Υψηλές πληρότητες εν μέσω Γεωπολιτικών Αναταράξεων, αλλά με συγκρατημένη καταναλωτική δαπάνη

Ο γραμματέας της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, κ. Τάσος Χατζηλιαμής, προβαίνει σε έναν εφ’ όλης της ύλης απολογισμό της τουριστικής περιόδου, αναλύοντας τις επιπτώσεις της διεθνούς αστάθειας, τη στροφή των ταξιδιωτών στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής (last minute), τις διαπραγματεύσεις για τα νέα συμβόλαια, καθώς και τις προοπτικές του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Αν και η τουριστική περίοδος, βρίσκεται ακόμη σε πλήρη εξέλιξη, με την δραστηριότητα να χτυπά «κόκκινο» στην Ελλάδα και στις τουριστικές περιοχές, ο απολογισμός της μέχρι τώρα πορείας του τουρισμού αποδείχθηκε μια σύνθετη εξίσωση. Η φετινή τουριστική χρονιά ξεκίνησε με έντονο προβληματισμό και σοβαρές προκλήσεις, εξαιτίας των ευρύτερων γεωπολιτικών αναταράξεων στη Μέση Ανατολή, όπου η κατάσταση δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί. Παρά τις αρχικές αβεβαιότητες και την υποχώρηση των προκρατήσεων (early bookings), η Ρόδος κατάφερε να επιδείξει αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα και να καταγράψει εξαιρετικές πληρότητες, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ανάμεσα στους κορυφαίους και πιο δημοφιλείς προορισμούς της Μεσογείου.
Ωστόσο, η εικόνα των γεμάτων ξενοδοχείων δεν συνεπάγεται απαραίτητα και αντίστοιχη αύξηση στα συνολικά έσοδα. Οι αλλαγές στο προφίλ του σύγχρονου ταξιδιώτη, η οικονομική πίεση που υφίστανται τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και η μετατόπιση προς τις κρατήσεις «ultra last minute» διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον στην τουριστική αγορά. Για τις εξελίξεις αυτές, τη φετινή κίνηση, τις διαπραγματεύσεις των συμβολαίων της επόμενης περιόδου αλλά και τις τιμολογιακές τάσεις, μίλησε αναλυτικά στην ‘δ’ ο Γραμματέας της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου, κ. Τάσος Χατζηλιαμής.
Από τα Early Bookings στο Ultra Last Minute:
Η αλλαγή του Μοντέλου
Όπως διαπιστώνεται, η φετινή σεζόν χαρακτηρίστηκε από μια απότομη μετατόπιση στη συμπεριφορά των καταναλωτών, οι οποίοι καθυστέρησαν σημαντικά τον προγραμματισμό των διακοπών τους λόγω της διεθνούς αβεβαιότητας. Αναφερόμενος στη ροή των κρατήσεων και στον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η ζήτηση, ο κ. Τάσος Χατζηλιαμής εξήγησε τη δυναμική που διαμορφώθηκε στην αγορά:
«Η εικόνα αυτή τη στιγμή που έχουμε στο peak της high season είναι η εξής: έχουμε μεταφερθεί στο ‘ultra last minute’ λόγω της ανάφλεξης στην Μέση Ανατολή (με τα ακόλουθα του πολέμου) ενώ τα early bookings μειώθηκαν πάρα πολύ. Η τελευταία περίοδος των early bookings από τον Φεβρουάριο και μετά φτάσαμε πολύ νωρίτερα από την προηγούμενη σεζόν, στο last minute. Όσον αφορά τη Ρόδο, τα πράγματα είναι καλά σε σχέση με άλλους προορισμούς διότι δούλεψε αρκετά το last minute. Συνεπώς, το demand (η ζήτηση) για την Ρόδο ήταν πολύ δυνατή στις βασικές της αγορές -ακόμα και σε αγορές που είχαν προβλήματα όπως η αγορά του Ισραήλ παραδείγματος χάρη. Μπορούμε να πούμε γενικότερα, ότι η Ρόδος για άλλη μια φορά γέμισε με το παραπάνω».
Το Προφίλ του «Last Minute» πελάτη
και η συγκράτηση
των Δαπανών
Παρά το γεγονός ότι οι αριθμοί των αφίξεων και η πληρότητα των καταλυμάτων κυμαίνονται σε πολύ υψηλά επίπεδα, η τουριστική αγορά διαπιστώνει μεταβολή στην καταναλωτική συμπεριφορά των επισκεπτών. Ο ταξιδιώτης της τελευταίας στιγμής διαθέτει διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνον που προγραμματίζει τις διακοπές του μήνες πριν, ενώ η γενικότερη οικονομική ύφεση στην Ευρώπη επηρεάζει τις δαπάνες εκτός ξενοδοχείου. Περιγράφοντας αυτή την πραγματικότητα, ο γραμματέας της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου υπογράμμισε τα εξής:
«Ο last minute πελάτης όπως ξέρουμε όλοι, είναι διαφορετικός από τον πελάτη του first minute σχετικά με την ποιότητα. Αυτά που θα ξοδέψει ο συγκεκριμένος πελάτης είναι λιγότερα από αυτά του πελάτη του first minute. Εμείς, ίσως πήραμε κι ένα κομμάτι των πελατών που θα πήγαιναν σε διαφορετικό destination λέω για παράδειγμα την Αίγυπτο, διότι ήταν μια από τις χώρες που επιλέγουν περισσότερο στις κρατήσεις λόγω της απόστασης με τις χώρες της Μέσης Ανατολής. Αυτή τη στιγμή το βλέπω και το συζητάω με όλους τους συναδέλφους αλλά και ξενοδόχους ότι φέτος γίναμε ultra last minute… Παρόλα αυτά είμαστε γεμάτοι. Η αλήθεια είναι ότι η σεζόν πήγε καλά σε θέματα πληρότητας όπως είπαμε πριν. Αλλά εδώ ίσως συμφωνήσω ότι στο τέλος της μέρας ο τζίρος που θα επέλθει από τους πελάτες που είχαμε -παρότι γεμάτοι- ίσως είναι μικρότερος από άλλες χρονιές λόγω του ότι οι πελάτες ξοδεύουν λιγότερα βγαίνουν στην αγορά έξω ξοδεύουν λιγότερα. Ο πελάτης πλέον είτε είναι υψηλού εισοδήματος είτε είναι χαμηλού εισοδήματος είναι φειδωλός στο τι θα ξοδέψει. Δεν θα μειώσει τις φορές που θα ταξιδέψει ή δεν θα αποφασίσει να μην ταξιδέψει γιατί είναι απόλυτη ανάγκη για τον μέσο Ευρωπαίο να ταξιδέψει, αλλά θα είναι φειδωλός γιατί δεν ξέρει τι τον περιμένει το επόμενο διάστημα. Ποια κόστη ενδέχεται να έχει και τι κρίσεις θα πρέπει να περάσει μέσα στο χειμώνα γιατί ζούμε σε μία περίοδο συνεχών κρίσεων και οι πελάτες μας, το γνωρίζουν αυτό. Γι αυτό είναι πολύ φειδωλοί με τις δαπάνες και τα έξοδα όταν έρχονται διακοπές. Ωστόσο, πρέπει οπωσδήποτε να κάνουν διακοπές γιατί αυτό υο θεωρούν απαραίτητο».
Καθυστερήσεις
στη σύναψη των νέων συμβολαίων
για τη σεζόν του 2027
Παράλληλα με την εξέλιξη της τρέχουσας τουριστικής περιόδου, οι επαγγελματίες του κλάδου βρίσκονται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων με τους διεθνείς Tour Operators για τη συνομολόγηση των συμβολαίων της επόμενης χρονιάς. Η διαδικασία αυτή εμφανίζει φέτος χρονική μετάθεση, καθώς η αβεβαιότητα των αγορών και οι υπολογισμοί του λειτουργικού κόστους καθυστερούν την οριστικοποίηση των συμφωνιών.
Σχετικά με την πορεία των συμβολαίων και το χρονοδιάγραμμα των διαπραγματεύσεων, ο κ. Χατζηλιαμής σημείωσε τα εξής:
«Αυτή την περίοδο, είμαστε στο peak της σύναψης των συμβολαίων για το 2027 -το οποίο έχει καθυστερήσει λίγο. Εν πρώτοις να σας πω ότι η περίοδος των συμβολαίων έχει επιμηκυνθεί κι έχει πάει περισσότερο προς τον Αύγουστο. Συνήθως ο Ιούλιος ήταν ο μήνας των συμβολαίων ξεκινούσαμε από τον Ιούνιο καθότι ξεκινούν και οι πωλήσεις για την επόμενη σεζόν ειδικά για μεγάλες αγορές όπως είναι η Αγγλία και η Γερμανία. Πλέον και άλλες αγορές έχουν ωριμάσει και πουλάνε νωρίτερα. Συνεπώς ήδη μέσα στον Ιούλιο έπρεπε να είχαν τελειώσει τα συμβόλαια. Αυτό που διαπιστώνω προσωπικά και άλλοι συνάδελφοι είναι ότι έχουμε επεκταθεί μέσα στον Αύγουστο κι ενδέχεται να πιάσουμε και τις αρχές Σεπτέμβρη για την ολοκλήρωση των συμβολαίων της επόμενης χρονιάς. Αυτή είναι μία διαπίστωση».
Τιμολογιακές αυξήσεις
και το κόστος λειτουργίας των ξενοδοχείων
Ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα στις συζητήσεις για την νέα τουριστική περίοδο είναι η διαμόρφωση των τιμών. Η άνοδος του πληθωρισμού, το ενεργειακό κόστος και οι αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών πιέζουν τις τουριστικές επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να βρουν την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της διατήρησης της ανταγωνιστικότητας και της κάλυψης των αυξημένων εξόδων τους. Αναλυτικότερα, για το θέμα των τιμών και του προϋπολογισμού, ο κ. Χατζηλιαμής υπογράμμισε:
«Η αύξηση του κόστος έχει επηρεάσει φυσικά όλο τον κόσμο και τις επιχειρήσεις -μεταξύ των οποίων και οι ξενοδόχοι. Επομένως, δεν θα μπορέσουν να απορροφήσουν οι ίδιοι τις όποιες αυξήσεις και θα πρέπει να μετακυληθούν στους πελάτες όπως και με κάθε άλλο αγαθό προϊόν. Αλλά θεωρώ ότι αυτές θα είναι σε λογικά επίπεδα. Επιπλέον, θεωρώ πως οι ξενοδόχοι καταλαβαίνουν ότι υπάρχει μία πίεση στο πορτοφόλι των μελλοντικών μας πελατών και άρα είναι επιεικείς ως προς τις αυξήσεις που ζητούν –αν και είναι λογικό να τις ζητούν. Η διαπίστωση που είπα και πριν, ισχύει κι εδώ. Κάποιοι κάνουν υπολογισμούς για το τι να ζητήσουν όσον αφορά στις αυξήσεις και γι αυτό έχουμε καθυστερήσεις. Αν εξαιρέσουμε λίγο όπως είπαμε τα σκαμπανεβάσματα της ευρωπαϊκής αγοράς οι υπόλοιπες αγορές είναι όπως και πέρσι άλλος λίγο παραπάνω, άλλος λίγο παρακάτω αλλά δεν έχουμε μεγάλες αποκλίσεις στις αγορές που είχαμε».
Η ανθεκτικότητα
του ελληνικού Brand
και ο ανταγωνισμός
στη Μεσόγειο
Παρά τις αντιξοότητες, η Ελλάδα και ειδικότερα η Ρόδος απέδειξαν εκ νέου την ισχυρή ελκυστικότητα και τη σταθερότητα του τουριστικού τους προϊόντος. Η γεωπολιτική ασφάλεια που προσφέρει η χώρα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα επιλογής, ιδιαίτερα όταν γειτονικοί προορισμοί αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις εξαιτίας των διεθνών συγκρούσεων και των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Συγκρίνοντας την πορεία της Ελλάδας με άλλους προορισμούς της λεκάνης της Μεσογείου, ο κ. Χατζηλιαμής ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Ειδικά φέτος ενισχύθηκε πάρα πολύ το brand της Ελλάδας και το διαπιστώσαμε αυτό άμεσα τον περασμένο Φεβρουάριο που ξεκίνησαν οι ταραχές στην Μέση Ανατολή, παρότι υπήρχε μια γενικότερη παγωμάρα (και το διαπιστώσαμε και στην έκθεση του Βερολίνου αργότερα) είδαμε ότι ήταν γι άλλη μια φορά ένα πολύ δυνατό brand. Η Ελλάδα, έδειξε μεγάλη ανθεκτικότητα. Το βλέπουμε σε όλες τις αγορές έστω και με μικρές αποκλίσεις, κι αυτό γιατί έχουν διαφορετικές αγορές σε κάθε νησιά και κάθε περιφερειακά αεροδρόμια. Ωστόσο αυτή τη στιγμή κερδισμένοι ήταν εν πρώτοις η Ισπανία λόγω και της απόστασης που έχουν από την περιοχή του προβλήματος και δευτερευόντως εμείς η Ελλάδα. Το διαπιστώσαμε διότι όταν γέμιζαν οι Ισπανοί γεμίζαμε και εμείς ενώ άλλες χώρες είχαν πρόβλημα. Π.χ. η Τουρκία, συνεχίζει να έχει έντονο πρόβλημα ακόμα και τώρα ενώ, και η Κύπρος –δυστυχώς- δεν έχει ανακάμψει στα νούμερα που είχε πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν. Άρα λοιπόν θεωρώ ότι γι άλλη μια φορά το ελληνικό brand αλλά και το ροδίτικο όπως έχουμε συζητήσει πολλές φορές έδειξε την ανθεκτικότητά του ακόμη σε μία ακόμη περίοδο κρίσεων».
Η άνοδος της Αθήνας
και το φαινόμενο
του City Hopping
Παράλληλα με τους νησιωτικούς προορισμούς, εντυπωσιακή ανάπτυξη καταγράφει και ο τουρισμός πόλεων στην πρωτεύουσα. Η Αθήνα έχει εξελιχθεί σε έναν αυτόνομο, ελκυστικό προορισμό διεθνούς βεληνεκούς, προσελκύοντας επενδύσεις και ταξιδιώτες από αγορές μακρινών αποστάσεων. Αναφερόμενος στη δυναμική της ελληνικής πρωτεύουσας, ο κ. Τάσος Χατζηλιαμής επεσήμανε:
«Ναι η Αθήνα έχει εκτός από τις μεγάλες επενδύσεις που γίνονται, τόσο στον τουρισμό όσο και σε κατοικίες για ξένους- και πολλά συνέδρια. Συνεπώς, έχει γίνει πλέον ένας ελκυστικός πόλος έλξης για τους ανθρώπους που θέλουν να κάνουν city hopping. Η Αθήνα βρίσκεται, θα έλεγα στο top 10 του ευρωπαϊκού city hopping και ανήκει στη λίστα των πόλεων που πρέπει κάποιος να επισκεφθεί ειδικά αν είναι Αμερικανός, Καναδός ή Ασιάτης. Πρέπει να ξέρετε ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν ταξιδεύουν τόσο συχνά στην Ευρώπη και θεωρούν must σε ένα μακρινό ταξίδι που θα κάνουν, να ενσωματώσουν την Αθήνα. Βέβαια σε αυτό, παίζουν ρόλο και οι συνδέσεις που υπάρχουν. Το αεροδρόμιο ‘Ελευθέριος Βενιζέλος’ έχει κερδίσει πάρα πολύ στη διασυνδεσιμότητά του καθώς έχει πολλές πτήσεις ημερησίως από την Αμερική, από την Ασία, Ινδία κ.λπ.».
Σε κάθε περίπτωση, η τουριστική περίοδος επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο ισχυρά και ανθεκτικά τουριστικά brand παγκοσμίως. Ωστόσο, οι προκλήσεις της επόμενης μέρας απαιτούν προσεκτική διαχείριση, προσαρμοστικότητα στις μεταβαλλόμενες συνήθειες των ταξιδιωτών και λελογισμένη τιμολογιακή πολιτική. Η διατήρηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών παραμένει το κλειδί για να παραμείνει η Ρόδος και η χώρα συνολικά στην κορυφή των προτιμήσεων της διεθνούς τουριστικής αγοράς.