Η οικονομική πίεση και η ακρίβεια διαμορφώνουν νέα δεδομένα στον τουρισμό – Τα στοιχεία του ΙΤΕΠ

Τα πρό­σφατα στοι­χεία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού και της φιλο­ξε­νίας, παρου­σί­ασε η διοί­κηση του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων, σε ειδική Συνέ­ντευξη Τύπου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε τη Δευτέρα, 13 Ιουνίου στο ξενο­δο­χείο Electra Palace.

Κατά την εισα­γω­γική της τοπο­θέ­τηση, η Πρό­ε­δρος του ΙΤΕΠ, κυρία Χρι­στίνα Τετράδη, ανα­φέρ­θηκε στο όραμα του Ινστι­τού­του, που επι­κε­ντρώ­νε­ται στην ανάγκη ο σχε­δια­σμός της εθνικής στρα­τη­γι­κής για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό να βασί­ζε­ται πάνω στα γερά θεμέλια της τεκ­μη­ριω­μέ­νης γνώσης.

Όπως σημεί­ωσε, ο του­ρι­σμός δεν είναι ένας απλός παρα­γω­γι­κός κλάδος της εθνικής μας οικο­νο­μίας, αλλά ένας τομέας με πολύ ισχυρό πολ­λα­πλα­σια­στή. Γι’ αυτό είναι ανα­γκαίο ο του­ρι­σμός να μετρη­θεί σωστά, να κατα­νοη­θεί σε βάθος και να ερμη­νευ­θεί έγκαιρα, ώστε τελικά να πλαι­σιω­θεί από τεκ­μη­ριω­μέ­νες στρα­τη­γι­κές επι­λο­γές. Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντο­πί­ζε­ται και η σπου­δαιό­τητα του ρόλου του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων, που φέτος συμπλη­ρώ­νει 30 χρόνια αδιά­λη­πτης παρου­σίας στον τομέα των εξει­δι­κευ­μέ­νων ερευνών και μετρή­σεων στον του­ρι­στικό κλάδο, καθώς με τη βαθιά γνώση και εμπει­ρία του και με επι­στη­μο­νικό του κύρος, απο­τε­λεί τον κεντρικό φορέα πρω­το­γε­νών δεδο­μέ­νων και μεθο­δο­λο­γι­κής ανέ­λι­ξής τους σε δομη­μένη πλη­ρο­φο­ρία.

«Το Ινστι­τούτο Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων, είναι ο θεσμι­κός μηχα­νι­σμός μέσω του οποίου ο του­ρι­σμός αποκτά μετρή­σιμη πραγ­μα­τι­κό­τητα» ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά η κυρία Τετράδη, εξη­γώ­ντας ότι σε ένα περι­βάλ­λον γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας, κλι­μα­τι­κής πίεσης, ενερ­γεια­κής αστά­θειας και ταχέων αλλαγών στη ζήτηση, το ΙΤΕΠ παράγει πρω­το­γενή στοι­χεία, κατα­γρά­φει τάσεις, μετρά επι­δό­σεις, αναλύει συμπε­ρι­φο­ρές, αποτιμά επι­πτώ­σεις, προ­βλέ­πει μετα­βο­λές και εντο­πί­ζει έγκαιρα κιν­δύ­νους και μετα­το­πί­σεις, δηλαδή δεν προ­βαί­νει σε απλή παρα­κο­λού­θηση του του­ρι­σμού, αλλά στην ουσια­στική απο­κω­δι­κο­ποί­ησή του.

Η κυρία Τετράδη επι­σή­μανε ακόμα, ότι στον κλάδο συχνά κυριαρ­χεί η συγκυ­ριακή απο­τί­μηση, ενώ εδώ και πολλά χρόνια, ο του­ρι­σμός στην Ελλάδα κρί­νε­ται κυρίως από το μέγεθός του, δηλαδή από τις αφίξεις, τις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, τα έσοδα και τις πλη­ρό­τη­τες, τονί­ζο­ντας ωστόσο ότι οι αριθμοί, από μόνοι τους, δεν αρκούν, καθώς η αύξηση δεν ταυ­τί­ζε­ται πάντα με την πρόοδο, η ζήτηση δεν συνε­πά­γε­ται αυτο­μά­τως ανθε­κτι­κό­τητα και η επι­τυ­χία μιας σεζόν δεν απο­τε­λεί από μόνη της στρα­τη­γική, ούτε εγγυά­ται την επι­τυ­χία της επό­με­νης. «Το κρίσιμο ερώτημα σήμερα δεν είναι αν ο του­ρι­σμός ανα­πτύσ­σε­ται, αλλά αν ανα­πτύσ­σε­ται σωστά. Δηλαδή με ποιους όρους, με ποιες επι­πτώ­σεις, με ποια αντοχή στον χρόνο» υπο­γράμ­μισε η κυρία Τετράδη. Σε αυτό το κομβικό σημείο βρί­σκε­ται και η στρα­τη­γική απο­στολή του ερευ­νη­τι­κού έργου του ΙΤΕΠ, καθώς δια­θέ­τει τα εργα­λεία να μετα­σχη­μα­τί­ζει τα δεδο­μένα σε γνώση, τη γνώση σε πρό­βλεψη και την πρό­βλεψη σε εργα­λείο λήψης απο­φά­σεων.

Η κυρία Τετράδη δεν παρέ­λειψε να ανα­φερ­θεί και στις στρα­τη­γι­κές συνερ­γα­σίες του ΙΤΕΠ, το οποίο λει­τουρ­γεί ως ο «θεσμι­κός κρίκος» ανάμεσα σε όλους τους φορείς του κλάδου και της αγοράς, ώστε οι απο­φά­σεις που λαμ­βά­νο­νται να είναι έγκαι­ρες, ρεα­λι­στι­κές, καλά μελε­τη­μέ­νες και περισ­σό­τερο επω­φε­λείς, κατα­λή­γο­ντας πως «ο τρόπος που σχε­διά­ζουμε τον του­ρι­σμό είναι, τελικά, ο τρόπος που σχε­διά­ζουμε την ίδια τη χώρα».

Οικο­νο­μική μεγέ­θυνση και ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του κλάδου – Χωρίς μετα­βο­λές το πρώτο 5μηνο του 2026

Από την πλευρά του ο κύριος Γιώργος Πετρά­κος, Γενικός Διευ­θυ­ντής του Ινστι­τού­του και Καθη­γη­τής Ποσο­τι­κών Μεθόδων και Η/Υ του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου, ανέλυσε την ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του ξενο­δο­χεια­κού δυνα­μι­κού την τελευ­ταία δεκα­ε­τία και τις επι­δρά­σεις της στο μέγεθος της οικο­νο­μίας, του κλάδου και της αξίας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Παράλ­ληλα, τεκ­μη­ρί­ωσε με στοι­χεία από τις πρό­σφα­τες έρευνες του ΙΤΕΠ, την υιο­θέ­τηση από τους Έλληνες ξενο­δό­χους μιας σύγ­χρο­νης επι­χει­ρη­μα­τι­κής κουλ­τού­ρας με ρίζες στην παρά­δοση και στη σχέση με την τοπική κοι­νω­νία σε όρους βιω­σι­μό­τη­τας (Περι­βάλ­λον, Κοι­νω­νία, Δια­κυ­βέρ­νηση) και τις νέες τεχνο­λο­γίες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Τεχνη­τής Νοη­μο­σύ­νης. Επίσης, ανα­φέρ­θηκε στην εξέλιξη της απα­σχό­λη­σης στον κλάδο, αλλά και στις προ­κλή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζει μετά την παν­δη­μία.

Μεταξύ των πολύ σημα­ντι­κών στοι­χείων που παρου­σιά­στη­καν από τον κύριο Πετράκο, συμπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και η μετα­βολή που παρα­τη­ρεί­ται στα ξενο­δο­χεία 4 και 5 αστέρων καθώς και η αύξηση του τζίρου, εξη­γώ­ντας πως «η οικο­νο­μική μεγέ­θυνση που απο­τυ­πώ­νε­ται, συν­δέ­ε­ται άμεσα με την ποιο­τική ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος». Ταυ­τό­χρονα παρα­τη­ρή­θηκε μια πολύ αξιό­λογη αύξηση και στις επεν­δύ­σεις για ανα­και­νί­σεις και επε­κτά­σεις ξενο­δο­χεια­κών μονάδων, οι οποίες άγγιξαν στη διάρ­κεια του 2025 το 1,5 δισ. ευρώ, όπως και στις επεν­δύ­σεις που συν­δέ­ο­νται άμεσα με τη βιω­σι­μό­τητα, στοι­χεία που ενι­σχύ­ουν ιδιαί­τερα την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα του κλάδου.

Ως προς τον τομέα της απα­σχό­λη­σης, ο κλάδος της φιλο­ξε­νίας απορ­ρό­φησε άμεσα πάνω από 225.000 εργα­ζό­με­νους στη διάρ­κεια του 2025, παρου­σιά­ζο­ντας σταθερή αύξηση σε σχέση με τις προη­γού­με­νες χρονιές, ενώ αξιο­ση­μεί­ωτο είναι το γεγονός πως σημα­ντικό ποσοστό διοι­κη­τι­κών θέσεων – αισθητά υψη­λό­τερο σε σύγκριση με άλλους κλάδους – καλύ­φθη­καν από γυναί­κες, στοι­χείο που ανα­δει­κνύει τη σημα­ντική συμβολή του του­ρι­σμού στην ενί­σχυση της γυναι­κείας επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και ηγεσίας.

Κλεί­νο­ντας ο κύριος Πετρά­κος, παρου­σί­ασε τα στοι­χεία για το πρώτο πεντά­μηνο του 2026 (Ιανουά­ριος έως και Μάιος), σύμφωνα με τα οποία δεν παρα­τη­ρεί­ται κάποια σημα­ντική μετα­βολή σε σχέση με την προη­γού­μενη χρονιά, ούτε σε όρους πλη­ρό­τη­τας, ούτε σε όρους τιμής, ενώ σε ξεχω­ρι­στή ενότητα παρου­σιά­στη­καν ανα­λυ­τικά στοι­χεία προ­ο­ρι­σμών, με την Πρόεδρο του ΙΤΕΠ να τονίζει ότι «το πιο σημα­ντικό είναι ότι εξά­γουμε ανα­λυ­τικά στοι­χεία όχι μόνο σε επίπεδο περι­φε­ρεια­κής ενό­τη­τας, αλλά και σε επίπεδο προ­ο­ρι­σμού, ακόμα και Δήμου, που μπορούν να αξιο­ποι­η­θούν από το κεντρικό κράτος, τις Περι­φέ­ρειες, τους Δήμους, τις επι­χει­ρή­σεις και το σύνολο της αγοράς».