 απο­χώ­ρησε από την εται­ρεία κατέ­βηκε για πρώτη φορά υπο­ψή­φιος στις εκλογές.

Κατά την επαγ­γελ­μα­τική του δια­δρομή διε­τέ­λεσε επίσης πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Ελλήνων Βιο­μη­χά­νων, καθώς και του Εμπο­ρι­κού και Βιο­μη­χα­νι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Πειραιά.

Μακρά πολι­τική δια­δρομή

Εξελέγη βου­λευ­τής Β΄ Αθηνών με τη Νέα Δημο­κρα­τία το 1977 και ανέλαβε υφυ­πουρ­γός Δημο­σίων Έργων. Τα επόμενα χρόνια πέρασε από σειρά κυβερ­νη­τι­κών θέσεων, ενώ στην κυβέρ­νηση του Κων­στα­ντί­νου Μητσο­τάκη διε­τέ­λεσε υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος, Χωρο­τα­ξίας και Δημο­σίων Έργων, Εθνικής Οικο­νο­μίας και Οικο­νο­μι­κών.

Το 1998 η σύγκρουσή του με τον τότε πρόεδρο της ΝΔ Κώστα Καρα­μανλη τον οδήγησε στη δια­γραφή του από το κόμμα.

Τον Απρίλιο του 1999 ίδρυσε το κόμμα των Φιλε­λευ­θέ­ρων, με έμβλημα τον ταύρο, που στις ευρω­ε­κλο­γές του ίδιου έτους έλαβε 1,62%. Στις εθνικές εκλογές του 2000 οι Φιλε­λεύ­θε­ροι συνερ­γά­στη­καν με τη Νέα Δημο­κρα­τία και ο Μάνος επέ­στρεψε στη Βουλή, ενώ δύο χρόνια αργό­τερα ανέ­στειλε τη λει­τουρ­γία του κόμ­μα­τός του.

Έντονες συζη­τή­σεις προ­κά­λεσε η απόφασή του το 2004 να συμπε­ρι­λη­φθεί ως ανε­ξάρ­τη­τος συνερ­γα­ζό­με­νος σε εκλό­γιμη θέση στο ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας του ΠΑΣΟΚ.

Η ίδρυση της «Δράσης»

Τον Μάρτιο του 2009 επέ­στρεψε στην προ­σπά­θεια δημιουρ­γίας ενός αυτό­νο­μου φιλε­λεύ­θε­ρου πολι­τι­κού φορέα.

Μαζί με τον Βασίλη Κοντο­γιαν­νό­πουλο και τον Γιάννη Μπου­τάρη ίδρυσε τη «Δράση», ανα­λαμ­βά­νο­ντας την ηγεσία της.

Το 2012 η «Δράση» συνερ­γά­στηκε εκλο­γικά με τη «Δημιουρ­γία, Ξανά!». Στις εκλογές του Ιουνίου το κοινό σχήμα συγκέ­ντρωσε 1,59% και δεν κατά­φερε να περάσει το όριο του 3% για την είσοδο στη Βουλή.

Λίγες ημέρες αργό­τερα, στις 19 Ιουνίου 2012, ο Στέ­φα­νος Μάνος υπέβαλε την παραί­τησή του από την ηγεσία της «Δράσης», δηλώ­νο­ντας παράλ­ληλα ότι θα παρέ­μενε ενεργός.

Η Πλάκα, οι πεζο­δρο­μή­σεις και οι παρα­δο­σια­κοί οικι­σμοί

Ο Στέ­φα­νος Μάνος συνέ­δεσε το όνομά του με παρεμ­βά­σεις στην πολε­ο­δο­μία, στο περι­βάλ­λον και στην καθη­με­ρι­νό­τητα των πόλεων. Επί των ημερών του προ­ώ­θησε την προ­στα­σία εκα­το­ντά­δων παρα­δο­σια­κών οικι­σμών, ενώ καθιε­ρώ­θη­καν αυστη­ρό­τε­ροι περι­βαλ­λο­ντι­κοί κανόνες και πρό­στιμα για βιο­μη­χα­νίες που προ­κα­λού­σαν ρύπανση.

Χαρα­κτη­ρι­στική θεω­ρεί­ται η παρέμ­βασή του για την Πλάκα, όπου προ­ώ­θησε την πεζο­δρό­μηση και την απο­μά­κρυνση των νυχτε­ρι­νών κέντρων. Επίσης, επί της θητείας του έγιναν πεζο­δρο­μή­σεις στην Αθήνα και προ­ω­θή­θη­καν οι λεω­φο­ρειο­λω­ρί­δες. δημό­σιες συγκοι­νω­νίες.

Στην ίδια κατεύ­θυνση εντά­χθη­καν η προ­ώ­θηση των πρώτων παι­δό­το­πων, η από­συρση παλαιών και ρυπο­γό­νων αυτο­κι­νή­των σε μια εποχή κατά την οποία το νέφος απο­τε­λούσε μείζον πρό­βλημα για την Αθήνα, καθώς και η απο­μά­κρυνση των εγκα­τα­στά­σεων φωτα­ε­ρίου από το κέντρο της πόλης.

Μετρό, Σπάτα, Αττική Οδός και Ρίο-Αντίρριο

Παράλ­ληλα, κατά την κυβερ­νη­τική του δια­δρομή, προ­ώ­θησε μεγάλα έργα υπο­δο­μών. Επί των ημερών του προ­χώ­ρησε η σύμβαση για την κατα­σκευή του Μετρό της Αθήνας, ενώ ο ίδιος είχε ενεργό ρόλο στην προ­ώ­θηση της μετα­φο­ράς του αερο­δρο­μίου από το Ελλη­νικό στα Σπάτα.

Επίσης, προ­ώ­θησε την απε­μπλοκή του σχε­δια­σμού της Αττικής Οδού και τις δια­δι­κα­σίες για τη γέφυρα Ρίου – Αντιρ­ρίου.

Η κινητή τηλε­φω­νία και το άνοιγμα των αγορών

Με την κυβερ­νη­τική του παρου­σία συν­δέ­θηκε η θεσμική είσοδος της κινητής τηλε­φω­νίας στην Ελλάδα. Ο Στέ­φα­νος Μάνος υπήρξε ένθερ­μος υπο­στη­ρι­κτής της απε­λευ­θέ­ρω­σης αγορών και της μεγα­λύ­τε­ρης συμ­με­το­χής του ιδιω­τι­κού τομέα στην οικο­νο­μία. Σε αυτό το πλαίσιο περι­λαμ­βά­νο­νται η απε­λευ­θέ­ρωση της ραδιο­φω­νίας και παρεμ­βά­σεις για το άνοιγμα αγορών που βρί­σκο­νταν υπό τον μονο­πω­λιακό έλεγχο κρα­τι­κών οργα­νι­σμών, όπως η ΔΕΗ και ο ΟΤΕ.

Ο Στέ­φα­νος Μάνος είχε τιμηθεί από τη Γαλλική Δημο­κρα­τία με τον τίτλο του Ιππότη της Λεγε­ώ­νος της Τιμής.

Η ανάρ­τηση του στενού του συνερ­γάτη Αρι­στο­τέλη Αϊβα­λιώτη

«Κάποιοι τον κατη­γο­ρού­σαν σαν «ανάλ­γητο», γιατί απλά δεν χάιδευε αυτιά. Αλλά εμείς που τον ξέραμε, βλέπαμε έναν ευαί­σθητο άνθρωπο, με τερά­στιες γνώσεις, με ένα φαντα­στικό πρα­κτικό μυαλό, και με ένα ανε­ξά­ντλητο χιούμορ. Ενας πραγ­μα­τικά «Ανα­γεν­νη­σια­κός» άνθρω­πος. Πάει πια. Θα μας λείψει. Αλλά δεν θα τον ξεχά­σουμε», έγραψε σε ανάρ­τησή του ο στενός του συνερ­γά­της και πρώην ΓΓ του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος Αρι­στο­τέ­λης Αϊβα­λιώ­της.

Ανα­λυ­τικά η ανάρ­τησή του:

«Θρηνώ και οδύ­ρο­μαι όταν εννοήσω τον θανατον»

Όλοι οι άνθρω­ποι είμαστε μόρια σκόνης, διά­σπαρτα στο απέ­ρα­ντο σύμπαν. Οπως τα πεφτα­στέ­ρια που βλέ­πουμε στον νυχτε­ρινό ουρανό. Αλλα μικρά, σαν κόκκοι άμμου, άλλα μεγάλα, σαν τερά­στιοι βράχοι που αφήνουν μια μεγάλη φωτεινή τροχιά στον ορί­ζο­ντα.

Τέτοιος τερά­στιος βράχος ήταν ο Στέ­φα­νος Μάνος που μας άφησε σήμερα.

Φαντά­ζο­μαι, σαν και εμένα θα υπάρ­χουν ακόμα πολλοί που σήμερα αισθά­νο­νται ορφανοί. Γιατί ο Στέ­φα­νος Μάνος για πολλά χρόνια μας έδινε ελπίδα ότι ορθο­λο­γι­σμός και πολι­τική δεν είναι έννοιες ασύμ­βα­τες. Γιατί το πολύ­μορφο έργο που άφηνε όπου του δινόταν η ευκαι­ρία βελ­τί­ωνε την ζωή όλων μας. Και γιατί, για όσους τον γνώ­ρι­ζαν πιο προ­σω­πικά, ήταν ένας ωραίος άνθρω­πος.

Ο Στέ­φα­νος Μάνος μπόρεσε να βρει κου­ρά­γιο και να αφήσει τον χώρο των επι­χει­ρή­σεων, στον οποίο θα είχε λάμψει ίσως περισ­σό­τερο, και να μπει στην πολι­τική το 1977, με την παρό­τρυνση ενός άλλου μεγάλου, του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή. Το διά­στημα 1977-1981 καθώς και εκείνο του 1990-1993 του δόθηκε η δυνα­τό­τητα, σαν υπουρ­γός να βάλει την σφρα­γίδα του στα σημα­ντι­κό­τερα έργα που σήμερα θεω­ρούμε την μηχανή της ανά­πτυ­ξης της χώρας. Η πολε­ο­δο­μική ανα­μόρ­φωση, το αερο­δρό­μιο Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος, το Μετρό της Αθήνας, η Αττική Οδός, το σύστημα των παρα­χω­ρή­σεων, και τόσα άλλα είναι έργα του Στέ­φα­νου Μανου, σε αυτό το σύντομο παρά­θυρο διοί­κη­σης του.

Του χρω­στάμε πολλά. Πόσα περισ­σό­τερα θα ήταν αν το πολι­τικό σύστημα δεν τον απέρ­ρι­πτε τόσο σύντομα. Γιατί ο Στέ­φα­νος Μάνος είχε ένα χαρα­κτη­ρι­στικό, που για κάποιους ήταν θαυ­μα­στό, για άλλους ανάθεμα: έλεγε τα σύκα σύκα και την σκάφη σκάφη και δεν συμ­βι­βα­ζό­ταν εύκολα με ισορ­ρο­πίες. Ετσι, στην μικρή μας ελλη­νική παρέα, όπου όλοι θέλουν να κρατάνε τους άλλους από κάπου, αυτός ήταν ένας μόνος του.

Μόνος, αλλά Μάνος.

Προ­σπά­θησε να ξεπε­ρά­σει τον απο­κλει­σμό με την δημιουρ­γία νέων κομ­μά­των, υπό την ηγεσία του, το 1999 με τους Φιλε­λεύ­θε­ρους, το 2008 με την Δράση. Η απο­τυ­χία του σημα­το­δο­τεί, μεταξύ άλλων, την απο­τυ­χία του ελλη­νι­κού πολι­τι­κού συστή­μα­τος και της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας να πει­ρα­μα­τί­ζε­ται και να δοκι­μά­ζει κάτι άλλο, εκτός από τις δια­φο­ρε­τι­κές απο­χρώ­σεις του λαϊ­κι­σμού.

Ίσως σε μια άλλη χώρα τα πει­ρά­ματα του Στε­φα­νου Μανου να είχαν ευτυχή κατά­ληξη. Ισως σε μια άλλη εποχή, μια άλλη χρονική στιγμή. Ομως, παρόλη την απο­τυ­χία, για όσους ζήσαμε μαζί του αυτήν την δια­δρομή, τι σχολείο ήταν αυτό, τι κατα­πλη­κτική εμπει­ρία.

Για εμάς τους φανα­τι­κούς φίλους και οπαδούς του ο Στέ­φα­νος Μάνος αντι­προ­σώ­πευε μια ελπίδα για την Ελλάδα. Αλλά ήταν και ένας ωραίος άνθρω­πος.

Κάποιοι τον κατη­γο­ρού­σαν σαν «ανάλ­γητο», γιατί απλά δεν χάιδευε αυτιά. Αλλά εμείς που τον ξέραμε, βλέπαμε έναν ευαί­σθητο άνθρωπο, με τερά­στιες γνώσεις, με ένα φαντα­στικό πρα­κτικό μυαλό, και με ένα ανε­ξά­ντλητο χιούμορ. Ενας πραγ­μα­τικά «Ανα­γεν­νη­σια­κός» άνθρω­πος

Πάει πια. Θα μας λείψει. Αλλά δεν θα τον ξεχά­σουμε.

Captain, oh, my Captain.

Πηγή: protothema.gr