Χαράλαμπος Ψαράς: «Στόχος μας είναι στις 11 Σεπτεμβρίου να μην υπάρχει κανένα κενό σε κανένα νησί»

Κύριε Ψαρά, βρι­σκό­μα­στε στην καρδιά του Αυγού­στου και η προ­ε­τοι­μα­σία για την νέα σχολική χρονιά κορυ­φώ­νε­ται. Ποια είναι η εικόνα ανα­φο­ρικά με τους μόνι­μους διο­ρι­σμούς στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου;

Βρι­σκό­μα­στε πράγ­ματι σε πλήρη κινη­το­ποί­ηση καθ’ όλη τη διάρ­κεια του καλο­και­ριού. Όλα τα στελέχη της εκπαι­δευ­τι­κής διοί­κη­σης επε­ξερ­γα­ζό­μα­στε τις απα­ραί­τη­τες υπη­ρε­σια­κές μετα­βο­λές, ώστε με το πρώτο κου­δούνι να είμαστε απόλυτα έτοιμοι. Για το Νότιο Αιγαίο ανα­κοι­νώ­θη­καν συνο­λικά 584 μόνιμοι διο­ρι­σμοί εκπαι­δευ­τι­κών στη Γενική και την Ειδική Αγωγή. Από αυτούς, οι 245 κατευ­θύ­νο­νται στα Δωδε­κά­νησα, με την κατα­νομή να δια­μορ­φώ­νε­ται σε 112 θέσεις στην Πρω­το­βάθ­μια και 133 στη Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Εκπαί­δευση. Πρό­κει­ται για μια ιδιαί­τερα θετική εξέλιξη που ενι­σχύει ουσια­στικά το έμψυχο δυνα­μικό των νησιών μας.

Ποιο είναι το ακριβές χρο­νο­διά­γραμμα για την τοπο­θέ­τηση των νέων εκπαι­δευ­τι­κών και πότε θα ολο­κλη­ρω­θεί η ανάληψη υπη­ρε­σίας;

Οι δια­δι­κα­σίες τρέχουν με εντα­τι­κούς ρυθμούς. Ένα μέρος των απα­ραί­τη­των υπη­ρε­σια­κών δια­δι­κα­σιών δρο­μο­λο­γεί­ται αυτές τις ημέρες, γύρω από τον Δεκα­πε­νταύ­γου­στο, και αμέσως μετά, μετά τις 20 με 25 Αυγού­στου, οι συνά­δελ­φοι θα ανα­λά­βουν υπη­ρε­σία και θα δηλώ­σουν τις προ­τι­μή­σεις τους για τις συγκε­κρι­μέ­νες σχο­λι­κές μονάδες. Μέχρι τα τέλη Αυγού­στου οι Διευ­θύν­σεις Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης θα έχουν πλήρη και σαφή εικόνα για τα πραγ­μα­τικά λει­τουρ­γικά κενά που απο­μέ­νουν, ώστε αυτά να δηλω­θούν έγκαιρα στο Υπουρ­γείο Παι­δείας και να καλυ­φθούν από την πρώτη φάση των ανα­πλη­ρω­τών στις αρχές Σεπτεμ­βρίου.

Καλύ­πτουν οι 584 μόνιμοι διο­ρι­σμοί το σύνολο των πραγ­μα­τι­κών αναγκών της περιο­χής σας ή παρα­μέ­νει η ανάγκη για μεγάλο αριθμό ανα­πλη­ρω­τών;

Είναι σημα­ντικό να γίνει σαφής η διά­κριση ανάμεσα στα οργα­νικά και τα λει­τουρ­γικά κενά. Το Υπουρ­γείο Παι­δείας κινεί­ται πλέον σταθερά στον κανόνα της ανα­λο­γίας «ένα προς ένα», δηλαδή για κάθε απο­χώ­ρηση λόγω συντα­ξιο­δό­τη­σης να πραγ­μα­το­ποιεί­ται ένας μόνιμος διο­ρι­σμός, κάτι που ξεπερνά τους περιο­ρι­σμούς παλαιό­τε­ρων ετών. Ωστόσο, οι μόνιμοι διο­ρι­σμοί καθο­ρί­ζο­νται σε κεντρικό επίπεδο με βάση τις δημο­σιο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες και τις συντα­ξιο­δο­τή­σεις. Τα πραγ­μα­τικά λει­τουρ­γικά κενά σε μια νησιω­τική περιοχή είναι συνήθως περισ­σό­τερα από τις συντα­ξιο­δο­τή­σεις. Οι μόνιμοι διο­ρι­σμοί καλύ­πτουν σημα­ντικό τμήμα των οργα­νι­κών κενών, αλλά η πλήρης εξι­σορ­ρό­πηση επι­τυγ­χά­νε­ται πάντα συν­δυα­στικά με τους ανα­πλη­ρω­τές εκπαι­δευ­τι­κούς.

Πόσο συμ­βάλ­λει ο θεσμός του μόνιμου διο­ρι­σμού στη στα­θε­ρό­τητα των σχο­λείων μας στα νησιά;

Η συμβολή είναι κατα­λυ­τική. Οι νεο­διο­ρι­ζό­με­νοι εκπαι­δευ­τι­κοί ανα­λαμ­βά­νουν τη δέσμευση να παρα­μεί­νουν στην περιοχή τοπο­θέ­τη­σής τους για του­λά­χι­στον δύο έτη. Αυτή η διετής παρα­μονή δημιουρ­γεί ένα απα­ραί­τητο πλαίσιο στα­θε­ρό­τη­τας. Δεν προ­σφέ­ρει ασφά­λεια μόνο στους ίδιους τους εκπαι­δευ­τι­κούς για τον προ­γραμ­μα­τι­σμό της ζωής τους, αλλά πρω­τί­στως στους μαθητές, στις μαθή­τριες και στις τοπικές κοι­νω­νίες των νησιών μας. Η συνέ­χεια στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία και η οικο­δό­μηση στα­θε­ρών σχέσεων εμπι­στο­σύ­νης μέσα στη σχολική κοι­νό­τητα είναι ανε­κτί­μη­της αξίας για τα νησιά μας.

Ποιος είναι ο κεντρι­κός επι­χει­ρη­σια­κός στόχος για την πρώτη ημέρα έναρξης των μαθη­μά­των;

Ο στόχος μας είναι ξεκά­θα­ρος και αδια­πραγ­μά­τευ­τος: Στις 11 Σεπτεμ­βρίου, την ημέρα του αγια­σμού, να μην υπάρχει κανένα πρωινό κενό σε κανένα μικρό ή μεγάλο νησί του Νοτίου Αιγαίου. Εργα­ζό­μα­στε μεθο­δικά ώστε τα σχολεία μας, από το πιο κεντρικό λύκειο της Ρόδου μέχρι το πιο απο­μα­κρυ­σμένο δημο­τικό των μικρών νησιών, να ξεκι­νή­σουν τη λει­τουρ­γία τους με πλήρη επάρ­κεια διδα­κτι­κού προ­σω­πι­κού.

Τις τελευ­ταίες ημέρες είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας ανα­φο­ρές για ανα­στολή λει­τουρ­γίας 11 σχο­λι­κών μονάδων στα Δωδε­κά­νησα. Τι ακριβώς συμ­βαί­νει με αυτές τις περι­πτώ­σεις;

Είναι απόλυτα φυσικό η επι­και­ρό­τητα να ανα­κυ­κλώ­νει ειδή­σεις, όμως οφεί­λουμε να ενη­με­ρώ­νουμε τους πολίτες με τη μέγιστη ακρί­βεια. Δεν πρό­κει­ται για σχολεία που έκλει­σαν ξαφνικά φέτος. Αν ανα­τρέ­ξει κανείς στα δημο­σιεύ­ματα των προη­γού­με­νων ετών, την ίδια ακριβώς περίοδο, θα δια­πι­στώ­σει ότι πρό­κει­ται για τις ίδιες σχο­λι­κές μονάδες που βρί­σκο­νται σε ανα­στολή εδώ και χρόνια λόγω έλλει­ψης μαθη­τι­κού δυνα­μι­κού. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, η Περι­φε­ρειακή Διεύ­θυνση κατα­γρά­φει την υφι­στά­μενη κατά­σταση και ενη­με­ρώ­νει το Υπουρ­γείο Παι­δείας, το οποίο με τη σειρά του εκδίδει θεσμικά και δημόσια τις σχε­τι­κές απο­φά­σεις ανα­στο­λής. Είναι μια τυπική διοι­κη­τική δια­δι­κα­σία που επα­να­λαμ­βά­νε­ται ετησίως και δεν απο­τε­λεί αιφ­νί­διο γεγονός.

Για ποιους λόγους οδη­γού­νται αυτά τα σχολεία σε ανα­στολή λει­τουρ­γίας;

Ο βασικός λόγος είναι η έλλειψη μαθητών, σε συν­δυα­σμό με τις επι­λο­γές των ίδιων των οικο­γε­νειών. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι το παρά­δειγμα του δημο­τι­κού σχο­λείου στην Κρη­τη­νία της Ρόδου. Εδώ και χρόνια, οι γονείς της περιο­χής επι­λέ­γουν να εγγρά­φουν τα παιδιά τους στη γει­το­νική μεγα­λύ­τερη σχολική μονάδα της Έμπωνας, η οποία είναι πολυ­θέ­σια και παρέχει περισ­σό­τερα τμήματα, εκπαι­δευ­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και δυνα­τό­τη­τες κοι­νω­νι­κο­ποί­η­σης. Το ίδιο συμ­βαί­νει και σε άλλες περι­πτώ­σεις, όπως σε συγκε­κρι­μένα σχολεία στην Κάρπαθο ή σε άλλα σημεία του νομού. Όταν δεν υπάρ­χουν εγγε­γραμ­μέ­νοι μαθητές, η πολι­τεία οφείλει τυπικά να ανα­στεί­λει τη λει­τουρ­γία της μονάδας.

Τι ρόλο παίζει το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα στη λει­τουρ­γία των σχο­λείων της περι­φέ­ρειάς μας;

Το δημο­γρα­φικό είναι αναμ­φι­σβή­τητα μια εθνική πρό­κληση. Παρα­τη­ρούμε μια στα­διακή μείωση του μαθη­τι­κού πλη­θυ­σμού, η οποία ωστόσο εξε­λίσ­σε­ται με μικρά ποσοστά κάθε χρόνο και δεν προ­κα­λεί ξαφ­νι­κές καταρ­ρεύ­σεις από τη μία μέρα στην άλλη. Εμείς, ως εκπαι­δευ­τική διοί­κηση, δεν αντι­με­τω­πί­ζουμε τα σχολεία με στενά λογι­στικά κρι­τή­ρια. Η βούλησή μας είναι ξεκά­θαρη: Θέλουμε σχο­λι­κές μονάδες σε όλα τα νησιά μας. Η παρου­σία του σχο­λείου απο­τε­λεί πυρήνα ζωής, πολι­τι­σμού και ελπίδας για τις τοπικές κοι­νω­νίες, ιδιαί­τερα στα μικρά και ακρι­τικά νησιά.

Εάν σε κάποιο χωριό ή νησί αυξηθεί ξανά ο αριθμός των παιδιών, υπάρχει η δυνα­τό­τητα να επα­να­λει­τουρ­γή­σει ένα σχολείο που τελεί σε ανα­στολή;

Απο­λύ­τως. Η ανα­στολή λει­τουρ­γίας δεν είναι ορι­στικό κλεί­σιμο ή κατάρ­γηση. Εάν αύριο στην Κρη­τη­νία, σε ένα χωριό της Καρ­πά­θου ή σε ένα μικρό νησί συγκε­ντρω­θεί ο απαι­τού­με­νος αριθμός μαθητών —ακόμα και δέκα παιδιά— και οι οικο­γέ­νειες ζητή­σουν τη λει­τουρ­γία του σχο­λείου, η υπη­ρε­σία μας θα κινηθεί άμεσα για την επα­να­λει­τουρ­γία του. Η εκπαι­δευ­τική διοί­κηση είναι πάντοτε έτοιμη να στη­ρί­ξει κάθε τοπική κοι­νό­τητα. Στόχος μας παρα­μέ­νει η διαρκής, ισχυρή εκπαι­δευ­τική παρου­σία σε κάθε γωνιά του Νοτίου Αιγαίου.