Τάσος Χατζηλιαμής: «Πλέον, είμαστε περισσότερο αισιόδοξοι ότι η σεζόν κατευθύνεται προς τη σωστή πορεία»

Σχε­τι­κά με την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή σεζόν, λίγο έως πολύ υπήρ­ξε μία πα­γω­μά­ρα, υπάρ­χει ανη­συ­χία. Θα ήθελα να μας δώ­σε­τε, λοι­πόν, μία ει­κό­να, μία εκτί­μη­ση. Τι γί­νε­ται, πώς εξε­λίσ­σε­ται.

Πράγ­μα­τι, υπήρ­ξε μία πα­γω­μά­ρα. Το Μάρ­τιο ο ρυθ­μός των κρα­τή­σε­ων είχε πα­γώ­σει. Τον Απρί­λιο εί­δα­με μία ανά­καμ­ψη. Και πλέον εί­μα­στε πε­ρισ­σό­τε­ρο αι­σιό­δο­ξοι ότι η σεζόν κα­τευ­θύ­νε­ται προς τη σωστή πο­ρεία. Οι πε­λά­τες έχουν ‘απορ­ρο­φή­σει’ τις κακές ει­δή­σεις και πλέον βλέ­πουν μπρο­στά τους ότι πρέ­πει να κά­νουν τα τα­ξί­δια τους τα οποία είναι πολύ ση­μα­ντι­κά για εκεί­νους. Αυτή την πε­ρί­ο­δο, βλέ­που­με ότι υπάρ­χει μία ισορ­ρο­πία στον ρυθμό κρα­τή­σε­ων και μπο­ρού­με να εί­μα­στε αι­σιό­δο­ξοι για τη σεζόν στις πε­ρισ­σό­τε­ρες από τις αγο­ρές της Ρόδου.

Είναι θε­τι­κό το γε­γο­νός ότι εν μέσω τέ­τοιων συ­γκυ­ριών με τις γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις, βλέ­που­με ότι επα­νέρ­χε­ται μία ομα­λό­τη­τα στον του­ρι­σμό. Μπο­ρού­με να μι­λά­με για κα­νο­νι­κό­τη­τα;

Είναι όντως μία κα­νο­νι­κό­τη­τα. Το βλέ­που­με και από την πιο συ­ντη­ρη­τι­κή από τις αγο­ρές μας -δη­λα­δή τη γερ­μα­νι­κή αγορά, η οποία έδει­ξε τις τε­λευ­ταί­ες εβδο­μά­δες μία μικρή αύ­ξη­ση στον ρυθμό των κρα­τή­σε­ων. Μι­λά­με για μία αύ­ξη­ση της τά­ξε­ως του 4% πε­ρί­που σε σχέση με πέρσι, στον ρυθμό των κρα­τή­σε­ων.

Ωστό­σο, αυτό απο­τε­λεί ένα ση­μά­δι ότι ακόμα και η πιο συ­ντη­ρη­τι­κή αγορά είναι αι­σιό­δο­ξη. Δη­λα­δή, οι πε­λά­τες πλέον, λένε ότι τε­λι­κά, φέτος θα τα­ξι­δέ­ψουν.

Αυτό είναι πά­ντως πάρα πολύ θε­τι­κό, γιατί μέχρι πρό­τι­νος υπήρ­χε ανη­συ­χία και φόβος όπως έλε­γαν οι εκτι­μή­σεις από τους του­ρι­στι­κούς πα­ρά­γο­ντες.

Πολύ σωστά. Ασφα­λώς και υπήρ­χε ο φόβος. Την ίδια ώρα όμως, η Ισπα­νία και η Πορ­το­γα­λία…. γέ­μι­σαν. Από την άλλη, η Τουρ­κία και η Αί­γυ­πτος συ­νε­χί­ζουν να έχουν χα­μη­λούς ρυθ­μούς κρα­τή­σε­ων, ενώ αυτή την πε­ρί­ο­δο γε­μί­ζει η Ελ­λά­δα και οι του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί της. Οπότε θεωρώ ότι όλο αυτό οδη­γεί την φε­τι­νή του­ρι­στι­κή σεζόν, σε μία ομα­λο­ποί­η­ση. Προ­σω­πι­κά, είμαι αι­σιό­δο­ξος στην Ένωση Του­ρι­στι­κών Γρα­φεί­ων, αλλά ακόμη και οι πιο συ­ντη­ρη­τι­κοί από εμένα, αρ­χί­ζουν κι εκεί­νοι να αι­σιο­δο­ξούν.

Στις δη­λώ­σεις τους μέχρι πρό­τι­νος, οι πα­ρά­γο­ντες του του­ρι­σμού, οι ξε­νο­δό­χοι κ.λπ. μι­λού­σαν για μια σεζόν που θα είναι ‘last minute’. Τι λέτε γι αυτό;

Κά­ποια στιγ­μή ακού­στη­κε και αυτό ότι εν­δε­χο­μέ­νως φέτος η σεζόν θα κρι­θεί στο ‘last minute’. Εν μέρει είναι αλη­θές, λόγω του ό,τι τα early bookings τα οποία πήγαν πολύ καλά μέχρι τον Μάρ­τιο, φά­νη­κε ότι δεν θα μπο­ρούν να κα­λύ­ψουν όλη τη σεζόν. Έτσι, αυτή η μεί­ω­ση του ρυθ­μού κρα­τή­σε­ων μετά τις πο­λε­μι­κές συρ­ρά­ξεις στο Ιράν, οδή­γη­σε στο να πάμε πε­ρισ­σό­τε­ρο σε κρα­τή­σεις της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής. Βλέ­που­με πα­ρα­δείγ­μα­τος χάρη ότι με το που γίνει κά­ποιο special offer (ει­δι­κή προ­σφο­ρά), η αγορά κι­νεί­ται άμεσα. Οπότε περ­νά­με σε πε­ρι­βάλ­λον τε­λεί­ως last minute (κρα­τή­σεις τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής), πλέον και ει­δι­κά για τους μήνες Αύ­γου­στο, Σε­πτέμ­βριο, Οκτώ­βριο. Για να ξε­κα­θα­ρί­σου­με κάτι: ο πε­λά­της, που κάνει κρά­τη­ση last minute –γε­νι­κό­τε­ρα- δεν είναι ο αγα­πη­μέ­νος μας πε­λά­της. Κι αυτό γιατί πε­ρι­μέ­νει την έκ­πτω­ση της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής για να κλεί­σει τις δια­κο­πές του. Συ­νε­πώς, δεν είναι ο πε­λά­της που μπο­ρού­με να κε­φα­λαιο­ποι­ή­σου­με για να ξο­δέ­ψει πολλά στον προ­ο­ρι­σμό όπου θα πάει δια­κο­πές. Πα­ρα­μέ­νει ο πε­λά­της της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής -της άκρως τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής. Οπότε ίσως αυτό να έχει -χωρίς να θέλω να δη­μιουρ­γή­σω ανη­συ­χί­ες- έναν αντί­κτυ­πο στο πόσα θα ξο­δέ­ψει ο ‘last minut πε­λά­της’ στον προ­ο­ρι­σμό που πάει για δια­κο­πές.

Επι­πρό­σθε­τα, όταν λέμε ότι ο πε­λά­της πλέον έχει γίνει της ‘τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής’ πρέ­πει να συ­νυ­πο­λο­γί­σου­με σε αυτό ότι ο ίδιος, φο­βά­ται τώρα πια να ξο­δέ­ψει πολλά -για μια σειρά από λό­γους. Η ακρί­βεια έχει χτυ­πή­σει όλες τις ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Συ­νε­πώς, σκέ­φτε­ται ότι πρέ­πει να είναι φει­δω­λός στις δια­κο­πές του και στα έξοδα που θα κάνει στον προ­ο­ρι­σμό που θα επι­σκε­φτεί, γιατί θα πρέ­πει να δει τι τον πε­ρι­μέ­νει, όταν θα γυ­ρί­σει πίσω.

Σκέ­φτε­ται ότι θέλει να κάνει δια­κο­πές, αλλά δεν θέλει να ξο­δέ­ψει πολλά σε φα­γη­τό ή ψώνια. Οι πε­λά­τες, είναι φει­δω­λοί ακόμη και για να αγο­ρά­σουν ένα σου­βε­νίρ. Μην ξε­χνά­τε ότι κα­νείς δεν ξέρει τι του επι­φυ­λάσ­σουν οι εξε­λί­ξεις με τους πο­λέ­μους, την ακρί­βεια κ.λπ. στο επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

Το του­ρι­στι­κό πα­κέ­το έχει επι­βα­ρυν­θεί φέτος; Οι τιμές στα καύ­σι­μα, στα ει­σι­τή­ρια κ.ο.κ.

Ναι, έχει επι­βα­ρυν­θεί. Ήδη έχει τεθεί ένας επί­ναυ­λος στα καύ­σι­μα σε αρ­κε­τές πε­ρι­πτώ­σεις στις αε­ρο­πο­ρι­κές με­τα­φο­ρές.

Ωστό­σο, επει­δή η Ελ­λά­δα, όπως ξέ­ρε­τε, περ­νά­ει τις χρο­νιές των ρεκόρ –το ένα μετά το άλλο- υπάρ­χει μία αύ­ξη­ση στο ξε­νο­δο­χεια­κό πα­κέ­το. Κι αυτό, το βλέ­που­με κάθε χρόνο. Από τότε που τε­λεί­ω­σε ο παν­δη­μία της covid κι έπει­τα, έχου­με συ­νε­χό­με­νες αυ­ξή­σεις. Ει­δι­κά στη Ρόδο, οι αυ­ξή­σεις κι­νού­νται στο 8% με 10% ετη­σί­ως. Αυτό, λοι­πόν, σιγά-σιγά θα αρ­χί­σει να πιά­νει ένα… τα­βά­νι. Δη­λα­δή, τι μπο­ρεί να πλη­ρώ­σει ο πε­λά­της για να έρθει στη Ρόδο. Οπότε, ναι, το πα­κέ­το, είναι αυ­ξη­μέ­νο σε σχέση με προη­γού­με­να χρό­νια.

Αν και στην Ελ­λά­δα, δεν πα­ρα­τη­ρεί­ται αυτό το φαι­νό­με­νο κά­ποιοι κά­νουν ακόμη λόγο για υπερ­του­ρι­σμό. Αυτό, το βλέ­που­με, βέ­βαια, σε άλλες χώρες όπως η Ιτα­λία και η Ισπα­νία, όπου έφτα­σαν σε ση­μείο να τους… διώ­χνουν.

Προ­σω­πι­κά, δεν θεωρώ ότι πρέ­πει να μι­λά­με για υπερ­του­ρι­σμό. Ήταν της μόδας πέρσι να μι­λά­με και ασχο­λη­θή­κα­με πάρα πολύ με αυτό τον όρο. Έγινε της… μόδας λόγω δια­φό­ρων πε­ρι­στα­τι­κών που είχαν γίνει στις Βα­λε­α­ρί­δες νή­σους και ήρθαν στη δη­μο­σιό­τη­τα. Προ­σω­πι­κά, πι­στεύω ότι η Ελ­λά­δα δεν έχει τέ­τοιο πρό­βλη­μα. Από την άλλη, νο­μί­ζω ότι δεν έχου­με φτά­σει την φέ­ρου­σα ικα­νό­τη­τα, την οποία, βέ­βαια, δεν έχου­με υπο­λο­γί­σει ακόμα. Όχι όμως να μι­λά­με για υπερ­του­ρι­σμό και να βλέ­που­με τέ­τοιες ει­κό­νες όπως στην Ιτα­λία και στην Ισπα­νία. Δεν έχου­με φτά­σει και σε αυτές τις ακρό­τη­τες, να διώ­χνου­με τους του­ρί­στες. Άλ­λω­στε, εμείς οι Έλ­λη­νες, έχου­με και μία δια­φο­ρε­τι­κή νο­ο­τρο­πία, πέραν του ό,τι εί­μα­στε φι­λό­ξε­νοι, ως λαός. Για να σας απα­ντή­σω, οι πό­λεις όπως είναι η Βαρ­κε­λώ­νη, το Πα­ρί­σι, η Ρώμη όπου έχουν πα­ρα­τη­ρη­θεί τέ­τοια πε­ρι­στα­τι­κά, μην ξε­χνά­τε ότι είναι με­γα­λου­πό­λεις, ότι έχουν all-year-round του­ρι­σμό. Και γι’ αυτό ίσως κά­ποιες στιγ­μές, οι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι, έρ­χο­νται στα όρια τους. Αλλά εμείς δεν το έχου­με αυτό. Οι δικοί μας του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί, έχουν ως επί το πλεί­στον εξά­μη­νο του­ρι­σμό που είναι και η βα­σι­κή μας οι­κο­νο­μία.

Εσείς που είστε διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος στην Destination One που είναι μία από τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες εται­ρεί­ες δια­χεί­ρι­σης προ­ο­ρι­σμών στη χώρα μας, θα λέ­γα­με, σε τι μπο­ρού­με να πούμε ότι βα­σί­ζε­ται ο του­ρι­σμός μας; Είναι ο άν­θρω­πος, είναι η φι­λο­ξε­νία, είναι η γα­στρο­νο­μία;

Η γα­στρο­νο­μία είναι πολύ με­γά­λο κομ­μά­τι με την με­σο­γεια­κή αλλά και την ελ­λη­νι­κή κου­ζί­να. Η το­πο­θε­σία είναι επί­σης πολύ βα­σι­κή, οι ομορ­φιές της Ελ­λά­δας που είναι σπά­νιες. Αυτό που κυ­ριαρ­χεί όμως, είναι η ελ­λη­νι­κή φι­λο­ξε­νία. Ο κό­σμος νιώ­θει καλά να έρθει στην Ελ­λά­δα. Ξέρει ότι θα πε­ρά­σει καλά. Ξέρει ότι υπάρ­χει μια γε­νι­κό­τε­ρη νο­ο­τρο­πία κα­λο­πέ­ρα­σης. Ο επι­σκέ­πτης, έρ­χε­ται σε έναν προ­ο­ρι­σμό που ξέρει ότι ο Έλ­λη­νας θα αγκα­λιά­σει τον του­ρί­στα. Και βέ­βαια, όλα αυτά που ανέ­φε­ρα, μαζί με τα ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία στα οποία η χώρα μας θε­ω­ρεί­ται πρω­το­πό­ρος (για την ποιό­τη­τα των υπη­ρε­σιών κ.λπ.) συν­θέ­τουν ένα πολύ καλό και ολο­κλη­ρω­μέ­νο πα­κέ­το.